Policia e Kosovës ka njoftuar se ka arrestuar dypersona të dyshuar për përfshirje në veprimtari të lidhura me narkotikë, ndërsa gjatë operacionit janë konfiskuar 147.7 gramë substancë që dyshohet të jetëkokainë.
Sipas njoftimit të Policisë së Kosovës,hetuesit e Njësisë së Drejtorisë për Hetimin e Trafikimit me Narkotikë (DHTN)në Prishtinë kanë trajtuar një rast nën dyshimin se një person ishte duke umarrë me shitblerje të substancave narkotike.
Pas punës operative dhe hetimore, më 15korrik 2026, në magjistralen Pejë-Prishtinë është lokalizuar i dyshuari meinicialet F. P., i lindurnë vitin 1992, mashkull kosovar, i cili ndodhej në një automjet.
“Nëveturë dhe në shtëpinë e të dyshuarit janë gjetur dhe janë konfiskuar 147.7gramë substancë që dyshohet të jetë narkotike e llojit kokainë, si dhe dëshmitë tjera relevante lidhur me rastin”, thuhet në njoftimin e Policisë.
Policia ka bërë të ditur se, në kuadërtë këtij rasti, është bastisur edhe shtëpia e të dyshuarit tjetër meinicialet Q. K., i lindurnë vitin 1993, por gjatë kontrollit nuk është gjetur ndonjë send i ndaluar.
Rasti është trajtuar në koordinim meprokurorin kujdestar, ndërsa ndaj dy të dyshuarve është iniciuar procedurë përveprën penale “blerja, posedimi,shpërndarja dhe shitja e paautorizuar e narkotikëve, substancave psikotrope dheanaloge”.
Sipas Policisë, me aktvendim tëprokurorit, të dyshuarit janë dërguar në mbajtje për 48 orë. /Telegrafi/
Të burgosurit nga pothuajse të gjitha burgjet në vend do të angazhohen për një javë për të pastruar rrugët kryesore dhe rajonale, informoi Drejtoria e Zbatimit të Sanksioneve.
"Fushata shtatëditore e punës filloi sot dhe do të zgjasë deri më 22.07.2026 në bashkëpunim me Drejtorinë e Zbatimit të Sanksioneve dhe NP Rrugët e Maqedonisë në përputhje me Memorandumin e nënshkruar të Bashkëpunimit për angazhimin e punës së personave të dënuar të cilët do të ndihmojnë në ruajtjen e higjienës së rrugëve kryesore dhe rajonale në të gjithë territorin e Republikës së Maqedonisë".
"Eventin e sotëm e mbikëqyrën Zëvendësdrejtori i NP Rrugët e Maqedonisë, Aleksandar Shukovski, Jovan Petrov dhe Ljupço Nastoski nga Kabineti i Drejtorit të Zbatimit të Sanksioneve".
"Në këtë aksion pune u përfshinë disa institucione ndëshkuese dhe institucione korrektuese, përkatësisht: Burgu i Idrizovës, Burgu i Shtipit, Burgu i Prilepit, Burgu i Kumanovës, Burgu i Manastirit, Burgu i Shkupit, Burgu i Gjevgjelisë, Burgu i Strumicës dhe Burgu i Strugës".
"Të dënuarit që janë të angazhuar në punë në rrugët kryesore dhe rajonale janë në afërsi të menjëhershme të institucioneve penale ku po vuajnë dënimet e tyre dhe janë nën mbikëqyrjen e vazhdueshme të anëtarëve të policisë së burgjeve", thonë nga Drejtoria.
Firma beogradase e themeluar nga ish-këshilltari i presidenti serb Aleksandar Vuçiqit gjendet në qendër të një skandali që po trondit Izraelin.
Media izraelite e ka lidhur kompaninë e themeluar në Serbi nga Srulik Einhorn, i cili ishte gjithashtu këshilltar i presidentit serb Aleksandar Vuçiq, me skandalin "Qatargate" që ka tronditur Izraelin prej muajsh, transmeton Telegrafi.
Kompania serbe Insight Partners, në pronësi të izraelitit Srulik Einhorn, një bashkëpunëtor i ngushtë i kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu dhe një ish-këshilltar i partisë Likud, nuk gjeneroi asnjë të ardhur në vitin 2025 dhe e mbylli vitin financiar me një humbje prej rreth 190,000 dollarësh.
Kjo u raportua nga gazeta izraelite Haaretz, duke deklaruar se detajet e reja të hetimit për skandalin "Qatargate" tregojnë se kompania shërbeu si një kanal kyç për financimin e fushatës në favor të Katarit.
Sipas gazetës, kompania raportoi të ardhura prej rreth 2.5 milionë dollarësh dhe fitime prej 1.6 milionë dollarësh në vetëm tetë muaj të vitit 2024. Paratë, sipas hetuesve, erdhën nga lobisti amerikan Jay Futlik, i cili punonte për Katarin.
Haaretz raporton se kompania u themelua në kohën kur Einhorn filloi të punonte me Futlik, dhe se të ardhurat e saj praktikisht u zhdukën menjëherë pas përfundimit të fushatës, gjë që hetuesit e shohin si provë të mundshme se kompania është përdorur kryesisht për të transferuar paratë e Katarit.
Qëllimi - ndryshimi i perceptimit për Katarin
Sipas hetimit, fushata kishte dy qëllime kryesore: ta paraqiste Katarin në një dritë pozitive për shkak të rolit të tij në negociatat për lirimin e pengjeve nga Gaza, por edhe të dobësonte besimin në Egjipt si ndërmjetës në ato negociata.
Hetuesit pretendojnë se biznesmenët Gil Birger dhe David Saig, si dhe ish-zëdhënësi i Netanyahut, Eli Feldstein, morën pjesë në fushatë. Detyra e tyre ishte të përdornin kontaktet me gazetarët izraelitë për të dërguar mesazhe që i përshtateshin interesave të Katarit.
Sipas vlerësimeve të policisë, Futlik siguroi më shumë se tre milionë shekel (rreth një milion dollarë) për këtë operacion, ndërsa miliona të tjerë dyshohet se u transferuan përmes një kompanie në pronësi të biznesmenit Gil Birger.
Grupi WhatsApp dhe koordinimi me gazetarët
Haaretz shkruan se hetimi tregon se Birger nuk ishte vetëm një ndërmjetës në transferimin e parave, siç pretendonte më parë, por një nga organizatorët kryesorë të fushatës.
Hetuesit gjetën një grup WhatsApp që përfshinte Birger, Futlik dhe Feldstein, si dhe korrespondencë që tregon se ata planifikonin së bashku kontakte me gazetarët izraelitë.
Në një nga mesazhet, raporton gazeta, David Saig e pyet Feldstein:
"Çfarë mesazhi duam t'u lëmë shikuesve?"
Më vonë, pasi u transmetua një raport televiziv, Saig i dërgoi Feldstein një mesazh të shkurtër:
"Shkëlqyeshëm!"
Në një komunikim tjetër, Feldstein e prezantoi Saigun gazetarit si një "ish-burim sigurie", për ta bërë informacionin të dukej më i besueshëm.
Diskreditimi i synuar i Egjiptit
Një shembull që hetuesit veçojnë ka të bëjë me një përpjekje për të përhapur një histori në media rreth një kompanie egjiptiane që dyshohet se mori shumë para nga palestinezët për t'u tërhequr nga Rripi i Gazës.
Feldstein u përpoq t'i bindte gazetarët të publikonin historinë me mesazhin se "rreth 150 milionë dollarë u morën nga Gaza përmes një kompanie egjiptiane", por një gazetar refuzoi ta publikonte atë.
Kur një histori e ngjashme u botua më vonë në një media tjetër, Feldstein, sipas hetimit, i shkroi Saig se ata kishin kryer me sukses një "fushatë ndikimi në shkallë të plotë kundër Egjiptit".
Në seancën dëgjimore, Saig tha se donte të tregonte "ambivalencën e Egjiptit", domethënë se ushtria egjiptiane dyshohet se po ndihmonte Hamasin, ndërsa Kajro zyrtare ishte kundër kësaj.
Kur u pyet nga hetuesit nëse qëllimi ishte thjesht të përcillte një mesazh të caktuar, pavarësisht fakteve, ai u përgjigj se punonte për Feldstein dhe Birger. Afera lidhet edhe me "BibiLeaks".
Haaretz kujton se bashkëpunimi midis Einhorn dhe Futlik u ndërpre në fund të vitit 2024, pas arrestimit të Eli Feldstein në aferën "BibiLeaks".
Në atë rast, Feldstein dyshohet se i ka dhënë qëllimisht dokumente ushtarake konfidenciale gazetës gjermane Bild, me qëllim që të ndikojë te publiku izraelit gjatë negociatave për pengjet në Gaza.
Avokatët e lobistit amerikan Jay Futlik thanë se klienti i tyre është një "hebre amerikan që e do Izraelin" dhe se që nga 7 tetori 2023, ai ka punuar për të ndihmuar familjet e pengjeve dhe për të forcuar marrëdhëniet SHBA-Izrael.
Avokati mbrojtës David Saig pretendon se raporti "nuk pasqyron atë që ndodhi vërtet dhe është larg realitetit", ndërsa avokatët e Eli Feldstein deklarojnë se paratë që ai mori përfaqësonin "kompensim për punën që kreu në zyrën e kryeministrit" dhe se të gjitha mesazhet mediatike që ai përcolli ishin pjesë e detyrave të tij zyrtare.
Einhorn ka qenë i pranishëm në Serbi që nga viti 2020
Sipas BIRN, Srulik Einhorn ka qenë i pranishëm në Serbi që nga fushata zgjedhore e vitit 2020, kur, siç u tha, ai ishte i angazhuar në fushatat e presidentit serb Aleksandar Vuçiq.
Emri i tij u bë i njohur publikisht pas publikimit të një fotoje nga selia zgjedhore e SNS pas zgjedhjeve të vitit 2020, në të cilën ai feston fitoren zgjedhore me bori së bashku me Ministrin e atëhershëm të Financave Sinisha Mali.
BIRN dhe Haaretz më vonë, duke cituar dokumente nga afera "Catargate", njoftuan se Einhorn punoi në një fushatë që synonte ta paraqiste Vuçiqin si një burrë shteti me reputacion ndërkombëtar dhe një ndërmjetës në konfliktet botërore, ndërsa Serbia gjatë sundimit të tij u paraqit si një vend që po bëhej një faktor politik dhe ekonomik gjithnjë e më i rëndësishëm në skenën globale.
