❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 4 July 2026Main stream

Avokati i Popullit kërkon lirimin e menjëhershëm të qytetarit me kriza shëndetësore, qelia i rrezikon jetën

✇Albeu
By: admin
4 July 2026 at 22:54

Avokati i Popullit ka dalë me një reagim për rastin e qytetarit, për të cilin u hodhën pretendime se ishte dhunuar në ambientet e Bllokut të Sigurisë, duke sqaruar se në këtë fazë të verifikimeve nuk ka prova që vërtetojnë ushtrimin e dhunës.

Sipas institucionit, sapo është marrë sinjalizimi, katër ndihmës komisionerë janë angazhuar në terren. Në fillim ata janë paraqitur në QSUT, por gjendja shëndetësore e qytetarit nuk ka bërë të mundur intervistimin e tij.

Më pas, grupi i verifikimit ka vazhduar hetimet në Bllokun e Sigurisë, ku janë mbledhur dëshmi nga personeli dhe nga persona të tjerë të arrestuar. Pas transferimit të qytetarit në Spitalin e Traumës, është vijuar edhe me marrjen e deklarimeve të tij.

Avokati i Popullit bën me dije se dokumentacioni i administruar deri tani nuk i mbështet pretendimet për dhunë në ambientet e Bllokut të Sigurisë. Nga verifikimet rezulton gjithashtu se qytetari ka kaluar disa episode krizash shëndetësore, të lidhura me sëmundjen nga e cila vuan.

Institucioni thekson se qytetari është intervistuar edhe një ditë më parë dhe se, sipas dëshmisë së tij me shkrim, ai nuk ka paraqitur asnjë pretendim për dhunë, as në momentin e ndalimit, gjatë shoqërimit, qëndrimit në komisariat apo në Bllokun e Sigurisë.

Procesi i verifikimit vijon ende. Avokati i Popullit ka kërkuar që të administrohen pamjet e kamerave të sigurisë në ambientet ku mbahen personat e arrestuar, ndërsa përfundimet finale do të bëhen publike pasi ato të analizohen plotësisht.

Nga ana tjetër, duke iu referuar dokumentacionit mjekësor dhe krizave të përsëritura shëndetësore, Avokati i Popullit vlerëson se qëndrimi i qytetarit në qeli përbën rrezik për shëndetin e tij dhe është në kundërshtim me standardet e nenit 3 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Për këtë shkak, institucioni i ka kërkuar Prokurorisë dhe Gjykatës që të rishohin pa vonesë masën e sigurisë dhe ta zëvendësojnë atë me një tjetër, të përshtatshme me gjendjen shëndetësore të qytetarit.

The post Avokati i Popullit kërkon lirimin e menjëhershëm të qytetarit me kriza shëndetësore, qelia i rrezikon jetën appeared first on Albeu.com.

Vapë përvëluese dhe stuhi të forta vënë në rrezik festimet e 250-vjetorit të Pavarësisë së SHBA-së

✇Albeu
By: admin
4 July 2026 at 22:49

Kushtet ekstreme atmosferike po krijojnë vështirësi serioze për aktivitetet që shënojnë 250-vjetorin e Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara.

Pas temperaturave shumë të larta gjatë ditës, autoritetet kanë njoftuar edhe rrezikun nga stuhi të forta, të cilat mund të prekin ngjarjet kryesore të parashikuara për mbrëmjen.

Në Uashington, temperatura ka arritur afro 38 gradë Celsius, ndërsa ajo e ndjerë ka shkuar deri në 40 gradë, çka i ka detyruar organizatorët të marrin masa për mbrojtjen e qytetarëve.

Gjendja është rënduar edhe më shumë pasi Shërbimi Kombëtar i Motit ka shpallur një paralajmërim për stuhi të forta, të shoqëruara me rrufe të shpeshta. Ky paralajmërim do të mbetet në fuqi deri në orën 22:00 sipas orës lokale.

Megjithëse moti paraqitet i paqëndrueshëm, Presidenti Donald Trump pritet të mbajë fjalimin e tij në ceremoninë e përvjetorit gjatë mbrëmjes. Më pas, është parashikuar edhe shfaqja tradicionale me fishekzjarrë, e cila mund të ndikohet nga kushtet e motit.

Në të njëjtën kohë, disa qytete përreth zonës së kryeqytetit amerikan kanë vendosur të ndryshojnë programin e festimeve.

Në Annapolis, parada e Ditës së Pavarësisë dhe koncerti i planifikuar janë anuluar, ndërsa autoritetet kanë bërë të ditur se shfaqja me fishekzjarrë do të mbahet vetëm nëse moti e lejon, pa përjashtuar mundësinë e shtyrjes.

The post Vapë përvëluese dhe stuhi të forta vënë në rrezik festimet e 250-vjetorit të Pavarësisë së SHBA-së appeared first on Albeu.com.

Protesta e 35-të kundër Ramës, pjesëmarrje e jashtëzakonshme dhe thirrje për lirimin e protestuesve

✇Albeu
By: admin
4 July 2026 at 22:48

“Mjaft mĂ«! Populli kĂ«rkon dinjitet, drejtĂ«si dhe ndryshim”, ishte njĂ« nga mesazhet qĂ« u pĂ«rcoll sot gjatĂ« protestĂ«s kundĂ«r RamĂ«s.

Kjo protestë, e 35-ta me radhë, u cilësua si një ndër më të mëdhatë në historinë e vendit. Në Tiranë janë bashkuar edhe pjesëtarë të Diasporës, ndërsa në tubim është kërkuar dorëheqja e kryeministrit Edi Rama.

GjatĂ« protestĂ«s janĂ« dĂ«gjuar edhe thirrjet “te komisariati”, si shenjĂ« mbĂ«shtetjeje pĂ«r protestuesit e [
]

The post Protesta e 35-të kundër Ramës, pjesëmarrje e jashtëzakonshme dhe thirrje për lirimin e protestuesve appeared first on Albeu.com.

Prattipati në shënimin e 250-vjetorit të pavarësisë së SHBA-së: Kosova është vendi më pro-amerikan në botë

✇Albeu
By: admin
4 July 2026 at 22:41

NĂ« manifestimin festiv “Thank You USA”, tĂ« organizuar nga Kryeqyteti me rastin e 4 Korrikut, DitĂ«s sĂ« PavarĂ«sisĂ« sĂ« SHBA-sĂ«, e ngarkuara me PunĂ« nĂ« ambasadĂ«n e ShBA-sĂ« nĂ« KosovĂ«, Anu Prattipati, deklaroi se nuk njeh ndonjĂ« shtet tjetĂ«r nĂ« botĂ« mĂ« pro-amerikan se Kosova.

Prattipati: Nuk kam parë një popull me afërsi më të madhe ndaj SHBA-së sesa qytetarët e Kosovës

“MĂ« keni dĂ«gjuar ta them edhe mĂ« parĂ«, por sonte e them me gjithĂ« zemĂ«r. Nuk njoh asnjĂ« shtet tjetĂ«r nĂ« botĂ« – dhe kam shĂ«rbyer e jetuar nĂ« shumĂ« vende – por Kosova me tĂ« vĂ«rtetĂ« Ă«shtĂ« shteti mĂ« pro-amerikan nĂ« botĂ«. Populli i KosovĂ«s, unĂ« e njoh lojalitetin dhe lidhjet, ato janĂ« tĂ« pashkatĂ«rrueshme. Respekti dhe afĂ«rsia qĂ« kam parĂ« kĂ«tu janĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme. Kudo qĂ« kaloj, njerĂ«zit mĂ« falĂ«nderojnĂ« pĂ«r gjithçka qĂ« Shtetet e Bashkuara kanĂ« bĂ«rĂ« dhe kjo mĂ« ka prekur thellĂ«sisht.

“Gjithçka qĂ« keni bĂ«rĂ« kĂ«tu nĂ« kĂ«tĂ« vend pĂ«r tĂ« nderuar Shtetet e Bashkuara mĂ« ka prekur jashtĂ«zakonisht shumĂ«. Kjo valĂ« dashurie, afĂ«rsie, mirĂ«njohjeje dhe falĂ«nderimi do tĂ« thotĂ« shumĂ« pĂ«r Shtetet e Bashkuara dhe pĂ«r mua personalisht. TĂ« jem kĂ«tu pĂ«r ta pĂ«rfaqĂ«suar vendin tim nĂ« njĂ« kohĂ« kaq tĂ« veçantĂ« Ă«shtĂ« diçka qĂ« nuk do ta harroj kurrĂ«. Thjesht dua t’ju them faleminderit juve, popullit tĂ« KosovĂ«s”, tha ajo.

Ajo theksoi gjithashtu se edhe Shtetet e Bashkuara e çmojnë këtë besim dhe këtë miqësi nga Kosova, duke rikujtuar mbështetjen amerikane në procesin e shtetformimit të vendit.

Prattipati: Shtetet e Bashkuara ia kthejnë Kosovës këtë afërsi dhe lojalitet

“Shtetet e Bashkuara ia kthejnĂ« kĂ«tĂ« afĂ«rsi dhe lojalitet. Ne e dinim nĂ« vitin 1999 se Kosova ishte gati tĂ« bĂ«hej shtet. E dinim edhe nĂ« vitin 2008 se kishte ardhur koha qĂ« Kosova tĂ« ishte njĂ« shtet i pavarur, sovran dhe multietnik, qĂ« tĂ« zinte vendin e saj nĂ« bashkĂ«sinĂ« ndĂ«rkombĂ«tare. E dinim se Kosova do tĂ« ishte njĂ« partner dhe aleat i Shteteve tĂ« Bashkuara, dhe ju e keni dĂ«shmuar kĂ«tĂ« nĂ« 18 vitet e fundit”, tha ajo.

Sipas Prattipatit, megjithëse në raportet mes dy vendeve ka pasur momente mospajtimi, ato nuk e kanë cenuar partneritetin strategjik, përkundrazi, ajo shprehu besimin se këto marrëdhënie do të bëhen edhe më të fuqishme në të ardhmen.

Prattipati: Mes dy vendeve ka pasur edhe mospajtime, por nuk e kanë lëkundur partneritetin strategjik

“Po, kemi pasur mosmarrĂ«veshje dhe çështje ku ndonjĂ«herĂ« nuk jemi pajtuar, por nĂ« pĂ«rgjithĂ«si Shtetet e Bashkuara dhe Kosova kanĂ« bĂ«rĂ« aq shumĂ« sĂ« bashku. Kemi qenĂ« partnerĂ«, kemi ndarĂ« vlera dhe kemi arritur gjĂ«ra tĂ« mĂ«dha. Kemi parĂ« KosovĂ«n tĂ« rritet dhe kemi parĂ« KosovĂ«n tĂ« na mbĂ«shtesĂ« nĂ« disa nga çështjet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« botĂ«. Lidhjet tona po bĂ«hen mĂ« tĂ« forta çdo ditĂ« dhe çdo vit.

ShpresojmĂ« qĂ« edhe nĂ« 250 vitet e ardhshme kĂ«to lidhje tĂ« vazhdojnĂ«, jo vetĂ«m pĂ«r shkak tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve mes dy qeverive, por pĂ«r shkak tĂ« njerĂ«zve si ju qĂ« jeni kĂ«tu sonte. Ne i shohim kĂ«to lidhje kulturore dhe njerĂ«zore tĂ« rriten çdo ditĂ« pĂ«rmes programeve tĂ« shkĂ«mbimit dhe bashkĂ«punimit, dhe kjo Ă«shtĂ« garancia mĂ« e fortĂ« pĂ«r tĂ« ardhmen e miqĂ«sisĂ« sonĂ«â€, shtoi Prattipati.

Nga ana tjetër, kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, u shpreh se raporti i Kosovës me Shtetet e Bashkuara është një vlerë që nderohet përditë.

Rama: Miqësia e Kosovës me ShBA-në, vlerë që nderohet çdo ditë

“Prishtina dhe Kosova ju duan juve, i duan Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s. Dhe jo vetĂ«m 4 Korriku, por ne nĂ« fakt festojmĂ« miqĂ«sinĂ« tonĂ« me Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s dhe jemi shumĂ« mirĂ«njohĂ«s qĂ« ju kemi kĂ«tu. TĂ« gjithĂ« ne, natyrisht, do tĂ« dĂ«shironim t’ju jepnim njĂ« moment me gjithĂ« kĂ«tĂ« publik tĂ« mrekullueshĂ«m kĂ«tu qĂ« tĂ« na tregoni pĂ«r kohĂ«n tuaj nĂ« PrishtinĂ«, nĂ« KosovĂ«, dhe gjithashtu t’ju urojmĂ« pĂ«r 250-vjetorin”, tha Rama.

The post Prattipati në shënimin e 250-vjetorit të pavarësisë së SHBA-së: Kosova është vendi më pro-amerikan në botë appeared first on Albeu.com.

Braçe dënon me tone të forta protestën: Arkivoli përfaqëson vdekjen, kjo është përtej urrejtjes

✇Albeu
By: admin
4 July 2026 at 22:38

Deputeti i Partisë Socialiste, Erion Braçe, reagoi në rrjetet sociale lidhur me protestën e zhvilluar të shtunën.

Përmes postimit të tij, ai publikoi pamje ku disa protestues shfaqeshin duke mbajtur një arkivol në duar, ndërsa e cilësoi këtë skenë si të turpshme. Sipas Braçes, arkivoli nuk ka asnjë lidhje me poezinë, por është simbol i vetë vdekjes.

NĂ« reagimin e tij, Braçe shkruan: “BULEVARDI I TIRANËS, SOT.

NEEEEVEEEERIIIIIII!

SHQIPËRIA E RE ME KËTË PAMJE ËSHTË EKSTREMISTE, E TURPSHME, E PAPRANUESHME!

Dhe mos u mundoni ta justifikoni;

ARKIVOLI NUK ËSHTË POEZI!

Arkivoli kĂ«tu e kudo, nĂ« çdo vend dhe pĂ«r çdo popull, ka vetĂ«m njĂ« funksion e njĂ« kuptim – VDEKJE!

Kjo që shoh është përtej urrejtjes, është qëllimi i ekstremizmit të dhunshëm që po dominon prej ditësh këtë vend!

DEMOKRACIA LIBERALE E EVROPËS KU JETOJMË, KU PO NEGOCIOJMË E PLOTËSOJMË KUSHTET E SAJ, NUK KA LIDHJE ME KËTË NDYRËSI EKSTREMISTE!

Refuzojeni! NUK MUND TË JETË KJO E ARDHMJA E KËTIJ VENDI!”

https://www.facebook.com/reel/1750183679317590/

The post Braçe dënon me tone të forta protestën: Arkivoli përfaqëson vdekjen, kjo është përtej urrejtjes appeared first on Albeu.com.

Real Madridi mbyll derën për Enzo Fernandez, Valverde dhe Bellingham në qendër të vendimit

✇Albeu
By: admin
4 July 2026 at 22:37

Real Madridi ka vendosur përfundimisht të mos ndjekë transferimin e Enzo Fernandezit. Përmes një deklarate zyrtare, klubi nga Madridi ka hedhur poshtë në mënyrë kategorike çdo pretendim për negociata lidhur me mesfushorin argjentinas.

Kjo dalje publike nuk po lexohet thjesht si një përgënjeshtrim i zërave të merkatos, por edhe si një sinjal i drejtpërdrejtë që vjen nga brenda klubit.

Duke qenë se Real Madridi rrallë del publikisht për të mohuar raportimet për transferime, përveç rasteve specifike, kjo deklaratë ka shkaktuar reagime të shumta dhe po interpretohet si tregues i qartë se Fernandezi nuk hyn në planet e klubit.

Sipas gazetarit Ramo Alvarez, në drejtimin e klubit mbizotëron bindja se profili i mesfushorit argjentinas nuk përputhet me ndërtimin aktual të skuadrës, ku Federico Valverde dhe Jude Bellingham shihen si elementë thelbësorë të projektit sportiv.

Në aspektin taktik, Fernandez dallohet si një mesfushor me kontroll të mirë të topit, me dinamizëm në lojë dhe me aftësi për të dhënë kontribut edhe në repartin ofensiv.

Megjithatë, në vlerësimin e bërë në Madrid, tiparet e tij nuk harmonizohen në mënyrën më të përshtatshme me funksionet që aktualisht kanë Valverde dhe Bellingham.

25-vjeçari është i lidhur me Chelsean me kontratë deri në vitin 2032, ndërsa vlera e tij në treg llogaritet rreth 90 milionë euro.

Chelsea shpenzoi plot 121 milionë euro për ta marrë nga Benfica në janar të vitit 2023, një lëvizje e kushtueshme që e bën edhe më të vështirë çdo negociatë të mundshme.

The post Real Madridi mbyll derën për Enzo Fernandez, Valverde dhe Bellingham në qendër të vendimit appeared first on Albeu.com.

FIFA i bashkohet festimeve të Ditës së Pavarësisë së SHBA-së me ceremoni në stadiumet e Botërorit

✇Albeu
By: admin
4 July 2026 at 22:25

250-vjetori i Pavarësisë është vetëm një prej zhvillimeve me peshë ndërkombëtare që po shënohen sot në Shtetet e Bashkuara.

Edhe Kupa e Botës po i kushton vëmendje kësaj date, pasi FIFA kishte bërë të ditur më herët se të dyja ndeshjet e planifikuara do të përfshinin homazhe për Ditën e Pavarësisë.

