Një barkod, një skanim dhe e vërteta për ushqimin që konsumoni
Aplikacionet që skanojnë produktet ushqimore po ndryshojnë mënyrën se si miliona njerëz bëjnë pazar, por a i ndihmojnë vërtet të ushqehen më shëndetshëm apo thjesht krijojnë ankth dhe konfuzion?
Në korridorin e biskotave të një supermarketi pranë Parisit, Nathalie mban në njërën dorë një pako biskotash, ndërsa në tjetrën telefonin. Me një skanim të vetëm të barkodit, ekrani ndizet me ngjyrë të kuqe: 0 nga 100.
Rezultati nuk lë vend për dilema. Aplikacioni tregon se produkti përmban sasi të larta sheqeri, yndyrnash të ngopura dhe disa aditivë, njëri prej të cilëve lidhet me rreziqe të mundshme për shëndetin nëse konsumohet në sasi të mëdha.
“Është një nga biskotat e preferuara të djalit tim, por kur sheh çfarë përmban, nuk mund ta injorosh,” thotë ajo.
Kur provon një markë tjetër, rezultati nuk ndryshon shumë. Në fund, aplikacioni sugjeron një alternativë organike me më shumë fibra dhe përbërës natyralë. Problemi? Kushton më shumë.
“Në fund blej më shëndetshëm, por edhe shpenzoj më shumë,” pranon Nathalie.
Fenomeni që po ndryshon blerjet
Historia e saj nuk është e vetme. Miliona konsumatorë në Europë, Shtetet e Bashkuara, Kanada dhe Australi përdorin aplikacionin Yuka, i cili analizon përbërjen ushqimore të produkteve dhe u jep atyre një vlerësim nga 0 në 100.
Sot aplikacioni numëron rreth 85 milionë përdorues, ndërsa baza e tij e të dhënave përfshin më shumë se gjashtë milionë produkte, me rreth 1,200 produkte të reja që shtohen çdo ditë.
Mjafton të skanosh barkodin dhe aplikacioni tregon menjëherë nëse produkti konsiderohet i mirë apo jo për konsum. Nëse rezultati është i dobët, ai sugjeron alternativa më të shëndetshme.
Pse SHBA-ja është tregu më i madh
Edhe pse Yuka lindi në Francë në vitin 2015, tregu më i madh i saj është sot Shtetet e Bashkuara, me rreth 28 milionë përdorues, shumë më tepër se Franca apo Britania e Madhe.
Bashkëthemeluesja dhe drejtoresha ekzekutive Julie Chapon u zhvendos në SHBA disa vite më parë për të mbështetur rritjen e aplikacionit.
Sipas saj, interesi i madh vjen sepse konsumatorët amerikanë kanë më shumë nevojë për mjete që i ndihmojnë të kuptojnë se çfarë po blejnë.
Më shumë sesa kalori
Ndryshe nga etiketat tradicionale ushqimore, aplikacione si Yuka nuk analizojnë vetëm kaloritë apo yndyrnat.
Ato vlerësojnë gjithashtu praninë e aditivëve, nivelin e përpunimit të ushqimit, cilësinë e përbërësve dhe ndikimin e mundshëm në shëndet.
Në Francë, ky sistem plotëson edhe etiketimin Nutri-Score, i cili përdor një shkallë nga A deri në E për të treguar cilësinë ushqyese të produkteve.
Eksperti francez i ushqimit Serge Hercberg, krijuesi i Nutri-Score, beson se aplikacionet si Yuka i japin konsumatorit edhe më shumë informacion, sidomos për produktet ultra të përpunuara.
A funksionojnë vërtet?
Sipas një ankete të kryer nga vetë kompania në vitin 2024 me 20 mijë përdorues, 94% e tyre thanë se e kthyen produktin në raft pasi aplikacioni i dha një vlerësim negativ.
Ndikimi nuk kufizohet vetëm te konsumatorët.
Rrjeti francez i supermarketeve Intermarche deklaron se që nga viti 2017 ka riformuluar mbi 3,000 produkte dhe ka eliminuar 160 aditivë, pjesërisht si rezultat i vlerësimeve të dobëta që merrnin në Yuka.
Madje, këtë vit kompania nisi të publikojë edhe pikët e Yuka-s në platformën e saj të blerjeve online.
Jo të gjithë janë të bindur
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se teknologjia nuk është një zgjidhje magjike.
Christian Reynolds, studiues i politikave ushqimore në Universitetin City St George’s në Londër, thotë se shumica e njerëzve nuk kanë kohë ose dëshirë të analizojnë çdo produkt gjatë blerjeve.
Edhe Serge Hercberg pranon se aplikacione të tilla përdoren më shumë nga njerëzit me nivel më të lartë arsimimi dhe të ardhurash, ndërsa grupet që përballen më shumë me problemet e ushqyerjes shpesh mbeten jashtë këtij trendi.
Yuka thekson se nuk pranon pagesa nga kompanitë ushqimore për të ndikuar në vlerësimet e produkteve.
Sipas kompanisë, të ardhurat vijnë kryesisht nga versioni premium i aplikacionit, i paguar nga një pjesë e vogël e përdoruesve.
Ndërsa debati vazhdon, një gjë duket e qartë: aplikacione si Yuka po i bëjnë konsumatorët më të ndërgjegjshëm për atë që vendosin në shportën e blerjeve, duke ushtruar njëkohësisht presion mbi industrinë ushqimore për të ofruar produkte më të shëndetshme dhe më transparente.
The post Një barkod, një skanim dhe e vërteta për ushqimin që konsumoni appeared first on Gazeta Si.