Kompania kontroverse
Në prill të vitit 2024, Einhorn themeloi firmën konsulente Insight Partners në Serbi. Kompania është e regjistruar në adresën në rrugën Sanja Zhivanoviq në Senjak, me një kapital themelues prej 1,000 dinarësh.
Einhorn është i listuar në faqen e internetit të Agjencisë së Regjistrave të Biznesit si drejtor i kompanisë, dhe nuk ka informacion në lidhje me punonjës të tjerë ose informacion kontakti.
Avokati i Einhorn hodhi poshtë pretendimet se kompania e tij është përdorur për të fshehur flukset e parave.
"Insight Partners është një kompani e regjistruar që vepron dhe raporton në përputhje me ligjin. Të gjitha aktivitetet janë raportuar tek autoritetet përkatëse dhe të gjitha taksat janë paguar. Pretendimi se mungesa e një ndërmjetësi të huaj tregon paligjshmëri thjesht nuk ka kuptim", tha avokati i Einhorn.
Policia izraelite e shpalli Einhorn një kriminel në arrati dhe ai u mor në pyetje në Beograd për shkak të çështjes Cathargate.
Media izraelite raportoi në prill 2026 se prokuroria nuk kishte arritur të siguronte ekstradimin e Einhorn nga Serbia, duke e komplikuar më tej procedurën kundër të dyshuarve të tjerë. /Telegrafi/
Këtë ese ia dedikoj profesorit tim të filozofisë dhe estetikës Alfred Uçi
Çdo shoqëri i ka trajtuar dhe organizuar shoqërisht dashurinë, seksualitetin dhe intimitetin sipas kodeve morale dhe pritshmëritë kulturore të saj. Ajo çfarë është konsideruar si një formë apo shprehje normale dhe e pranueshme e dëshirës, si një rol dhe sjellje e përshtatshme për burrat dhe gratë dhe si një marrëdhënie legjitime mes tyre nuk ka qenë kurrë e njëjtë në çdo vend e në çdo kohë dhe as ka mbetur e pandryshuar. Përkundrazi, pikëpamjet dhe qëndrimet mbi rolet gjinore, mbi intimitetin, seksualitetin dhe dashurinë kanë ndryshuar nga koha në kohë, në varësi të kushteve e faktorëve të tillë shoqërorë, si tipi i marrëdhënieve ekonomike, tradita, feja, struktura dhe organizimi i familjes, autoriteti politik, vlerat dhe normat morale e kulturore sunduese të shoqërisë etj. Po kështu, gjuha përmes së cilës njerëzit kanë shprehur e shprehin pasionet e tyre, dëshirat e lejuara dhe ato të shtypura e të fshehura, kufijtë e sjelljes dhe kuptimet simbolike që i atribuohen intimitetit janë rezultat i një zhvillimi të gjatë historik.
Ndryshimet e para të rëndësishme në fushën e erotizmit dhe të organizimit shoqëror të seksualitetit u shfaqën me shenjat e para të shembjes së feudalizmit, duke shënuar një shkëputje të thellë nga Mesjeta dhe morali i saj. Ky proces u ndikua sidomos nga fryma humaniste e asaj lëvizjeje të gjerë e të fuqishme letrare, artistike, kulturore, filozofike, morale e shkencore që filloi në shekullin e katërmbëdhjetë dhe u zhvillua përgjatë dy shekujve më pas dhe që njihet me emrin Rilindje Europiane. Rilindja shënoi një ndryshim të thellë në qëndrimet ndaj erosit, duke sjellë një kuptim të ri mbi intimitetin, lirinë individuale dhe seksualitetin, të cilat u vendosën në qendër të imagjinatës kulturore, të krijimtarisë artistike dhe të reflektimit filozofik.
Zhvillimet historike që lidhen me këtë epokë shënojnë një dukuri europiane, e cila, në forma e në përmasa të ndryshme, u shfaq pothuajse te të gjithë popujt e kontinentit. Edhe pse fillimisht Rilindja nisi në Firence dhe në disa qytete-shtete të tjera të Italisë së Veriut, ajo shumë shpejt u përhap në Francë, në Holandë, në Angli, në Spanjë e në pjesë të tjera të Europës. Përmbajtja dhe rëndësia historike e Rilindjes kanë qenë të tilla, sa ajo lëvizje u bë një mbështetje dhe një faktor i fuqishëm nxitës për tërë qytetërimin europian e atë botëror dhe, në një kuptim real të fjalës, pararendëse e modernitetit. Për të kuptuar ndryshimet e rëndësishme që solli Rilindja në fushën e intimitetit, erosit dhe organizimit shoqëror të seksualitetit, është e domosdoshme të shqyrtojmë në vija të përgjithshme kushtet e reja ekonomike e shoqërore që i bënë të mundura ato.
Analizën e këtyre kushteve unë e bëj në një studim tjetër, më të potë mbi këtë subjekt. Këtu, mjaftohem të them se ndryshimet e thella ekonomike që nisën ë në atë periudhë nuk mund të mos kishin një ndikim të madh në superstrukturën e shoqërisë - në institucionet e saj, në kulturën, idetë, mënyrën e jetesës dhe sjelljen e njerëzve, si dhe në marrëdhëniet gjinore brenda dhe jashtë familjes. Lufta e klasës së re tregtare dhe e borgjezisë që po lindte kundër rendit feudal u përgatit më parë në fushën e ideve.
Botëkuptimi dhe kultura teologjike i ishin përshtatur shoqërisë feudale, kushteve dhe mënyrës së saj të prodhimit e të këmbimit, ndërsa kushtet e reja ekonomike dhe pozita e borgjezisë, e cila kërkonte transformimin e të gjitha marrëdhënieve dhe institucioneve të vjetra shoqërore, bënin të domosdoshëm krijimin e një botëkuptimi të ri dhe të një kulture të re, në thelb antiteologjike dhe antifeudale. Në këtë kuadër, lufta e borgjezisë së atëhershme kundër feudalizmit dhe absolutizmit mesjetar do të drejtohej, në radhë të parë, kundër fesë dhe institucioneve të saj. Që të mund të sulmoheshin marrëdhëniet shoqërore ekzistuese, duhej t’u hiqej atyre aureola e shenjtërisë.
Zgjimi kulturor i Erosit
Duke filluar nga fundi i shekullit të 13-të dhe shekulli i 14-të, në Europë, kryesisht në radhët e elitës së arsimuar, lindi e po zhvillohej një kulturë e re me tipare tepër origjinale, e cila, e ushqyer me dijet klasike të grekëve e romakëve dhe e interesuar për ringjalljen e arteve dhe të kulturës së lashtë, i dha një goditje të rëndë botëkuptimit teologjik të Mesjetës. Kjo ishte periudha kur lindën dhe filluan të marrin formë idetë e para mbi dashurinë romantike.
Mendimtarët, shkrimtarët dhe artistët humanistë besonin se studimi i filozofisë, i letërsisë dhe artit klasik mund të ndihmonte rritjen e potencialeve të njeriut dhe ta bënte më të bukur e t’i jepte më shumë kuptim jetës së tij, duke ofruar modele urtësie, elokuence dhe virtytesh morale. Humanizmi nuk ngjalli një interes thjesht antikuar, por vuri në qendër të vëmendjes dinjitetin, racionalitetin dhe aftësitë krijuese të njeriut.
Rilindja nuk i rrëzoi autoritetin moral të Krishtërimit dhe as strukturat institucionale që kishin organizuar seksualitetin deri në atë kohë. Martesa mbeti kuadri kryesor brenda të cilit marrëdhëniet seksuale konsideroheshin të ligjshme, ndërsa normat patriarkale vazhduan të sundonin jetën familjare. Megjithatë, fryma kulturore e asaj epoke mundësoi një eksplorim dhe përjetim më të hapur e më të thellë të emocioneve njerëzore, të përvojës trupore dhe të lirisë personale sesa në mesjetë. Kjo hapje nuk nënkuptonte një refuzim të plotë të traditës, por një riorientim të vlerave morale e shoqërore, ku jeta e brendshme e individit mori një rëndësi të re.
Bashkëjetesa e traditës me ndryshimin si dhe tensioni mes normave të trashëguara dhe lirive të reja është thelbësore për të kuptuar rizgjimin e erosit dhe të interesimit për të gjatë periudhës së Rilindjes. Edhe pse autoriteti i fesë dhe institucionet e kohës mbetën të paprekura, rizbulimi i idealeve klasike dhe humanizmi stimuluan një vlerësim të ri të pasionit, intimitetit dhe trupit njerëzor duke i dhënë kulturës humaniste të Rilindjes një tipar të veçantë emancipues.
Edhe pse Rilindja nuk i hoqi kufizimet morale të shoqërisë mesjetare - dhe as nuk prodhoi ato marrëdhënie të individualizuara dhe atë liri që karakterizojnë jetën moderne - ajo ndryshoi thellësisht imagjinatën kulturore të europianëve mbi erosin. Rilindja ndihmoi që erosi të shndërrohej nga një subjekt tabu, në një subjekt hulumtimi dhe reflektimi filozofik, artistik dhe letrar.
Me Rilindjen dhe artin e saj dolën në pah bukuria dhe sensualiteti i trupit të njeriut dhe seksualiteti human, të cilët u bënë subjekte të letërsisë dhe artit. Në letërsi, në filozofi dhe në art, erosi u rizbulua me një kureshtje të paprecedent. Poetët, shkrimtarët dhe dramaturgët eksploruan dëshirën në të gjitha format e saj; piktorët dhe skulptorët u dhanë jetë me veprat e tyre bukurisë së formave trupore të njeriut; ndërsa filozofët reflektuan mbi natyrën e marrëdhënieve njerëzore, pasionet e shpirtit dhe kënaqësitë intime të tij. Dashuria u paraqit gjithnjë e më shumë jo thjesht si një ndjenjë individuale, por edhe si një forcë që motivon imagjinatën dhe krijimtarinë e njeriut.
Ky rizgjim i erosit përfaqësonte, në fakt, një revolucion kulturor në historinë e seksualitetit dhe të kulturës europiane. Ai solli një transformim i thellë në mënyrën se si shoqëria nisi ta kuptojë intimitetin, dëshirën dhe subjektivitetin njerëzor. Duke i vënë dashurinë dhe dëshirën në qendër të përvojës njerëzore, Rilindja shënoi nisjen e një procesi të gjatë historik, përmes të cilit shoqëritë perëndimore nisën të adoptojnë koncepte moderne të individualitetit, lirisë personale dhe dashurisë romantike.