Ndërkohë, tifozët e futbollit anembanë globit kanë pritur me padurim nisjen e raundit të 16-shes sonte. Bashkëorganizatori Kanadaja u mposht nga Maroku në Houston, ndërsa më vonë do të luhet edhe përballja Franca kundër Paraguait në Filadelfia.

Në Houston, ceremonia përkujtimore u zhvillua me një banderolë gjigante dhe me interpretimin e himnit kombëtar nga muzikantja kryesore e Marinës Amerikane, Maia Rodriguez.

Në stadiumin e Filadelfias, pjesë e programit do të jetë një performancë muzikore nga The Roots.

The post FIFA i bashkohet festimeve të Ditës së Pavarësisë së SHBA-së me ceremoni në stadiumet e Botërorit appeared first on Albeu.com.

Taulant Balla reagon për arkivolin në protestë dhe akuzon Berishën: Të njëjtin veprim e ka bërë 28 vite më parë

✇Albeu
By: admin
4 July 2026 at 22:23

Taulant Balla, kreu i Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, ka reaguar për arkivolin që disa protestues sollën në ditën e 35-të të protestës në Tiranë.

Përmes një reagimi të publikuar në rrjetet sociale, ku ka shpërndarë edhe pamje nga protesta, Balla pretendon se personat që e çuan arkivolin në bulevard janë mbështetës të Partisë Demokratike në Durrës, si edhe të një fraksioni brenda kësaj force politike.

Në deklaratën e tij, ai kthen vëmendjen 28 vite pas, duke thënë se një akt të tillë Sali Berisha e kishte kryer edhe më parë, kur kishte sjellë pranë Kryeministrisë arkivolin e të ndjerit Azem Hajdari.

Sipas BallĂ«s, pĂ«rqeshja me qefinin bie ndesh si me zakonet shqiptare, ashtu edhe me traditat fetare, qofshin ato islame apo tĂ« krishtera. Ai shton gjithashtu se do t’i pĂ«rgjigjej Sali BerishĂ«s, por, sipas tij, kjo nuk i lejohet nga zakonet shqiptare dhe ato fetare.

“Personat qĂ« sollĂ«n nĂ« bulevard njĂ« arkivol qenkan mbĂ«shtetĂ«s tĂ« PartisĂ« Demokratike DurrĂ«s (edhe tĂ« njĂ« fraksioni brenda saj). Sali Berisha e ka bĂ«rĂ« kĂ«tĂ« akt tĂ« turpshĂ«m 28 vite mĂ« parĂ« me arkivolin e tĂ« ndjerit Azem Hajdari. Tallja me qefinin, nĂ« kuptimin e pĂ«rqeshjes sĂ« njĂ« simboli tĂ« lidhur me vdekjen dhe varrimin, nuk pĂ«rputhet me zakonet shqiptare, si dhe ato fetare, qoftĂ« islame, qoftĂ« kristiane. Ty, Sali, do tĂ« ta jepja njĂ« pĂ«rgjigje, por zakonet shqiptare dhe fetare nuk ma lejojnĂ«â€, shkruan Balla.

https://www.facebook.com/reel/1013006067802165/

The post Taulant Balla reagon për arkivolin në protestë dhe akuzon Berishën: Të njëjtin veprim e ka bërë 28 vite më parë appeared first on Albeu.com.

Tetë futbollistë të Tunizisë dolën pozitivë për doping në Kupën e Botës, dyshimet bien mbi mishin e kontaminuar

✇Albeu
By: admin
4 July 2026 at 22:19

Kupa e Botës është përfshirë nga një rast i bujshëm dopingu, pasi tetë pjesëtarë të përfaqësueses së Tunizisë kanë rezultuar pozitivë, ndonëse sipas të dhënave të para nuk priten dënime me pezullim, sepse mendohet se burimi i problemit ka qenë mishi i kontaminuar.

Sipas The Times, në mostrat e tetë lojtarëve tunizianë janë zbuluar gjurmë të klenbuterolit, një përbërës që figuron në listën e substancave të ndaluara të Agjencisë Botërore Antidoping (WADA).

Kjo substancë përdoret për trajtimin e astmës, por për sportistët është e ndaluar, pasi mund të ndikojë në shtimin e masës muskulore dhe në reduktimin e yndyrës trupore.

Megjithatë, institucionet përkatëse nuk besojnë se futbollistët e kanë marrë me vetëdije këtë substancë të ndaluar. Dyshimi kryesor është se prania e klenbuterolit në organizmin e tyre lidhet me konsumimin e mishit të kontaminuar.

Gjatë kampionatit, kombëtarja tuniziane ishte e vendosur në Monterrey, ndërsa në disa zona të Meksikës janë raportuar raste të përdorimit të klenbuterolit në blegtori për të rritur masën muskulore të kafshëve dhe për të ulur përqindjen e yndyrës.

Pikërisht për këtë shkak, edhe më herët janë evidentuar raste të ngjashme të kontaminimit të pavullnetshëm te sportistë që kanë qëndruar në atë vend.

Identiteti i lojtarëve nuk është bërë publik dhe ndaj tyre nuk është hapur asnjë procedurë disiplinore.

Sa i përket ecurisë sportive, Tunizia e mbylli aventurën e saj në Kupën e Botës që në fazën e grupeve, duke përfunduar e fundit në Grupin F pas humbjeve kundër Suedisë, Japonisë dhe Holandës.

Pas disfatës së thellë 5-1 në ndeshjen e parë, trajneri Sabri Lamouchi u zëvendësua, ndërsa deri në përfundim të turneut skuadrën e drejtoi Herve Renard.

Ky episod mund të shërbejë si sinjal alarmi edhe për përfaqësueset e tjera që po qëndrojnë në Meksikë, mes tyre edhe Anglinë.

‘Tre LuanĂ«t’ do tĂ« zhvillojnĂ« nĂ« atĂ« vend njĂ« pĂ«rballje tĂ« raundit tĂ« 16-tave ndaj ekipit vendas, ndaj stafi teknik pritet t’i kushtojĂ« kujdes tĂ« veçantĂ« regjimit ushqimor tĂ« futbollistĂ«ve pĂ«r tĂ« shmangur çdo situatĂ« tĂ« padĂ«shiruar.

https://x.com/DeadlineDayLive/status/2073021711436468307

The post Tetë futbollistë të Tunizisë dolën pozitivë për doping në Kupën e Botës, dyshimet bien mbi mishin e kontaminuar appeared first on Albeu.com.

“Today, in your faces, I see a new Albania, without the autocrat Rama” / Activist: We are here so our mothers no longer send us off in tears. We are not leaving anymore, you leave

✇Albeu
By: admin
4 July 2026 at 22:18

Activist Sidorela Vatnikaj delivered her speech at the 35th national protest against Edi Rama’s government, focusing on emigration, the departure of young people, and the necessity, in her view, of building a new Albania with equal justice for all.

From the podium set up in front of the Prime Minister’s Office, Vatnikaj said that in the protesters she saw the face of a new Albania without the autocrat Rama.

The post “Today, in your faces, I see a new Albania, without the autocrat Rama” / Activist: We are here so our mothers no longer send us off in tears. We are not leaving anymore, you leave appeared first on Albeu.com.

Dera gjysmë e hapur e BE-së për Ballkanin, cili shtet do të hyjë i pari?!

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
4 July 2026 at 22:12

GjashtĂ« vendet e Ballkanit PerĂ«ndimor po ndjekin ritme tĂ« ndryshme drejt Bashkimit Europian. NdĂ«rsa Mali i Zi dhe ShqipĂ«ria udhĂ«heqin garĂ«n e zgjerimit, Serbia, Maqedonia e Veriut, Bosnja dhe Kosova vazhdojnĂ« tĂ« pĂ«rballen me pengesa politike dhe institucionale qĂ« mund ta zgjasin procesin pĂ«r shumĂ« vite. Edhe nĂ« skenarin mĂ« optimist, rajonit do t’i duhen dekada pĂ«r tĂ« arritur standardet europiane nĂ« ekonomi, arsim, shĂ«ndetĂ«si, qeverisje dhe infrastrukturĂ«. Sfidat reale tĂ« Ballkanit PerĂ«ndimor nuk lidhen vetĂ«m me hapjen dhe mbylljen e kapitujve. Produktiviteti i ulĂ«t, infrastruktura e dobĂ«t, korrupsioni, emigracioni dhe cilĂ«sia e arsimit mbeten pengesat kryesore qĂ« ndajnĂ« rajonin nga standardet e Bashkimit Europian.

 

Nga Blerina Hoxha, ShqipĂ«ri; Naida Kurdija, BosnjĂ« Hercegovina; Sefer Zogaj, KosovĂ«; Aneta Dodevska, Maqedoni e Veriut; Ana Milosavljević, Serbi; Ivan Ivanovic, Mali i Zi

Që nga 1 korriku 2013, kur Kroacia u bë anëtari i 28-të i Bashkimit Europian, dera e zgjerimit mbeti formalisht e hapur për 6 vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor. Gjatë kësaj kohe, procesi i integrimit është bërë më i rreptë në kushte, ndërsa vendet nuk lanë pas konfliktet etnike dhe kanë një hendek të madh në standardet ekonomike dhe ato të qeverisjes me BE-në. Projekti i dikurshëm i anëtarësimit në bllok të rajonit ka rënë, teksa vendet po përparojnë me shpejtësi të ndryshme.

“Monitor” ka analizuar, bazuar nĂ« shkrimet dhe shifrat e gjashtĂ« gazetarĂ«ve ekonomikĂ« nga vendet e Ballkanit PerĂ«ndimor, nĂ« njĂ« projekt tĂ« mbĂ«shtetur nga GIZ dhe #SustainMedia, shpejtĂ«sinĂ« e integrimit tĂ« Ballkanit PerĂ«ndimor.

Mali i Zi dhe Shqipëria kanë ecur më shpejt, teksa Maqedonia e Veriut mbetet e bllokuar nga çështje politike dhe etnike, Serbia po lëviz me ritëm të ngadaltë, ndërsa Kosova dhe Bosnjë-Hercegovina vazhdojnë të përballen me pengesa themelore shtet-formuese dhe institucionale.

Mali i Zi ka premisa të bëhet anëtar më shpejt se vendet e tjera. Vendi ka hapur prej kohësh negociatat dhe ka mbyllur përkohësisht 16 nga 33 kapitujt. Ambicia zyrtare është anëtarësimi në vitin 2028, një objektiv që ka marrë edhe mbështetje politike nga Brukseli.

Megjithatë, pas progresit teknik fshihen probleme si sundimi i ligjit, korrupsioni, politizimi i institucioneve dhe mungesa e reformave të thella në sistemin e drejtësisë që mbeten pengesat kryesore. Shumë analistë në Podgoricë paralajmërojnë se ekziston rreziku i një anëtarësimi formal, por jo ndonjë përparim i dukshëm me standardet ekonomike.

Shqipëria ka shënuar përparimin më të shpejtë në rajon gjatë dy viteve të fundit. Në qershor 2026, vendi ka hyrë zyrtarisht në fazën e mbylljes së negociatave, pasi ka hapur të gjithë kapitujt. Objektivi i qeverisë është mbyllja e negociatave deri në fund të vitit 2027 dhe anëtarësimi rreth vitit 2030.

MegjithatĂ«, sfida kryesore nuk Ă«shtĂ« mĂ« hapja e kapitujve, por zbatimi standardeve europiane nĂ« ekonomi dhe institucione. EkspertĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se bizneset shqiptare kanĂ« vetĂ«m pak vite kohĂ« pĂ«r t’u pĂ«rshtatur me rregullat e tregut tĂ« pĂ«rbashkĂ«t, ndĂ«rsa vlerĂ«simet tregojnĂ« se vetĂ«m 10-15% e sipĂ«rmarrjeve konsiderohen aktualisht tĂ« gatshme pĂ«r konkurrencĂ«n europiane.

Në krahun tjetër qëndron Maqedonia e Veriut, ndoshta shembulli më unik ku procesi nuk përparon nga kriteret politike. Dy dekada pas Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit dhe pas ndryshimit të emrit të shtetit përmes Marrëveshjes së Prespës, vendi ende nuk ka nisur negociatat. Bllokimi lidhet me kërkesën për ndryshime kushtetuese që do të përfshinin të drejtat e komunitetit bullgar, një kusht që refuzohet nga qeveria.

Kjo ka krijuar ngërç politik ku Brukseli këmbëngul te ndryshimet kushtetuese, ndërsa Shkupi kërkon garanci se nuk do të përballet me veto të reja në të ardhmen. Mbështetja publike për anëtarësimin në BE ka arritur në rreth 71%, por procesi duket më larg se kurrë.

Serbia pĂ«rfaqĂ«son njĂ« rast krejt tĂ« ndryshĂ«m. Ajo mbetet vend kandidat dhe vazhdon negociatat, por ritmi Ă«shtĂ« ngadalĂ«suar ndjeshĂ«m. Nga 35 kapituj, vetĂ«m 22 janĂ« hapur dhe vetĂ«m dy janĂ« mbyllur pĂ«rkohĂ«sisht. Pengesat kryesore mbeten normalizimi i marrĂ«dhĂ«nieve me KosovĂ«n, sundimi i ligjit dhe refuzimi pĂ«r t’u harmonizuar me politikĂ«n e jashtme tĂ« Bashkimit Europian, sidomos lidhur me RusinĂ«.

MegjithatĂ«, Serbia Ă«shtĂ« tashmĂ« thellĂ«sisht e integruar ekonomikisht me BE-nĂ«, e cila Ă«shtĂ« partneri i saj kryesor tregtar dhe po ashtu nĂ« investime nga BE. Kjo ka krijuar njĂ« situatĂ« qĂ« disa analistĂ« e pĂ«rshkruajnĂ« si “gjysmĂ«-anĂ«tarĂ«sim”, ku tĂ« dyja palĂ«t pĂ«rfitojnĂ« nga status quo-ja pa pasur domosdoshmĂ«risht interes pĂ«r ta pĂ«rshpejtuar anĂ«tarĂ«simin e plotĂ«. MegjithatĂ«, vendi synon tĂ« anĂ«tarĂ«sohet nĂ« BE rreth vitit 2035.

Kosova mbetet vendi më larg anëtarësimit. Dhjetë vjet pas hyrjes në fuqi të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit, ajo ende nuk ka statusin e vendit kandidat. Përveç reformave të brendshme në drejtësi, administratë dhe luftën kundër korrupsionit, Kosova përballet me një pengesë kryesore që lidhet me mosnjohjen nga pesë shtete anëtare të BE-së.

Për më tepër, dialogu me Serbinë vazhdon të jetë kushti kryesor politik. Edhe pse ka bërë hapa në fusha si SEPA, Plani i Rritjes dhe integrimi ekonomik rajonal, rruga drejt anëtarësimit mbetet e bllokuar nga faktorë që shkojnë përtej reformave të brendshme.

Procesi i integrimit për në BE i Bosnjë-Hercegovinës mbetet tepër sfidues. Edhe pse mori statusin e vendit kandidat në vitin 2022 dhe në vitin 2024 mori miratimin politik për hapjen e negociatave, procesi mbetet i kushtëzuar nga reformat institucionale.

Vendi vuan nga mungesa e mekanizmave efikase për planifikimin dhe koordinimin e fondeve të BE-së, ndërsa ende nuk është përcaktuar qartë se cilat institucione do të mbajnë përgjegjësinë për raportimin mbi zbatimin e aktiviteteve të reformës. Bosnja mbetet mes statusit të kandidatit dhe vështirësive të një shteti që ende po përpiqet të ndërtojë konsensusin e brendshëm për drejtimin e tij strategjik.

 

Mali i Zi: Kryeson garën, por ka ende shumë punë përpara

NdĂ«rsa qeveria malazeze synon me ambicie anĂ«tarĂ«simin nĂ« Bashkimin Europian nĂ« vitin 2028, ekspertĂ«t mbeten skeptikĂ«. Ata paralajmĂ«rojnĂ« se shoqĂ«risĂ« i mungon progresi thelbĂ«sor dhe reformat strukturore tĂ« nevojshme pĂ«r njĂ« integrim tĂ« vĂ«rtetĂ«, duke tĂ«rhequr vĂ«mendjen ndaj rrezikut tĂ« njĂ« “anĂ«tarĂ«simi nĂ« letĂ«r”, qĂ« nuk sjell pĂ«rmirĂ«sime reale pĂ«r qytetarĂ«t.

QĂ« nga hapja e negociatave tĂ« anĂ«tarĂ«simit nĂ« vitin 2012, Mali i Zi ka mbyllur pĂ«rkohĂ«sisht 16 nga 33 kapitujt. Qeveria kĂ«mbĂ«ngul se kapitujt e mbetur do tĂ« finalizohen deri nĂ« fund tĂ« vitit 2026, duke i hapur rrugĂ« anĂ«tarĂ«simit tĂ« plotĂ« nĂ« vitin 2028, por ministria e Çështjeve Europiane nuk iu pĂ«rgjigj pyetjeve lidhur me afatet pĂ«r mbylljen e kapitujve tĂ« mbetur.

 

Lexo të plotë shkrimin për Malin e Zi në link: Mali i Zi kryeson garën në BE, por ende shumë punë përpara

 

Shqipëria në fazën vendimtare, nga hapja e kapitujve te prova e zbatimit

ShqipĂ«ria ka hyrĂ« nĂ« fazĂ«n mĂ« tĂ« avancuar tĂ« procesit tĂ« integrimit europian. Pas hapjes tĂ« tĂ« gjithĂ« kapitujve – 33 gjithsej, fokusi Ă«shtĂ« zhvendosur nga harmonizimi formal i legjislacionit te zbatimi konkret i reformave.

