❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

Ilir Beqaj: Dilema që u bë trilemë

Nga Ilir Beqaj

Të dielën e kaluar komunikova me ju lidhur me një qëndrim kontradiktor të dy trupave të ndryshme të GJKKO-së për kërkesën time që procesin penal ndaj meje ta ndjek në sallë, pranë avokatit tim, dhe jo në kafazin e qelqtë.

Por të premten, më 5 qershor 2026, e njëjta kërkesë, e paraqitur para një trupe të GJKKO-së së Apelit, mori një përgjigje refuzuese, madje të ndryshme edhe nga dy vendimmarrjet e mëparshme.

KĂ«shtu, mĂ« 5 qershor, dilema se si do t’i ndjek proceset penale ndaj meje u bĂ« trilemĂ«.

Për mua, si i njëjti person, për të njëjtën kërkesë, janë marrë tre vendime të ndryshme:

* një trupë gjykuese, e përbërë nga tre gjyqtarë, ka urdhëruar togën e shoqërimit të më sjellë në sallë;

* një trupë tjetër gjykuese, me një gjyqtar, i ka kërkuar Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve të vlerësojë rrezikshmërinë në rastin konkret;

* një trupë e tretë, me një gjyqtar në apel, e ka rrëzuar kërkesën.

Tre vendime të ndryshme nga tre trupa të ndryshme gjykuese nuk janë, në vetvete, diçka befasuese. Secila trupë gjykuese është e pavarur në vendimmarrjen e saj. Kjo është një arritje e drejtësisë së pavarur.

Vetëm se, në këtë rast, nuk kemi thjesht drejtësi të pavarur. Kemi drejtësi të çoroditur.

Ndërkohë, më 4 qershor 2026, Komiteti Shqiptar i Helsinkit u është drejtuar me shkresë, lidhur me kërkesën time për të qëndruar në sallë, si edhe për kërkesa të ngjashme të zotërinjve Ilir Meta dhe Erion Veliaj:

* zotit Erjon Bani, kryetar i GJKKO-së;

* zotit Ilir Rusi, kryetar i KLGJ-së;

* zotit Toni Gogu, ministër i Drejtësisë.

Përmbajtja e kësaj letre është bashkëngjitur.

PĂ«rballĂ« trilemĂ«s sĂ« krijuar nga drejtĂ«sia e pavarur, nĂ« seancĂ«n mĂ« tĂ« parĂ« tĂ« ardhshme, mbetet vetĂ«m qĂ« avokati im t’i kĂ«rkoj gjykatĂ«s qĂ« gjatĂ« seancĂ«s edhe ai tĂ« qĂ«ndrojĂ« me mua brenda kafazit tĂ« qelqtĂ«.

Përgëzime shtetit tim për miratimin e IBAR

Nga Ilir Beqaj

TĂ« martĂ«n, mĂ« 26 maj 2026, nĂ« Bruksel u mbajt Konferenca e 8-tĂ« NdĂ«rqeveritare BE–ShqipĂ«ri.

NĂ« rrugĂ«n e integrimit europian, kjo konferencĂ« pati njĂ« rĂ«ndĂ«si tĂ« veçantĂ«, pasi “konfirmoi se ShqipĂ«ria, nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, i ka pĂ«rmbushur standardet e ndĂ«rmjetme tĂ« tĂ« ashtuquajturit Klasteri 1: THEMELORËT”.

Si çdo qytetar shqiptar, edhe unë ndihem i lumtur për këtë arritje të vendit tim. Për këtë arsye, ndiej detyrimin të përgëzoj publikisht Shqipërinë dhe institucionet e saj për këtë hap të rëndësishëm në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Europian.

Megjithatë, personalisht, ndihem edhe i lehtësuar nga një brengë që më ka munduar prej shtatë muaj.

Në fund të tetorit 2025, në kuadër të një gjykimi kushtetues lidhur me paraburgimin tim, organi qe ngre akuzë në emër të shtetit tim pretendoi, ndër të tjera, se veprimet që më atribuohen mua kishin dëmtuar rrugën e Shqipërisë drejt integrimit europian.

Miratimi i IBAR-it dhe vijimi i procesit tĂ« negociatave tregojnĂ« se, fatmirĂ«sisht, kjo nuk ka ndodhur. UnĂ« nuk kam qenĂ« shkaku qĂ« integrimi i vendit tim nĂ« Bashkimin Europian — motoja e lĂ«vizjes demokratike qĂ« çoi nĂ« rrĂ«zimin e diktaturĂ«s komuniste nĂ« ShqipĂ«ri nĂ« vitin 1990 — tĂ« cĂ«nohej, pengohej apo ndalej.

Pasi u lehtësova nga kjo barrë e rëndë, fillova të mendoj më pozitivisht edhe për veten time. Ndiej brenda meje se edhe unë kam dhënë një kontribut personal dhe konkret në rezultatet e shtetit tim, në përparimet konkrete dhe të matshme të arritura gjatë dy viteve të fundit në procesin e negociatave për anëtarësimin në BE.

Prej 23 muajsh ndodhem në paraburgim me akuzën, të ngritur nga organi i posaçëm i akuzës i shtetit tim, për korrupsion pasiv të funksionarit të lartë në lidhje me fondet e Bashkimit Europian.

Në korrik 2024, një gjykatë e posaçme e shkallës së parë vendosi se unë nuk jam funksionar i lartë (në cilësinë e Drejtorit të Përgjithshëm të SASPAC) dhe se nuk ka prova për korrupsion.

Në gusht 2024, një gjykatë e posaçme apeli konfirmoi me vendim se unë nuk jam funksionar i lartë (në cilësinë e Drejtorit të Përgjithshëm të SASPAC) dhe se nuk ka prova për korrupsion.

Në janar 2025, Gjykata e Lartë konfirmoi vendimin e apelit dhe deklaroi se, në mungesë të provave për korrupsion, nuk kishte rëndësi të përcaktohej nëse Drejtori i Përgjithshëm i SASPAC ishte funksionar i lartë apo thjesht funksionar publik.

Megjithatë, në tetor 2025, drejtuesi i organit të posaçëm të akuzës deklaroi publikisht përpara Komisionit të Ligjeve të Kuvendit se ky institucion po ushtronte ndjekje penale ndaj funksionarëve të lartë të akuzuar për korrupsion me fondet e Bashkimit Europian.

Që nga ai moment kam pasur ndjesinë se çështja ime po konsiderohej si statistikë edhe në kontekstin më të gjerë të demonstrimit të angazhimit të vendit në luftën kundër korrupsionit.

Në janar 2026, Gjykata Kushtetuese konfirmoi vendimin e Gjykatës së Lartë.

Për të arritur në një vendim përfundimtar do të nevojiten ende disa muaj. Por ai vendim më intereson vetëm mua dhe familjarëve të mi.

Deri nĂ« pĂ«rfundimin e negociatave pĂ«r Klasterin “THEMELORËT”, unĂ« do tĂ« vazhdoj tĂ« jem i dobishĂ«m pĂ«r shtetin tim si statistikĂ« qĂ« dĂ«shmon luftĂ«n kundĂ«r korrupsionit.

Prandaj, në përfundim, dëshiroj ta përgëzoj përsëri sinqerisht shtetin tim për miratimin e IBAR-it, një rezultat i rëndësishëm për rrugëtimin europian të Shqipërisë dhe për të gjithë qytetarët që besojnë në të ardhmen europiane të vendit tonë.
Por nuk mund të rri pa përgezuar edhe rezultatet sratistikore të strukturës se posaçme antikorrupsion.

Njëkohësisht, vazhdoj të pres me besim që edhe çështja ime personale të vlerësohet me ekuilibër, paanshmëri dhe në respekt të plotë të shtetit të së drejtës, i cili përbën vetë themelin e projektit europian drejt të cilit aspiron Shqipëria.
________________________________________

P.S. Në çdo vend demokratik, shteti është bashkësia e katër pushteteve të pavarura nga njëri-tjetri dhe, njëkohësisht, në ndërveprim të vazhdueshëm me njëri-tjetrin. Pikërisht ky ekuilibër përbën garancinë më të rëndësishme të demokracisë dhe të shtetit të së drejtës.

Beqaj: GJL të vërë në lëvizje Kolegjet e Bashkuara! Një vendim i ri unifikues do të forconte sigurinë juridike

Letër e hapur drejtuar anëtarëve të Gjykatës së Lartë
 
Nga Ilir Beqaj

Të nderuar anëtarë të Gjykatës së Lartë,

Vendimi nr. 5 i Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë, datë 11.11.2003, ka vendosur një rregull të rëndësishëm të së drejtës lidhur me përcaktimin e rrethanës rënduese sipas paragrafit të dytë të nenit 134 të Kodit Penal.