Pararendësit e kësaj kulture dhe letërsie të re ishin tre italianë të mëdhenj - Dante Aligeri, Francesko Petrarka dhe Xhovani Bokaçio - poetë dhe shkrimtarë humanistë, kryeveprat e të cilëve, shumica të shkruara në italisht - jo më në latinisht - shënuan lindjen e së parës letërsi moderne dhe mbeten edhe sot modele të përkryera në fushën e letrave. Të tre këta shkrimtarë të mëdhenj ishin nga Firence, e cila, në atë kohë, përfaqësonte kryeqytetin kulturor të Rilindjes dhe qendrën kryesore të Humanizmit europian. Koha kur jetuan ata ishte vigjilja e një epoke që do të sillte ndryshime të jashtëzakonshme në kushtet e jetës njerëzore.
Letërsia dhe gjuha e re e dëshirës
Ndoshta askund tjetër transformimi kulturor i erosit gjatë Rilindjes nuk u shpreh më gjallërisht sesa në letërsi. Nëse arti i Rilindjes rizbuloi bukurinë e trupit, letërsia rizbuloi kompleksitetin e dëshirës njerëzore, duke e shndërruar dashurinë nga një alegori morale, në një përvojë njerëzore shumëdimensionale, ku ndërthureshin në mënyrë dinamike pasioni, inteligjenca dhe ndërveprimi shoqëror.
Deri atëherë, në letërsinë europiane dashuria trajtohej si një eksperiencë përtej jetës së zakonshme. Edhe pse kishte poetë që dëshirën seksuale e shihnin si pjesë jetike të dashurisë, shumë të tjerë e trajtonin atë si një emocion të kulluar vetëmohues dhe, të tjerë akoma, konsideronin si formën më të lartë e më fisnike të dashurisë “platonike”. Gradualisht, dashuria filloi të shihej jo më si një ideal shpirtëror i largët, por si një realitet i gjallë, i brishtë dhe shpesh ironik.
Një ndër veprat e para e më të rëndësishme, në të cilën u mishërua ky vizion i ri, ishte “Dekameroni” i Xhovani Bokaçios. Shkruar në mesin e shekullit të 14-të, menjëherë pas Murtajës së Zezë, kjo përmbledhje e vë erosin në qendër të saj. Vepra përfshin njëqind tregime të rrëfyera nga një grup të rinjsh - burra e gra - që tërhiqen në fshat për t’i shpëtuar Firences së rrënuar nga murtaja. Për dhjetë ditë radhazi, ata argëtohen duke treguar ndodhi, shumë prej të cilave kanë si subjekt dashurinë, intrigën erotike dhe qëndrimet ndaj konvencioneve shoqërore të kohës. Përmes humorit, ironisë dhe narrativës mjeshtërore, Bokaçio zbulo kënaqësitë dhe kontradiktat e seksualitetit njerëzor, duke ofruar një vizion të erosit që ishte njëkohësisht argëtues e thellësisht human.
Ajo çka e bën veprën e Bokaçios të jashtëzakonshme, është trajtimi i hapur e me humor i seksualitetit. Tregimet e “Dekameronit” flasin për njerëz të dashuruar që ndjekin pasionet e tyre, shpesh në kundërshtim me pritshmëritë e ngurta morale të shoqërisë së tyre. Personazhet e veprës janë klerikë hipokritë, burra xhelozë dhe kujdestarë shtypës, autoriteti i të cilëve vihet në lojë prej zgjuarsisë dhe aftësive të grave që kërkojnë dashuri dhe plotësimin e dëshirave të tyre. Vepra përfaqëson një kontrast të thellë me moralin hipokrit dhe kulturën mesjetare, duke ofruar një vizion pragmatik dhe argëtues mbi dëshirën dhe intimitetin.
Veçanërisht të spikatura në shumë prej rrëfimeve të “Dekameronit” janë personazhet femërore. Ato paraqiten si femra inteligjente, të afta t’i mashtrojnë e t’i mënjanojnë me zgjuarsi meshkujt që u bien në qafë, duke dëshmuar pavarësinë e tyre emocionale në mënyra që i sfidojnë stereotipat tradicionalë. Gratë e “Dekameronit” nuk janë thjesht objekte pasive të epshit mashkullor, por pjesëmarrëse aktive në lojën e intimitetit, duke dëshmuar se ato kanë po aq dëshira sa dhe burrat dhe se kanë në dorë të zgjedhin njëlloj si ata. Kjo vepër e Bokaçios solli një orientim të ri kulturor në letërsi, duke i bërë gratë, me inteligjencën, emocionet dhe dëshirat e tyre, pjesë të përvojës njerëzore të dashurisë.
Me “Dekameronin”, Bokaçio solli në letërsinë e Rilindjes një gjuhë të re për shprehjen e dëshirës erotike, e cila adresonte njëherësh kompleksitetin e marrëdhënieve njerëzore, ndërthurjen e pasionit me konvencionet shoqërore dhe aftësinë e individëve, veçanërisht të grave, për të qenë vetvetja në marrëdhëniet intime. Duke e vënë erosin në qendër të jetës kulturore, ky vizion i hapur e human mbi seksualitetin pasqyronte frymën e kureshtjes, të zbulimit e të krijimtarisë së vetë asaj periudhe. Nga ana tjetër, duke ndërthurur humorin, ironinë dhe realizmin, “Dekameroni” ndihmoi në riformulimin e imagjinatës letrare mbi intimitetin. Kjo vepër krijoi një hapësirë të re për shumë shkrimtarë të mëvonshëm që eksploruan intimitetin dhe dashurinë si një realitet njerëzor shumëdimensional, që mund të ishte fisnik por edhe argëtues, tragjik ose komik, por gjithmonë i lidhur ngushtë me individualitetin njerëzor. Për këto arsye, “Dekameroni” ishte një inovacion letrar dhe mund të konsiderohet si pararendëse e asaj letërsie të madhe të Rilindjes që mishëroi zgjimin kulturor të Europës dhe solli një kuptim të ri mbi erosin, si një pasion njerëzor, si një forcë që e çliron individin nga paragjykimet e nënshtrimi dhe e lartëson dinjitetin e njeriut.
Në një tjetër regjistër, por gjithsesi në dialog me Bokaçion, qëndron Petrarka, bashkëkohësi i tij, i cili shpesh konsiderohet si themeluesi i humanizmit europian. Sonatat e tij kushtuar Laurës mishërojnë një eros më introspektiv, ku pasioni tokësor ndërthuret me mallin shpirtëror. Në një prej sonatave më të njohura, Petrarka shkruan: “Pace non trovo, e non ho da far guerra; e temo, e spero; e ardo, e son un ghiaccio” (“Nuk gjej paqe, as nuk bëj luftë; kam frikë dhe shpresoj; digjem dhe jam akull”). Ky varg i famshëm shpalos konfliktin e brendshëm të dëshirës, ku ndjenja është njëkohësisht burim lumturie, por edhe burim vuajtjeje. Ndryshe nga narrativa argëtuese e komike e Bokaçios, poezia e Petrarkës e trajton emocionin individual si një subjekt të denjë për reflektim letrar, duke i bërë intimitetin dhe dashurinë pjesë të përvojës universale të njeriut. Në fakt, ashtu si Dante para tij, Petrarka e portretizoi gruan e dashuruar si burim frymëzimi dhe si simbol të përsosmërisë femërore.
Individi dhe liria
Rilindja nuk përfaqësonte vetëm një ringjallje të dijeve, të artit e të letërsisë klasike, por edhe një transformim të thellë në mënyrën e të kuptuarit të botës e të vetë individit. Tanimë njeriu nuk shihej më thjesht si një qenie pasive në një hierarki shoqërore të organizuar e të drejtuar nga providenca, por si një aktor autonom, i pajisur me arsye, me një jetë të brendshme emocionale e shpirtërore dhe aktiv. Kultura e re e Rilindjes kishte karakter laik. Ajo hoqi dorë gradualisht nga tradita fetare e deriatëhershme, që e kishte përqendruar të gjithë vëmendjen në dukuritë e mbinatyrshme dhe si burim të vetëm kishte Librin e Shenjtë dhe subjektet fetare. Rilindja ishte një hap drejt sekularizimit të shoqërisë europiane. Objekt i kulturës së saj, siç u pasqyrua kjo në letërsi, në art dhe në filozofi, u bënë natyra, individi njerëzor dhe nevojat e tij. Në fokus të kësaj kulture dhe të moralit të ri që u krijua bashkë me të u vu njeriu, me botën shpirtërore dhe me bukurinë fizike të tij, me interesat dhe marrëdhëniet e tij me natyrën, me shoqërinë dhe me vetveten. Rilindja shënoi rizbulimin e trupit njerëzor dhe të kënaqësive të tij.
Për shkak se fokusi i kësaj kulture të re u bë njeriu, ajo u quajt humaniste (nga latinishtja humanus - njerëzor). Njeriu u bë një individ shpirtëror dhe filloi ta shohë e ta kuptojë veten si të tillë, njëlloj si grekët, që e dalluan veten e tyre nga barbarët. Rilindja dhe Humanizmi ngritën lart arsyen njerëzore, vlerat dhe lirinë e individit, aftësitë e tij për kënaqësi fizike e shpirtërore, si dhe aftësitë e tij për përsosje të vazhdueshme. Në fakt, periudha e Rilindjes shënoi një ndarje nga kufizimet mesjetare të jetës në çdo aspekt - ekonomik, politik, artistik dhe erotik.
Ndër filozofët e parë humanistë që e artikuluan më qartë këtë vizion ishte Xhovani Piko dela Mirandola. Në veprën e tij të njohur Fjalimi mbi dinjitetin e njeriut, e konsideruar si “Manifesti i Rilindjes”, ai e përshkroi njeriun si një qenie të aftë në mënyrë unike për të krijuar fatin e vet. Ndryshe nga qeniet e tjera të gjalla, natyra e të cilave, sipas tij, ishte e përcaktuar nga një dizajn hyjnor, njeriu ka aftësinë dhe lirinë ta vendosë vetë fatin e tij përmes zgjedhjeve që bën dhe veprimeve të veta. Theksi që vihej tashmë tek individi kishte një rëndësi të madhe kulturore për kohën, sepse i orientoi interesimin, kërkimin dhe kreativitetin njerëzor te personaliteti individual dhe jeta emocionale e tij.