Tashmë, vëmendja e institucioneve zhvendoset te përmbushja e kushteve specifike për mbylljen e përkohshme të secilit kapitull, ku thelbësore mbeten reformat në sundimin e ligjit. Sipas agjendës së integrimit, fokusin kryesor do ta mbajnë kapitujt 23 dhe 24, të cilët lidhen me pavarësinë e drejtësisë dhe luftën kundër korrupsionit, pasi diktojnë ritmin e mbylljes së të gjithë procesit.

Qeveria shqiptare ka marrë angazhimin për të mbyllur 10 kapitujt e parë të negociatave për anëtarësim në Bashkimin Europian brenda vitit 2026.

Objektivi i qeverisë është mbyllja e negociatave deri në fund të vitit 2027 dhe anëtarësimi në BE rreth vitit 2030. Ky afat është mbështetur edhe nga institucionet europiane, të cilat e konsiderojnë Shqipërinë dhe Malin e Zi si dy vendet më të avancuara të zgjerimit në Ballkanin Perëndimor.

 

Lexo të plotë shkrimin për Shqipërinë në link: Shqipëria në fazën vendimtare, nga hapja e kapitujve te prova e zbatimit

 

Anëtarësimi i ngecur i Serbisë në BE, si një marrëveshje politike

Viti 2035 Ă«shtĂ« data mĂ« e fundit e synuar pĂ«r tĂ« cilĂ«n presidenti serb, Aleksandar Vuçiç, thotĂ« se Serbia mund t’i bashkohet Bashkimit Europian. Ky Ă«shtĂ« njĂ« premtim i njohur qĂ« ka shĂ«nuar dekadĂ«n e fundit gjatĂ« sĂ« cilĂ«s Beogradi dhe Brukseli kanĂ« zhvilluar negociata.

Një pjesë e popullsisë beson se anëtarësimi në BE do të përmirësonte ndjeshëm pozitën politike dhe ekonomike të vendit, ndërsa të tjerë janë skeptikë ndaj qëllimeve të BE-së. Po nëse ngërçi i pafundmë u sjell përfitime aktorëve të fuqishëm në të dyja palët?

Serbia aplikoi zyrtarisht pĂ«r t’iu bashkuar BE-sĂ« nĂ« vitin 2009, u bĂ« vend kandidat nĂ« vitin 2012 dhe hapi negociatat e anĂ«tarĂ«simit nĂ« vitin 2014. Sot, nga 35 kapituj negociues janĂ« hapur vetĂ«m 22 dhe vetĂ«m dy janĂ« mbyllur pĂ«rkohĂ«sisht.

Zyrtarisht, fajin e kanë normalizimi i marrëdhënieve me Kosovën, harmonizimi i politikës së jashtme me BE-në dhe reformat në sundimin e ligjit.

 

Lexo të plotë shkrimin për Serbinë në link: Anëtarësimi i ngecur i Serbisë në BE, si një marrëveshje politike

 

Maqedonia e Veriut, 22 vite nĂ« “portĂ«n” e BE-sĂ«, ndryshimet kushtetuese pengesa

Njëzetedy vjet pas hyrjes në fuqi të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit ndërmjet Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe Bashkimit Europian, marrëveshja e parë e këtij lloji në rajon, vendi jo vetëm që nuk është anëtar i familjes europiane, por as nuk ka filluar ende bisedimet e anëtarësimit.

Pas nĂ«nshkrimit tĂ« MarrĂ«veshjes sĂ« PrespĂ«s, e cila u pasua nga anĂ«tarĂ«simi nĂ« NATO, dhe mĂ« vonĂ« pas miratimit tĂ« tĂ« ashtuquajturit “Propozim Francez”, i cili hapi rrugĂ«n pĂ«r fillimin e bisedimeve tĂ« anĂ«tarĂ«simit nĂ« BE, vendi ende nuk e ka nisur procesin e integrimit.

Qeveria e kaluar, e udhëhequr nga LSDM dhe BDI, e pranoi kornizën negociuese, e cila përfshin ndryshimet kushtetuese për përfshirjen e bullgarëve, malazezëve, hebrenjve, kroatëve dhe komuniteteve të tjera në Kushtetutë.

Qeveria aktuale, e udhĂ«hequr nga VMRO-DPMNE, ka refuzuar t’i zbatojĂ« kĂ«to ndryshime kushtetuese, me arsyetimin se ndaj MaqedonisĂ« sĂ« Veriut Ă«shtĂ« ushtruar presion i padrejtĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rfshirĂ« bullgarĂ«t nĂ« KushtetutĂ«.

Ky perceptim dhe kjo narrativë rreth procesit të ndryshimeve kushtetuese e kanë polarizuar thellësisht shoqërinë në të gjitha nivelet, si midis partive politike, ashtu edhe midis qytetarëve.

“Derisa tĂ« marr garanci tĂ« qarta se nuk do tĂ« ketĂ« mĂ« çështje dypalĂ«she dhe tĂ« identitetit, unĂ« mund tĂ« mbĂ«shtes vetĂ«m kĂ«tĂ« lloj ndryshimi kushtetues. KurrĂ« nuk do tĂ« mbĂ«shtes asgjĂ« tjetĂ«r. KĂ«tĂ« po e pĂ«rsĂ«ris kĂ«tu, e nĂ«se Ă«shtĂ« e nevojshme do ta pĂ«rsĂ«ris edhe njĂ« qind herĂ«â€, deklaroi Kryeministri Hristijan Mickoski.

 

Lexo tĂ« plotĂ« shkrimin pĂ«r MaqedoninĂ« e Veriut nĂ« link: Maqedonia e Veriut, 22 vite nĂ« “portĂ«n” e BE-sĂ«, ndryshimet kushtetuese pengesa

 

Bosnjë-Hercegovina, mes Brukselit dhe bllokadave të brendshme

Për Bosnjë-Hercegovinën, integrimi europian mbetet një nga projektet e rralla politike që gëzon mbështetje pothuajse universale. Qytetarët e duan, partitë e mbështesin në deklarata dhe Bashkimi Europian vazhdon të ngulë këmbë se Bosnja e ka vendin e saj në familjen europiane.

Megjithatë, pas gati një dekade nga aplikimi për anëtarësim, rruga drejt BE-së vazhdon të karakterizohet nga kontrasti mes retorikës politike dhe veprimeve konkrete.

Bosnja aplikoi për anëtarësim në BE në vitin 2016, mori statusin e vendit kandidat në fund të vitit 2022 dhe në mars 2024 mori dritën e gjelbër për hapjen e negociatave të anëtarësimit. Megjithatë, vazhdon të përballet me pengesa strukturore që e bëjnë procesin shumë më të ngadaltë sesa në shumicën e vendeve të tjera të rajonit.

Miratimi i Agjendës së Reformave 2024-2027 në shtator 2025 u konsiderua një hap kyç, pasi çeli rrugën për përfitimin e fondeve nga Plani i Rritjes i Bashkimit Europian për Ballkanin Perëndimor. Dokumenti përmban më shumë se 100 masa reformuese në fusha si infrastruktura, drejtësia, digjitalizimi dhe zhvillimi ekonomik.

Mbështetja publike për anëtarësimin është shumë e lartë. Sondazhet tregojnë se mbi 74% e qytetarëve do të votonin pro anëtarësimit në një referendum. Për shumicën e tyre, BE-ja shihet si garanci për paqe afatgjatë, stabilitet politik, kushte më të mira ekonomike dhe liri lëvizjeje.

Për më tepër, integrimi europian është një nga objektivat e pakta që gëzon mbështetje ndërmjet të tre popujve konstituivë të Bosnjës. Edhe aktorët politikë e paraqesin publikisht anëtarësimin në BE si një qëllim strategjik kombëtar.

 

Lexo të plotë shkrimin për Bosnjë-Hercegovinën në link: Bosnjë-Hercegovina, mes Brukselit dhe bllokadave të brendshme  

 

Integrimi i Kosovës në BE, vetëm në horizont

Në prill të vitit 2016, tetë vite pas shpalljes së pavarësisë, hyri në fuqi Marrëveshja për Stabilizim dhe Asociim (MSA) ndërmjet Bashkimit Europian (BE) dhe Kosovës. Me këtë marrëveshjeje filloi një proces për mbështetje reale të reformave, si rrugë për integrimin e vendit në BE.

Kanë kaluar 10 vjet dhe Kosova ende nuk e ka statusin e vendit kandidat për integrim në BE. Më 15 dhjetor 2022, Kosova aplikoi për anëtarësim, megjithatë në dallim nga vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, Kosova mbetet vetëm një kandidat potencial për integrim.

Madje nga periudha prej kur Kosova ka aplikuar, marrëdhëniet me BE-në u bënë komplekse. Në vitin 2023, Bashkimi Europian vendosi masa ndëshkuese ndaj Kosovës, duke akuzuar Qeverinë e udhëhequr nga Albin Kurti që nuk ka ndërmarrë hapa për uljen e tensioneve në veri të Kosovës, zonë e banuar me shumicë serbe.

Masat u hoqĂ«n nĂ« dhjetorin e vitit 2025, por pasojat politike, ekonomike dhe financiare tĂ« KosovĂ«s ishin tĂ« dukshme. Sipas Institutit GAP nĂ« raportin “Ndikimi financiar i masave tĂ« Bashkimit Europian mbi KosovĂ«n”, Kosova ka humbur mbi 613 milionĂ« euro, sidomos nĂ« projekte tĂ« pezulluara. SektorĂ«t qĂ« kanĂ« humbur mĂ« sĂ« shumti janĂ« mjedisi, energjia, digjitalizimi.

 

Lexo të plotë shkrimin për Kosovën në link: Integrimi i Kosovës në BE, vetëm në horizont

 

 

*Artikulli është shkruar posaçërisht për Monitor. Ky sesion mbështetet nga Programi Rajonal i GIZ-it #SustainMedia, i financuar nga Bashkimi Europian (BE) dhe Qeveria Gjermane (BMZ). Pikëpamjet e shprehura në këtë seksion janë të autorëve dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimet e BE-së ose të BMZ-së.

 

The post Dera gjysmë e hapur e BE-së për Ballkanin, cili shtet do të hyjë i pari?! appeared first on Revista Monitor.

The EU’s Half-Open Door to the Balkans: Which Country Will Join First?

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
4 July 2026 at 22:12

The six Western Balkan countries are moving towards the European Union at different speeds. While Montenegro and Albania are leading the enlargement race, Serbia, North Macedonia, Bosnia and Kosovo continue to face political and institutional obstacles that could prolong the process for many years. Even under the most optimistic scenario, the region will need decades to reach European standards in the economy, education, healthcare, governance and infrastructure.

The real challenges facing the Western Balkans are not linked only to the opening and closing of chapters. Low productivity, weak infrastructure, corruption, emigration and the quality of education remain the main barriers separating the region from European Union standards.

 

By Blerina Hoxha, Albania; Naida Kurdija, Bosnia and Herzegovina; Sefer Zogaj, Kosovo; Aneta Dodevska, North Macedonia; Ana Milosavljević, Serbia; Ivan Ivanovic, Montenegro

 

Since July 1, 2013, when Croatia became the 28th member of the European Union, the door to enlargement has formally remained open for the other six Western Balkan countries. During this period, the integration process has become more demanding in terms of conditions, while the countries have not moved beyond ethnic conflicts and continue to face a wide gap with the EU in economic and governance standards. The region’s former project of joining the bloc as a group has faded, as countries are advancing at different speeds.

“Monitor” has analysed the pace of Western Balkan integration, based on the articles and data of six economic journalists from the Western Balkan countries, in a project supported by GIZ and #SustainMedia.

Montenegro and Albania have moved faster, while North Macedonia remains blocked by political and ethnic issues, Serbia is advancing at a slow pace, and Kosovo and Bosnia and Herzegovina continue to face fundamental state-building and institutional obstacles.

Montenegro has the strongest prospects of becoming a member sooner than the other countries. The country opened negotiations years ago and has provisionally closed 16 of the 33 chapters. Its official ambition is membership in 2028, a target that has also received political support from Brussels. However, behind the technical progress lie problems such as the rule of law, corruption, the politicisation of institutions and the lack of deep reforms in the justice system, which remain the main obstacles. Many analysts in Podgorica warn that there is a risk of formal membership without any visible progress in economic standards.

Albania has recorded the fastest progress in the region over the past two years. In June 2026, the country officially entered the phase of closing negotiations, after opening all chapters. The government’s objective is to close negotiations by the end of 2027 and join around 2030. However, the main challenge is no longer the opening of chapters, but the implementation of European standards in the economy and institutions. Experts warn that Albanian businesses have only a few years to adapt to the rules of the single market, while estimates show that only 10–15% of enterprises are currently considered ready for European competition.

On the other side stands North Macedonia, perhaps the most unique example where the process is not advancing because of political criteria. Two decades after the Stabilisation and Association Agreement and after the country changed its name through the Prespa Agreement, it has still not started negotiations. The blockage is linked to the demand for constitutional changes that would include the rights of the Bulgarian community, a condition rejected by the government. This has created a political deadlock in which Brussels insists on constitutional amendments, while Skopje seeks guarantees that it will not face new vetoes in the future. Public support for EU membership has reached around 71%, but the process seems further away than ever.

Serbia represents a completely different case. It remains a candidate country and continues negotiations, but the pace has slowed significantly. Of the 35 chapters, only 22 have been opened and only two have been provisionally closed. The main obstacles remain the normalisation of relations with Kosovo, the rule of law and the refusal to align with the European Union’s foreign policy, especially regarding Russia. However, Serbia is already deeply economically integrated with the EU, which is its main trading partner and also a key source of investment. This has created a situation that some analysts describe as “semi-membership”, where both sides benefit from the status quo without necessarily having an interest in accelerating full membership. Nevertheless, the country aims to join the EU around 2035.

Kosovo remains the country furthest from membership. Ten years after the Stabilisation and Association Agreement entered into force, it still does not have candidate country status. In addition to domestic reforms in justice, public administration and the fight against corruption, Kosovo faces a major obstacle related to non-recognition by five EU member states. Moreover, the dialogue with Serbia remains the main political condition. Although it has taken steps in areas such as SEPA, the Growth Plan and regional economic integration, the path towards membership remains blocked by factors that go beyond domestic reforms.

The EU integration process of Bosnia and Herzegovina remains highly challenging. Although it received candidate country status in 2022 and, in 2024, received political approval for the opening of negotiations, the process remains conditional on institutional reforms. The country suffers from a lack of efficient mechanisms for planning and coordinating EU funds, while it has still not been clearly defined which institutions will be responsible for reporting on the implementation of reform activities. Bosnia remains caught between candidate status and the difficulties of a state still trying to build internal consensus on its strategic direction.

 

Slow convergence, the region remains decades away from EU standards

 

Montenegro: Leading the Race, but Still with Much Work Ahead

While the Montenegrin government is ambitiously targeting European Union membership in 2028, experts remain sceptical. They warn that society lacks the substantive progress and structural reforms needed for genuine integration, drawing attention to the risk of “membership on paper” that does not bring real improvements for citizens.

Since the opening of accession negotiations in 2012, Montenegro has provisionally closed 16 of the 33 chapters. The government insists that the remaining chapters will be finalised by the end of 2026, paving the way for full membership in 2028, but the Ministry of European Affairs did not respond to questions regarding the deadlines for closing the remaining chapters.

Read the full article about Montenegro at the link: Montenegro Tops the EU Accession Race, but Much Remains to Be Done

 

Albania in the Decisive Phase, from Opening Chapters to the Test of Implementation

Albania has entered the most advanced phase of the European integration process. After opening all chapters — 33 in total — the focus has shifted from the formal harmonisation of legislation to the concrete implementation of reforms. Institutional attention is now moving towards meeting the specific conditions for the provisional closure of each chapter, with reforms in the rule of law remaining essential. According to the integration agenda, the main focus will remain on chapters 23 and 24, which relate to the independence of the judiciary and the fight against corruption, as they determine the pace of closure of the entire process.

The Albanian government has committed to closing the first 10 chapters of negotiations for European Union membership within 2026.

The government’s objective is to close negotiations by the end of 2027 and join the EU around 2030. This timeline has also been supported by European institutions, which consider Albania and Montenegro the two most advanced enlargement countries in the Western Balkans.

Read the full article about Albania at the link: Albania at a Decisive Stage: From Opening Chapters to the Test of Implementation

 

Serbia’s Stalled EU Accession as a Political Arrangement

The year 2035 is the latest target date by which Serbian President Aleksandar Vučić says Serbia could join the European Union. This is a familiar promise that has marked the past decade, during which Belgrade and Brussels have been conducting negotiations. Part of the population believes that EU membership would significantly improve the country’s political and economic position, while others are sceptical about the EU’s intentions. But what if the endless stalemate benefits powerful actors on both sides?

Serbia officially applied to join the EU in 2009, became a candidate country in 2012 and opened accession negotiations in 2014. Today, of the 35 negotiating chapters, only 22 have been opened and only two have been provisionally closed. Officially, the reasons are the normalisation of relations with Kosovo, the alignment of foreign policy with the EU and reforms in the rule of law.