Në këtë vendim, Kolegjet e Bashkuara kanë arsyetuar:

“NĂ« raport me zhvillimin aktual ekonomik e gjendjen ekonomike tĂ« individit e tĂ« shoqĂ«risĂ«, Kolegjet e Bashkuara pĂ«rcaktojnĂ« si kritere orientuese pĂ«r vlerĂ«n si pasojĂ« tĂ« rĂ«ndĂ« nĂ« rastet e vjedhjes sĂ« parashikuar nga neni 134/2 i Kodit Penal:

1. Shuma ose sende me vlerë mbi 1.000.000 lekë, kur ato u vidhen individëve.

2. Shuma ose sende me vlerĂ« mbi 2.000.000 lekĂ«, kur vjedhja Ă«shtĂ« realizuar nĂ« dĂ«m tĂ« personave juridikĂ« dhe pasurisĂ« shtetĂ«rore.”

Ky vendim ka pasur dhe vijon të ketë rëndësi të madhe në praktikën e drejtësisë penale. Organet e ndjekjes penale dhe gjykatat, në shumë raste, i zbatojnë këto kritere si kufij nominalë të gatshëm, të qartë dhe të pandryshueshëm, shpesh pa një arsyetim të thelluar dhe të individualizuar mbi rrethanat konkrete të çështjes.

Për më tepër, në praktikë këto kritere nuk kufizohen vetëm te vepra penale e vjedhjes, e parashikuar nga neni 134 i Kodit Penal. Ato janë shtrirë edhe në vepra të tjera penale me natyrë pasurore, përfshirë veprat e parashikuara nga neni 143 e vijues i Kodit Penal, me arsyetimin se edhe në këto raste pasoja ekonomike është e ngjashme me atë të vjedhjes.

Në këtë mënyrë, kriteret orientuese të vendosura me Vendimin nr. 5, datë 11.11.2003, kanë marrë një rëndësi praktike që shkon përtej nenit 134/2. Ato ndikojnë në kualifikimin juridik dhe në rëndimin e përgjegjësisë penale në një numër të konsiderueshëm dispozitash të Kodit Penal, të paktën në dhjetë nene të ndryshme.

Kanë kaluar 23 vjet nga përcaktimi i këtyre dy vlerave nominale.

Kur Kolegjet e Bashkuara i caktuan kĂ«to kritere, ato u mbĂ«shtetĂ«n shprehimisht “nĂ« raport me zhvillimin aktual ekonomik” dhe me “gjendjen ekonomike tĂ« individit e tĂ« shoqĂ«risĂ«â€. Pra, vetĂ« arsyetimi i vendimit e lidhi pĂ«rcaktimin e kĂ«tyre vlerave me realitetin ekonomik tĂ« kohĂ«s.

Mirëpo realiteti ekonomik i vitit 2026 është rrënjësisht i ndryshëm nga ai i vitit 2003.

Të dhënat e verifikuara tregojnë se gjatë kësaj periudhe:

* paga minimale në shkallë vendi është pesëfishuar;

* paga mesatare në shkallë vendi është pesëfishuar;

* të ardhurat mesatare për banor janë pesëfishuar;

* inflacioni i akumuluar në 23 vjet është mbi 200%.

Këto të dhëna tregojnë se vlerat nominale prej 1.000.000 lekësh dhe 2.000.000 lekësh, të përcaktuara në vitin 2003, nuk kanë më të njëjtën peshë ekonomike, sociale dhe penale në vitin 2026.

NjĂ« shumĂ« qĂ« nĂ« vitin 2003 pĂ«rfaqĂ«sonte njĂ« nivel tĂ« caktuar rĂ«ndese ekonomike, sot nuk pĂ«rfaqĂ«son domosdoshmĂ«risht tĂ« njĂ«jtĂ«n rĂ«ndesĂ«. Fuqia blerĂ«se, niveli i pagave, tĂ« ardhurat pĂ«r banor dhe çmimet e pĂ«rgjithshme kanĂ« ndryshuar ndjeshĂ«m. PĂ«r rrjedhojĂ«, edhe kuptimi praktik i “pasojĂ«s sĂ« rĂ«ndĂ«â€ duhet tĂ« vlerĂ«sohet nĂ« dritĂ«n e kĂ«tyre ndryshimeve.

Në këtë kontekst shtrohet pyetja: a është e drejtë dhe proporcionale që qytetarët të ndiqen penalisht dhe të përballen me pasoja më të rënda penale mbi bazën e kritereve orientuese që nuk pasqyrojnë më nivelin aktual të zhvillimit ekonomik të vendit?

Natyrisht, një rregull juridik nuk bëhet automatikisht i vjetruar apo i pazbatueshëm vetëm për shkak të kalimit të kohës. Edhe jurisprudenca kushtetuese e ka pranuar se koha në fuqi e një rregulli, në vetvete, nuk mjafton për ta bërë atë të papërdorshëm.

Por rasti konkret ka një veçori thelbësore.

Rregulli i vendosur me Vendimin nr. 5, datë 11.11.2003, nuk është një rregull abstrakt dhe i shkëputur nga realiteti ekonomik. Përkundrazi, ai është ndërtuar pikërisht mbi vlerësimin e zhvillimit ekonomik dhe gjendjes ekonomike të individit e të shoqërisë në atë kohë.

Prandaj, problemi nuk qëndron te fakti që vendimi është i vitit 2003. Problemi qëndron te fakti se kriteret e tij vijojnë të zbatohen në vitin 2026 me të njëjtat shifra nominale, megjithëse baza ekonomike mbi të cilën ato u ndërtuan ka ndryshuar në mënyrë thelbësore.

Ajo qĂ« ishte “aktuale” nĂ« vitin 2003 nuk mund tĂ« konsiderohet, pa rivlerĂ«sim, si po aq aktuale edhe nĂ« vitin 2026.

PĂ«r kĂ«tĂ« arsye, Ă«shtĂ« e nevojshme qĂ« kriteret orientuese pĂ«r vlerĂ«n qĂ« pĂ«rbĂ«n pasojĂ« tĂ« rĂ«ndĂ« nĂ« rastet e nenit 134/2 tĂ« Kodit Penal tĂ« aktualizohen. Ky aktualizim do t’i shĂ«rbente parimit tĂ« proporcionalitetit, sigurisĂ« juridike, barazisĂ« nĂ« zbatimin e ligjit dhe individualizimit tĂ« pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« penale.

Nevoja pĂ«r aktualizim bĂ«het edhe mĂ« e dukshme pas pĂ«rfshirjes nĂ« Kodin Penal tĂ« nenit 143/a/8, “Mashtrimi nĂ« dĂ«m tĂ« interesave financiare tĂ« Bashkimit Evropian”, nĂ« fuqi prej shkurtit 2026. NĂ« kĂ«tĂ« dispozitĂ«, ligjvĂ«nĂ«si e ka pĂ«rcaktuar shprehimisht vlerĂ«n monetare prej 50.000 euro si element tĂ« rrethanĂ«s rĂ«nduese.

Ky zhvillim normativ tregon se vlera monetare e dëmit nuk është një element dytësor apo formal, por një kriter thelbësor për diferencimin e përgjegjësisë penale. Për rrjedhojë, nuk është e arsyeshme që për një grup të gjerë veprash penale me natyrë pasurore të vijojnë të zbatohen, pa përditësim, kufij nominalë të përcaktuar mbi realitetin ekonomik të vitit 2003.

Pa sugjeruar që vlera e përcaktuar në nenin 143/a/8 të transferohet mekanikisht te dispozitat e tjera, ekzistenca e këtij standardi të ri ligjor tregon nevojën për një qasje më të përditësuar, më koherente dhe më proporcionale në vlerësimin e pasojës së rëndë në veprat penale me natyrë pasurore.

Në këtë kuptim, një vendim i ri unifikues i Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë do të ishte mjeti më i përshtatshëm për të vendosur një rregull të përditësuar të së drejtës.

Ky rregull i ri nuk duhet të kufizohet vetëm në përcaktimin e dy vlerave të reja nominale. Do të ishte e dobishme që ai të përfshinte edhe një mekanizëm vetërregullues, në mënyrë që kriteret orientuese të mos mbeten përsëri të pandryshuara për dekada.

Një mekanizëm i tillë mund të lidhet me tregues objektivë dhe zyrtarë ekonomikë, si paga minimale, paga mesatare në shkallë vendi, të ardhurat mesatare për banor dhe/ose indeksi i çmimeve të konsumit. Përditësimi mund të bëhet çdo dy ose tre vjet, me fuqi nga data 1 janar e vitit përkatës.

NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, kriteret orientuese pĂ«r “pasojĂ«n e rĂ«ndĂ«â€ do tĂ« vazhdonin tĂ« ruanin lidhjen me arsyen pĂ«r tĂ« cilĂ«n u vendosĂ«n fillimisht nga Kolegjet e Bashkuara: raportin me zhvillimin ekonomik dhe me gjendjen ekonomike tĂ« individit e tĂ« shoqĂ«risĂ«.

Një mekanizëm i tillë do të garantonte më shumë parashikueshmëri për qytetarët, më shumë njëtrajtshmëri në praktikën gjyqësore dhe më pak rrezik për zbatim mekanik të kufijve nominalë të dalë nga konteksti ekonomik në të cilin janë përcaktuar.

Të nderuar anëtarë të Gjykatës së Lartë,

Nëse sa më sipër vlerësohet e arsyeshme, Gjykata e Lartë i ka mjetet procedurale për të vënë në lëvizje Kolegjet e Bashkuara, me qëllim rishqyrtimin dhe aktualizimin e kritereve orientuese të përcaktuara me Vendimin nr. 5, datë 11.11.2003.