Ky vizion i ri humanist nuk u kufizua vetëm në arsyetime filozofike, në politikë e në art; ai u shtri edhe në sferën e privacisë, duke e ridimensionuar përvojën njerëzore mbi intimitetin dhe duke krijuar një kuptim të ri, më human mbi erosin. Deri atëherë, dashuria dhe seksualiteti shiheshin si shthurje morale dhe mëkat, ose si alegori shpirtërore; tanimë ato nisën të shihesh si shprehje jetike të individualitetit njerëzor, duke u bërë jo vetëm tema qendrore në letërsi, në filozofi dhe në artet pamore, por gjithnjë e më shumë edhe subjekte të kureshtjes njerëzore. Me pak fjalë, Rilindja rizbuloi kompleksitetin dhe bukurinë e dëshirave njerëzore dhe të trupit njerëzor, duke i zhvendosur ato nga periferia obskure e moralit mesjetar dhe e arsyetimeve teologjike, në qendër të vëmendjes dhe të jetës së njeriut dhe duke e bërë trupin e njeriut një objekt admirimi estetik.
Deri atëherë, kultura fetare mesjetare e kishte parë trupin me dyshim, si objekt tundimi dhe mëkati. Artistët e mëdhenj të Rilindjes, përkundrazi, rizbuluan idealin klasik të trupit njerëzor si një objekt bukurie, harmonie, vitaliteti dhe admirimi. Ky rivlerësim pasqyronte një ndryshim më të gjerë kulturor, duke bërë që përvoja shqisore dhe shprehja emocionale shiheshin tashmë gjithnjë e më shumë si aspekte legjitime të eksperiencës së jetuar njerëzore.
Piktorë si Sandro Botiçeli e pasqyruan elegancën sensuale të formës njerëzore në vepra si “Lindja e Venusit”. Paraqitja e hyjnisë që del nga deti evokon mitologjinë klasike, por edhe përfaqëson një vlerësim të ri estetik të trupit femëror. Në vend që figura e zhveshur e trupit të saj të shihej si simbol i mëkatit, Venusi i Botiçelit mishëron hirin, përmasën dhe harmoninë e trupit të femrës. Kjo vepër e tij ilustron më së miri mënyrën se si arti i Rilindjes e riktheu trupin në sferën e admirimit kulturor, duke i dhënë vendin e merituar bukurisë fizike brenda një kuadri mitologjik, alegorik dhe idealesh humaniste.
Po kështu, “Venusi i Urbinos” i Ticianos paraqet trupin femëror të zhveshur në një atmosferë intimiteti familjar. Kjo vepër gjithashtu e bën bukurinë erotike pjesë të botës reale e të marrëdhënieve të përditshme njerëzore. Figura e shtrirë, e realizuar me një realizëm dhe ndjeshmëri të lartë, shpreh një qasje të re artistike e kulturore që e çmon hapur sensualitetin njerëzor. Me këtë vepër, Ticiano nuk riprodhoi thjesht motivet klasike, por i riinterpretoi ato për një shoqëri që po bëhej gjithnjë e më gatshme t’i pranonte dëshirën dhe erosin si një tipar legjitim i natyrës njerëzore dhe që na japin kënaqësi estetike.
Skulptura gjithashtu luajti një rol vendimtar në këtë proces historik e kulturor rivlerësimi. “Davidi” i Mikelanxhelos e paraqiti trupin mashkullor si një monument të forcës, të dinjitetit e të potencialit njerëzor. Saktësia anatomike e trupit dhe përmasa monumentale e kësaj vepre të jashtëzakonshme mishërojnë bindjen e artistëve të Rilindjes se forma e trupit njerëzor ishte në vetvete një subjekt i denjë për admirim estetik. Trupi i zhveshur nuk ishte më një objekt turpi, por një simbol virtyti qytetar dhe madhështie njerëzore. Në një kuptim real të fjalës, me duart e tyre ata u dhanë formë vizuale ideve të reja të Rilindjes. Arti u bë kështu pasqyrë e filozofisë humaniste, duke i përkthyer idealet abstrakte të humanizmit, arsyes, shkencës dhe lirisë në imazhe të prekshme që e transformuan imagjinatën kulturore në të gjithë kontinentin.
Në Gjermani, një artist i shquar, si Albreht Dyrer, bashkoi në një idealet klasike me kërkimin shkencor, duke e konsideruar trupin e njeriut si një mrekulli të natyrës, por edhe si objekt studimi matematikor. Karakteristikë e artit të Rilindjes, siç u zhvillua ai në vendet e Europës Veriore, ishte se rizbulimi i trupit njerëzor u shpreh më pak përmes figurave nudo, të frymëzuara nga mitologjia, dhe më shumë përmes shprehjes intime të fytyrës, të gjesteve e të mjediseve familjare. Sidoqoftë, edhe në atë pjesë të kontinentit, impulsi themelor ishte i njëjtë - afirmimi i dinjiteti dhe vitalitetit të njeriut.
Nëse njeriu ishte një qenie autonome e dinjitoze, atëherë jeta e tij emocionale dhe erotike nuk mund të shihej më thjesht si burim tundimi apo si një mëkat moral. Ajo, përkundrazi, duhej parë si pjesë dhe shprehje e natyrës njerëzore dhe e aftësisë së njeriut për vetpërmbushje, për kënaqësi dhe lumturi. Me Bokaçion, Petrarkën dhe Pikonë letërsia dhe filozofia humaniste filluan të eksploronin temat e dashurisë e të përmbushjes personale me një intensitet të ri, duke i përfshirë dëshirën dhe erosin në kuadrin më të gjerë të krijimtarisë që ngrinte lart bukurinë dhe lirinë e njeriut.
Marsilio Fiçino, një tjetër filozof i shquar fjorentin, bashkëkohës i Pikosë, e zhvilloi më tej këtë perspektivë duke u mbështetur në traditën platonike. Në shkrimet e tij mbi dashurinë, Fiçino e interpretoi erosin si një forcë shpirtërore që jo vetëm i lidh njerëzit me njëri-tjetrin, por edhe i bashkon ata me bukurinë e kozmosit. Dashuria, sipas tij, nuk ishte thjesht një impuls fizik apo një çështje private, por edhe një energji dinamike që pasqyron harmoninë kozmike dhe e lartëson shpirtin e njeriut drejt formave më të larta të të kuptuarit të gjërave.
Fiçinos i atribuohet shprehja “dashuri platonike” (amore platonico), e cila u popullarizua kudo në Europën Perëndimore. Ky koncept pati një ndikim shumë të madh në letërsinë, filozofinë dhe, përgjithësisht, në historinë intelektuale të kontinentit. Ai u bë pjesë e debateve teologjike në Mesjetën e vonë dhe luajti një rol të rëndësishëm në etiketën e marrëdhënieve romantike gjatë Rilindjes, duke inspiruar shumë shkrimtarë, poetë, artistë dhe filozofë të asaj periudhe kudo në Europë, si Baldasar Kastilione, dhe atë traditë letrare të njohur si “Contra amorem”.
Rilindja transformoi edhe vetë ritualet shoqërore të shprehjes së pasionit e të dashurisë. Në oborret aristokratike të Europës nisën të shfaqen kode të reja qytetarie dhe kurorëzimi në martesë, që e lidhnin afeksionin romantik dhe dëshirën fizike me idealet e përsosjes intelektuale, me poezinë dhe vetëpërmbajtjen emocionale, siç përshkruhen ato në veprën e Kastiliones Libri i Oborrtarit.
Interpretimet e reja të dëshirës dhe erosit i dhanë kulturës së Rilindjes një gjuhë, përmes së cilës, dëshira dhe intimiteti mund të shiheshin njëherësh si tokësorë dhe si transcendentalë, si individuale dhe universale - me fjalë të tjera, jo si një dobësi morale, por si shprehje e aftësisë njerëzore për një jetë intime e dashurore në përputhje me natyrën dhe dëshirat e tij.
Ndikimi i Bokaçios dhe i Petrarkës u ndje fuqishëm te poetë të mëvonshëm të Rilindjes italiane, si Ludoviko Ariosto dhe Torkuato Taso. Ajo lëvizja kulturore dhe letrare që nisi në Itali me Danten, Bokaçion dhe Petrarkën u përhap dhe u zhvillua një dhe dy shekuj më vonë edhe përtej Italisë. Në Hollandë, Erazmi, njëri ndër humanistët më të shquar të Rilindjes, e vuri theksin te dinjiteti moral dhe intelektual i individit. Në veprën e tij kryesore, Lëvdimi i marrëzisë, ai ndërthuri dijen klasike me kritikën e mprehtë shoqërore, duke e nxitur me zgjuarsi dhe ironi lexuesin e kohës që të reflektonte mbi gjendjen njerëzore. Vepra e tij argumenton idenë se njeriu, përmes arsyes dhe reflektimit, mund ta krijonte vetë jetën e tij morale e shpirtërore.
Në Francë, Fransua Rabële, Mishel dë Montenj dhe, veçanërisht, Pier dë Ronsard dhe poetët e së ashtuquajturës Pléiade të shekullit të 16-të, huazuan modelin e Petrarkës për të krijuar mbi bazën e tij një lirizëm të ri, duke i bërë dëshirën dhe dashurinë tema të qenësishme në letërsinë e tyre kombëtare në gjuhën frënge.
Në Angli, Shekspiri e çoi përpara këtë traditë në komeditë e tij, ku dashuria paraqitet si forcë zgjuarsie, maskimi dhe negociimi shoqëror. Drama si, Shumë zhurmë për Asgjë dhe Nata e dymbëdhjetë, pasqyrojnë shpirtin argëtues të Bokaçios, duke i paraqitur gratë si inteligjente, të afta dhe duke u dhënë atyre një rol qendror në zhvillimin e komplotit romantik. Personazhet e dashuruar në veprat e Shekspirit, ashtu si dhe personazhet e Bokaçios, navigojnë mjeshtërisht e me humor në kufijtë e konvencioneve shoqërore të kohës duke krijuar një letërsi që e trajton dëshirën si argëtuese dhe thellësisht njerëzore. Komeditë e Shekspirit dëshmojnë se erosi mund të jetë një burim humori, por edhe një katalizator për reflektim më të thellë mbi identitetin dhe rendin shoqëror. Sonatat e tij të famshme dhe, në traditën e poezisë së Petrarkës, sonatat e Filip Sidnit, të botuara pas vdekjes së tij nën titullin Astrofeli dhe Stela, apo cikli i sonatave të Edmond Spenserit në vëllimin Amoretti, u kushtoheshn aspekteve shpirtërore të dashurisë.