Read the full article about Serbia at the link: Serbia’s stalled EU accession as a political arrangement

 

North Macedonia, 22 Years at the EU’s “Gate”, with Constitutional Changes as the Obstacle

Twenty-two years after the Stabilisation and Association Agreement between the Republic of North Macedonia and the European Union entered into force — the first agreement of its kind in the region — the country is not only still outside the European family, but has not even started accession talks.

After the signing of the Prespa Agreement, which was followed by NATO membership, and later after the adoption of the so-called “French Proposal”, which opened the way for the start of EU accession talks, the country has still not begun the integration process. The previous government, led by SDSM and DUI, accepted the negotiating framework, which includes constitutional amendments to include Bulgarians, Montenegrins, Jews, Croats and other communities in the Constitution. The current government, led by VMRO-DPMNE, has refused to implement these constitutional changes, arguing that North Macedonia has been subjected to unfair pressure to include Bulgarians in the Constitution.

This perception and narrative surrounding the process of constitutional amendments have deeply polarised society at all levels, both among political parties and among citizens.

“Until I receive clear guarantees that there will be no further bilateral and identity-related issues, I can only support this kind of constitutional change. I will never support anything else. I am repeating this here, and if necessary I will repeat it a hundred more times,” Prime Minister Hristijan Mickoski declared.

Read the full article about North Macedonia at the link: Republic of North Macedonia: 22 Years at the EU’s “Gate”

 

Bosnia and Herzegovina, between Brussels and Internal Blockades

For Bosnia and Herzegovina, European integration remains one of the rare political projects that enjoys almost universal support. Citizens want it, parties support it in their declarations, and the European Union continues to insist that Bosnia belongs in the European family. However, almost a decade after its application for membership, the road towards the EU continues to be characterised by the contrast between political rhetoric and concrete action.

Bosnia applied for EU membership in 2016, received candidate country status at the end of 2022 and, in March 2024, received the green light for the opening of accession negotiations. However, it continues to face structural obstacles that make the process much slower than in most other countries in the region.

The adoption of the 2024–2027 Reform Agenda in September 2025 was considered a key step, as it opened the way to accessing funds from the European Union’s Growth Plan for the Western Balkans. The document contains more than 100 reform measures in areas such as infrastructure, justice, digitalisation and economic development.

Public support for membership is very high. Surveys show that more than 74% of citizens would vote in favour of membership in a referendum. For most of them, the EU is seen as a guarantee of long-term peace, political stability, better economic conditions and freedom of movement.

Moreover, European integration is one of the few objectives that enjoys support among Bosnia’s three constituent peoples. Political actors also publicly present EU membership as a strategic national goal.

Read the full article about Bosnia Hercegovina at the link: Bosnia and Herzegovina’s EU Path: Between Declarations and Real Political Action

 

Kosovo’s EU Integration: Still a Distant Prospect

In April 2016, eight years after the declaration of independence, the Stabilisation and Association Agreement (SAA) between the European Union (EU) and Kosovo entered into force. This agreement launched a process of real support for reforms, as a path towards the country’s EU integration.

Ten years have passed and Kosovo still does not have candidate country status for EU integration. On December 15, 2022, Kosovo applied for membership; however, unlike the other Western Balkan countries, Kosovo remains only a potential candidate for integration.

Since the period when Kosovo applied, relations with the EU have become complex. In 2023, the European Union imposed punitive measures against Kosovo, accusing the government led by Albin Kurti of failing to take steps to reduce tensions in northern Kosovo, an area inhabited by a Serb majority.

The measures were lifted in December 2025, but the political, economic and financial consequences for Kosovo were visible. According to the GAP Institute report “The Financial Impact of European Union Measures on Kosovo”, Kosovo lost more than 613 million euros, mainly in suspended projects. The sectors that suffered the greatest losses were environment, energy and digitalisation.

Read the full article about Kosovo at the link: Kosovo’s EU Membership Remains a Distant Prospect

 

*The article was written exclusively for Monitor. This section is supported by GIZ’s Regional Programme #SustainMedia, funded by the European Union (EU) and the German Government (BMZ). The views expressed in this section are those of the authors and do not necessarily reflect the positions of the EU or BMZ.

 

 

 

 

 

The post The EU’s Half-Open Door to the Balkans: Which Country Will Join First? appeared first on Revista Monitor.

Slow convergence, the region remains decades away from EU standards

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
4 July 2026 at 22:10

The Western Balkans continues to move closer to the European Union in terms of laws and regulations, but it is not following the same pace in economic and social development.

A new analysis by the Vienna Institute for International Economic Studies (wiiw) shows that, even if the countries of the region were to maintain their current pace of progress, most of them would need several decades, and in some areas even more than a century, to reach average EU standards.

The report analyses eight main pillars of development, the economy, social policies, healthcare, education, governance, the environment, digitalization and infrastructure, and highlights a region that is progressing at very different speeds. Digitalization is the most successful story, where some countries could reach European standards within a few years, while infrastructure and the environment remain the biggest obstacles, with timelines that in most cases exceed a century. In social issues and governance, Kosovo is closest to the EU. Serbia and Montenegro are closer to economic standards. Bosnia is closer to the EU in education, while North Macedonia is closer to the EU in governance, healthcare and digitalization standards. Albania has made progress in governance and digitalization, but remains very far from European standards in infrastructure, the environment and pensions.

The report highlights that the region’s challenge is not only the pace of growth, but also its quality. Economies continue to rely on consumption, construction, tourism and remittances, while investment in productivity, innovation, human capital and infrastructure remains insufficient to close the gap with Europe.

 

Serbia Leads Economically, but the Region Remains Decades Behind the EU

The economy remains the area where the Western Balkans is furthest from European Union standards. According to the 2025 Convergence Report of the Vienna Institute for International Economic Studies (wiiw), none of the six economies of the region reaches even half of the EU’s average economic level. Montenegro and Serbia are closest, at 42.2% and 41.7% of the European level respectively, while Kosovo remains at the bottom with 25.7%. Albania ranks in the middle of the group, at 30.2% of the EU average, according to 2024 data.

However, the past year brought some positive signals. Albania and Serbia recorded the fastest progress, narrowing the gap with the EU by 2.1 percentage points each. Kosovo and North Macedonia advanced by 0.9 percentage points each, while Montenegro remained unchanged. The exception was Bosnia and Herzegovina, which not only failed to narrow the gap, but moved even further away from the European average.

The report notes that the improvement has mainly come from wage growth, especially minimum wage growth, while productivity is advancing at a slower pace. In most countries, wages and pensions remain far from European standards. Pensions are particularly problematic in Albania and Kosovo, where they reach only around 10% of the EU level.

If current trends were to continue unchanged, Serbia would need around 35 years to reach the European average, Albania 53 years and Montenegro 72 years. For Bosnia and Herzegovina and Kosovo, convergence remains a target more than a century away.

According to wiiw, the problem is not only related to the pace of growth, but also to the region’s economic model. Growth continues to rely on consumption, construction, tourism and remittances, while high value-added activities remain limited. As a result, economies are growing, but not fast enough to close the gap with Europe.

 

Social Progress: Kosovo Surprises, Bosnia Falls Further Behind Europe

Compared with the economy, social indicators, which include the employment rate, poverty, inequality and the gender gap, present a more encouraging picture. Albania and Serbia are already at around three quarters of the EU average level in this pillar, at 76.9% and 75.8% of the EU average respectively, while Bosnia and Herzegovina remains further behind, at 59.1%. Kosovo leads in these indicators and will reach the standards fastest, in around 19 years, followed by Serbia, 51 years, Montenegro, 59 years, and Albania, 71 years. North Macedonia is more than 100 years away, while Bosnia and Herzegovina is currently moving away from the EU instead of approaching it. This means that only one country in the region, Kosovo, could reach the EU’s social level within two decades, while the rest need half a century or more.

The region performs relatively well in inequality indicators, where most countries reach around 90% of the European standard. Employment rates in Albania, Montenegro and Serbia are also close to the EU average. However, behind these results lies a persistent problem: women’s participation in the labour market.

Another feature is the case of Kosovo, which appears closer to European standards in poverty indicators. According to wiiw, this is linked to the relatively high level of social transfers and public support schemes.

 

Healthcare, large differences between countries

Healthcare remains one of the areas where the Western Balkans appears closer to European Union standards. According to the 2025 Convergence Report, Montenegro, Serbia and North Macedonia have already reached around 86-88% of the EU average level, ranking among the region’s best performers. Albania ranks lower, at 64.2% of the European level, while Kosovo remains last, at 58%.

Most countries recorded improvement during 2024. Montenegro saw the largest progress, by 1.8 percentage points, while North Macedonia and Albania moved closer to the EU average by 1.6 and 1.5 percentage points respectively. Serbia was the only exception, losing ground due to the deterioration of some indicators related to infant health.

At first sight, the region appears relatively close to Europe. Average life expectancy in the six economies ranges between 93% and 98% of the EU level. However, this is precisely the indicator showing the most concerning signs. In five of the six countries, improvement in life expectancy is moving more slowly than in the European Union, preventing the gap from narrowing.

Another important challenge is related to human resources. The number of doctors remains significantly below European standards, particularly in Kosovo, Albania and Bosnia and Herzegovina. The emigration of healthcare staff to EU countries is deepening this problem, creating persistent shortages in public systems.

In terms of timing, North Macedonia is significantly closer to reaching EU standards in healthcare, at only 7 years, followed by Montenegro, at around 17 years. Albania and Kosovo stand around 39–41 years away, while Bosnia and Herzegovina is around 89 years away. Serbia, despite being among the best performers in terms of current level, is more than 100 years away from convergence because of its negative trend. The high levels of some countries do not guarantee rapid convergence, because what the convergence report measures is the pace of progress.

Education: An Alarming Quality Gap Across the Region

Education remains one of the sectors where the region is relatively close to European standards, but the report highlights a paradox: while participation in education remains high, the quality of outcomes is deteriorating.

Unlike other sectors, where most countries are gradually moving closer to Europe, the situation in education is more complex. Only Bosnia and Herzegovina shows a clear convergence trajectory. Serbia, Montenegro, Albania, Kosovo and North Macedonia are considered to be moving away from European standards when long-term trends are analysed.

The main reason is linked to the quality of outcomes. International PISA tests show large differences between the region and EU countries. Serbia is closest to the European average, while Kosovo remains furthest behind. At the same time, public spending on education has lost ground compared with the EU in all economies of the region.

Another problem remains the number of young people who are neither in education, nor in employment, nor in training. The phenomenon is particularly pronounced in Kosovo, while other countries also continue to face difficulties in integrating young people into the labour market.

According to the report, the problem no longer lies in access to education, but in the ability of education systems to produce the knowledge and competences required by the modern economy. Outdated curricula, the lack of continuous teacher training and insufficient investment in technology are hindering the improvement of results.

Only Bosnia and Herzegovina is closer to the EU, estimated at around 18 years to reach the standard. The other five economies, Albania, Montenegro, North Macedonia, Kosovo and Serbia, were all moving away from the EU, meaning that the education gap is widening over time and is not expected to close soon under the trends of 2024.

If the economies of the region aim to move closer to Europe, education could become a decisive factor. Otherwise, the lack of human capital will continue to limit productivity, innovation and the pace of economic convergence.

Governance, slow progress under the shadow of corruption

Governance is one of the areas where differences between Western Balkan countries are relatively small. The convergence report shows that Montenegro leads the region with 76.7% of the EU level, followed by Albania, with 73.8%, and North Macedonia with 73.3%. Bosnia and Herzegovina ranks last, with 59.3%.

Almost all economies recorded improvement during 2024. Montenegro registered the strongest advance, while Albania ranked second in terms of the pace of progress. North Macedonia was the only country that lost ground against the European average.

Although the overall indicators are relatively positive, the report identifies several persistent weaknesses. Political stability and regulatory quality appear stronger, while the effectiveness of public institutions and control of corruption remain the main problems.

Governance is considered one of the most decisive factors for the pace of convergence. According to wiiw, without more effective institutions and a stronger fight against corruption, progress in other sectors will remain limited.

In terms of governance quality, Kosovo is expected to converge first with EU standards, in around 26 years, followed by North Macedonia, 40 years, Montenegro, 57 years, and Albania, 64 years. Serbia is more than 100 years away, while Bosnia and Herzegovina is moving away from the EU. Although all countries currently stand at relatively similar levels today, around two thirds of the EU level, their trends differ significantly, with some slowly moving closer to the EU and others shifting further away from it.

Environment, the area where the Balkans remains furthest from Europe

If there is one sector where the Western Balkans is facing the greatest difficulties in moving closer to the European Union, it is the environment. According to the 2025 Convergence Report of the Vienna Institute for International Economic Studies (wiiw), none of the region’s economies is managing to significantly narrow the gap with European standards in this area.

Albania performs better than the other countries in the region, reaching 54.4% of the EU level. It is followed by Montenegro and North Macedonia, at around 45%, while Kosovo remains significantly further behind, at only 22.2% of the European average. However, even Albania, which leads the region, remains more than a century away from EU standards at the current pace of progress.

One of the main reasons why Albania and Montenegro perform better is linked to the use of renewable energy. Both economies exceed the EU average in this indicator, mainly thanks to the large role of hydropower plants. On the other hand, Kosovo continues to rely heavily on coal, remaining among the most carbon-intensive economies in Europe.

However, the report stresses that renewable energy is not enough to offset weaknesses in other indicators. Waste management also continues to be a weak point across the entire region.

According to wiiw, until the economies of the region modernize industry, increase energy efficiency and rigorously implement environmental standards, the gap with Europe will continue to remain deep.

Albania and Kosovo are estimated to be more than 100 years away from the EU level, while the other four economies, Montenegro, North Macedonia, Bosnia and Herzegovina and Serbia, are deepening the time gap for reaching EU standards. The environment is the area where convergence appears most distant and most resistant.

Digitalization, the most successful story of convergence

Unlike the environment, digitalization appears as the most positive story of the Western Balkans in the process of moving closer to the European Union. According to the Vienna Institute for International Economic Studies, this is the area where the region has achieved the fastest progress and where some countries are already close to European standards.

Serbia leads with 93.1% of the EU level, practically standing on the threshold of convergence. Montenegro and North Macedonia follow at around 80%, while Bosnia and Herzegovina has reached more than 70%. Albania ranks at 60.6%, while Kosovo stands at 66%.

Despite a slight decline in the past year, Serbia remains the regional leader and, according to the report’s projections, could reach the EU average level within only three years. Albania and North Macedonia are also considered success stories, with the prospect of reaching European standards within a decade.

One of the region’s main advantages is the spread of the internet. In all six economies, household internet access is very close to or above the EU average. In some countries, the information technology sector is gaining an increasingly important weight in the economy, while Serbia has moved significantly closer to European standards also in ICT employment.

However, the challenges remain considerable. Exports of information technology products and services continue to be limited in most of the region. According to wiiw, the next step is no longer access to technology, but turning it into productivity, innovation and high value-added exports.

This is the area with the shortest timelines for reaching EU standards across the region. Serbia is only around 3 years away; North Macedonia, 8 years; Albania, 11 years; and Montenegro, 18 years, while Bosnia and Herzegovina is around 30 years away. The only exception is Kosovo, which remains more than 100 years away, as it has not made strong progress in digitalisation.

Infrastructure: The Balkans’ Biggest Challenge

If digitalisation is the best story of convergence, physical infrastructure remains the most problematic story. The Vienna Institute identifies this as the area where the region is furthest from European standards and where progress is moving at an extremely slow pace.

North Macedonia ranks first in the region with 38.4% of the EU level, followed by Kosovo and Serbia, at around 37%. Montenegro reaches 30.6%, Bosnia and Herzegovina 23.2%, while Albania remains at the bottom of the ranking with only 14.1% of the European average.

Although most countries have recorded small improvements during the past year, the report concludes that at current rates, almost all economies of the region remain more than a century away from European Union standards. Kosovo is even considered to be moving away from the EU in this pillar.

Weaknesses appear in almost all categories. Road and rail networks remain limited, while energy capacities and transport infrastructure are not expanding at the necessary speed. Albania presents the largest gap, particularly in road and rail infrastructure.

One of the few positive exceptions is investment in motorways. Kosovo, North Macedonia, Serbia and Montenegro have made notable progress in this direction and could move closer to European standards within several decades. However, this progress is not enough to compensate for shortcomings in other parts of infrastructure.

According to wiiw, infrastructure remains the most costly obstacle to convergence. Unlike institutional reforms or digitalisation, progress in this area requires very large investments, long-term planning and strong implementation capacities. For this reason, even in the most optimistic scenarios of European integration, infrastructure remains among the areas that will require the most time to move closer to EU standards.

Albania, Bosnia and Herzegovina, Montenegro, North Macedonia and Serbia are all more than 100 years away from the EU level, while Kosovo is moving away. Therefore, no country in the region is on the path to real convergence with EU standards at the current pace. There is currently an acute shortage of physical infrastructure in the region, which limits every other aspect of economic and social development.

The post Slow convergence, the region remains decades away from EU standards appeared first on Revista Monitor.