Një vendim i ri unifikues do të forconte sigurinë juridike, do të siguronte zbatim më proporcional të ligjit penal dhe do të përshtaste praktikën gjyqësore me realitetin ekonomik të vitit 2026.

Në thelb, kërkesa nuk është për të ndryshuar parimin e vendosur në vitin 2003. Përkundrazi, është për ta ruajtur atë parim në kuptimin e tij të vërtetë: që vlera e pasojës së rëndë të përcaktohet në raport me zhvillimin aktual ekonomik dhe me gjendjen ekonomike të individit e të shoqërisë.

Pikërisht për këtë arsye, kriteret orientuese të vitit 2003 kanë nevojë të aktualizohen në vitin 2026.

Me konsideratë,

Ilir Beqaj

Gjysmë i (pa)rrezikshëm

Nga Ilir Beqaj

Më 20 dhe 21 maj 2026, në dy procese të ndryshme në GJKKO, unë, Ilir Beqaj, u trajtova në dy mënyra krejt të kundërta.
NĂ« procesin A, çështja “SASPAC”, ku kam masĂ«n “arrest me burg”, seanca zhvillohej me dyer tĂ« mbyllura. KĂ«rkova ta ndiqja gjykimin pranĂ« avokatit tim dhe jo nga kafazi i sigurisĂ«. Gjykata tha se kjo ishte kompetencĂ« e administratĂ«s sĂ« burgjeve. Administrata refuzoi, duke u mbĂ«shtetur nĂ« njĂ« praktikĂ« tĂ« unifikuar pĂ«r tĂ« gjithĂ« tĂ« paraburgosurit.
NĂ« procesin B, çështja e instrumenteve kirurgjikale, ku kam vetĂ«m masĂ«n “detyrim paraqitjeje”, kĂ«rkova tĂ« qĂ«ndroja pranĂ« avokatit tim. KĂ«tĂ« herĂ«, gjykata urdhĂ«roi administratĂ«n e burgjeve tĂ« ma mundĂ«sonte qĂ«ndrimin nĂ« sallĂ« dhe urdhri u zbatua.
Këtu qëndron absurdi.
Paraburgimi lidhet me mbarëvajtjen e hetimeve dhe rrezikun procedural. Ndërsa vendosja në kafazin e sigurisë lidhet me sigurinë në sallën e gjyqit dhe duhet të bazohet në një vlerësim individual të rrezikshmërisë.
Megjithatë, administrata e burgjeve pranoi vetë se zbaton një praktikë të njëjtë për çdo të paraburgosur, pa analizë konkrete për rastin individual.
Kështu:
– nĂ« procesin A, me dyer tĂ« mbyllura dhe pa publik, u vendosa nĂ« kafazin e sigurisĂ«;
– nĂ« procesin B, me seancĂ« tĂ« hapur, u lejova tĂ« qĂ«ndroja pranĂ« avokatit tim.
Nëse shqetësimi lidhej me publikun apo rendin në sallë, logjika do të kërkonte të kundërtën.
Në procesin A, më 20 maj, e mërkurë, u konsiderova rrezik që duhej izoluar.
Në procesin B, më 21 maj, e enjte, qëndrova pranë avokatit tim pa asnjë incident:
– nuk ika;
– nuk ndikova mbi prova apo dĂ«shmitarĂ«;
– nuk cenova rendin;
– nuk krijova problem sigurie.
Kjo tregon se ekzistonte një mënyrë më pak kufizuese për garantimin e sigurisë.
Unë jam i njëjti person që, në dy procedime penale të ndryshme, jam:
– i akuzuar nga i njĂ«jti SPAK;
– i gjykuar nga e njĂ«jta GJKKO;
– i shoqĂ«ruar nga e njĂ«jta administratĂ« burgjesh.
Megjithatë:
– tĂ« mĂ«rkurĂ«n u vlerĂ«sova “i rrezikshĂ«m”;
– tĂ« enjten rezultova “i parrezikshĂ«m”.
Brenda së njëjtës gjykatë u zbatuan dy standarde të ndryshme:
– njĂ« trupĂ« gjykuese ia la vendimin administratĂ«s sĂ« burgjeve;
– njĂ« tjetĂ«r mori vetĂ« vendimin dhe urdhĂ«roi administratĂ«n.
Në një rast, administrata e burgjeve refuzoi kërkesën time pa vlerësim individual; në tjetrin, e zbatoi urdhrin e gjykatës pa problem.
Prandaj, në mungesë të një shpjegimi logjik apo ligjor, mbetet vetëm një përfundim komik.
Unë, Ilir Beqaj:
– qenkam i rrezikshĂ«m nĂ« ditĂ«t e javĂ«s qĂ« e kanĂ« gĂ«rmĂ«n “r” nĂ« emrin e tyre (“e mĂ«rkurĂ«â€) dhe i parrezikshĂ«m nĂ« ditĂ«t e javĂ«s qĂ« nuk e kanĂ« gĂ«rmĂ«n “r” nĂ« emrin e tyre (“e enjte”); ose
– qenkam i rrezikshĂ«m nĂ« datat me numĂ«r çift tĂ« muajit (20 maj) dhe i parrezikshĂ«m nĂ« datat me numĂ«r tek tĂ« muajit (21 maj).
Pra, qenkam gjysmë i rrezikshëm dhe gjysmë i parrezikshëm.

Pavarësia e (pa)Drejtësisë

Nga Ilir Beqaj

KĂ«to ditĂ« ShqipĂ«ria shĂ«noi DitĂ«n KombĂ«tare tĂ« DrejtĂ«sisĂ«, 113-vjetorin e publikimit zyrtar tĂ« “Kanuneve tĂ« ZhurisĂ«â€, njĂ« akt ky i qeverisĂ« sĂ« Ismail Qemalit, qĂ«, nĂ« agimin e shtetit shqiptar, kĂ«rkonte t’i jepte drejtĂ«sisĂ« jo thjesht njĂ« emĂ«r, por njĂ« kuptim.

Në kalendarin zyrtar të kësaj përkujtese patëm disa ngjarje që, në pamje të parë, dukeshin si pjesë e të njëjtit dekor celebrues:
* Kongresin Botëror të Ligjit;
* inaugurimin e përmirësimit infrastrukturor të sallave të gjykimit të GJKKO-së;
* dhe, si qershia e hidhur mbi tortën e kremtimeve, një mbledhje pune të trazuar të KLP-së.

Mirëpo drejtësia nuk duhet të matet me drita salle, me karrige të reja, me kamera më të mira, me tavane të lyera apo me debate shterpë.
Salla e gjyqit nuk është thjesht një hapësirë fizike. Ajo është skena ku shteti del para qytetarit dhe i tregon se çfarë kupton me dinjitet, me autoritet, me barazi armësh, me proces të rregullt ligjor. Aty shteti nuk flet vetëm me ligje, por edhe me mënyrën se si i vendos palët, si i dëgjon, si i lejon të akuzojnë apo të mbrohen, si u jep mundësi të shohin, të lexojnë, të shkruajnë, të kundërshtojnë.

Por, nëse dukja ndryshon dhe përmbajtja mbetet e njëjtë, atëherë kemi vetëm fasadë. Dhe fasada, sado e ndriçuar, nuk e mbulon dot padrejtësinë.
NĂ« kĂ«to salla, pĂ«r ata qĂ« gjenden nĂ« kafazĂ«t e qelqtĂ« tĂ« sigurisĂ«, nuk erdhi ndonjĂ« lajm i ri. Aktet duhet t’i mbash nĂ« prehĂ«r, nĂ« dysheme ose mbi karrigen ngjitur. NĂ«se do tĂ« mbash shĂ«nime, nuk ke ku tĂ« mbĂ«shtetesh. NĂ«se do tĂ« ndjekĂ«sh realisht procesin, duhet tĂ« luftosh jo vetĂ«m me akuzĂ«n, por edhe me arkitekturĂ«n e njĂ« sistemi qĂ« shpesh tĂ« trajton mĂ« parĂ« si objekt sigurie sesa si subjekt tĂ« tĂ« drejtave.

Dhe pikërisht në këto salla, me gjithë solemnitetin e fjalëve të mëdha për Reformën në Drejtësi, po materializohet gjithnjë e më qartë pavarësia e padrejtësisë. Një padrejtësi që prej dhjetë vitesh është veshur me kostumin e reformës, është certifikuar me fjalorin e integrimit europian dhe është mbrojtur me devizën se çdo kritikë ndaj reformës është sulm ndaj drejtësisë.

Jo. Kritika ndaj padrejtĂ«sisĂ« nuk Ă«shtĂ« sulm ndaj drejtĂ«sisĂ«. ËshtĂ« e kundĂ«rta. ËshtĂ« mĂ«nyra e vetme pĂ«r ta shpĂ«tuar drejtĂ«sinĂ« nga vetvetja.