Në Spanjë, Garsilaso de la Vega e përktheu dhe e përshtati traditën italiane duke e bërë sonetin një formë të re poetike kushtuar pasionin njerëzor. Pas tij, Servantesi, në kryeveprën e tij Don Kishoti, e trajtoi dashurinë me humor dhe me një ironi që të kujton Bokaçion, duke e vendosur erosin në një kontekst njëherësh satirik dhe realist. Ai parodizoi idealet kalorësiake të dashurisë oborrtare dhe, përmes përkushtimit absurd të protagonistit të veprës ndaj zonjës së imagjinuar Dulqina, nxjerr në pah hendekun mes fantazisë romantike dhe realitetit të jetuar. Dëshira bëhet kështu subjekt i kritikës komike, duke zbuluar rreziqet e iluzionit dhe marrëzinë e idealizimit të tepruar, por duke sugjeruar se edhe pasioni i gabuar pasqyron etjen njerëzore për kuptim dhe lidhje. Don Kishoti mund të thuhet se përfaqëson jo vetëm një vazhdimësi të gjuhës së Rilindjes mbi dëshirën, por edhe një transformim të saj. Nëse Bokaçio vuri në dukje zgjuarsinë dhe aftësinë për të krijuar e ruajtur marrëdhënie njerëzore, Servantesi nxori në pah ironinë dhe zhgënjimin.
Me këta poetë dhe shkrimtarë të njohur, gjuha e re e dëshirës që krijuan Bokaçio dhe Petrarka u bë një dukuri europiane, e cila, në mënyra të ndryshme, u huazua dhe u bë pjesë e traditës letrare kombëtare në shumë vende të kontinentit.
Humanizmi dhe zëri i grave
Me Rilindjen, gratë e klasës së lartë në Europë nisën të marrin një arsim më të mirë dhe, nën ndikimin e humanizmit, disa prej tyre, së bashku me shkrimtarë të kohës, krijuan vepra që synonin lartësimin e figurës femërore. Në këtë klimë, në shekullin e 15-të, në Francë nisi një debat i gjallë intelektual mbi natyrën, statusin, të drejtat e grave dhe rolin e tyre në shoqëri - “La Querelle des Femmes” - i cili u zgjerua edhe në Itali, në Gjermani, në Angli, në Hollandë e në Spanjë, dhe vijoi në të gjithë Europën për rreth katër shekuj.
Ai debat mund të thuhet se shënoi të parin episod të lëvizjes për barazinë gjinore në historinë europiane. Protagoniste të atij debati ishin kryesisht gra të arsimuara dhe shkrimtare si Kristin dë Pizan, Laura Çereta, Margerit de Navare dhe Moderata Fonte, të cilat i refuzuan hapur ideologjinë mesjetare dhe qëndrimet mizogjiniste ndaj grave, duke përhapur një frymë të re në kontinent.
Pjesë e atij debati në mbështetje të të drejtave të grave u bënë edhe shumë burra, figura të njohura, si André Tirahko në Francë, një jurist, politikan dhe humanist i njohur, i cili, duke trajtuar pozitën ligjore të pabarabartë të grave në martesë dhe në të drejtat pronësore e trashëgimore, i kontribuoi mjaft debatit në fjalë. Në Gjermani, Heinriç Kornelius Agripa, duke vënë në dukje dallimet mes seksit (si biologji) dhe gjinisë (si një konstrukt shoqëror) - një perspektivë mjaft moderne për kohën - argumentoi se gratë janë po aq të virtytshme, inteligjente e të barabarta në çdo gjë me burrat, në mos edhe superiore në krahasim me ta. Në Itali, shkrimtari humanist Bartolomeo Goxhio, në librin e tij Mbi meritat e grave, çmonte lart virtytet dhe dinjitetin e grave.
Përtej letërsisë, gra të emancipuara në atë kohë, edhe pse një dukuri e rrallë, luajtën rol të rëndësishëm në kulturën e Rilindjes. Isabela d’Este, si një patrone e arteve, dëshmoi se gratë mund të zhvillonin talentet e tyre artistike dhe të kishin zërin e tyre autoritar në jetën kulturore të shoqërisë. Vitoria Kolona, me sonatat e saj, mishëroi shpirtin rilindas të meditimit, ndërsa Veronika Franko pohoi dhe mbrojti me pasion dhuntitë intelektuale dhe pasionet erotike të grave dhe dinjitetin femëror në kushtet e një shoqërie që i kufizonte të gjitha këto. Figura të tilla, së bashku me debatin mbi gratë, i kontribuuan një ndryshimi gradual të imagjinatës morale, duke e bërë femrën gjithnjë e më të pranishme si një subjekt dëshire erotike dhe dinjiteti intelektual e moral.
Edhe pse strukturat patriarkale të shoqërisë mbetën të forta dhe gratë ishin ligjërisht, ekonomikisht e moralisht të nënshtruara, letërsia, filozofia dhe praktikat shoqërore të kohës krijuan një hapësirë publike të re, në të cilën autonomia, erotizmi dhe dinjiteti femëror tashmë mund të diskutoheshin. Kristine dë Pizan, me veprën Libri i Qytetit të Grave, ofroi një narrativë të fuqishme emancipuese kundër traditave mizogjiniste, duke argumentuar se pozita e nënshtruar e grave ishte jo produkt natyror, por rezultat i paragjykimeve shoqërore. Ky riorientim kulturor, natyrisht, nuk solli ndonjë ndryshim të rëndësishëm në pozitën ekonomike e ligjore të grave, por mundësoi që gratë të imagjinoheshin tashmë si pjesëmarrëse aktive në jetën intelektuale e morale të shoqërisë.
Rilindja si prelud i emancipimit erotik
Rizbulimi letrar i dëshirës që filloi me “Dekameronin” e Bokaçios u shtri përtej tij. Duke e paraqitur dashurinë si një ndërveprim dinamik mes zgjuarsisë, pasionit dhe rrethanës, autorë të tjerë rilindas krijuan një gjuhë të re të intimitetit - një gjuhë që kremtonte agjencinë femërore dhe përqafonte kompleksitetin e emocioneve njerëzore. Nga sonetet e Petrarkës te kritikat e Erazmit, te komeditë e Shekspirit dhe kryevepra satirike e Cervantesit, kjo gjuhë formësoi imagjinatën kulturore të Europës, duke siguruar që erosi të vijonte evoluimin e tij në epokën e hershme moderne.
Nga një perspektivë më e gjerë historike, Rilindja mund të shihet si një fazë e hershme në procesin e gjatë që çoi përfundimisht në konceptet moderne të dashurisë romantike dhe të autonomisë personale. Ndryshimet e mëvonshme shoqërore - Reforma, Iluminizmi dhe ngritja e individualizmit modern - do i transformimin më tej organizimin shoqëror të seksualitetit dhe pozitën e grave. Megjithatë, Rilindja solli një ndryshim kulturor vendimtar: ajo vendosi përvojën njerëzore, krijimtarinë dhe jetën emocionale në qendër të eksporimit intelektual, duke bërë të mundura mënyra të reja për të imagjinuar marrëdhënien mes dashurisë, lirisë dhe individualitetit.
Historia e erosit në shoqërinë moderne nuk fillon me revolucionet seksuale të shekullit të 20-të, por me këtë zgjim kulturor, kur kultura europiane rizbuloi kompleksitetin e dëshirës njerëzore dhe eksploroi intimitetin përtej kanoneve të ngurta të moralit mesjetar. Duke kremtuar individualitetin, duke ringjallur idealet klasike të bukurisë dhe duke paraqitur dashurinë me realizëm dhe nuancë të paprecedentë, mendimtarët dhe artistët rilindas ofruan një mënyrë të re për kuptimin e intimiteti, të dëshira e të marrëdhënies mes burrit dhe gruas. Erotizmi argëtues i tregimeve të Boaçios, reflektimet filozofike të Fiçinos dhe idealet e rafinuara oborrtare të Kastiliones i çelën udhë një mjedis të ri kulturor, ku dashuria mund të imagjinohej më lirshëm dhe më njerëzisht.
Teoritë sociologjike dhe filozofike të mëvonshme ndihmojnë në ndriçimin e rëndësisë afatgjatë të këtyre zhvillimeve. Antony Gidens, për shembull, ka argumentuar se shoqëritë moderne gjithnjë e më shumë i organizojnë marrëdhëniet rreth komunikimit emocional dhe përmbushjes personale, duke përshkruar shfaqjen e “marrëdhënies së pastër”, të mbështetur nga kënaqësia e ndërsjellë dhe jo nga detyrimet e jashtme. Po kështu, Mishel Fuko vuri në dukje se shoqëritë moderne e transformuan seksualitetin në një dimension qendror të identitetit personal, duke transformuar mënyrën se si indivi i kupton dëshirat dhe vetveten. Vështruar nga kjo perspektivë, Rilindja shfaqet si një fazë e hershme në procesin e gjatë historik, përmes të cilit shoqëritë perëndimore gradualisht e riformuluan intimitetin. Këto zhvillime nuk krijuan menjëherë intimitetin modern, por hapën hapësirën kulturore ku idetë moderne mbi lirinë, individualitetin dhe jetën erotike mund të shfaqeshin e të zhvilloheshin më tej.
Në një plan të përgjithshëm mund të thuhet se ideali shoqëror i kulturës dhe i moralit të ri humanist ishte lartësimi i personalitetit njerëzor dhe mbrojtja e të drejtave të tij kundër privilegjeve feudale. Në këtë vështrim, është kuptimplotë vlerësimi që i ka bërë Engelsi Humanizmit të shekujve të 14-të dhe 15-të si “forma e parë e iluminizmit borgjez”. /Gazeta “Dita”/
Ministri në detyrë për Komunitete dhe Kthim, Nenad Rashiq, ka vizituar Prizrenin, ku u ka dorëzuar mjete bujqësore familjeve Azari, Murati dhe Ajradini, në kuadër të programit mbështetës të ministrisë për zhvillimin e ekonomive familjare.
Sipas njoftimit të Partisë "Za Slobodu Pravdu i Opstanak", gjatë takimit me përfituesit, Rashiq theksoi përkushtimin e Ministrisë për Komunitete dhe Kthim për të ofruar mbështetje konkrete dhe të barabartë për të gjitha komunitetet.
"Obligimi ynë është të jemi pranë qytetarëve tanë dhe të sigurojmë mundësi të barabarta për zhvillim për çdo familje. Mbështetja e ministrisë është e dedikuar për të gjitha komunitetet, sepse duam që njerëzit të qëndrojnë në vatrat e tyre, të zhvillojnë ekonomitë familjare, të punojnë dhe të krijojnë një të ardhme më të sigurt për familjet e tyre", ka deklaruar Rashiq.