Konvergjenca e ngadaltë, Rajoni mbetet dekada larg standardeve të BE-së

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
4 July 2026 at 22:10

Ballkani PerĂ«ndimor vazhdon tĂ« afrohet me Bashkimin Europian nĂ« ligje dhe rregullore, por nuk po ndjek tĂ« njĂ«jtin ritĂ«m nĂ« zhvillimin ekonomik dhe social. NjĂ« analizĂ« e re e Institutit tĂ« VjenĂ«s pĂ«r Studime Ekonomike NdĂ«rkombĂ«tare (wiiw) tregon se, edhe nĂ«se vendet e rajonit do tĂ« ruanin ritmet aktuale tĂ« progresit, shumicĂ«s sĂ« tyre do t’u duheshin disa dekada, ndĂ«rsa nĂ« disa fusha edhe mĂ« shumĂ« se njĂ« shekull, pĂ«r tĂ« arritur standardet mesatare tĂ« BE-sĂ«.

Raporti analizon tetë shtylla kryesore të zhvillimit, ekonominë, politikat sociale, shëndetësinë, arsimin, qeverisjen, mjedisin, digjitalizimin dhe infrastrukturën dhe evidenton një rajon që po përparon me ritme shumë të ndryshme. Digjitalizimi është historia më e suksesshme, ku disa vende mund të arrijnë standardet europiane brenda pak vitesh, ndërsa infrastruktura dhe mjedisi mbeten pengesat më të mëdha, me afate që në shumicën e rasteve kalojnë një shekull.

Në çështjet sociale dhe të qeverisjes, Kosova është më afër BE-së. Ndërsa Serbia dhe Mali i Zi janë më pranë standardeve ekonomike.

Bosnja është më afër BE me Arsimin dhe Maqedonia e Veriut është me afër BR me standardet e qeverisjes, shëndetësinë dhe digjitalizimin. Shqipëria ka bërë progres në qeverisje dhe digjitalizim, por mbetet shumë larg standardeve europiane në infrastrukturë, mjedis dhe pensione.

Raporti nxjerr në pah se sfida e rajonit nuk është vetëm ritmi i rritjes, por edhe cilësia e saj. Ekonomitë vazhdojnë të mbështeten te konsumi, ndërtimi, turizmi dhe remitancat, ndërsa investimet në produktivitet, inovacion, kapital njerëzor dhe infrastrukturë mbeten të pamjaftueshme për të mbyllur hendekun me Europën.

 

Ekonomia, Serbia kryeson, por rajoni mbetet dekada larg BE-së

Ekonomia vazhdon të jetë fusha ku Ballkani Perëndimor mbetet më larg standardeve të Bashkimit Europian. Sipas Raportit të Konvergjencës 2025 të Institutit të Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare (wiiw), asnjë prej gjashtë ekonomive të rajonit nuk arrin as gjysmën e nivelit mesatar ekonomik të BE-së. Mali i Zi dhe Serbia janë më pranë, me përkatësisht 42.2% dhe 41.7% të nivelit europian, ndërsa Kosova mbetet në fund me 25.7%. Shqipëria renditet në mesin e grupit, me 30.2% të mesatares së BE-së, sipas të dhënave të vitit 2024.

Megjithatë, viti i fundit solli disa sinjale pozitive. Shqipëria dhe Serbia shënuan progresin më të shpejtë, duke ngushtuar hendekun me BE-në me nga 2.1 pikë përqindje secila. Kosova dhe Maqedonia e Veriut avancuan me nga 0.9 pikë përqindje, ndërsa Mali i Zi ka mbetur në vend. Përjashtimi ishte Bosnjë-Hercegovina, e cila jo vetëm nuk e ngushtoi hendekun, por u largua edhe më tej nga mesatarja europiane.

Raporti vëren se përmirësimi ka ardhur kryesisht nga rritja e pagave, veçanërisht e pagës minimale, ndërsa produktiviteti po ecën me ritme më të ngadalta. Në shumicën e vendeve, pagat dhe pensionet mbeten larg standardeve europiane. Pensionet janë veçanërisht problematike në Shqipëri dhe Kosovë, ku ato arrijnë vetëm rreth 10% të nivelit të BE-së.

Nëse ritmet aktuale do të vazhdonin pa ndryshime, Serbia do të kishte nevojë për rreth 35 vjet për të arritur mesataren europiane, Shqipëria për 53 vjet dhe Mali i Zi për 72 vjet. Për Bosnjë-Hercegovinën dhe Kosovën, konvergjenca mbetet objektiv më shumë se një shekull larg.

Sipas wiiw, problemi nuk lidhet vetëm me ritmin e rritjes, por edhe me modelin ekonomik të rajonit. Rritja vazhdon të mbështetet te konsumi, ndërtimi, turizmi dhe remitancat, ndërsa aktivitetet me vlerë të shtuar të lartë mbeten të kufizuara. Për pasojë, ekonomitë rriten, por jo mjaftueshëm shpejt për të mbyllur hendekun me Europën.

 

 

Çështjet sociale, Kosova befason, Bosnja largohet nga Europa

Në krahasim me ekonominë, treguesit socialë ku përfshihen shkalla e punësimit, varfëria, pabarazia dhe hendeku gjinor paraqesin një panoramë më inkurajuese. Shqipëria dhe Serbia janë tashmë rreth tre të katërtat e nivelit mesatar të BE-së në këtë shtyllë, me përkatësisht 76.9% dhe 75.8% e mesatares së BE-së, ndërsa Bosnjë-Hercegovina mbetet më larg, me 59.1%.

NĂ« kĂ«ta tregues kryeson Kosova, e cila do tĂ« arrijĂ« mĂ« shpejt standardet, me rreth 19 vjet, ndjekur nga Serbia, 51 vjet, Mali i Zi, 59 vjet, dhe ShqipĂ«ria, 71 vjet. Maqedonia e Veriut Ă«shtĂ« mbi 100 vjet larg, ndĂ«rsa BosnjĂ«-Hercegovina aktualisht po largohet nga BE-ja nĂ« vend qĂ« t’i afrohet.

Kjo do të thotë se vetëm një vend i rajonit, Kosova, mund të arrijë nivelin social të BE-së brenda dy dekadash, ndërsa pjesa tjetër ka nevojë për gjysmë shekulli ose më shumë.

Rajoni është relativisht mirë në treguesit e pabarazisë, ku shumica e vendeve arrijnë rreth 90% të standardit europian. Edhe normat e punësimit në Shqipëri, Mal të Zi dhe Serbi janë afër mesatares së BE-së. Megjithatë, pas këtyre rezultateve fshihet një problem i vazhdueshëm: pjesëmarrja e grave në tregun e punës.

Një tjetër veçori është rasti i Kosovës, e cila rezulton më pranë standardeve europiane në treguesit e varfërisë. Sipas wiiw, kjo lidhet me nivelin relativisht të lartë të transfertave sociale dhe skemave të mbështetjes publike.

 

 

Shëndetësia, diferenca të mëdha mes vendeve

Shëndetësia mbetet një nga fushat ku Ballkani Perëndimor paraqitet më afër standardeve të Bashkimit Europian. Sipas Raportit të Konvergjencës 2025, Mali i Zi, Serbia dhe Maqedonia e Veriut kanë arritur tashmë rreth 86-88% të nivelit mesatar të BE-së, duke qenë ndër performuesit më të mirë të rajonit.

Shqipëria renditet më poshtë, me 64.2% të nivelit europian, ndërsa Kosova mbetet e fundit, me 58%.

Pjesa më e madhe e vendeve shënoi përmirësim gjatë 2024. Mali i Zi pati progresin më të madh, me 1.8 pikë përqindje, ndërsa Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria u afruan përkatësisht me 1.6 dhe 1.5 pikë përqindje drejt mesatares së BE-së. Serbia ishte përjashtimi i vetëm, duke humbur terren për shkak të përkeqësimit të disa treguesve të lidhur me shëndetin e foshnjave.

Në pamje të parë, rajoni duket relativisht afër Europës. Jetëgjatësia mesatare në të gjashtë ekonomitë luhatet midis 93% dhe 98% të nivelit të BE-së. Megjithatë, pikërisht ky tregues po shfaq sinjalet më shqetësuese. Në pesë nga gjashtë vendet, përmirësimi i jetëgjatësisë po ecën më ngadalë se në Bashkimin Europian, duke bërë që hendeku të mos ngushtohet.

Një tjetër sfidë e rëndësishme lidhet me burimet njerëzore. Numri i mjekëve mbetet dukshëm nën standardet europiane, veçanërisht në Kosovë, Shqipëri dhe Bosnjë-Hercegovinë. Emigrimi i personelit shëndetësor drejt vendeve të BE-së po e thellon këtë problem, duke krijuar mungesa të vazhdueshme në sistemet publike.

NĂ« lidhje me afatin, Maqedonia e Veriut Ă«shtĂ« dukshĂ«m mĂ« afĂ«r arritjes sĂ« standardeve tĂ« BE-sĂ« nĂ« fushĂ«n e shĂ«ndetĂ«sisĂ« me vetĂ«m 7 vite, e ndjekur nga Mali i Zi, me rreth 17 vjet. ShqipĂ«ria dhe Kosova qĂ«ndrojnĂ« rreth 39–41 vjet larg, ndĂ«rsa BosnjĂ«-Hercegovina, rreth 89 vjet.

Serbia, pavarësisht se është mes performuesve më të mirë në nivel, është mbi 100 vjet larg konvergjencës për shkak të trendit të saj negativ. Nivelet e larta të disa vendeve nuk garantojnë afrim të shpejtë, sepse ajo që mat raporti i konvergjencës është ritmi i progresit.

 

 

Arsimi, cilësia alarmante për të gjithë rajonin

Arsimi mbetet një nga sektorët ku rajoni është relativisht pranë standardeve europiane, por raporti nxjerr në pah një paradoks, ndërsa pjesëmarrja në arsim mbetet e lartë, cilësia e rezultateve po përkeqësohet.

Ndryshe nga sektorët e tjerë, ku shumica e vendeve po afrohen gradualisht me Europën, në arsim situata është më komplekse. Vetëm Bosnjë-Hercegovina paraqet një trajektore të qartë konvergjence. Serbia, Mali i Zi, Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut konsiderohen në largim nga standardet europiane kur analizohen trendet afatgjata.

Shkaku kryesor lidhet me cilësinë e rezultateve. Testet ndërkombëtare PISA tregojnë diferenca të mëdha mes rajonit dhe vendeve të BE-së. Serbia është më pranë mesatares europiane, ndërsa Kosova mbetet më larg. Në të njëjtën kohë, shpenzimet publike për arsimin kanë humbur terren krahasuar me BE-në në të gjitha ekonomitë e rajonit.

Një problem tjetër mbetet numri i të rinjve që nuk janë as në arsim, as në punë dhe as në trajnim. Fenomeni është veçanërisht i theksuar në Kosovë, ndërsa edhe vendet e tjera vazhdojnë të përballen me vështirësi në integrimin e të rinjve në tregun e punës.

Sipas raportit, problemi nuk qëndron më tek aksesi në arsim, por tek aftësia e sistemeve arsimore për të prodhuar njohuri dhe kompetenca që kërkon ekonomia moderne. Kurrikulat e vjetruara, mungesa e trajnimit të vazhdueshëm të mësuesve dhe investimet e pamjaftueshme në teknologji po pengojnë përmirësimin e rezultateve.

Vetëm Bosnjë-Hercegovina është me afër BE-së e vlerësuar në rreth 18 vjet për të arritur standardin. Pesë ekonomitë e tjera, Shqipëria, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Kosova dhe Serbia ishin të gjitha në largim nga BE-ja, çka do të thotë se hendeku arsimor po zgjerohet me kalimin e kohës dhe nuk pritet të mbyllet së shpejti me trendet e vitit 2024.

Nëse ekonomitë e rajonit synojnë të afrohen me Europën, arsimi mund të kthehet në faktor vendimtar. Ndryshe, mungesa e kapitalit njerëzor do të vazhdojë të kufizojë produktivitetin, inovacionin dhe ritmin e konvergjencës ekonomike.

 

 

Qeverisja, progres i ngadaltë nën hijen e korrupsionit

Qeverisja është një nga fushat ku diferencat mes vendeve të Ballkanit Perëndimor janë relativisht të vogla. Raporti i konvergjencës tregon se Mali i Zi kryeson rajonin me 76.7% të nivelit të BE-së, i ndjekur nga Shqipëria, me 73.8%, dhe Maqedonia e Veriut me 73.3%. Në fund renditet Bosnjë-Hercegovina, me 59.3%.

Pothuajse të gjitha ekonomitë shënuan përmirësim gjatë vitit 2024. Mali i Zi regjistroi avancimin më të madh, ndërsa Shqipëria u rendit e dyta për ritmin e progresit. Maqedonia e Veriut ishte i vetmi vend që humbi terren ndaj mesatares europiane.

Megjithëse treguesit e përgjithshëm janë relativisht pozitivë, raporti identifikon disa dobësi të vazhdueshme. Stabiliteti politik dhe cilësia rregullatore paraqiten më mirë, ndërsa efektshmëria e institucioneve publike dhe kontrolli i korrupsionit mbeten problemet kryesore.

Qeverisja konsiderohet si një nga faktorët më vendimtarë për ritmin e konvergjencës. Sipas wiiw, pa institucione më efektive dhe pa një luftë më të fortë kundër korrupsionit, përparimi në sektorët e tjerë do të mbetet i kufizuar.

Sa i përket cilësisë së qeverisjes, Kosova pritet të konvergojë e para me standardet e BE-së, me rreth 26 vite, e ndjekur nga Maqedonia e Veriut, 40 vite, Mali i Zi, me 57 vite dhe Shqipëria, 64 vite. Serbia është mbi 100 vjet larg, ndërsa Bosnjë-Hercegovina po largohet nga BE-ja.

Megjithëse të gjitha vendet qëndrojnë në nivele relativisht të ngjashme sot (rreth dy të tretat e BE-së), trendet e tyre ndahen ndjeshëm, disa po i afrohen ngadalë BE-së, të tjera po zhvendosen larg saj.

 

 

 

Mjedisi, fusha ku Ballkani po mbetet më larg Europës

NĂ«se ka njĂ« sektor ku Ballkani PerĂ«ndimor po has vĂ«shtirĂ«sitĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha pĂ«r t’u afruar me Bashkimin Europian, ai Ă«shtĂ« mjedisi. Sipas Raportit tĂ« KonvergjencĂ«s 2025 tĂ« Institutit tĂ« VjenĂ«s pĂ«r Studime Ekonomike NdĂ«rkombĂ«tare (wiiw), asnjĂ« nga ekonomitĂ« e rajonit nuk po arrin tĂ« ngushtojĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« domethĂ«nĂ«se hendekun me standardet europiane nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«.

Shqipëria paraqitet më mirë se vendet e tjera të rajonit, duke arritur 54.4% të nivelit të BE-së. Pas saj renditen Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut, me rreth 45%, ndërsa Kosova mbetet dukshëm më larg, me vetëm 22.2% të mesatares europiane.

Megjithatë, edhe Shqipëria, e cila kryeson rajonin, mbetet më shumë se një shekull larg standardeve të BE-së me ritmet aktuale të progresit.

Një nga arsyet kryesore pse Shqipëria dhe Mali i Zi paraqiten më mirë lidhet me përdorimin e energjisë së rinovueshme. Të dyja ekonomitë e kalojnë mesataren e BE-së në këtë tregues, kryesisht falë rolit të madh të hidrocentraleve.

Në anën tjetër, Kosova vazhdon të mbështetet gjerësisht te qymyri, duke mbetur ndër ekonomitë më intensive në karbon në Europë.

Megjithatë, raporti thekson se energjia e rinovueshme nuk mjafton për të kompensuar dobësitë në tregues të tjerë. Edhe menaxhimi i mbetjeve vazhdon të jetë një pikë e dobët në të gjithë rajonin.

Sipas wiiw, derisa ekonomitë e rajonit të modernizojnë industrinë, të rrisin eficiencën energjetike dhe të zbatojnë me rigorozitet standardet mjedisore, hendeku me Europën do të vazhdojë të mbetet i thellë.

Shqipëria dhe Kosova janë vlerësuar mbi 100 vjet larg nivelit të BE-së, ndërsa katër ekonomitë e tjera, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Bosnjë-Hercegovina dhe Serbia janë duke thelluar hendekun kohor për arritjen e standardeve të BE-së. Mjedisi është fusha ku konvergjenca duket më e largët dhe më rezistente.

 

 

Digjitalizimi, historia më e suksesshme e konvergjencës

Ndryshe nga mjedisi, digjitalizimi paraqitet si historia më pozitive e Ballkanit Perëndimor në procesin e afrimit me Bashkimin Europian. Sipas Institutit të Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare, kjo është fusha ku rajoni ka arritur progresin më të shpejtë dhe ku disa vende janë tashmë pranë standardeve europiane.

Serbia kryeson me 93.1% të nivelit të BE-së, duke qenë praktikisht në prag të konvergjencës. Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut ndjekin me rreth 80%, ndërsa Bosnjë-Hercegovina ka arritur mbi 70%. Shqipëria renditet me 60.6%, ndërsa Kosova, me 66%.

Pavarësisht një rënieje të lehtë në vitin e fundit, Serbia mbetet lideri rajonal dhe, sipas projeksioneve të raportit, mund të arrijë nivelin mesatar të BE-së brenda vetëm tre vitesh. Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut konsiderohen gjithashtu histori suksesi, me perspektivë për të arritur standardet europiane brenda një dekade.

Një nga avantazhet kryesore të rajonit është përhapja e internetit. Në të gjashtë ekonomitë, aksesi i familjeve në internet është shumë pranë ose mbi mesataren e BE-së. Në disa vende, sektori i teknologjisë së informacionit po fiton peshë gjithnjë e më të madhe në ekonomi, ndërsa Serbia është afruar ndjeshëm me standardet europiane edhe në punësimin në sektorin e TIK-ut.