1. Padrejtësia e provave digjitale
Në një proces penal në GJKKO është paraqitur si provë, ndër të tjera, një komunikim me email midis dy personave. Të dy kanë komunikuar përmes adresave Gmail. Për të përftuar këtë provë, SPAK, nëpërmjet Ministrisë së Drejtësisë së Shqipërisë, i është drejtuar me letërporosi kompanisë Google.
Por Google, para se t’u pĂ«rgjigjej autoriteteve shqiptare, ka kĂ«rkuar autorizim nga njĂ« gjykatĂ« nĂ« SHBA. Dhe gjyqtari amerikan ka lejuar vetĂ«m informacionin nĂ«se personi A ka komunikuar me personin B. Jo pĂ«rmbajtjen. Jo hyrjen nĂ« brendĂ«si tĂ« komunikimit. Jo çeljen e kutisĂ« private tĂ« korrespondencĂ«s elektronike.
Autoritetet shqiptare e kanë përsëritur kërkesën, sepse ishin të interesuara edhe për përmbajtjen e komunikimeve. Vetëm pas një viti nga miratimi i kërkesës së parë, gjykata amerikane ka autorizuar dhënien e përmbajtjes së komunikimit elektronik.

Pra, në SHBA, edhe për një email, shteti duhet të trokasë te gjykata. Në Shqipëri, për telefonin, për të dhënat digjitale, për përmbajtjen intime të jetës elektronike të qytetarit, për vite me radhë është krijuar përshtypja se mjafton vullneti i organit të akuzës.
Në datën 27.04.2026, gjatë raportimit vjetor në KLP, drejtuesi i SPAK deklaroi se, pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, prokuroria ka ndryshuar procedurën e këqyrjes, sekuestrimit dhe marrjes së të dhënave nga telefonat celularë. Ai tha se prokurorët tashmë i drejtohen gjykatës jo vetëm në momentin e kontrollit, por edhe për të marrë autorizim për nxjerrjen e të dhënave nga telefoni celular dhe për përdorimin e tyre.
Vendimi pĂ«r tĂ« cilin bĂ«het fjalĂ« Ă«shtĂ« vendimi nr. 44, datĂ« 29.07.2025, i GjykatĂ«s Kushtetuese, i njohur si çështja “Onejda Ymeraj”, vendim i arsyetuar, i shpallur mĂ« 13.01.2026.

Mirëpo, në një gjykim në seancë paraprake në GJKKO, organi i akuzës ka sjellë si prova akte ekspertimi teknik-kompjuterik të kryera në mars-prill 2026. Pra, jo një ditë pas 13 janarit. Jo në ndonjë zonë gri të kalendarit. Por disa javë pas shpalljes së vendimit të arsyetuar të Gjykatës Kushtetuese.
Kur organit tĂ« akuzĂ«s iu kĂ«rkua prova nĂ«se vendimi i GjykatĂ«s Kushtetuese ishte respektuar, pĂ«rgjigjja tĂ« linte pa fjalĂ«: “MeqĂ« vendimi pĂ«r caktimin e ekspertit ishte marrĂ« pĂ«rpara datĂ«s 13.01.2026, atĂ«herĂ« vendimi i GjykatĂ«s Kushtetuese nuk ishte i detyrueshĂ«m pĂ«r atĂ« rast.”
Kjo është logjika më e rrezikshme që mund të hyjë në një sallë gjyqi. Logjika që i kthen vendimet e GJK-së në kalendar zyre.
Sepse problemi nuk është thjesht data kur është caktuar eksperti. Problemi është data dhe natyra e ndërhyrjes reale në të dhëna. Hapja, nxjerrja, analizimi, përpunimi dhe përdorimi procedural i përmbajtjes digjitale. Aty ndodh ndërhyrja. Aty preket e drejta. Aty shteti hyn në hapësirën private të individit.
Vetë Gjykata Kushtetuese, në pikën 141 të vendimit, shprehet se vendimi nuk ka efekte prapavepruese për çështje të ngjashme për të cilat kontrolli gjyqësor ka përfunduar. Dhe besoj se për një gjë biem dakord. Në një seancë paraprake në zhvillim, kontrolli gjyqësor nuk ka përfunduar.

Kjo nuk mund të lexohet si leje për të vazhduar, pas shpalljes së vendimit në fjalë të GJK-së, me praktika që bien ndesh me standardin kushtetues. Përndryshe, çdo prokuror mund të thotë se vendimi i Gjykatës Kushtetuese vlen vetëm për procedime të regjistruara pas 13 janarit 2026. Dhe kështu Kushtetuta nuk do të jetë më norma më e lartë e shtetit, por një këshillë fakultative për ata që kanë kohë ta lexojnë. Kjo sjellje duhet ndalur.
Në fakt, procedura penale të lejon të kërkosh pavlefshmërinë e marrjes së të dhënave pa leje gjykate. Por në praktikë, kërkimi i pavlefshmërisë e vendos palën e akuzuar përballë një rreziku tjetër: atë të humbjes së të drejtës për gjykim të shkurtuar. Nëse mbrojtja, kur kërkon respektimin e Kushtetutës, trajtohet sikur po zgjeron shqyrtimin gjyqësor, nëse kundërshtimi i një prove të marrë pa autorizim gjyqësor përdoret si arsye për të mos pranuar gjykimin e shkurtuar, atëherë mbrojtja penalizohet pikërisht sepse kërkon ligjshmëri.

Ky është absurdi i sjellë si risi me miratimin e Reformës në Drejtësi. Mjeti procedural, i krijuar si garanci, kthehet në kurth. Dhe qytetari vihet para dilemës së padenjë: ose hesht për shkeljen e të drejtave të tua, ose humb një të drejtë tjetër.
Meqenëse Reforma në Drejtësi është mbështetur fort nga OPDAT, dhe meqenëse OPDAT financohet nga taksapaguesit amerikanë, do të ishte e dobishme që OPDAT të mos mjaftohej me fjalime për suksesin e reformës, por të trajnonte SPAK-un dhe GJKKO-në se si trajtohen të dhënat digjitale në procesin penal në vendin e tyre amë, ku edhe Google nuk i jep shtetit përmbajtjen e komunikimeve pa autorizim gjykate. Sepse standardi nuk mund të jetë amerikan kur flasim për përfitim fondesh asistence dhe ballkanik kur flasim për të drejta.
2. Të dhënat bankare dhe pasuritë e paluajts
hme

Në një procedim penal në GJKKO, është administruar si provë një kërkesë e SPAK-ut për të marrë të dhëna për një shtetas shqiptar nën hetim, rezident në Austri. Në dosje ndodhet edhe përgjigjja e prokurorit të Vjenës, i cili thotë qartë se pa vendim gjykate nuk mund të japë të dhëna për llogari bankare dhe pasuri të paluajtshme.
Në një tjetër procedim penal, SPAK-u i kërkon të dhëna një banke tregtare në Austri për një subjekt të huaj që ushtron aktivitet tregtar edhe në Shqipëri. Përgjigjja është sërish mohuese.
Pra, në Austri, shtet anëtar i Bashkimit Europian, prokuroria nuk hyn dot në llogaritë bankare dhe në pasuritë e paluajtshme të individit apo biznesit pa kontroll gjyqësor.

Në Shqipëri ndodh e kundërta. SPAK-u, sa herë të dojë dhe për kë të dojë, mund të marrë të dhëna nga bankat dhe Agjencia Shtetërore e Kadastrës pa autorizim gjykate. Madje, edhe kur nuk je person nën hetim, mund të të kontrollohen llogaritë bankare, përfshirë edhe ato të familjarëve.
AtĂ«herĂ« pyetja Ă«shtĂ« e thjeshtĂ«: pse nĂ« Austri duhet miratim gjykate dhe nĂ« ShqipĂ«ri jo? Pse qytetari shqiptar duhet tĂ« ketĂ« mĂ« pak mbrojtje se qytetari nĂ« njĂ« vend tĂ« Bashkimit Europian? Pse standardi europian ndalet nĂ« kufi, sapo mbĂ«rrin nĂ« Rinas apo nĂ« Hanin e Hotit? Pse OTP, Intesa Sanpaolo apo Raiffeisen u pĂ«rgjigjen “qorrazi” kĂ«rkesave tĂ« SPAK-ut dhe nuk veprojnĂ« si mĂ«mat e tyre nĂ« vendet respektive tĂ« BE-sĂ«?
ShqipĂ«ria dĂ«shiron tĂ« jetĂ« vend anĂ«tar i BE-sĂ«. Por anĂ«tarĂ«simi nĂ« BE nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m flamur blu nĂ« podiume, as vetĂ«m fjalĂ« tĂ« bukura nĂ« raporte progresi. ËshtĂ« standard konkret nĂ« jetĂ«n e qytetarit. ËshtĂ« kufizim i pushtetit. ËshtĂ« kontroll gjyqĂ«sor. ËshtĂ« proporcionalitet. ËshtĂ« e drejta pĂ«r tĂ« mos qenĂ« “lakuriq” financiarisht para shtetit pa njĂ« vendim tĂ« pavarur gjykate.
Prandaj, do të ishte me vend që Bashkimi Europian dhe Agjencia Austriake e Zhvillimit, si bashkëfinancues të projektit EU4Justice, të mos mjaftohen me trajnime dhe vizita studimore, por të ndihmojnë realisht në ndryshimin e standardit. Të trajnojnë SPAK-un, por edhe të propozojnë ndryshimet e nevojshme ligjore, nëse duhen të tilla, që aksesi në të dhënat bankare dhe në të dhënat e pasurive të paluajtshme, qoftë për nevoja të drejtësisë penale, të bëhet vetëm me autorizim gjykate.
Nga vende të ndryshme të BE-së vijnë refuzime për kërkesa të ngjashme të SPAK-ut. Institucioni që i sheh i pari këto refuzime është Ministria e Drejtësisë, për shkak të rolit zyrtar në marrëdhëniet ndërkombëtare të drejtësisë. Ministria e Drejtësisë nuk mund të jetë thjesht zyrë protokolli. Nuk mund të bëjë vetëm përcjelljen e shkresave, si postë diplomatike pa mendim juridik. Ajo ka detyrimin të shohë pse refuzohen kërkesat, çfarë standardi mungon në Shqipëri dhe si duhet të ndryshojë ligji shqiptar për të mbrojtur qytetarin shqiptar. Ministria e Drejtësisë duhet të jetë mbrojtëse e standardit, jo spektatore e shkeljes. Nuk mund të jetë sehirxhiu institucional i një drejtësie që, në emër të efikasitetit, nëpërkëmb perimetrin e lejimit.