Sipas njoftimit, shpërndarja e mekanizmit bujqësor është realizuar në bashkëpunim me partnerët implementues GIZ-in Gjerman dhe Shoqatën Humanitare "Nënë Tereza" dhe është pjesë e aktiviteteve të vazhdueshme të ministrisë për forcimin e prodhimit bujqësor dhe fuqizimin ekonomik të familjeve në mbarë Kosovën.
Ministria për Komunitete dhe Kthim ka bërë të ditur se do të vazhdojë zbatimin e programeve mbështetëse në të gjitha komunat, me synim përmirësimin e kushteve të jetesës dhe punës së qytetarëve, si dhe krijimin e kushteve më të qëndrueshme për qëndrimin dhe zhvillimin e komuniteteve lokale. /Telegrafi/
Presidentja meksikane Claudia Sheinbaum ka hedhur poshtë një pretendim nga kreu i Administratës së Shteteve të Bashkuara për Zbatimin e Ligjit kundër Drogës (DEA) se ekziston një lidhje vdekjeprurëse midis qeverisë së saj dhe karteleve kriminale me ndikim në vend.
Gjatë konferencës së saj të përditshme për shtyp të mërkurën, Sheinbaum kundërshtoi, duke thënë se vërejtjet e DEA-s dukeshin "më shumë si një deklaratë politike sesa një e mbështetur nga prova".
Ajo shtoi se DEA duhet të përqendrohet në luftimin e trafikimit, shpërndarjes dhe pastrimit të parave të drogës brenda vendit të vet.
SHBA-të, theksoi ajo, janë tregu më i madh në botë për droga të paligjshme.
Sheinbaum është përballur vazhdimisht me akuza nën presidentin e SHBA-së Donald Trump se vendi i saj "drejtohet" nga kartelet.
Disa zyrtarë të Trump e kanë pasqyruar këtë pohim.
Të martën, për shembull, Administratori i DEA-s Terry Cole tha se qeveria meksikane dhe rrjetet e karteleve ishin "një dhe e njëjta gjë".
Qeveria meksikane u përgjigj duke thënë se vërejtjet e Cole nuk pasqyronin përpjekjet e saj për të punuar me SHBA-në për të luftuar kartelet.
Ajo shtoi se Meksika vazhdon të jetë e gatshme të bashkëpunojë me SHBA-në për të luftuar krimin, për sa kohë që sovraniteti i saj respektohet.
Që kur Trump mori detyrën për një mandat të dytë, Sheinbaum është përballur me presion nga fqinji i saj verior për të goditur krimin në vendin e saj.
Në përgjigje, ajo është zotuar për bashkëpunim të ngushtë me SHBA-në, ndërsa kundërshton “qasjen militariste të Trump ndaj Amerikës Latine”.
Administrata e saj ka hedhur poshtë vazhdimisht mundësinë që SHBA-të të kryejnë operacione ushtarake në tokën e saj pa pëlqimin e qeverisë federale. /Telegrafi/
Gjatë ditëve të nxehta të verës, shumë njerëz përpiqen të freskojnë shtëpitë e tyre, por një zakon i zakonshëm midis orës 11:00 dhe 18:00 mund të ketë efekt të kundërt.
Në vend që ta mbajë hapësirën të freskët këndshëm, përdorimi jo i duhur i dritareve mund ta shndërrojë një shtëpi në një sauna.
Gabimi më i madh që bëjnë shumë njerëz është mbajtja e dritareve hapur gjatë pjesës më të nxehtë të ditës. Edhe pse duket sikur kjo lejon hyrjen e ajrit të pastër, në fakt lejon hyrjen e ajrit të nxehtë të jashtëm, veçanërisht kur temperaturat jashtë janë dukshëm më të larta se brenda. Nxehtësia e diellit më pas ngroh shpejt muret, mobiljet dhe dyshemetë, duke e bërë të vështirë që hapësira të ftohet më vonë.
Periudha nga ora 11:00 deri në orën 18:00 është zakonisht koha kur dielli i ngroh objektet më fort. Nëse dritaret janë të hapura pa nevojë, ajri i ngrohtë hyn vazhdimisht në dhomë, ndërsa ftohja me ventilatorë ose kondicionerë bëhet më pak efikase.
Ekspertët rekomandojnë mbajtjen e dritareve të mbyllura gjatë pjesës më të nxehtë të ditës, veçanërisht në anën me diell të shtëpisë ose apartamentit. Kohët më të mira për të ajrosur janë herët në mëngjes dhe vonë në mbrëmje, kur temperatura e jashtme është më e ulët dhe ajri më i freskët mund t'i freskojë natyrshëm dhomat.
Një tjetër gabim i zakonshëm është neglizhimi i mbrojtjes nga dielli. Roletat ose perdet e hapura gjatë ditës lejojnë që rrezet e diellit të ngrohin drejtpërdrejt pjesën e brendshme të shtëpisë. Duke ulur mbrojtjen në dritare, është e mundur të zvogëlohet ndjeshëm sasia e nxehtësisë që hyn në dhomë.
Ndryshime të vogla në zakonet tuaja të përditshme mund të bëjnë një ndryshim të madh. Mbajtja e dritareve të mbyllura gjatë orëve më të nxehta, mbyllja e perdeve dhe ajrosja e duhur në mbrëmje do të ndihmojnë në mbajtjen e shtëpisë tuaj më të rehatshme edhe gjatë ditëve më të nxehta të verës.
Barcelona përballet me një dilemë sfiduese në planifikimin e skuadrës, pasi Hansi Flick i përcolli presidentit Joan Laporta dëshirën e tij për të nënshkruar tre lojtarë kyç nga kombëtarja spanjolle, duke kombinuar emrat e Aymeric Laporte, Pedro Porro dhe Mikel Oyarzabal në objektivat e tij të transferimit . Të tre janë kërkesa specifike të Flick.
Treshja e lojtarëve spanjollë siguroi së fundmi një vend në finalen e Kupës së Botës 2026 pas një fitoreje bindëse 2-0 ndaj Francës në gjysmëfinale. Megjithatë, situatat komplekse kontraktuale e të tre lojtarëve dhe marrëdhëniet delikate institucionale me klubet e tyre përkatëse e bëjnë këtë kërkesë për transferim të trefishtë një sukses financiar pothuajse jorealist për arkën e Barcelonës këtë korrik.
Stafi teknik i Barcelonës beson se shtimi i kësaj bërthame lojtarësh spanjollë në skuadër do të rriste ndjeshëm performancën konkurruese të ekipit si në nivel vendas ashtu edhe ndërkombëtar. Megjithatë, kufiri i rreptë i pagave i vendosur nga rregulloret financiare të La Ligas e detyron komitetin sportiv të peshojë çdo propozim financiar me kujdes të madh.
Negociatat do të kërkojnë një shpenzim kolosal financiar dhe manovrim të rëndësishëm politik prapa skenave, të cilat klubi katalunas mund të mos jetë në gjendje t'i përballojë njëkohësisht.
Javët e ardhshme të këtij afati kalimtar të ngjeshur veror të vitit 2026 do të jenë vendimtare në përcaktimin nëse kontaktet fillestare të iniciuara nga bordi i Barcelonës mund të hapin një rrugë të qëndrueshme negociatash për ndonjë nga këta lojtarë yje.
Trajneri gjerman këmbëngul se sinergjitë taktike të shfaqura në Kupën e Botës do të përktheheshin menjëherë në fushën e ‘Spotify Camp Nou’, duke lehtësuar asimilimin e filozofisë së tij të futbollit përpara fillimit të parasezonit.
Prioriteti i parë i madh i Flick në forcimin e mbrojtjes së tij është sigurimi i rikthimit të Aymeric Laporte në elitën katalunase. Qendërmbrojtësi ka krijuar një partneritet të fortë dhe të padepërtueshëm me lojtarin e ri të Barcelonës, Pau Cubarsí, në vijën mbrojtëse të ekipit kombëtar spanjoll.
Mbrojtësi 32-vjeçar me këmbë të majtë sjell shpërndarjen e pastër të topit dhe përvojën ndërkombëtare që trajneri gjerman i konsideron thelbësore për të udhëhequr mbrojtjen e tij, dhe ai iu ofrua së fundmi bordit të klubit katalunas.
Pengesa kryesore për Barcelona qëndron në marrëdhënien jashtëzakonisht të dobët që ata kanë me bordin e drejtorëve të Athletic Club pas sagave intensive të transferimeve që rrethuan Nico Williams në verat e viteve 2024 dhe 2025.
Mbrojtësi basko-francez u rikthye në San Mames vetëm dhjetë muaj më parë nga Al-Nassr i Arabisë Saudite për një tarifë neto prej 10 milionë eurosh dhe transferimi i tij nuk do të jetë aspak i lehtë.
Krahu i djathtë është gjithashtu një fokus kyç për trajnerin e Barcelonës, i cili e sheh Pedro Porron si partnerin ideal për të përmirësuar vrapimet diagonale të yllit të ri Lamine Yamal.
Mbrojtësi 26-vjeçar pati një performancë të shkëlqyer në gjysmëfinale, duke shënuar një nga golat kundër skuadrës franceze, dhe u konsiderua si zëvendësuesi perfekt nëse Jules Kounde largohet.
Pengesa e pakapërcyeshme është Tottenham Hotspur i Roberto De Zerbi, të cilët e konsiderojnë lojtarin nga Extremadura një pjesë të domosdoshme të projektit të tyre sportiv dhe kanë siguruar kontratën e tij deri në verën e vitit 2031, duke vendosur një klauzolë lirimi prej 80 milionë eurosh.
Pjesa e tretë e kësaj enigme të kushtueshme është qendërsulmuesi i Real Sociedadit, Mikel Oyarzabal, i cili ka shënuar pesë gola në Kupën e Botës, përfshirë një penallti të shndërruar në gol në gjysmëfinale.
Flick e sheh atë si alternativën ideale për të zëvendësuar Robert Lewandowskin pasi mundësia e nënshkrimit të argjentinasit Julian Alvarez dështoi, por klubi i San Sebastian po i përmbahet ekskluzivisht klauzolës së tij të lirimit prej 75 milionë eurosh.