Megjithatë, sfidat mbeten të konsiderueshme. Eksportet e produkteve dhe shërbimeve të teknologjisë së informacionit vazhdojnë të jenë të kufizuara në pjesën më të madhe të rajonit. Sipas wiiw, hapi i ardhshëm nuk është më aksesimi i teknologjisë, por shndërrimi i saj në produktivitet, inovacion dhe eksporte me vlerë të shtuar të lartë.

Kjo është fusha me afatet më të shkurtra të arritjes së standardeve të BE-së në mbarë rajonin. Serbia është vetëm rreth 3 vite larg; Maqedonia e Veriut, 8 vite; Shqipëria, 11 vite dhe Mali i Zi, 18 vite, ndërsa Bosnjë-Hercegovina rreth 30 vite.

Përjashtimi i vetëm është Kosova, e cila mbetet mbi 100 vjet larg, pasi nuk ka bërë progres të fortë në digjitalizim.

 

 

Infrastruktura, hendeku më i madh dhe më i kushtueshëm

Nëse digjitalizimi është historia më e mirë e konvergjencës, infrastruktura fizike mbetet historia më problematike. Instituti i Vjenës identifikon këtë si fushën ku rajoni është më larg standardeve europiane dhe ku progresi po ecën me ritme tepër të ngadalta.

Maqedonia e Veriut renditet e para në rajon me 38.4% të nivelit të BE-së, e ndjekur nga Kosova dhe Serbia, me rreth 37%. Mali i Zi arrin në 30.6%, Bosnjë-Hercegovina në 23.2%, ndërsa Shqipëria mbetet në fund të renditjes me vetëm 14.1% të mesatares europiane.

Edhe pse shumica e vendeve kanë shënuar përmirësime të vogla gjatë vitit të fundit, raporti arrin në përfundimin se me ritmet aktuale, pothuajse të gjitha ekonomitë e rajonit mbeten më shumë se një shekull larg standardeve të Bashkimit Europian. Kosova madje konsiderohet në largim nga BE-ja në këtë shtyllë.

Dobësitë shfaqen pothuajse në të gjitha kategoritë. Rrjetet rrugore dhe hekurudhore mbeten të kufizuara, ndërsa kapacitetet energjetike dhe infrastruktura transportuese nuk po zgjerohen me shpejtësinë e nevojshme. Shqipëria paraqet hendekun më të madh, veçanërisht në infrastrukturën rrugore dhe hekurudhore.

Një nga përjashtimet e pakta pozitive janë investimet në autostrada. Kosova, Maqedonia e Veriut, Serbia dhe Mali i Zi kanë bërë përparim të dukshëm në këtë drejtim dhe mund të afrohen me standardet europiane brenda disa dekadave. Megjithatë, ky progres nuk mjafton për të kompensuar mungesat në pjesët e tjera të infrastrukturës.

Sipas wiiw, infrastruktura mbetet pengesa mĂ« e kushtueshme pĂ«r konvergjencĂ«n. Ndryshe nga reformat institucionale apo digjitalizimi, pĂ«rparimi nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ« kĂ«rkon investime shumĂ« tĂ« mĂ«dha, planifikim afatgjatĂ« dhe kapacitete tĂ« forta zbatimi. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, edhe nĂ« skenarĂ«t mĂ« optimistĂ« tĂ« integrimit europian, infrastruktura mbetet ndĂ«r fushat qĂ« do tĂ« kĂ«rkojĂ« mĂ« shumĂ« kohĂ« pĂ«r t’u afruar me standardet e BE-sĂ«.

Shqipëria, Bosnjë-Hercegovina, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Serbia janë të gjitha mbi 100 vjet larg nivelit të BE-së, ndërsa Kosova është në largim. Pra asnjë vend i rajonit nuk është në rrugën për konvergjencë reale me standardet e BE-së me ritmin aktual.

Aktualisht ka mungesë akute të infrastrukturës fizike në Rajon, që kufizon çdo aspekt tjetër të zhvillimit ekonomik e social.

 

 

 

Lexoni edhe:

Dera gjysmë e hapur e BE-së për Ballkanin, cili shtet do të hyjë i pari?!

 

 

The post Konvergjenca e ngadaltë, Rajoni mbetet dekada larg standardeve të BE-së appeared first on Revista Monitor.

Albania at a Decisive Stage: From Opening Chapters to the Test of Implementation

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
4 July 2026 at 22:08

 

Integration into the European Single Market requires compliance with thousands of technical regulations, food safety standards, consumer protection rules, environmental requirements, competition policies and product quality standards. This is precisely where the greatest challenge lies.

Blerina Hoxha

 

Albania has entered the most advanced phase of its European integration process. Following the opening of all 33 negotiating chapters, the focus has shifted from the formal alignment of legislation to the practical implementation of reforms. The attention of the institutions is now turning to meeting the specific benchmarks required for the provisional closure of each chapter, with reforms in the rule of law remaining the central priority. According to the integration agenda, Chapters 23 and 24, which cover judicial independence and the fight against corruption, will remain at the core of the process, as they determine the pace of the overall negotiations.

The Albanian government has committed to provisionally closing the first ten EU accession negotiation chapters by the end of 2026.

The government’s objective is to conclude the accession negotiations by the end of 2027 and secure EU membership around 2030. This timeline has also been endorsed by European institutions, which regard Albania and Montenegro as the two most advanced enlargement candidates in the Western Balkans.

For Ardian Haçkaj, an expert on European integration policies in Albania, success will not be measured solely by the number of chapters closed. “Albania is gaining points in terms of technical integration, but not necessarily achieving sustainable and balanced economic transformation for society,” he says.

Along the same lines, Arben Shkodra from the Association of Albanian Producers argues that accession should not be viewed as the end of the process, but rather as the beginning of a profound economic transformation.

 

Albanian businesses face European standards

Integration into the European Single Market requires compliance with thousands of technical regulations, food safety standards, consumer protection rules, environmental requirements, competition policies and product quality standards. This is precisely where the greatest challenge lies.

Mr Haçkaj warns that many Albanian economic activities have very little time to adapt.

“Businesses, especially those that are currently not exposed to the EU market and, as a result, are not adequately prepared, have very little time to adjust.”

The concern is even greater among domestic producers. According to a preliminary analysis by the Ministry of Economy, cited by the Association of Albanian Producers, only 10–15% of businesses are currently considered ready for the European market.

“Around 10 to 15% of them are relatively prepared to become part of the European Union,” says Mr Shkodra.

The sectors expected to be most exposed are the food industry and construction. In the food industry, the EU requires exceptionally high standards of food safety and product traceability. In construction, the challenge lies in aligning with the Eurocodes and European safety standards.

 

Who stands to benefit and who risks losing

At its core, integration represents the transition from an economic model based on low labour costs to one driven by productivity and innovation.

“The costs are real and immediate, while the benefits will be greater, but delayed and unevenly distributed,” argues Mr Haçkaj.

According to him, the winners will be businesses that already export to the European market and succeed in obtaining EU-standard certification. The potential losers are companies operating exclusively in the domestic market that have so far functioned under less demanding regulatory requirements.

Mr Shkodra also warns that some enterprises may not survive the process.

“Companies that fail to meet the required standards will exit the market,” he says.

According to him, some businesses may be forced to change their business model, while others may close altogether if the costs of compliance prove unaffordable.

 

European funds and migration: Lessons from Eastern Europe

One of the strongest arguments in favor of integration is the opportunity to benefit from European funding. The experience of countries such as Poland, the Czech Republic and Slovakia shows that cohesion and structural funds have been the primary drivers of economic modernization.

Poland has received more than €250 billion in EU funding since joining the Union in 2004 and is now regarded as one of the EU’s most successful stories of economic convergence.

Mr Haçkaj argues that Albania could follow a similar trajectory.

“If we look at Poland’s evolution, accession and the free movement that follows membership may initially contribute to emigration towards the EU, but this is soon followed by the return of migrants to their home country.”

However, access to European funds is not automatic. Albania continues to face limited absorption capacity. Since 2024, only two Albanian projects have received funding under the Single Market Programme.

Mr Shkodra argues that without additional financial support, many businesses will struggle to adapt. “Ninety-eight per cent of businesses lack the financial means and the capacity needed to carry out this transformation,” he notes.

 

Is 2030 a realistic target?

From a technical perspective, Albania appears closer than ever to EU membership. However, the process does not end with the closure of the negotiation chapters. This is followed by the ratification of the Accession Treaty by all 27 EU member states, a process that may be influenced by political developments within each country.

“What depends on the administration, the government and Parliament is the closure of all 33 chapters by December 2027. At that point, Albania will be certified as a country that meets the technical and administrative requirements for EU membership,” says Haçkaj.

For the business community, meanwhile, 2030 represents a defining milestone.

“Until 2030, we have the time needed to complete this transformation,” says Mr Shkodra.

Ultimately, Albania’s challenge is not only to convince Brussels that it is ready to join the European Union. The real challenge is to ensure that its economy, businesses and citizens are as prepared as its legislation. Because integration is not merely a political process. It is the most significant economic and institutional transformation the country has undertaken since the beginning of its transition.

 

 

The post Albania at a Decisive Stage: From Opening Chapters to the Test of Implementation appeared first on Revista Monitor.

Shqipëria në fazën vendimtare, nga hapja e kapitujve te prova e zbatimit

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
4 July 2026 at 22:08

Integrimi në tregun unik europian nënkupton respektimin e mijëra rregullave teknike, standardeve të sigurisë ushqimore, mbrojtjes së konsumatorit, mjedisit, konkurrencës dhe cilësisë së produkteve. Pikërisht këtu është edhe sfida më e madhe

 

Blerina Hoxha

ShqipĂ«ria ka hyrĂ« nĂ« fazĂ«n mĂ« tĂ« avancuar tĂ« procesit tĂ« integrimit europian. Pas hapjes tĂ« tĂ« gjithĂ« kapitujve – 33 gjithsej, fokusi Ă«shtĂ« zhvendosur nga harmonizimi formal i legjislacionit te zbatimi konkret i reformave.

Tashmë, vëmendja e institucioneve zhvendoset te përmbushja e kushteve specifike për mbylljen e përkohshme të secilit kapitull, ku thelbësore mbeten reformat në sundimin e ligjit. Sipas agjendës së integrimit, fokusin kryesor do ta mbajnë kapitujt 23 dhe 24, të cilët lidhen me pavarësinë e drejtësisë dhe luftën kundër korrupsionit, pasi diktojnë ritmin e mbylljes së të gjithë procesit.

Qeveria shqiptare ka marrë angazhimin për të mbyllur 10 kapitujt e parë të negociatave për anëtarësim në Bashkimin Europian brenda vitit 2026.

Objektivi i qeverisë është mbyllja e negociatave deri në fund të vitit 2027 dhe anëtarësimi në BE rreth vitit 2030. Ky afat është mbështetur edhe nga institucionet europiane, të cilat e konsiderojnë Shqipërinë dhe Malin e Zi si dy vendet më të avancuara të zgjerimit në Ballkanin Perëndimor.

PĂ«r Ardian Haçkajn, ekspert i politikave tĂ« integrimit europian nĂ« ShqipĂ«ri, suksesi nuk do tĂ« matet vetĂ«m me kapitujt e mbyllur. “ShqipĂ«ria po fiton pikĂ« integrimi teknik, por jo domosdoshmĂ«risht transformim ekonomik tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m dhe tĂ« balancuar pĂ«r shoqĂ«rinĂ«â€, vlerĂ«son ai.

Në të njëjtën linjë, Arben Shkodra nga Shoqata e Bashkimit të Prodhuesve Shqiptarë, argumenton se anëtarësimi nuk duhet parë si fundi i procesit, por si fillimi i një transformimi të thellë ekonomik.

 

Bizneset shqiptare përballë standardeve europiane

Integrimi në tregun unik europian nënkupton respektimin e mijëra rregullave teknike, standardeve të sigurisë ushqimore, mbrojtjes së konsumatorit, mjedisit, konkurrencës dhe cilësisë së produkteve. Pikërisht këtu është edhe sfida më e madhe.

Z. Haçkaj paralajmĂ«ron se shumĂ« aktivitete ekonomike shqiptare kanĂ« pak kohĂ« pĂ«r t’u pĂ«rshtatur.

“Bizneset, sidomos aktivitetet qĂ« pĂ«r momentin nuk janĂ« tĂ« ekspozuara ndaj BE-sĂ« dhe si pasojĂ« nuk janĂ« tĂ« pĂ«rgatitura, kanĂ« shumĂ« pak kohĂ« pĂ«r t’u pĂ«rshtatur”.

ShqetĂ«simi Ă«shtĂ« edhe mĂ« i madh te prodhuesit vendas. Sipas njĂ« analize paraprake tĂ« MinistrisĂ« sĂ« EkonomisĂ«, tĂ« cituar nga Shoqata e Prodhuesve ShqiptarĂ«, vetĂ«m 10–15% e bizneseve konsiderohen aktualisht tĂ« pĂ«rgatitura pĂ«r tregun europian.

“Rreth 10 deri nĂ« 15% e tyre janĂ« relativisht tĂ« pĂ«rgatitura pĂ«r tĂ« qenĂ« pjesĂ« e Bashkimit Europian”, thotĂ« z. Shkodra.

Sektorët më të ekspozuar pritet të jenë industria ushqimore dhe ndërtimi. Në rastin e industrisë ushqimore, BE kërkon standarde shumë të larta të sigurisë dhe gjurmueshmërisë së produkteve. Në ndërtim, sfida lidhet me përafrimin me Eurokodet dhe normat europiane të sigurisë.

 

Kush fiton dhe kush rrezikon të humbasë

Në thelb, integrimi përfaqëson kalimin nga një model ekonomik i bazuar në kosto të ulët pune drejt një ekonomie të bazuar te produktiviteti dhe inovacioni.

“Kostot janĂ« reale dhe tĂ« menjĂ«hershme, pĂ«rfitimet do tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha, por tĂ« vonuara dhe tĂ« pabarabarta”, argumenton z. Haçkaj.

Sipas tij, fituese do të jenë bizneset që eksportojnë në tregun europian dhe arrijnë të certifikohen sipas standardeve të BE-së. Humbësit potencialë janë aktivitetet që operojnë vetëm në tregun vendas dhe që deri më sot kanë funksionuar me kërkesa më të ulëta rregullatore.

Edhe z. Shkodra paralajmëron se një pjesë e sipërmarrjeve mund të mos i mbijetojnë procesit.

“KompanitĂ« qĂ« nuk pĂ«rmbushin standardet do tĂ« dalin nga tregu”, thotĂ« ai.

Disa biznese, sipas tij, mund të detyrohen të ndryshojnë modelin e aktivitetit, ndërsa të tjera mund të mbyllen nëse kostot e përshtatjes rezultojnë të papërballueshme.

 

Fondet europiane dhe emigracioni: MĂ«simet nga Europa Lindore

NjĂ« nga argumentet kryesore nĂ« favor tĂ« integrimit Ă«shtĂ« potenciali pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar nga fondet europiane. PĂ«rvoja e vendeve si Polonia, Çekia apo Sllovakia tregon se fondet e kohezionit dhe ato strukturore kanĂ« qenĂ« motorĂ«t kryesorĂ« tĂ« modernizimit ekonomik.

Polonia ka përfituar mbi 250 miliardë euro fonde europiane që prej anëtarësimit në vitin 2004 dhe konsiderohet sot një nga historitë më të suksesshme të konvergjencës ekonomike në BE.

Z. HaCkaj argumenton se Shqipëria mund të ndjekë një trajektore të ngjashme.

“NĂ«se shihet evolucioni i PolonisĂ«, anĂ«tarĂ«simi dhe lĂ«vizja e lirĂ« pas anĂ«tarĂ«simit mund tĂ« kontribuojnĂ« nĂ« emigrim drejt BE fillimisht, por pasohet menjĂ«herĂ« me rikthim tĂ« emigrantĂ«ve nĂ« vend.”

MegjithatĂ«, pĂ«rfitimi nga fondet europiane nuk Ă«shtĂ« automatik. ShqipĂ«ria vazhdon tĂ« ketĂ« kapacitete tĂ« kufizuara absorbuese. VetĂ«m dy projekte shqiptare kanĂ« pĂ«rfituar financim nga programi “Single Market Programme” qĂ« prej vitit 2024.

Z. Shkodra argumenton se pa mbĂ«shtetje financiare shtesĂ«, shumĂ« biznese nuk do tĂ« arrijnĂ« tĂ« pĂ«rshtaten. “98% e biznesit nuk kanĂ« mundĂ«si reale monetare dhe kapacitete pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« transformimin”, vĂ«ren ai.

 

A është realist viti 2030

Nga pikëpamja teknike, Shqipëria duket më afër se kurrë anëtarësimit. Por procesi nuk përfundon me mbylljen e kapitujve. Pas kësaj nis ratifikimi i Traktatit të Anëtarësimit nga të 27 vendet anëtare, një proces që mund të ndikohet nga zhvillimet politike në secilin shtet.

