07:00 Nga Leonard Veizi/ “Mein Kampf”, platforma e shpërfillur që paralajmëroi botën për shfarosje
Më 18 korrik 1925 botohet bibri që u kthye në manifestin politik të Partisë Nacionalsocialiste
Nga Leonard Veizi
Adolf Hitlerit i duhej një platformë ideologjike për t’i kthyer ambiciet e tij në projekt pushteti. Dhe e ndërtoi. Në vitin 1925 botoi “Mein Kampf”. Pavarësisht debateve për pasazhe dhe ide të huazuara nga autorë të tjerë, libri mbetet dokumenti themelor i nazizmit. Aty nuk kishte vend për nëntekste: vizioni për Gjermaninë e re, luftën si mision historik, pushtimet territoriale, hierarkinë racore dhe eliminimin e atyre që i shpallte “armiq” ishte artikuluar me një qartësi të frikshme. Ishte një paralajmërim i hapur. Bota zgjodhi ta trajtonte si delirin e një radikali periferik. Çmimin e kësaj verbërie do ta paguante vetëm pak vite më vonë, me Luftën e Dytë Botërore dhe me tragjedinë më të madhe që kishte njohur njerëzimi…
…Më 18 korrik 1925 u botua vëllimi i parë i Mein Kampf – “Lufta ime” – jo thjesht si një autobiografi, por si projekti politik i një njeriu që synonte ta riformësonte Evropën përmes dhunës, racizmit dhe kultit të udhëheqësit.
Në vitin e parë libri shiti rreth një mijë kopje. I gjatë, i rëndë dhe i shkruar në një stil të ngatërruar, ai u injorua nga shumica. Por nuk ishte libri i parëndësishëm; ishte bota që refuzoi ta merrte seriozisht. Kur Hitleri u bë kancelar në vitin 1933, Mein Kampf u shndërrua në një bestseller të detyrueshëm: miliona kopje u shpërndanë, u dhuroheshin çifteve të sapomartuara dhe rekrutëve, duke u kthyer në “ungjillin” politik të regjimit nazist.
Çfarë ishte në të vërtetë?
Manifesti i një ideologjie që do ta çonte Evropën drejt shfarosjes. Teoria e “racës ariane” superiore dhe shpallja e hebrenjve, sllavëve dhe popujve të tjerë si armiq biologjikë. Mohimi i demokracisë parlamentare, urrejtja ndaj liberalizmit dhe komunizmit, glorifikimi i pushtetit absolut të Führer-it dhe doktrina e Lebensraum – “hapësirës jetike” – që, sipas Hitlerit, duhej të fitohej me luftë në Lindje.
Për këdo që e lexonte pa naivitet, shumë nga ajo që ndodhi më pas nuk ishte surprizë. Lufta, spastrimi etnik dhe shkatërrimi i rendit evropian nuk ishin improvizime të viteve 1939–1945. Ato buronin nga një program ideologjik i shkruar dhe i botuar një dekadë e gjysmë më parë. Holokausti, pushtimi i Polonisë dhe agresioni ndaj Bashkimit Sovjetik nuk lindën nga rastësia; ato ishin pasojë e një ideologjie që Hitleri e kishte shpallur hapur dhe që regjimi nazist e vuri në jetë.
Këtu qëndron ironia vdekjeprurëse: elitat politike dhe intelektuale evropiane e trajtuan Hitlerin si një ekstremist folklorik që do të zbutej sapo të merrte pushtetin. Në të vërtetë, pushteti nuk e zbuti; e armatosi.
Historia e Mein Kampf është një aktakuzë ndaj vetëkënaqësisë demokratike. Ajo na mëson se fjalët nuk janë kurrë të pafajshme. Kur një lider shpall se do të pushtojë, do të zhdukë dhe do të sundojë përmes terrorit, ai duhet marrë seriozisht. Idetë mund të mbeten bojë mbi letër, por kur bashkohen me pushtetin shtetëror, shndërrohen në tanke, në kampe përqendrimi dhe në varreza masive.
Ky është mësimi i 18 korrikut 1925: katastrofat nuk vijnë pa paralajmërim. Ato vijnë pasi paralajmërimi është shpërfillur.