Në moshën 29-vjeçare dhe me një kontratë deri në vitin 2028 , bordi katalunas ka dyshime serioze në lidhje me mençurinë e bërjes së një shpenzimi kaq të madh për një lojtar të moshës së tij. /Telegrafi/
Ambasada e Mbretërisë së Bashkuar në Prishtinë ka mirëpritur emërimin e Zejnulla Gashit në pozitën e Kryeprokurorit të Shtetit, pas një periudhe disa vjeçare pa një udhëheqës në këtë institucion.
Në një njoftim të publikuar në rrjetet sociale, Ambasada britanike i ka uruar sukses Gashit në detyrën e re, duke theksuar rëndësinë e forcimit të pavarësisë dhe transparencës së sistemit prokurorial në Kosovë.
“Mirëpresim emërimin e një Kryeprokurori të ri të Shtetit pas një ndërprerjeje prej disa vitesh”, thuhet në njoftimin e Ambasadës britanike.
Ambasada ka theksuar se pret që udhëheqja e re të ndërmarrë masat e nevojshme për të siguruar që sistemi prokurorial i Kosovës të funksionojë si një institucion i pavarur, transparent dhe llogaridhënës.
“I urojmë Kryeprokurorit të Shtetit, Zejnulla Gashi, sukses në zbatimin e masave të nevojshme për të siguruar që sistemi prokurorial i Kosovës të funksionoj si një institucion i pavarur, transparent dhe llogaridhënës”, thuhet më tej në reagim.
Sipas Ambasadës, një sistem prokurorial efektiv është thelbësor për forcimin e sundimit të ligjit dhe për luftimin e krimit të organizuar dhe korrupsionit.
“Kjo do të kontribuojë në ushtrimin efektiv dhe efikas të funksioneve prokuroriale, në forcimin e sundimit të ligjit dhe në luftën kundër krimit të organizuar dhe korrupsionit, në të mirë të të gjithë qytetarëve”, thuhet në njoftimin e Ambasadës britanike. /Telegrafi/
David Beckham u shfaq i dëshpëruar dhe i prekur emocionalisht pas eliminimit të Anglisë nga Kupa e Botës, pasi skuadra e “Tre Luanëve” u mposht nga Argjentina në një gjysmëfinale dramatike.
Ish-futbollisti legjendar e ndoqi ndeshjen nga tribunat e stadiumit në Atlanta së bashku me bashkëshorten e tij, Victoria Beckham, si dhe me fëmijët e tyre Romeo, Harper dhe Cruz.
Atmosfera në stadium ishte elektrizuese kur Anglia kaloi në avantazh në minutën e 55-të me golin e Anthony Gordon.
David dhe Victoria
Beckham dhe familja e tij festuan me entuziazëm, duke shpresuar se kombëtarja angleze do të siguronte një vend në finalen e madhe.
Megjithatë, Argjentina arriti të përmbyste rezultatin në pjesën e fundit të ndeshjes.
Enzo Fernández dhe Lautaro Martínez shënuan dy gola brenda vetëm shtatë minutave, duke i dhënë fund ëndrrës së Anglisë për trofeun e Botërorit.
Pas përfundimit të takimit, emocionet ishin të forta për Beckham.
David dhe Victoria
Ai u pa i zhgënjyer në tribunë, ndërsa djali i tij, Cruz, u afrua për ta ngushëlluar.
Momentet prekëse të ish-kapitenit të Anglisë u shpërndanë gjerësisht në rrjetet sociale, ku shumë tifozë shprehën mbështetjen e tyre për të.
David me djalin
Eliminimi i Anglisë solli zhgënjim të madh për tifozët dhe për figurat e njohura që e ndoqën ekipin, ndërsa Beckham mbeti një nga personazhet më të spikatur për reagimin e tij emocional pas humbjes. /Telegrafi/
Policia e Kosovës, përkatësisht Drejtoria për Bashkëpunim Ndërkombëtar Policor, në koordinim dhe bashkëpunim me njësitet tjera relevante të Policisë së Kosovës dhe institucionet e drejtësisë, me datën 15 dhe 16 korrik 2026 kanë realizuar ekstradimin e dy të dyshuarve, njërin nga Kosova për në Gjermani ndërsa tjetrin nga Gjermania për në Kosovë.
Sipas njoftimit për media thuhet se të mërkurën është ekstraduar i dyshuari shtetas palestinez nga Kosova për në Gjermani, pasi që kërkohej nga autoritetet gjermane me letër-rreshtim ndërkombëtar i përfshirë në një grup kriminal duke kryer veprat penale të ‘Kontrabanda me emigrantë’.
Tutje në njoftim thuhet se sot nga Gjermania për në Kosovë është ekstraduar shtetasi kosovar, i cili ishte i kërkuar nga autoritete e drejtësisë së Kosovës.
“I dyshuari, pas ekstradimit, u është dorëzuar njësiteve përkatëse të policisë rajoni i Mitrovicës së Jugut për vazhdim me procedurat tjera ligjore. Të dy ekstradimet u realizuan falë bashkëpunimit mes institucioneve të Republikës së Kosovës dhe atyre Gjermane”, thuhet në njoftim. /Telegrafi/
Gjykata Penale ka caktuar masën paraburgimit prej 30 ditësh për bashkëshortët, të cilët Prokuroria i ka akuzuar për vrasje dhe ndihmë në vrasjen e mjekut Aco Trpovski, e cila ndodhi dy vite më parë në Autokamonadë të Shkupit.
Gjykata Penale shpjegon se kërkesa e Prokurorisë për masë paraburgimi është përgjigjur pozitivisht për shkak të rrezikut të arratisjes dhe ndikimit mbi dëshmitarët./Telegrafi/
Njerëzit që rrallë flasin për ndjenjat e tyre shpesh i fshehin emocionet e tyre jo sepse nuk i kanë, por sepse kanë mësuar në fëmijëri se heshtja është më e sigurt se sinqeriteti.
Psikologët theksojnë se mesazhet që fëmijët marrin nga prindërit dhe mjedisi i tyre mund të ndikojnë në mënyrën se si ata përballen me emocionet dhe marrëdhëniet më vonë.
Ja gjashtë mësime që njerëzit që rrallë flasin për ndjenjat e tyre shpesh i kanë mësuar në fëmijëri.
"Ndjenjat i bëjnë të tjerët të ndihen në siklet"
Fëmijët që kanë dëgjuar shpesh komente si "Mos qaj" ose "Mos bëj skenë" mund të arrijnë në përfundimin se ndjenjat e tyre nuk janë të mirëseardhura. Si të rritur, ata shpesh i minimizojnë problemet e tyre ose shmangin të flasin për to, në vend që të tregojnë hapur se si ndihen, shkruan YourTango.
"Të kërkosh ndihmë nuk ka kuptim"
Nëse prindërit nuk janë të disponueshëm emocionalisht ose të mbingarkuar, një fëmijë mund të mësojë të mbështetet vetëm te vetja. Njerëz të tillë rrallë kërkojnë ndihmë edhe kur kanë vërtet nevojë për të, gjë që mund ta bëjë të vështirë krijimin e marrëdhënieve të ngushta.
"Është më e sigurt të kërkosh më pak"
Disa fëmijë kanë mësuar se do të shmangin konfliktin nëse nuk i shprehin nevojat e tyre. Si rezultat, ata shpesh i vënë të tjerët para vetes më vonë, kanë vështirësi të kërkojnë favore dhe ndihen fajtorë kur duan diçka për veten e tyre.
"Të tjerët nuk do të më kuptojnë"
Nëse fëmijëve u thuhet shpesh se po reagojnë tepër ose janë tepër të ndjeshëm ndërsa rriten, ata përfundimisht mund të ndalojnë së besuari se dikush do t'i kuptojë. Psikologu Carl Rogers besonte se një ndjenjë mirëkuptimi është një nga themelet e marrëdhënieve të shëndetshme dhe mungesa e saj mund ta bëjë të vështirë shprehjen e emocioneve.
"Dobësia mund të shfrytëzohet"
Fëmijët, ndjenjat e të cilëve janë tallur ose nënçmuar, mund të arrijnë në përfundimin se shfaqja e cenueshmërisë nuk është e sigurt. Kjo ua vështirëson atyre hapjen ndaj të tjerëve më vonë, madje edhe ndaj njerëzve që u besojnë.
"Emocionet duhet të përpunohen së pari brenda vetes"
Disa njerëz nuk i fshehin ndjenjat e tyre nga frika, por sepse gjatë rritjes së tyre u është mësuar se nuk kishte vend për to. Si rezultat, ata kalojnë një kohë të gjatë duke analizuar emocionet e tyre përpara se t'i ndajnë ato me të tjerët, dhe shpesh mundësia për të folur për to kalon ndërkohë.
Edicioni i pestë i Festivalit Ndërkombëtar i Teatrit në Ambient të Hapur “Prizren Fest 2026”, do të nisë nga 21 korriku dhe do të zgjasë deri më 27 të këtij muaji.
Këtë vit në festival, do të marrin pjesë trupat teatror dhe artistë nga Kosova, Italia, Franca, Brazili, Sllovenia, Turqia, Maqedonia e Veriut dhe Spanja.
Programi i “PrizrenFest”, do të sjellë edhe punëtori për fëmijë, koncerte, diskutime dhe aktivitete të tjera kulturore, duke krijuar një program të larmishme për të gjithë vizitorët
Ndërsa, hyrja në të gjitha shfaqjet dhe aktivitetet e "Prizren Fest" është falas.
Përmes këtij organizimi, synohet të promovojë artin me publikun, të vlerësohet trashëgimia kulturore e Prizrenit dhe roli i qytetit si një ngjarje artistike në rajon. /Telegrafi/
Një person është arrestuar pasi i njëjti duke përdor forcën kishte dëmtuar pajisjen elektronike (byzylykun elektronik) për mbikëqyrje.
Sipas raportit 24 orësh të Policisë së Kosovës bëhet e ditur se rasti ka ndodhur të mërkurën rreth orës 22:30 në rrugën “Avni Lama”, në Gjakovë.
Tutje bëhet e ditur me vendim të prokurorit pas intervistimit i dyshuari është dërguar në mbajtje.
“Rr. Avni Lama, Gjakovë 15.07.2026, 22:30. Është arrestuar i dyshuari mashkull kosovar, pasi që i njëjti duke përdor forcën kishte dëmtuar pajisjen elektronike (byzylykun elektronik) për mbikëqyrjes. Me vendim të prokurorit pas intervistimit i dyshuari është dërguar në mbajtje”, thuhet në mbajtje.
Kryetari Ekzekutiv i Ford, Bill Ford, ka deklaruar se prodhuesit amerikanë duhet të përgatiten për konkurrencën nga makinat kineze.