“Ajo qĂ« varet nga administrata, qeveria dhe Parlamenti Ă«shtĂ« mbyllja e 33 kapitujve nĂ« dhjetor tĂ« 2027-s. Me kĂ«tĂ« ShqipĂ«ria certifikohet si vend qĂ« plotĂ«son kushtet teknike dhe administrative pĂ«r tĂ« qenĂ« anĂ«tare e BE-sĂ«â€, thotĂ« Haçkaj. Nga ana tjetĂ«r, biznesi e sheh afatin 2030 si njĂ« vijĂ« ndarĂ«se. “Deri nĂ« vitin 2030 kemi kohĂ«n pĂ«r tĂ« realizuar kĂ«tĂ« transformim”, shprehet z. Shkodra.

NĂ« fund, sfida e ShqipĂ«risĂ« nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m tĂ« bindĂ« Brukselin se Ă«shtĂ« gati pĂ«r t’u anĂ«tarĂ«suar. Sfida Ă«shtĂ« tĂ« sigurojĂ« qĂ« ekonomia, bizneset dhe qytetarĂ«t tĂ« jenĂ« po aq tĂ« pĂ«rgatitur sa edhe legjislacioni.

Sepse integrimi nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« proces politik. ËshtĂ« transformimi mĂ« i madh ekonomik dhe institucional qĂ« vendi ka ndĂ«rmarrĂ« qĂ« nga fillimi i tranzicionit.

 

Lexoni edhe:

Dera gjysmë e hapur e BE-së për Ballkanin, cili shtet do të hyjë i pari?!

 

 

 

The post Shqipëria në fazën vendimtare, nga hapja e kapitujve te prova e zbatimit appeared first on Revista Monitor.

Montenegro Tops the EU Accession Race, but Much Remains to Be Done

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
4 July 2026 at 22:06

Experts warn that society lacks the essential progress and structural reforms required for genuine integration – cautioning against a “membership on paper” scenario that fails to deliver substantive improvements for citizens.

 

By Ivan Ivanovic*

While the Montenegrin government ambitiously targets 2028 for European Union membership, experts interviewed by Monitor remain skeptical. They warning that society lacks the essential progress and structural reforms required for genuine integration – cautioning against a “membership on paper” scenario that fails to deliver substantive improvements for citizens.

Since opening accession negotiations in 2012, Montenegro has provisionally closed 16 of 33 chapters. The government maintains that the remaining chapters will be finalized by the end of 2026, paving the way for full membership by 2028. Notably, the Ministry of European Affairs did not respond to Monitor’s inquiries regarding the timeline for closing these remaining chapters.

During the EU-Western Balkans Summit in Tivat on June 5, European Commission President Ursula von der Leyen called the 2028 goal “achievable,” commending the speed of Montenegro’s reforms.

However, opposition MP Nikola Zirojević of the European Alliance dismisses the timeline as unrealistic. “Montenegro is not recording the substantial progress required to become a full member by 2028,” he asserted. Zirojević suggests that any potential advancement may be driven by the EU’s own geopolitical needs rather than concrete results, arguing that Brussels may prioritize formal compliance over actual conditions to keep the enlargement process “alive.

“In such a scenario, Montenegro is the most convenient candidate, while political elites in Montenegro are ready – out of self-interest – to present what are definitely not any special successes, but quite the opposite, as huge achievements on our European path.”

Nevenka Vuksanović, director of the non-governmental organization CEDEM, says that in recent years, Montenegro has built a relatively solid legal framework in the areas of justice and anti-corruption. But, she notes that the true test of the reform process should not be the number of laws adopted, but their consistent implementation, which remains a structural weakness of Montenegro.

“First, the institutions that should be the pillars of reform – the Special State Prosecutor’s Office, the Agency for the Prevention of Corruption, and the Judicial and Prosecutorial Councils – are chronically understaffed and underfunded. It is not just about the number of filled positions, but also the working conditions, which are far below minimum European standards,” she says.

Vuksanović further points to the politicization of judicial appointments, noting that such delays undermine institutional credibility and signal ongoing political interference

“Every delay in filling leadership positions directly undermines the functionality and credibility of these institutions, while simultaneously sending a message to the public that politics still has its hands in the judiciary,” Vuksanović says. “Thirdly, there is a systemic problem of relying on temporary solutions instead of structural reforms—from the pay grades of judges that are extended annually, to action plans that merely copy-paste unfulfilled activities from previous periods. The fact that political will is required to guarantee actual independence to these institutions shows that this is a vicious cycle.”

Chapters 23 and 24, covering the rule of law, remain the biggest hurdle. Unlike technical chapters, these require measurable results in fighting high-level corruption and organized crime, alongside absolute judicial independence.

A recent EC non-paper confirms progress toward closing benchmarks in these chapters. However, it stresses that further results in judicial reform, anti-corruption, border management, and media freedom are vital. While the EC notes continued legislative implementation, it demands more.

Also, Constitutional amendments remain a significant hurdle on Montenegro’s European path. The country must enact reforms to strengthen judicial independence and define the legal framework for EU integration and citizens’ rights within the union. These changes require a two-thirds majority in Parliament (54 out of 81 votes). With the ruling coalition holding 47 seats, they must secure opposition support, which remains elusive due to ongoing disputes over previously adopted legislation.

To break the deadlock, EU Delegation Head Johann Sattler convened a meeting on May 24 with government and opposition leaders, stressing that these critical constitutional amendments must be passed before the parliamentary summer recess.

Zirojević notes the lack of an economic cost-benefit analysis as well, claiming elites are acting with a “let’s just get in, whatever happens” mentality.

“Such an entry could trigger a massive exodus of young people, similar to the experience of Croatia, which was arguably better prepared than we are now
 There is also a danger that our system and our infrastructure will not be fully ready for EU entry, and that they will have to adapt to European legislation and the European way of functioning. This could lead to serious problems for the citizenry, the private sector, the economy, and so on. It is far more important to me what kind of Montenegro enters the European Union than whether it enters at all.”

The Ministry of Finance did not answer whether a cost-benefit analysis of EU membership exists, specifically regarding the costs of regulatory alignment and the domestic economy’s competitiveness in the European single market post-2028.

Vuksanović concludes by stressing that integration must be viewed as more than a checklist of administrative benchmarks. “Citizens do not vote for negotiation chapters -they vote for a better life,” she said. “As long as judicial reform fails to shorten court wait times, as long as small entrepreneurs cannot obtain permits without personal connections, and as long as the rule of law remains an abstraction rather than an everyday reality, we are measuring our success by documents, not by the quality of people’s lives.”

 

 

* Ivan Ivanovic is a journalist employed at the BIRN Montenegro, based in Podgorica, where he works on investigative stories and contributes to reporting on key economic issues in the country

 

The post Montenegro Tops the EU Accession Race, but Much Remains to Be Done appeared first on Revista Monitor.

Mali i Zi kryeson garën në BE, por ende shumë punë përpara

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
4 July 2026 at 22:06

EkspertĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se shoqĂ«risĂ« i mungon progresi thelbĂ«sor dhe reformat strukturore tĂ« nevojshme pĂ«r njĂ« integrim tĂ« vĂ«rtetĂ«, duke tĂ«rhequr vĂ«mendjen ndaj rrezikut tĂ« njĂ« “anĂ«tarĂ«simi nĂ« letĂ«r”, qĂ« nuk sjell pĂ«rmirĂ«sime reale pĂ«r qytetarĂ«t.

 

Nga Ivan Ivanovic*

NdĂ«rsa qeveria malazeze synon me ambicie anĂ«tarĂ«simin nĂ« Bashkimin Europian nĂ« vitin 2028, ekspertĂ«t mbeten skeptikĂ«. Ata paralajmĂ«rojnĂ« se shoqĂ«risĂ« i mungon progresi thelbĂ«sor dhe reformat strukturore tĂ« nevojshme pĂ«r njĂ« integrim tĂ« vĂ«rtetĂ«, duke tĂ«rhequr vĂ«mendjen ndaj rrezikut tĂ« njĂ« “anĂ«tarĂ«simi nĂ« letĂ«r”, qĂ« nuk sjell pĂ«rmirĂ«sime reale pĂ«r qytetarĂ«t.

QĂ« nga hapja e negociatave tĂ« anĂ«tarĂ«simit nĂ« vitin 2012, Mali i Zi ka mbyllur pĂ«rkohĂ«sisht 16 nga 33 kapitujt. Qeveria kĂ«mbĂ«ngul se kapitujt e mbetur do tĂ« finalizohen deri nĂ« fund tĂ« vitit 2026, duke i hapur rrugĂ« anĂ«tarĂ«simit tĂ« plotĂ« nĂ« vitin 2028, por ministria e Çështjeve Europiane nuk iu pĂ«rgjigj pyetjeve lidhur me afatet pĂ«r mbylljen e kapitujve tĂ« mbetur.

GjatĂ« Samitit BE–Ballkani PerĂ«ndimor nĂ« Tivat, mĂ« 5 qershor, Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, e cilĂ«soi objektivin e vitit 2028 si “tĂ« arritshĂ«m”, duke vlerĂ«suar ritmin e reformave tĂ« Malit tĂ« Zi.

MegjithatĂ«, deputeti i opozitĂ«s Nikola Zirojević, nga Aleanca Europiane, e konsideron kĂ«tĂ« afat jorealist. “Mali i Zi nuk po shĂ«non progresin thelbĂ«sor qĂ« kĂ«rkohet pĂ«r t’u bĂ«rĂ« anĂ«tar i plotĂ« deri nĂ« vitin 2028”, tha ai.

Sipas z. Zirojević, çdo pĂ«rparim i mundshĂ«m mund tĂ« nxitet mĂ« shumĂ« nga nevojat gjeopolitike tĂ« vetĂ« BE-sĂ« sesa nga rezultate konkrete. Ai argumenton se Brukseli mund t’i japĂ« pĂ«rparĂ«si pĂ«rputhjes formale me kriteret, mĂ« shumĂ« sesa gjendjes reale nĂ« vend, pĂ«r ta mbajtur procesin e zgjerimit “gjallĂ«â€.

“NĂ« njĂ« skenar tĂ« tillĂ«, Mali i Zi Ă«shtĂ« kandidati mĂ« i pĂ«rshtatshĂ«m, ndĂ«rsa elitat politike nĂ« Mal tĂ« Zi janĂ« tĂ« gatshme, pĂ«r interesa personale, tĂ« paraqesin si arritje tĂ« mĂ«dha nĂ« rrugĂ«n tonĂ« europiane gjĂ«ra qĂ« nuk janĂ« aspak suksese tĂ« veçanta, madje pĂ«rkundrazi”, thotĂ« ai.

Nevenka Vuksanović, drejtore e organizatĂ«s joqeveritare CEDEM, thotĂ« se vitet e fundit, Mali i Zi ka ndĂ«rtuar njĂ« kuadĂ«r ligjor relativisht solid nĂ« fushĂ«n e drejtĂ«sisĂ« dhe luftĂ«s kundĂ«r korrupsionit. Sipas saj, testi i vĂ«rtetĂ« i procesit tĂ« reformave nuk duhet tĂ« jetĂ« numri i ligjeve tĂ« miratuara, por zbatimi i tyre i qĂ«ndrueshĂ«m, qĂ« mbetet njĂ« dobĂ«si strukturore e Malit tĂ« Zi.

“SĂ« pari, institucionet qĂ« duhet tĂ« jenĂ« shtyllat e reformĂ«s, Prokuroria Speciale e Shtetit, Agjencia pĂ«r Parandalimin e Korrupsionit dhe KĂ«shillat GjyqĂ«sorĂ« e ProkurorialĂ«, vuajnĂ« prej kohĂ«sh nga mungesa e stafit dhe financimit. Nuk bĂ«het fjalĂ« vetĂ«m pĂ«r numrin e vendeve tĂ« plotĂ«suara, por edhe pĂ«r kushtet e punĂ«s, tĂ« cilat janĂ« shumĂ« poshtĂ« standardeve minimale europiane”, thotĂ« ajo.

Znj. Vuksanović thekson mĂ« tej politizimin e emĂ«rimeve nĂ« gjyqĂ«sor, duke vĂ«nĂ« nĂ« dukje se vonesat minojnĂ« besueshmĂ«rinĂ« institucionale dhe sinjalizojnĂ« ndĂ«rhyrje tĂ« vazhdueshme politike.

“Çdo vonesĂ« nĂ« plotĂ«simin e pozicioneve drejtuese dĂ«mton drejtpĂ«rdrejt funksionalitetin dhe besueshmĂ«rinĂ« e kĂ«tyre institucioneve, ndĂ«rsa njĂ«kohĂ«sisht i dĂ«rgon publikut mesazhin se politika ende i mban duart nĂ« gjyqĂ«sor”, thotĂ« znj. Vuksanović.

Kapitujt 23 dhe 24, që mbulojnë sundimin e ligjit, mbeten pengesa më e madhe. Ndryshe nga kapitujt teknikë, këta kërkojnë rezultate të matshme në luftën kundër korrupsionit të nivelit të lartë dhe të krimit të organizuar, krahas pavarësisë së plotë të gjyqësorit.

Një dokument pune i fundit i Komisionit Europian konfirmon progres drejt përmbushjes së kritereve përmbyllëse në këta kapituj. Megjithatë, dokumenti thekson se janë jetike rezultate të mëtejshme në Reformën në Drejtësi, luftën kundër korrupsionit, menaxhimin e kufijve dhe lirinë e medias.

Ndërsa Komisioni Europian vëren vazhdimin e zbatimit të legjislacionit, ai kërkon më shumë.

Ndryshimet kushtetuese mbeten gjithashtu pengesë e rëndësishme në rrugën europiane të Malit të Zi. Vendi duhet të miratojë reforma për të forcuar pavarësinë e gjyqësorit dhe për të përcaktuar kuadrin ligjor të integrimit në BE dhe të të drejtave të qytetarëve brenda unionit.

Këto ndryshime kërkojnë shumicë prej dy të tretash në Parlament, pra 54 nga 81 vota. Me koalicionin qeverisës që ka 47 mandate, nevojitet mbështetja e opozitës, e cila mbetet e pasigurt për shkak të mosmarrëveshjeve të vazhdueshme mbi legjislacionin e miratuar më parë.

Për të zhbllokuar situatën, kreu i Delegacionit të BE-së, Johann Sattler, mblodhi më 24 maj drejtues të qeverisë dhe të opozitës, duke theksuar se këto ndryshime kushtetuese kritike duhet të miratohen përpara pushimeve verore të Parlamentit.

Z. Zirojević vĂ« nĂ« dukje edhe mungesĂ«n e njĂ« analize ekonomike kosto-pĂ«rfitim, duke thĂ«nĂ« se elitat po veprojnĂ« me mentalitetin “tĂ« hyjmĂ« njĂ«herĂ«, pastaj çfarĂ« tĂ« ndodhĂ«â€.

“NjĂ« hyrje e tillĂ« mund tĂ« nxisĂ« eksodin masiv tĂ« tĂ« rinjve, siç ndodhi nĂ« Kroaci, e cila ndoshta ishte mĂ« e pĂ«rgatitur sesa ne sot
 Ekziston gjithashtu rreziku qĂ« sistemi dhe infrastruktura jonĂ« tĂ« mos jenĂ« plotĂ«sisht gati pĂ«r hyrjen nĂ« BE dhe tĂ« duhet tĂ« pĂ«rshtaten me legjislacionin europian dhe mĂ«nyrĂ«n europiane tĂ« funksionimit.

Kjo mund tĂ« sjellĂ« probleme serioze pĂ«r qytetarĂ«t, sektorin privat, ekonominĂ« e kĂ«shtu me radhĂ«. PĂ«r mua Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme se si hyn Mali i Zi hyn nĂ« Bashkimin Europian, sesa fakti nĂ«se hyn apo jo”.

Znj. Vuksanović thekson nĂ« fund se integrimi duhet parĂ« si diçka mĂ« shumĂ« sesa njĂ« listĂ« kriteresh administrative.

“QytetarĂ«t nuk votojnĂ« pĂ«r kapituj negociatash – ata votojnĂ« pĂ«r njĂ« jetĂ« mĂ« tĂ« mirĂ«â€, tha ajo. “PĂ«r sa kohĂ« Reforma nĂ« DrejtĂ«si nuk shkurton kohĂ«n e pritjes nĂ« gjykata, pĂ«r sa kohĂ« sipĂ«rmarrĂ«sit e vegjĂ«l nuk mund tĂ« marrin leje pa lidhje personale dhe pĂ«r sa kohĂ« sundimi i ligjit mbetet abstraksion dhe jo realitet i pĂ«rditshĂ«m, ne po e masim suksesin me dokumente, jo me cilĂ«sinĂ« e jetĂ«s sĂ« njerĂ«zve”.

 

 *Ivan Ivanovic është gazetar në BIRN Mali i Zi, me bazë në Podgoricë, ku punon në reportazhe investigative dhe kontribuon në raportimin mbi çështjet kryesore ekonomike në vend.

 

The post Mali i Zi kryeson garën në BE, por ende shumë punë përpara appeared first on Revista Monitor.

Integrimi i Kosovës në BE, vetëm në horizont

✇Revista Monitor
By: Mira Leka
4 July 2026 at 22:04

Janë tri pengesa kryesore që e frenojnë procesin e integrimit të Kosovës: mungesa e konsensusit brenda BE-së, ngadalësimi i përparimit të reformave të brendshme dhe dialogu me Serbinë.

 

Nga Sefer Zogaj*

Në prill të vitit 2016, tetë vite pas shpalljes së pavarësisë, hyri në fuqi Marrëveshja për Stabilizim dhe Asociim (MSA) ndërmjet Bashkimit Europian (BE) dhe Kosovës. Me këtë marrëveshjeje filloi një proces për mbështetje reale të reformave, si rrugë për integrimin e vendit në BE.