3. Aksesi në regjistrat kombëtarë
Problemi nuk ndalet te telefonat, email-et, bankat apo pasuritë e paluajtshme.
Në procese të ndryshme penale rezulton se gjatë hetimeve SPAK-u ka akses të drejtpërdrejtë, pa autorizim paraprak gjyqësor, në regjistra si TIMS, DPSHTRR, eGjoba, regjistrat noterialë, regjistrat tatimorë dhe regjistri i QKB-së.
Nga këta regjistra, vetëm QKB-ja është publikisht e aksesueshme. Të tjerët përmbajnë të dhëna personale që nuk janë thjesht rreshta administrativë. Janë gjurmë të jetës së qytetarit. Ku hyn, ku del, çfarë automjeti ka, çfarë gjobash ka marrë, çfarë aktesh noteriale ka kryer, çfarë raporti ka me detyrimet tatimore.
Aksesi i drejtpërdrejtë dhe i pakontrolluar në regjistra shtetërorë krijon rrezikun e një mbikëqyrjeje masive de facto. Jo domosdoshmërisht sepse çdo prokuror abuzon, por sepse një sistem demokratik nuk ndërtohet mbi besimin e verbër te virtyti i zyrtarit. Ndërtohet mbi kufizimin e pushtetit të tij.
Kur shteti mund të hyjë në të dhënat e çdokujt pa një filtër gjyqësor, atëherë problemi nuk është më vetëm hetimi penal. Problemi është raporti midis qytetarit dhe pushtetit.

Nëse vlerësohet se, për shkak të nivelit aktual të zhvillimit të vendit apo për shkak të situatës kriminale, interesi publik e përligj një akses kaq të gjerë në të dhëna personale sensitive, atëherë le të hapet një debat publik për lejimin dhe/ose moslejimin. Le të thuhet hapur. Le të diskutohet nëse disa regjistra kombëtarë duhet të bëhen transparentë për të gjithë publikun dhe, për rrjedhojë, edhe për organet e hetimit pa miratim paraprak gjykate.
Personalisht, mendoj se të dhënat e hapura në QKB janë shpesh më të ndjeshme sesa sa automjete kam, sa gjoba rrugore kam marrë apo sa herë kam hyrë e dalë nga vendi. Por kjo nuk mund të vendoset me praktikë zyre, as me qejf prokurori, as me inerci institucionale.
Kjo duhet të vendoset me ligj. Madje, për një çështje kaq të rëndësishme mbi privatësinë, transparencën dhe kufijtë e pushtetit, mund të ketë vend edhe për referendum kombëtar.
Sepse në fund pyetja është nëse duam një shtet që sheh gjithçka, apo një shtet që sheh vetëm atë që ligji dhe gjykata e lejojnë të shohë.

4. Të dhënat personale nga kompanitë e telekomunikacionit
NĂ« shumĂ« procedime penale nĂ« SPAK rezultojnĂ« tĂ« administruara pĂ«rgjigje tĂ« kompanive tĂ« telekomunikacionit mobil, qĂ« i japin SPAK-ut tĂ« dhĂ«na pĂ«r personin nĂ« emĂ«r tĂ« tĂ« cilit Ă«shtĂ« regjistruar karta SIM, tabulatet telefonike, antenat/celulat e lidhura, oraret e telefonatave, adresat IP etj. Prokurori mjaftohet me njĂ« vendim tĂ« tijin pĂ«r tĂ« kĂ«rkuar tĂ« dhĂ«nat, ndĂ«rsa kompanitĂ« celulare pĂ«rgjigjen “qorrazi”. KompanitĂ« celulare nĂ« ShqipĂ«ri janĂ« bija kompanish europiane. Pse nuk pyesin mĂ«mat e tyre para se t’i pĂ«rgjigjen SPAK-ut?
Në Bashkimin Europian kjo gjë është e ndaluar. Ndalimi ndodh prej 2 marsit 2021, me vendimin H.K. kundër Prokuratuur, rasti C-746/18, të Gjykatës së Drejtësisë së Bashkimit Evropian, e cila ka përcaktuar se qasja e autoriteteve kombëtare në të dhënat e trafikut dhe vendndodhjes së përdoruesve, të ashtuquajturat të dhëna telefonike dhe gjeolokacion, shkel ligjin e Bashkimit.

Çdo vendim i GjykatĂ«s sĂ« DrejtĂ«sisĂ« sĂ« BE-sĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rfundimtar dhe detyrues pĂ«r shtetet anĂ«tare tĂ« BE-sĂ«.
Sipas kĂ«tij vendimi, ndĂ«rhyrja nĂ« privatĂ«si e pĂ«rfaqĂ«suar nga qasja nĂ« tĂ« dhĂ«nat e trafikut tĂ« telekomunikimit dhe gjeovendndodhjes konsiderohet serioze. Prandaj, kjo masĂ« justifikohet vetĂ«m pĂ«r tĂ« luftuar krimin e rĂ«ndĂ« ose pĂ«r tĂ« parandaluar kĂ«rcĂ«nime serioze pĂ«r sigurinĂ« publike. Qasja nĂ« tĂ« dhĂ«na duhet t’i nĂ«nshtrohet gjithmonĂ« shqyrtimit paraprak nga njĂ« gjyqtar ose njĂ« autoritet i pavarur administrativ. Prokuroria drejton hetimin dhe mbĂ«shtet ndjekjen penale, prandaj i mungojnĂ« kĂ«rkesat e paanshmĂ«risĂ« tĂ« nevojshme pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« autorizim.
Në BE është e ndaluar qasja e gjerë, e pakufizuar ose e autorizuar vetëm nga prokurori në të dhëna trafiku dhe vendndodhjeje, pa kontroll paraprak të pavarur dhe pa proporcionalitet.

ShqipĂ«ria pĂ«r 2-3 vjet do tĂ« jetĂ« vend anĂ«tar i BE-sĂ«. D.m.th., do tĂ« duhet tĂ« zbatojĂ« me detyrim çdo vendim tĂ« GjykatĂ«s sĂ« DrejtĂ«sisĂ« sĂ« BE-sĂ«. MeqĂ« kjo çështje, nĂ« procesin e negociatave tĂ« anĂ«tarĂ«simit nĂ« BE, i pĂ«rket grup-kapitujve “ThemelorĂ«t”, a nuk do tĂ« ishte me vend qĂ« edhe qytetarĂ«t shqiptarĂ« tĂ« kishin tĂ« njĂ«jtĂ«n mbrojtje tĂ« privatĂ«sisĂ« lidhur me komunikimet celulare qĂ« nĂ« vitin 2026, pa qenĂ« nevoja tĂ« presin 31.12.2029?
Shqipëria duhet të zgjedhë vetë të përshtatet sa më parë me standardet europiane, në vend që ta bëjë këtë nën presion vetëm kur është e shtrënguar nga BE-ja dhe kur nuk mund ta shmangë dot mospërshtatjen.

5. Kur prokurori e quan veten burim praktike penale
Në sallat e GJKKO-së përballesh edhe me çudira më të mëdha.
ProkurorĂ« tĂ« SPAK-ut deklarojnĂ« se veprojnĂ« sipas “praktikĂ«s sĂ« SPAK-ut”. Kur gjyqtari pyet se kur dhe si Ă«shtĂ« krijuar kjo praktikĂ«, pĂ«rgjigjja vjen me njĂ« çiltĂ«rsi qĂ« tĂ« lĂ« pa fjalĂ«: “E kam krijuar unĂ«.”

Këtu nuk kemi më thjesht një problem procedural. Këtu kemi problem të rëndë kulture institucionale.
Praktikë krijon gjykata. Jo organi i akuzës. Prokuroria ndjek ligjin, kërkon prova, ngre akuzë, mbron akuzën. Por nuk krijon norma. Nuk krijon standarde kufizimi të të drejtave themelore sipas bindjes së vet. Nuk shpik perimetra lirie dhe ndërhyrjeje sipas përvojës së vet të brendshme.
Kur një prokuror e trajton praktikën e tij si burim norme, atëherë kemi kaluar nga shteti ligjor te shteti i zyrtarit. Dhe shteti i zyrtarit, edhe kur zyrtari quhet antikorrupsion, nuk është shtet i së drejtës.