Ai tha se tarifat dhe rregulloret nuk do të jenë gjithmonë të mjaftueshme për t’i mbajtur ato jashtë tregut amerikan.
Sipas tij, kompanitë amerikane duhet të zhvillojnë automjete më cilësore dhe me çmime më konkurruese.
Ford theksoi se prodhuesit kinezë kanë bërë përparime të mëdha në teknologji dhe prodhim.
Kompania po punon për një kamionçinë elektrike të përballueshme që pritet të dalë në treg në vitin 2027.
Ai kërkoi gjithashtu një strategji afatgjatë industriale në Shtetet e Bashkuara për të mbështetur sektorin e automobilave.
Bill Ford përfundoi se mënyra më e mirë për të përballuar konkurrencën është ndërtimi i automjeteve që mund të rivalizojnë me sukses produktet kineze. /Telegrafi/
Lionel Messi frymëzoi një rikthim sensacional për Argjentinën në fitoren 2-1 kundër Anglisë në gjysmëfinalen e Kupës së Botës, duke dhënë dy asistime për Enzo Fernandez dhe Lautaro Martinez.
Argjentina siguroi finalen e dytë radhazi në Kupën e Botës, ku do të ndeshen me Spanjën, të dielën, më 19 korrik nga ora 21:00 në “MetLife Stadium”.
Përpara finales së madhe kundër Spanjës, Messi lëvdoi dominimin e kombëtares La Roja, stilin e tyre të lojës dhe kontingjentin e Barcelonës.
“Ata janë një ekip i jashtëzakonshëm me lojtarë të shkëlqyer dhe një stil të shkëlqyer loje - një ekip që e njoh mirë”, ka thënë fillimisht ikona argjentinase.
“Është një filozofi futbolli; ata kanë luajtur në këtë mënyrë për shumë vite dhe unë i njoh lojtarët”.
“Gjithashtu i njoh lojtarët. Jam përballur me shumë prej tyre më parë dhe ende i ndjek”.
“Disa luajnë për Barçën, një klub që e kam dashur gjithmonë dhe vazhdoj ta ndjek. Do të jetë një ndeshje e veçantë, shumë e barabartë”, përfundoi Messi. /Telegrafi/
Videoja e këtij momenti u bë shpejt virale në rrjetet sociale, duke shkaktuar të qeshura dhe komente pozitive.
Shumë përdorues e vlerësuan kreativitetin e saj, duke e quajtur "mbretëreshë të improvizimit" dhe duke thënë se “meriton një medalje për idenë origjinale”. /Telegrafi/
Shefeja e stafit Susie Wiles, ndihmësja më e ngushtë e presidentit Donald Trump, dhe drejtori i FBI-së, Kash Patel ndihmuan personalisht në orkestrimin e një hetimi të gjerë javën e kaluar në Shtëpinë e Bardhë që synonte të përcaktonte se kush në qeveri kishte rrjedhur informacion në lidhje me mangësitë e sigurisë së një aeroplani të dhuruar nga Katari, i cili do të përdorej si Air Force One - me disa zyrtarëve që u është kërkuar t'ua dorëzojnë telefonat e tyre hetuesve në ambientet e Shtëpisë së Bardhë, thanë burime të njohura me çështjen për CNN.
Trump ishte i zemëruar për zbulimet në lidhje me aeroplanin e ri, thanë burimet, dhe qeveria e tij shpejt ngriti një hetim intensiv për rrjedhje informacioni që e trazoi qeverinë, transmeton Telegrafi.
Ndërsa hetimi zhvillohej, të paktën një agjenci federale u dërgoi email punonjësve duke i paralajmëruar se nëse do të kontaktoheshin nga agjenci të jashtme që kërkonin informacion dhe pajisje, ata duhej të kontaktonin menjëherë avokatët e agjencisë së tyre, tha një burim për CNN.
Burimet thanë se Patel - i cili ishte duke u përgatitur të udhëtonte për në Çikago - u devijua në Shtëpinë e Bardhë të premten për të marrë një rol praktik në drejtimin e hetimit, i cili u bë publik herët të nesërmen në mëngjes kur New York Times raportoi se Departamenti i Drejtësisë kishte lëshuar thirrje gjyqësore për katër gazetarë të tij që raportuan mbi shqetësimet e sigurisë rreth aeroplanit të ri.
Patel qëndroi në një zyrë pranë zyrës së Wiles për afërsisht shtatë orë, ndërsa të dy krijuan atë që një burim e quajti një "dhomë lufte" në Krahun Perëndimor.
Përveç kërkimit të telefonave celularë, hetuesit kërkuan informacion nga ata që udhëtonin me Trump ose kishin një rol në udhëtim, duke përfshirë zyrtarë në agjenci të ndryshme. Jo të gjithë zyrtarët që iu kërkua të dorëzonin pajisjet e tyre e bënë këtë, tha një nga burimet për CNN.
Përpjekja pasqyron shkallën në të cilën Shtëpia e Bardhë ishte e gatshme të ushtronte kontroll mbi një hetim të zbatimit të ligjit - një shkelje e rëndësishme e pavarësisë historike të Departamentit të Drejtësisë, megjithëse një që është bërë disi e zakonshme në administratën e Trump.
CNN ka raportuar më parë se Trump foli gjithashtu me Patel në telefon në lidhje me hetimin e rrjedhjes së informacionit. CNN i është drejtuar FBI-së për koment.
Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha: “Rrjedhjet e informacionit që rrezikojnë sigurinë e Presidentit, stafit të tij dhe grupit të shtypit udhëtues janë të rrezikshme dhe një kërcënim për sigurinë kombëtare. Shtëpia e Bardhë i merr seriozisht këto rrjedhje informacioni dhe do të bëjë gjithçka ligjërisht për të siguruar që individi ose individët të kapen dhe kjo të mos ndodhë përsëri”.
Gazetarët dhe avokatët e shtypit të lirë kanë kritikuar veprimin e Departamentit të Drejtësisë për të thirrur gazetarët e New York Times si një fyerje ndaj Amendamentit të Parë, dhe Times po kundërshton në gjykatë.
“Sot, The New York Times paraqiti një mocion për të anuluar thirrjet abuzive dhe të papërshtatshme të lëshuara për tre gazetarë tanë”, tha të mërkurën avokati kryesor i redaksisë së New York Times, David McCraw. /Telegrafi/
Ministria e Energjisë, Minierave dhe Burimeve Minerale njofton se Maqedonia ka siguruar një ftesë për t'iu bashkuar Korridorit Vertikal të Gazit – një nga nismat më të rëndësishme evropiane për diversifikimin e furnizimit me gaz natyror dhe forcimin e stabilitetit energjetik në Evropën Juglindore, Qendrore dhe Lindore.
Nga Ministria thonë se në kuadër të vizitës në Uashington, ministrja Bozhinovska zhvilloi takime me përfaqësues të lartë të administratës amerikane, gjatë të cilave u theksua rëndësia e zhvillimit të ndërlidhjes energjetike rajonale dhe diversifikimit të furnizimit me gaz natyror. Këto aktivitete vazhduan edhe në Samitin për Energy Transition Summit në Athinë, ku ministrja zhvilloi takime dypalëshe me ministrat e energjetikës nga rajoni. Pas këtyre takimeve, u hap procesi për përfshirjen e Maqedonisë në zgjerimin e Korridorit Vertikal të Gazit drejt Ballkanit Perëndimor.
"Vendimi u konfirmua në takimin e operatorëve të sistemeve të transmetimit të gazit, i mbajtur në Athinë, ku u dakordua anëtarësimi i NOMAGAS-it në këtë kornizë rajonale të bashkëpunimit. Përveç vendeve që tashmë janë pjesë e kësaj nisme – Greqia, Bullgaria, Rumania, Moldavia, Ukraina, Sllovakia dhe Hungaria – në procesin e anëtarësimit janë edhe Maqedonia dhe Serbia".
"Për Ministrinë e energjisë, minierave dhe burimeve minerale, kjo paraqet një hap të rëndësishëm në realizimin e objektivit strategjik – që Maqedonia të bëhet pjesë aktive e rrjetit energjetik evropian, me furnizim të sigurt, të diversifikuar dhe konkurrues me gaz natyror".
"Anëtarësimi në Korridorin Vertikal të Gazit nuk nënkupton ndërtimin e një gazsjellësi të vetëm të ri, por integrimin në një rrjet të koordinuar evropian të gazsjellësve kombëtarë, interkonektorëve dhe terminaleve, përmes të cilëve gazi natyror do të mund të transportohet në disa drejtime, nga jugu drejt veriut të Evropës", thonë nga Ministria.
"Me anëtarësimin në Korridorin Vertikal të Gazit, rritet ndjeshëm edhe vlera strategjike e këtyre investimeve infrastrukturore. Në vend që të jenë vetëm projekte kombëtare, interkonektorët me Greqinë dhe Serbinë bëhen pjesë e një rrjeti më të gjerë evropian të transportit, gjë që do të mundësojë shfrytëzim më të mirë të kapaciteteve, fleksibilitet më të madh dhe një nivel më të lartë sigurie në furnizim. Me këtë, vendi bëhet gjithashtu një pikë e rëndësishme tranziti për furnizimin me gaz në rajon dhe në Evropë", theksoi ministrja Bozhinovska.
Në një kohë kur Evropa po transformon me ritme të shpejta arkitekturën e saj energjetike dhe po diversifikon rrugët e furnizimit, anëtarësimi në këtë nismë përbën një pozicionim në kohën e duhur të Maqedonisë në hartën e re energjetike evropiane. Një tregues shtesë për rëndësinë e Korridorit është edhe interesi i madh i kompanive energjetike për kapacitetet e transportit. Kjo konfirmon se Korridori Vertikal i Gazit tashmë po njihet si një nga rrugët kryesore të ardhshme për transportin e gazit natyror në rajon.
"Anëtarësimi formal në këtë nismë pritet të bëhet në shtator në Selanik, kur edhe zyrtarisht do të nënshkruhet deklarata për aderimin në kuadrin e bashkëpunimit të Korridorit Vertikal të Gazit. Me këtë hap, Maqedonia jo vetëm që e forcon sigurinë e saj energjetike, por pozicionohet edhe si pjesë e rëndësishme e infrastrukturës së re rajonale, e cila do të kontribuojë për një furnizim më të sigurt, më konkurrues dhe më rezistent me gaz natyror për të gjithë rajonin", thonë nga Ministria.
Login