Kanë kaluar 10 vjet dhe Kosova ende nuk e ka statusin e vendit kandidat për integrim në BE. Më 15 dhjetor 2022, Kosova aplikoi për anëtarësim, megjithatë në dallim nga vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, Kosova mbetet vetëm një kandidat potencial për integrim.

Madje nga periudha prej kur Kosova ka aplikuar, marrëdhëniet me BE-në u bënë komplekse. Në vitin 2023, Bashkimi Europian vendosi masa ndëshkuese ndaj Kosovës, duke akuzuar Qeverinë e udhëhequr nga Albin Kurti që nuk ka ndërmarrë hapa për uljen e tensioneve në veri të Kosovës, zonë e banuar me shumicë serbe.

Masat u hoqĂ«n nĂ« dhjetorin e vitit 2025, por pasojat politike, ekonomike dhe financiare tĂ« KosovĂ«s ishin tĂ« dukshme. Sipas Institutit GAP nĂ« raportin “Ndikimi financiar i masave tĂ« Bashkimit Europian mbi KosovĂ«n”, Kosova ka humbur mbi 613 milionĂ« euro, sidomos nĂ« projekte tĂ« pezulluara. SektorĂ«t qĂ« kanĂ« humbur mĂ« sĂ« shumti janĂ« mjedisi, energjia, digjitalizimi.

Në Raportin e Progresit të Komisionit Europian për Kosovën, përmenden disa probleme si mungesa e stabilitetit politik, probleme me gjyqësorin, niveli i lartë i korrupsionit, etj. Por, çështja e integrimit nuk është vetëm pjesë ndërmjet Kosovës dhe BE-së dhe nivelit të reformave, por lidhet edhe me dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. BE-ja kërkon që Kosova të normalizojë marrëdhëniet me Serbinë.

Dialogu ndĂ«rmjet KosovĂ«s dhe SerbisĂ« lehtĂ«sohet nga BE-ja, por pesĂ« vende tĂ« Bashkimit Europian, – Spanja, Sllovakia, Rumania, Greqia dhe Qipro – ende nuk e kanĂ« njohur KosovĂ«n, duke qenĂ« pengesĂ« serioze nĂ« avancimin e drejt integrimit.

MĂ« 27 shkurt 2023 u arrit nĂ« Bruksel njĂ« marrĂ«veshje bazĂ« pĂ«r normalizimin e marrĂ«dhĂ«nieve ndĂ«rmjet KosovĂ«s dhe SerbisĂ«, mĂ« 18 mars tĂ« atij viti i Ă«shtĂ« bashkĂ«ngjitur njĂ« aneks i zbatimit tĂ« marrĂ«veshjes i njohur si “Aneksi i Ohrit”.

Dy pikat që kanë marrë vëmendje ishin neni 7 që kërkon vetëmenaxhim për komunitetin serb dhe zbatimi i Marrëveshjes së Asociacionit të komunave me shumicë serbe, e arritur po në Bruksel në vitin 2015, por më pas marrëveshja u pezullua nga Gjykata Kushtetuese.

 

Pengesat e Kosovës për integrim në BE

Bekim Çollaku, ish-ministĂ«r pĂ«r Integrim Europian i KosovĂ«s, deklaroi pĂ«r “Monitor” se janĂ« tri pengesa kryesore qĂ« e frenojnĂ« procesin e integrimit tĂ« KosovĂ«s. Ai pĂ«rmendi mungesĂ«n e konsensusit brenda BE-sĂ«, ngadalĂ«simin e pĂ«rparimit tĂ« reformave tĂ« brendshme dhe dialogun me SerbinĂ«.

“SĂ« pari, vazhdon tĂ« ketĂ« mungesĂ« konsensusi brenda BE-sĂ« pĂ«r statusin e saj. Kjo nĂ« vazhdimĂ«si ka qenĂ« dhe mbetet pengesĂ«. SĂ« dyti, reformat e brendshme janĂ« ngadalĂ«suar sidomos nĂ« gjashtĂ« vitet e fundit.

PĂ«r mĂ« tepĂ«r, ka pasur jo stabilitet dhe jo funksionalitet tĂ« institucioneve shtetĂ«rore tĂ« KosovĂ«s, duke detyruar BE qĂ« tĂ« vendosĂ« edhe sanksione kundĂ«r KosovĂ«s pĂ«r njĂ« periudhĂ« tĂ« gjatĂ«. Blloku i tretĂ« i pengesave ndĂ«rlidhet me procesin e normalizimit tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve ndĂ«rmjet KosovĂ«s dhe SerbisĂ«â€, tha ai.

Sa i pĂ«rket dialogut me SerbinĂ«, qĂ« njihet si pengesa kryesore nĂ« rrugĂ«n integruese tĂ« KosovĂ«s pĂ«r nĂ« BE, z. Çollaku tha se Qeveria e Albin Kurtit ka dĂ«shtuar tĂ« zbatojĂ« marrĂ«veshjen bazĂ« tĂ« Brukselit, madje duke mos e dĂ«rguar atĂ« nĂ« GjykatĂ«n Kushtetuese pĂ«r tĂ« marrĂ« dritĂ«n e gjelbĂ«r nĂ« implementimin e saj, si kusht i BE-sĂ« pĂ«r procesin integrues tĂ« KosovĂ«s, apo pĂ«r t’i hapur rrugĂ« njĂ« tjetĂ«r marrĂ«veshjeje nĂ« frymĂ«n kushtetuese.

Kryeministri Kurti, edhe pse e ka pranuar draftin Europian tĂ« kĂ«tij statuti tĂ« asociacionit, ka refuzuar qĂ« ta dĂ«rgojĂ« nĂ« GjykatĂ«n Kushtetuese tĂ« KosovĂ«s pĂ«r tĂ« analizuar se i njĂ«jti Ă«shtĂ« apo nuk Ă«shtĂ« nĂ« pĂ«rputhje me dispozitat kushtetuese”, theksoi ai.

NdonĂ«se pa njohjen e pesĂ« shteteve tĂ« BE-sĂ«, Kosova nuk mund tĂ« pĂ«rmbyllĂ« procesin e integrimit, z. Çollaku tha se disa punĂ« mund tĂ« pĂ«rparojnĂ« me pĂ«rkushtim diplomatik.

“Pa ndryshim tĂ« kĂ«tij qĂ«ndrimi, Kosova mund tĂ« pĂ«rparojĂ« nĂ« disa fusha praktike, si tregu i pĂ«rbashkĂ«t rajonal, SEPA, fondet e Planit tĂ« Rritjes dhe pĂ«rafrimi ligjor, por kandidatura e plotĂ« mbetet politikisht shumĂ« e vĂ«shtirĂ«. Parlamenti Europian nĂ« vazhdimĂ«si ka kĂ«rkuar qĂ« kĂ«to pesĂ« vende ta njohin KosovĂ«n.

NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, disa nga shtetet qĂ« nuk e kanĂ« njohur KosovĂ«n e kanĂ« arsyetuar qasjen e tyre me mungesĂ«n e zbatimit tĂ« marrĂ«veshjes pĂ«r themelimin e asociacionit dhe normalizimit tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve ndĂ«rmjet KosovĂ«s dhe SerbisĂ«. MirĂ«po, duhet pranuar edhe fakti qĂ« ka pasuar mungesĂ« tĂ« theksuar tĂ« pĂ«rpjekjeve diplomatike tĂ« KosovĂ«s, por edhe tĂ« vetĂ« BE-sĂ« qĂ« kĂ«to shtete ta njohin RepublikĂ«n e KosovĂ«s”, ka thĂ«nĂ« ai.

Z. Çollaku qĂ« ka shĂ«rbyer nĂ« pozita tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« KosovĂ«, shtoi se sfida pĂ«r KosovĂ«n pĂ«r integrim nĂ« BE mbeten lufta kundĂ«r korrupsionit, pavarĂ«sia e gjyqĂ«sorit, administrata publike. Por, theksoi se integrimi i komunitetit serb dhe marrĂ«veshja pĂ«rfundimtare me SerbinĂ« vazhdojnĂ« mbeten kyçe.

 

Ekonomia e Kosovës e shikon BE si shpresë

Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK), në muajin mars 2026, eksportet e Kosovës për në BE arritën në 29,3 milionë euro dhe përbënin 33,2% të eksporteve totale. Për të njëjtën periudhë importet e BE-së në Kosovë arritën 284,1 milionë euro, apo 43,6% të importeve totale.

Lulzim Rafuna, kryetar i OdĂ«s Ekonomike tĂ« KosovĂ«s (OEK), i tha “Monitor” se integrimi i KosovĂ«s nĂ« Bashkimin Europian do tĂ« paraqiste mundĂ«si tĂ« rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r zhvillimin dhe zgjerimin e biznesit vendas.

“Bizneset e KosovĂ«s kanĂ« shumĂ« interes qĂ« tĂ« integrohen nĂ« tregun e BE-sĂ« dhe janĂ« tĂ« gatshme t’u pĂ«rshtaten tĂ« gjitha standardeve qĂ« kĂ«rkohen pĂ«r tĂ« pasur qasje nĂ« njĂ« treg me mbi 500 milionĂ« konsumatorĂ«â€, deklaron z. Rafuna.

Sipas tij, anëtarësimi në BE do të ndikonte drejtpërdrejt në rritjen e konkurrueshmërisë së ndërmarrjeve vendase.

Z. Rafuna deklaroi se procesi i integrimit do të ndihmonte edhe në eliminimin e barrierave që aktualisht kufizojnë eksportet e Kosovës drejt tregut europian. Ai përmendi sektorin e qumështit dhe të mishit, të cilët vazhdojnë të përballen me vështirësi për shkak të mosnjohjes së certifikatave veterinare.

Ai tha se produktet e prodhuara në Kosovë kanë udhëtuar drejt tregjeve ndërkombëtare me një identitet të huaj, por tashmë është njohur barkodi i Kosovës.

“Nga 2 shkurti 2026 kemi barkodin e njohur zyrtarisht. Si OdĂ« Ekonomike na Ă«shtĂ« dashur dy vite punĂ« pĂ«r t’u anĂ«tarĂ«suar nĂ« OrganizatĂ«n NdĂ«rkombĂ«tare tĂ« BarkodĂ«ve”, deklaron z. Rafuna teksa rrĂ«fente pĂ«r sfidat qĂ« pĂ«rballen bizneset e KosovĂ«s, si pasojĂ« e ngecjes nĂ« procesin integrues me Bashkimin Europian.

Ai tha se edhe marrja e statusit kandidat të Kosovës do të ndihmonte tregun e vendit në eliminimin e barrierave administrative që vështirësojnë funksionimin e bizneseve të Kosovës.

 

*Sefer Zogaj është gazetar i ekonomisë nga Kosova që angazhohet në tema makroekonomike dhe ato për drejtësi sociale

The post Integrimi i Kosovës në BE, vetëm në horizont appeared first on Revista Monitor.

Kosovo’s EU Membership Remains a Distant Prospect

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
4 July 2026 at 22:04

Three main obstacles continue to impede Kosovo’s EU accession proces: the lack of consensus within the EU, the slowdown in domestic reforms, and the dialogue with Serbia.

 

By Sefer Zogaj

 

In April 2016, eight years after declaring independence, the Stabilisation and Association Agreement (SAA) between the European Union (EU) and Kosovo entered into force. The agreement marked the beginning of a process aimed at providing tangible support for reforms as a pathway towards the country’s integration into the EU.

Ten years have passed, yet Kosovo has still not obtained EU candidate status. On 15 December 2022, Kosovo formally applied for EU membership. However, unlike the other Western Balkan countries, Kosovo remains only a potential candidate for accession.

Moreover, since submitting its application, Kosovo’s relations with the EU have become increasingly complex. In 2023, the European Union imposed restrictive measures on Kosovo, accusing the government led by Albin Kurti of failing to take sufficient steps to de-escalate tensions in northern Kosovo, an area predominantly inhabited by ethnic Serbs.

The measures were lifted in December 2025, but their political, economic and financial consequences for Kosovo were significant. According to the GAP Institute’s report, The Financial Impact of European Union Measures on Kosovo, the country lost more than €613 million, mainly due to suspended projects. The sectors most heavily affected were the environment, energy and digitalisation.

The European Commission’s Progress Report on Kosovo identifies several persistent challenges, including political instability, shortcomings in the judiciary, and high levels of corruption. However, Kosovo’s integration process is not determined solely by its relationship with the EU and the pace of domestic reforms; it is also closely linked to the dialogue between Kosovo and Serbia. The EU continues to insist that Kosovo normalise its relations with Serbia.

Although the dialogue between Kosovo and Serbia is facilitated by the EU, five Member States—Spain, Slovakia, Romania, Greece and Cyprus—still do not recognise Kosovo, constituting a major obstacle to the country’s progress towards EU membership.

On 27 February 2023, Kosovo and Serbia reached the Basic Agreement on the Normalisation of Relations in Brussels. This was followed on 18 March of the same year by an implementation annex, commonly known as the Ohrid Annex. Two provisions have attracted particular attention: Article 7, which calls for self-management for the Serbian community, and the implementation of the Agreement on the Association of Serb-majority Municipalities, originally reached in Brussels in 2015 but later suspended by Kosovo’s Constitutional Court.

 

Kosovo’s Obstacles to EU Integration

 

Bekim Çollaku, Kosovo’s former Minister for European Integration, told Monitor that three main obstacles continue to impede Kosovo’s EU accession process. These are the lack of consensus within the EU, the slowdown in domestic reforms, and the dialogue with Serbia.

“First, there continues to be no consensus within the EU regarding Kosovo’s status. This has consistently been, and remains, a major obstacle. Second, domestic reforms have slowed considerably, particularly over the past six years. Furthermore, Kosovo has experienced institutional instability and dysfunction, prompting the EU to impose sanctions on the country for an extended period. The third group of obstacles relates to the process of normalising relations between Kosovo and Serbia,” he said.

Regarding the dialogue with Serbia, widely regarded as the principal obstacle to Kosovo’s EU path, Mr Çollaku argued that Albin Kurti’s government had failed to implement the Brussels Basic Agreement. He noted that the government had not submitted the agreement to Kosovo’s Constitutional Court to obtain constitutional clearance for its implementation, as required by the EU for Kosovo’s integration process, or to pave the way for a new agreement consistent with the Constitution.

“Although Prime Minister Kurti accepted the European draft statute for the Association, he refused to submit it to Kosovo’s Constitutional Court to determine whether it complies with the country’s constitutional provisions,” he stressed.

While acknowledging that Kosovo cannot complete its accession process without recognition from the five non-recognising EU Member States, Mr Çollaku said progress could still be made in several practical areas through sustained diplomatic engagement.

“Without a change in this position, Kosovo can still advance in several practical areas, such as the Common Regional Market, SEPA, the Growth Plan funds, and legislative alignment. However, full candidate status remains politically very difficult. The European Parliament has consistently called on these five countries to recognise Kosovo. On the other hand, some of the states that have not recognised Kosovo have justified their position by pointing to the lack of implementation of the agreement establishing the Association and the broader normalisation of relations between Kosovo and Serbia. At the same time, it must be acknowledged that there has also been a clear lack of diplomatic efforts, both by Kosovo and by the EU itself, to encourage these countries to recognise the Republic of Kosovo,” he said.

Mr Çollaku, who has held several senior positions in Kosovo, added that key challenges for the country’s EU integration remain the fight against corruption, judicial independence and public administration reform. However, he emphasised that the integration of the Serbian community and a final agreement with Serbia continue to be decisive.

 

Kosovo’s Economy Sees the EU as a Source of Hope

According to the Kosovo Agency of Statistics (KAS), in March 2026 Kosovo’s exports to the European Union reached €29.3 million, accounting for 33.2% of the country’s total exports. During the same period, EU imports into Kosovo amounted to €284.1 million, representing 43.6% of total imports.

Lulzim Rafuna, President of the Kosovo Chamber of Commerce (KCC), told Monitor that Kosovo’s integration into the European Union would create significant opportunities for the development and expansion of domestic businesses.

“Businesses in Kosovo have a strong interest in integrating into the EU market and are ready to comply with all the required standards in order to gain access to a market of more than 500 million consumers,” Mr Rafuna said.

According to him, EU membership would have a direct impact on improving the competitiveness of domestic enterprises.

Mr Rafuna also stated that the integration process would help eliminate the barriers that currently restrict Kosovo’s exports to the European market. He highlighted the dairy and meat industries, which continue to face difficulties because Kosovo’s veterinary certificates are not yet recognised.

Mr Rafuna noted that products manufactured in Kosovo had long entered international markets under foreign identities, but that Kosovo’s barcode has now been officially recognised.

“Since 2 February 2026, Kosovo has had its barcode officially recognised. As the Chamber of Commerce, it took us two years of work to become a member of the International Barcode Organization,” Mr Rafuna said, describing the challenges Kosovo’s businesses continue to face as a consequence of the country’s stalled EU integration process.

He added that even obtaining EU candidate status would help Kosovo’s market by removing many of the administrative barriers that currently hinder the operation of businesses in the country.

 

*Sefer Zogaj is an economic journalist from Kosovo who covers macroeconomic issues and social justice topics.

 

The post Kosovo’s EU Membership Remains a Distant Prospect appeared first on Revista Monitor.

❌
❌