FodullĂ«ku institucional Ă«shtĂ« po aq i rrezikshĂ«m sa korrupsioni institucional. Sepse, nĂ«se korrupsioni blen drejtĂ«sinĂ«, fodullĂ«ku e zĂ«vendĂ«son atĂ« me bindjen se “unĂ« jam drejtĂ«sia”.

Pikërisht kjo është drama e madhe e këtyre viteve.
Reforma në Drejtësi u hartua dhe u miratua për të çliruar drejtësinë nga politika. Por drejtësia nuk bëhet automatikisht e drejtë vetëm pse shkëputet nga politika. Një pushtet i pavarur, nëse nuk është i kontrolluar, transparent, proporcional dhe i përgjegjshëm, mund të bëhet po aq arbitrar sa pushteti nga i cili u shkëput.

Drejtësia nuk është e pavarur sepse nuk i përgjigjet politikës. Drejtësia është e drejtë kur i përgjigjet ligjit. Kur i nënshtrohet Kushtetutës. Kur respekton kufijtë. Kur nuk e sheh qytetarin si pengesë procedurale, por si bartës të të drejtave themelore.
Ajo qĂ« parashtrova mĂ« sipĂ«r nuk Ă«shtĂ« njĂ« listĂ« incidentesh tĂ« veçuara. ËshtĂ« simptomĂ«. ËshtĂ« tabloja e njĂ« pushteti qĂ«, nĂ« emĂ«r tĂ« pastrimit tĂ« sistemit, rrezikon tĂ« krijojĂ« njĂ« sistem tjetĂ«r ku kontrolli gjyqĂ«sor shihet si bezdi, ku tĂ« drejtat shihen si pengesĂ« dhe ku praktika e organit tĂ« akuzĂ«s paraqitet si standard juridik.

KĂ«to janĂ« “arritjet” e njĂ« reforme qĂ«, pĂ«r fat tĂ« keq, nĂ« vend qĂ« tĂ« prodhojĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« drejtĂ«si tĂ« pavarur, po prodhon ditĂ« pas dite padrejtĂ«si tĂ« pavarur.

Dhe padrejtësia e pavarur është më e rrezikshme se drejtësia e varur, sepse e para nuk ka as turpin e varësisë. Ajo flet në emër të ligjit, vepron në emër të reformës dhe kërkon imunitet moral në emër të luftës kundër korrupsionit.

Por një shtet nuk mund ta luftojë shkeljen e ligjit me paligjshmëri. Nuk mund ta mbrojë drejtësinë duke relativizuar Kushtetutën. Nuk mund ta ndërtojë Europën në Shqipëri duke i dhënë qytetarit shqiptar më pak garanci sesa qytetari ka në Europë.

Dita Kombëtare e Drejtësisë nuk duhet të ishte sebep për celebrime. Duhet të ishte arsye për reflektim.
Sepse drejtësia nuk nderohet me fjalime. Nderohet me kufij kushtetues.
Nuk nderohet me salla të lyera. Nderohet me prova të marra ligjërisht.

Nuk nderohet me reforma tĂ« brohoritura. Nderohet me gjykata qĂ« kontrollojnĂ« pushtetin, jo me prokurorĂ« qĂ« krijojnĂ« “praktikĂ«â€ sipas vetes.
Dhe mbi të gjitha, drejtësia nuk bëhet e pavarur vetëm duke e shkëputur nga politika. Ajo bëhet drejtësi vetëm kur vepron brenda një perimetri të qartë, të ngushtë dhe të kontrolluar nga ligji, gjykata, proporcionaliteti dhe të drejtat themelore.
Përndryshe, nuk kemi pavarësi të drejtësisë.
Kemi pavarësi të padrejtësisë.

Letra e Ilir Beqaj për Klodian Rjepaj: Shumë i gëzuar që mbrëmë ke fjetur në shtëpi me familjen

Klod i dashur,

Jam shumë i gëzuar që mbrëmë ke fjetur në shtëpi me familjen.

Kam mësuar se para pak ditësh ke patur probleme shendetesore, por qe për fat të mirë i ke kaluar.

Bashkë kemi punuar për tre vjet e gjysmë. Nuk e zgjodhëm njëri-tjetrin. Partitë tona politike vendosën që fatet tona të takoheshin.
Ti kishe pasion kujdesin shëndetësor, ndërsa unë politikat publike.

Në tre vjet e gjysmë që punuam bashkë, nuk bëmë as më pak, as më shumë, por zbatuam programin e qeverisë.
Më vijnë në mendje, midis te tjerash, ligji për sëmundjet infektive dhe ligji për urgjencën mjekësore.

Pa kĂ«to dy ligje, ShqipĂ«ria nuk do t’ia kishte dalĂ« mbanĂ« pĂ«rballĂ« pandemisĂ« sĂ« Covid-19. Kushdo qĂ« mburret se ka ndonjĂ« super meritĂ« nĂ« atĂ« periudhĂ«, nuk ka kuptuar asgjĂ«.

PĂ«r njĂ« fakt penal tĂ« ndodhur para 11 vjetĂ«sh, pas 75 muajsh nga regjistrimi i procedimit penal, edhe pse zgjodhe ritin e gjykimit tĂ« shkurtuar, t’u desh tĂ« qĂ«ndroje 32 muaj nĂ« paraburgim pĂ«r tĂ« shlyer tĂ« gjithĂ« dĂ«nimin. PĂ«r tĂ« qeshur e pĂ«r tĂ« qarĂ« edhe Gjykata Kushtetuese qe tĂ« la nĂ« paraburgim nĂ« datĂ«n 31 mars 2026.

Një proces penal i filluar në mënyrë të paligjshme. Me një vendim pushimi të shtatorit 2016 edhe sot ende në fuqi, procedimi penal u regjistrua në kundërshtim me nenin 329/c të KPrP-së.

Një proces penal i përfunduar në shkallë të parë në mënyrë të paligjshme, me një akuzë që vetë prokurorët pranojnë se nuk është bindje e tyre, por pasojë e supremacisë procedurale të kompetencave që reforma në drejtësi i ka dhënë, me nenin 332/d, pika 3, gjyqtarit të seancës paraprake.

Prej 9 marsit 2026, menaxhimin e integruar të instrumentarit kirurgjikal e kryen një ndërmarrje shtetërore që trashëgoi asetet dhe modelin organizativ të koncesionarit. Zgjedhja jonë e vitit 2014, ne vitin 2026 rezulton se paska qenë e mençur, e saktë dhe e qëndrueshme në kohë.

Vlla (se unë kështu e them, ndersa ti e thua Vëlla),

Kurajo nĂ« shkallĂ«t e tjera tĂ« gjykimit. Jam i bindur qe do te fitosh PAFAJËSINË.
Sinqerisht,
Ilir
Durres
18.04.2026



A mund tĂ« ngrihet njĂ« akuzĂ« penale nga “sugjerimi” i gjykatĂ«s dhe jo nga bindja e prokurorit?

Nga Ilir Beqaj

Prej më shumë se 2 vitesh po përballem me një procedim penal në GJKKO. Gjatë këtij procesi ka dalë një problem shumë serioz, që sipas meje prek jo vetëm çështjen time, por vetë standardin e KEDNJ dhe kushtetues të procesit të rregullt ligjor në Shqipëri.
Bëhet fjalë për nenin 332/d, pika 3 të Kodit të Procedurës Penale, dispozitë që i jep gjyqtarit të seancës paraprake të drejtën të ftojë prokurorin të korrigjojë ose saktësojë akuzën kur vlerëson se cilësimi juridik është i gabuar ose akuza nuk është formuluar qartë.
NĂ« pamje tĂ« parĂ« kjo mund tĂ« duket si çështje teknike procedurale. NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, nuk Ă«shtĂ«. ËshtĂ« çështje themelore pĂ«r ndarjen mes rolit tĂ« prokurorit dhe rolit tĂ« gjykatĂ«s.
ÇfarĂ« ka ndodhur nĂ« rastin tim?
NĂ« procedimin penal nr. 13/2020 tĂ« SPAK, unĂ« jam hetuar pĂ«r disa vepra penale. MĂ« 17 mars 2024 mĂ« Ă«shtĂ« njoftuar me shkrim akuza pĂ«r “shpĂ«rdorim detyre”.
MĂ« pas, nĂ« seancĂ«n paraprake tĂ« datĂ«s 23.12.2024, gjyqtarja e seancĂ«s paraprake vlerĂ«soi se cilĂ«simi juridik i akuzĂ«s nuk ishte i saktĂ« dhe parashtroi njĂ« cilĂ«sim tjetĂ«r: “vjedhje duke shpĂ«rdoruar detyrĂ«n”, sĂ« bashku me elemente tĂ« rinj nĂ« arsyetim e saj.
Ajo që e bën situatën shqetësuese është se vetë prokurorët deklaruan në sallë se:
‱ sipas bindjes sĂ« tyre, akuza qĂ« kishin ngritur fillimisht ishte e drejtĂ«;
‱ por, pĂ«r tĂ« shmangur njĂ« ngĂ«rç procedural me gjykatĂ«n, pranuan “sugjerimin” e saj.
Pra, sipas deklarimeve të vetë organit të akuzës, akuza e re nuk ishte produkt i bindjes së prokurorit, por pasojë e mekanizmit procedural të nenit 332/d, pika 3.
Ku qëndron problemi?
Kushtetuta e Shqipërisë është e qartë. Prokuroria ushtron ndjekjen penale dhe përfaqëson akuzën në gjyq, në emër të shtetit.
Po ashtu, neni 34 i Kodit tĂ« ProcedurĂ«s Penale parashikon se njĂ« person merr cilĂ«sinĂ« e tĂ« pandehurit me aktin e njoftimit tĂ« akuzĂ«s, dhe kur akuza ndryshon, Ă«shtĂ« prokurori ai qĂ« duhet tĂ« marrĂ« vendim dhe t’ia njoftojĂ« tĂ« pandehurit.
Edhe Konventa Evropiane e të Drejtave të Njeriut, në nenin 6, kërkon që çdo i akuzuar të informohet në mënyrë të hollësishme për natyrën dhe shkakun e akuzës.
NĂ« rastin tim, kjo nuk ka ndodhur.
Akuza e re:
‱ nuk mĂ« Ă«shtĂ« njoftuar me njĂ« akt tĂ« ri tĂ« prokurorit;
‱ nuk Ă«shtĂ« formuluar qartĂ« nga prokurori nĂ« seancĂ«;
‱ Ă«shtĂ« referuar herĂ« si vendim i gjyqtares sĂ« seancĂ«s paraprake, herĂ« si procesverbal, madje deri edhe si audioregjistrim i seancĂ«s.
Pra, në thelb, unë jam vënë përballë një akuze që:
‱ nuk Ă«shtĂ« bindja e vetĂ« prokurorĂ«ve;
‱ nuk mĂ« Ă«shtĂ« njoftuar me akt tĂ« rregullt tĂ« prokurorit;
‱ mbĂ«shtetet nĂ« arsyetimin e njĂ« vendimi gjyqĂ«sor, jo nĂ« njĂ« akt tĂ« qartĂ« akuze tĂ« organit kushtetues qĂ« ka tagrin pĂ«r ta ngritur atĂ«.
Pse kjo është e rrezikshme?
Sepse nëse pranohet kjo logjikë, atëherë kufiri mes gjykatës që gjykon dhe prokurorisë që akuzon bëhet i paqartë.
Në një proces të rregullt ligjor:
‱ prokurori duhet tĂ« ngrejĂ« akuzĂ«n;
‱ gjykata duhet ta kontrollojĂ« dhe ta gjykojĂ« atĂ«;
‱ i pandehuri duhet tĂ« dijĂ« qartĂ« dhe me shkrim pĂ«r çfarĂ« akuzohet.
Por nëse akuza del në thelb nga arsyetimi i gjykatës, ndërsa prokurori thotë se kjo nuk është bindja e tij, atëherë kemi një deformim serioz të procesit penal.
Ky nuk është më thjesht problem terminologjik apo teknik.
Ky është problem i autorësisë së akuzës, i ndarjes së funksioneve kushtetuese dhe i të drejtës së mbrojtjes.
ÇfarĂ« ngre pĂ«r debat publik?
Unë mendoj se ka arsye serioze për të kërkuar kontrollin e kushtetutshmërisë së nenit 332/d, pika 3 të KPrP, të paktën në mënyrën si po interpretohet dhe zbatohet sot.
Sepse nëse kjo normë lejon që:
‱ gjykata tĂ« diktojĂ« pĂ«rmbajtjen reale tĂ« akuzĂ«s;
‱ prokurori tĂ« heqĂ« dorĂ« nga bindja e vet vetĂ«m pĂ«r efekt procedural;
‱ i pandehuri tĂ« mbrohet ndaj njĂ« akuze qĂ« nuk i Ă«shtĂ« njoftuar rregullisht me akt tĂ« prokurorit;
Atëherë kemi një dispozitë të KPrP që, në praktikë, vendoset mbi Kushtetutën dhe mbi garancitë e procesit të rregullt ligjor.
Kjo nuk është vetëm çështja ime.
Ky problem nuk prek vetëm procedimin tim. Ai prek çdo qytetar dhe çdo prokuror në Shqipëri.
Nëse pranohet që akuza mund të marrë formë jashtë bindjes së prokurorit dhe jashtë aktit formal të njoftimit, atëherë cenohet një parim bazë i shtetit të së drejtës.
Prandaj, ftoj këdo që e sheh me shqetësim këtë problematikë dhe që ka tagrin për të vënë në lëvizje Gjykatën Kushtetuese, ta bëjë këtë.
Kontrolli kushtetues i kësaj norme nuk është interes personal.
ËshtĂ« nevojĂ« pĂ«r tĂ« mbrojtur ndarjen e roleve nĂ« procesin penal, tĂ« drejtĂ«n e mbrojtjes dhe vetĂ« procesin e rregullt ligjor.

 

(As)kush nuk është mbi ligjin?!

Nga Ilir Beqaj

“Askush nuk Ă«shtĂ« mbi ligjin” ishte premtimi themelor mbi tĂ« cilin u ndĂ«rtua Reforma nĂ« DrejtĂ«si. Prej mĂ« shumĂ« se njĂ« dekade, ky slogan Ă«shtĂ« pĂ«rsĂ«ritur pa pushim.

Pas tre vitesh përballje personale direkte me sistemin e drejtësisë dhe nga ajo që shoh e dëgjoj çdo herë ne salla gjykatash pyetja që lind nuk është më retorike: Vërtet askush nuk është mbi ligjin?

Sepse në praktikë ndodh të:

– Regjistrohen procedime penale nĂ« kundĂ«rshtim me nenin 329/c tĂ« Kodit tĂ« ProcedurĂ«s Penale (kur njĂ« çështje Ă«shtĂ« pushuar, rihapja e saj bĂ«het vetĂ«m me miratim gjykate)

– Kryhen hetime pĂ«r muaj apo vite pa u regjistruar personi si “nĂ«n hetim”, duke i hequr atij çdo garanci procedurale.

– PĂ«rdoren kallĂ«zime FAKE si bazĂ« pĂ«r procedime penale, pa verifikim tĂ« identitetit dhe pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« sĂ« kallĂ«zuesit.

– Injorohen afatet ligjore 15 ditore pĂ«r t’u pĂ«rgjigjur kĂ«rkesave tĂ« mbrojtjes, duke i kthyer ato nĂ« formalitet pa efekt real.

– Sekuestrohen pajisje personale pa autorizim gjyqĂ«sor, nĂ« kundĂ«rshtim me ligjin.

– Ekzaminohen tĂ« dhĂ«na digjitale nĂ« shkelje tĂ« hapur tĂ« KonventĂ«s sĂ« Budapestit dhe standardeve ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r provat elektronike pa njoftuar personin e interesuar dhe pa prezencĂ« tĂ« mbrojtĂ«sit ligjor.

– Jepen vendime mĂ« tĂ« rĂ«nda nĂ« apel edhe kur prokurori nuk ka bĂ«rĂ« ankimim, duke cenuar parimin e sigurisĂ« juridike.
Këto nuk janë çështje thjesht procedurale. Janë shkelje të përditshme.

Problemi nuk është vetëm që ligji shkelet.

Problemi është që për këto shkelje askush nuk mban përgjegjësi.

Kur shkelja e ligjit nuk pasohet nga mbajtje pĂ«rgjegjĂ«sie, atĂ«herĂ« ligji pushon sĂ« qeni kufi. Çdokush qĂ« vepron pa mbajtur pĂ«rgjegjĂ«si, nĂ« fakt, Ă«shtĂ« mbi ligjin.

Kjo është dilema reale që duhet të diskutojmë sot: a është ndërtuar një sistem drejtësie që garanton barazi para ligjit, apo një sistem ku disa hallka të tij nuk i nënshtrohen më vetë atij?

Shteti i sĂ« drejtĂ«s nuk matet me slogane. Matet me kufijtĂ« qĂ« ligji vendos dhe me gatishmĂ«rinĂ« pĂ«r t’i zbatuar ata nga kushdo dhe ndaj kujtdo.

Kurthet procedurale me sekuestrimin e sendeve

Nga Ilir Beqaj

NĂ« procedurĂ«n penale, Kontrollet (nenet 202-207) dhe Sekuestrimet (nenet 208 – 220) janĂ« mjete pĂ«r kĂ«rkmin e ProvĂ«s. Por nuk janĂ« e njĂ«jta gjĂ«. Edhe nĂ« tekstin e KPrP janĂ« nĂ« seksione tĂ« ndryshme.
KPrP ka këto nene për kontrollet dhe sekuestrimet:
– Neni 202/a ( Vendimi pĂ«r lejimin e kontrollit)
– Neni 207 (Sekuestrimi gjatĂ« kontrollit)
– Neni 208 (objekti i sekuestrimit)
– Neni 212 (KundĂ«rshtimi i vendimit tĂ« sekuestrimit)
Sekuestrimet për kërkimin e provës në përgjthësi ndodhin gjatë zbatimit të një vendimi kontrolli personi, banese apo vendi. Sipas procedures penale vendimi për lejimin e kontrollit nuk mund të ankimohet nga personi ndaj të cilit ushtrohet kontrolli.
Por edhe pse sekuestrimet rregullohen si seksion me vehte në KPrP, me ndyshimet e KPrP në mars 2017, sekuestrimi është përfshirë edhe tek neni i kontrollit. Dmth KPrP flet për sekuestrimin edhe para se të jetë seksioni përkatës në KPrP. Kjo nuk ka as llogjikë dhe nuk është as teknikë legjislative korrekte.
Duke shfrytĂ«zuar sekuestrimin gjatĂ« kontrollit, prokurorĂ«t nuk kanĂ« me nevojĂ« tĂ« pĂ«rdorin nenin 208. Duke mos u pĂ«rdorur nenin 208, bĂ«het praktikisht i pashfrytzueshĂ«m neni 212. Nenet 208 dhe 2012 janĂ« tĂ« dy pjesĂ« e seksionit “sekuestrimet”. Neni 212 Ă«shtĂ« garancia procedurale qĂ« tĂ« ankimosh vendimin e marrĂ« sipas nenit 208. Sekuestrimet e bĂ«ra sipas nenit 208 janĂ« tĂ« ankimueshme sipas nenit 212.
Po sekuestrimet sipas 207?
Pika 1 e nenit 207 thotĂ«: “Sendet e gjetura gjatĂ« kontrollit sekuestrohen, me kusht qĂ« tĂ« jenĂ« tĂ« pĂ«rcaktuara nĂ« vendimin pĂ«r lejimin e kontrollit.”. Dmth vendimi i kontrollit qenka de facto edhe vendim sekuestrimi. Po athere pĂ«r çfarĂ« u dashka neni 208?
ÇfarĂ« Ă«shtĂ« ky? Kurth i pastĂ«r procedural ndaj qytetarĂ«ve. ProkurorĂ«t sekuestrojnĂ« sende me njĂ« vendim tĂ« paankimueshĂ«m siç Ă«shtĂ« vendimi i kontrollit.
Le të vijmë tek veprimet konkrete gjatë zbatimit të një vendimi kontrolli.
Gjate te njëjtit kontroll, hetuesit kryejnë dy veprime:
1. KontrollojnĂ« vendin (banesĂ«n, etj) dhe mbajnĂ« njĂ« proces – verbal bazuar nĂ« nenet 202-207 tĂ« KPrP.
2. Sekuestrojnë sende dhe mbajnë një proces verbal bazuar në nenet 300 dhe 301 të KPrP.
Dmth, hetuesit nuk rezulton të kenë kryer sekuestrim në bazë të nenit 207, pika 1. Edhe neni 208 i KPrP nuk referohet fare në aktet e mbajtura nga hetuesit.
Në këto kushte, neni 212 nuk ka sesi të aktivizohet. Për rrjedhojë personi të cilit i janë sekuestruar sendet nuk mund të ushtrojë të drejtën e ankimimit ndaj sekuestrimit.
Sekuestrimi i bazuar në nenin 301 të KPrP ndodh kur sekuestrimi është bërë në bazë zë nenit 207, pika 2 ose 3. Pilat 2 dhe 3 rregullojnë sekuestrimin përtej përcaktimeve të kufijve të urdhërit të sekuestrimit. Zbatimi i nenit 301 duhet të trigerojë një vendim vleftësimi sekuestroje. Në procedimin penal 190/2023 organi i akuzës ka arsyetuar para gjykatës se nuk ka nevoje për vleftësim sekuestroje, sepse ka nje vendim gjykate që ka autorizuar sekuestrimin e sendeve. Dhe ky është vendimi i kontrollit që është i paankimueshëm. Procedimi penal 190/2023 nuk është rast i izoluar ku sendet sekuestrohen me këtë procedure te paligjshme.
Ligji procedural të njeh të drejtën e ankimimit të sekuestros se sendit, por organet ligjzbatuese nuk të japin një akt konkret duke të privuar praktikisht të drejtln e ankimimit. Mungon akti që të mund të kundërshtosh.
Deri kur duhet të lejohet kjo padrejtësi. Edhe konventore, edhe kushtetuese.
Kurthet procedurale që shpjegova më sipër i ka miratuar ligjvënësi me ndryshimet e KPrP në mars 2017.
VKM nr. 606, datë 20.10.2021
PËR PËRCAKTIMIN E FUSHËS SË PËRGJEGJËSISË SHTETËRORE TË MINISTRISË SË DREJTËSISË, nĂ« pikĂ«n 2 pĂ«rcakton: “Ministria e DrejtĂ«sisĂ« Ă«shtĂ« organi pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r zbatimin e politikĂ«s sĂ« drejtĂ«sisĂ«, nĂ« kĂ«rkim tĂ« respektimit tĂ« KushtetutĂ«s, tĂ« ligjeve, realizimit dhe mbrojtjes sĂ« dinjitetit, tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut dhe lirive themelore dhe kontribuon nĂ« parandalimin e shkeljeve tĂ« ligjit, nĂ« pĂ«rputhje dhe nĂ« funksion tĂ« kĂ«rkesave tĂ« zhvillimit demokratik e tĂ« integrimit evropian tĂ« RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«.” Ministria e DrejtĂ«sisĂ« duhet tĂ« marrĂ« sa mĂ« parĂ« nismĂ«n pĂ«r harmonizimin e Kontrollit dhe Sekuestrimit nĂ« Kreun PROVA tĂ« KPrP.
Kuvendi i Shqipërisë duhet të korrigjojë gabimet e përfshira në KPrP në mars 2017.
Askush nuk duhet të kompleksohet nga Komisioni Europian i cili mund të deklarojë se reforma në drejtësi nuk preket.
GjL e ka trajtuar këtë çështje. Në jurisprudencën e GJL flitet për Urdhër Sekuestrimi. Unë besoj një procesverbal nuk ka se si të jetë as vendim dhe as urdhër sekuestrimi. Prandaj GJK dhe/ose GJL bazuar në kërkesa konkrete para tyre, duhet të rregullojnë procedurat e sekuestrimit në përgjithësi duke i garantuar kujtdo të drejtat që i njeh KEDNJ dhe Kushtetuta.
Gjykata Kushtetuese duhet të vlerësojë edhe kushtetueshmërinë e pikës 1 të nenit 207 të K.Pr.P. Kjo dispozitë lejon që sendet e përcaktuara në vendimin e lejimit të kontrollit të sekuestrohen gjatë kontrollit, ndërkohë që vetë vendimi që lejon kontrollin, sipas leximit aktual të gjykatave, nuk ankimohet drejtpërdrejt. Kjo ngre një çështje kushtetuese: a është në pajtim me të drejtën e ankimit dhe me kërkesën për mjet juridik efektiv që sekuestrimi i një sendi të mbështetet praktikisht në një akt gjyqësor i cili është i paankimueshëm?

 

Asnjë vendim unifikues i GJL nuk lidhet me ndryshimin e masës time të sigurisë

Nga Ilir Beqaj

Të enjten, më 09.04.2026, Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë diskutuan çështjen e paraburgimit. Po atë mbrëmje, në emisione televizive prime time, u trajtua e njëjta temë. Në pothuajse të gjitha studiot, për ilustrim, u përdor edhe fotografia ime. Sipas drejtuesve të këtyre emisioneve, vendimi unifikues i Gjykatës së Lartë po merret edhe për të më liruar mua nga paraburgimi.

Kjo është e pasaktë. Një person në paraburgim nuk është ende i dënuar. Për rrjedhojë, juridikisht nuk bëhet fjalë për lirim nga vuajtja e një dënimi, por për shqyrtim të masës së sigurisë. Nëse një i akuzuar, para një vendimi të formës së prerë, qëndron në paraburgim apo nën një masë më të lehtë sigurie, kjo nuk paragjykon fajësinë dhe as vendimin penal përfundimtar ndaj tij. Kjo nuk është lojë fjalësh, por çështje mentaliteti. Pikërisht për këtë arsye duhet ndalur helmimi i opinionit publik me tezën se po lirohen të korruptuarit.

Sa i përket rastit tim, unë nuk pres asgjë nga vendimi unifikues që pritet të marrë Gjykata e Lartë, as nga ndonjë vendim tjetër i tillë.

Pas 21 muajsh në paraburgim, të martën, më 07.04.2026, gjatë shqyrtimit të kërkesës sime për ndryshimin e masës së sigurisë, organi i akuzës paraqiti kundërshtime që, sipas meje, mbështeteshin vetëm në gënjeshtra. Kur një prokuror, në emër të shtetit, paraqet si argumente gënjeshtra, atëherë asnjë vendim i Gjykatës së Lartë, i Gjykatës Kushtetuese apo i Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut nuk mund të shërbejë realisht si pikë referimi.

Gënjeshtra nr.1

Organi i akuzës deklaroi se, gjatë fazës së hetimeve, unë nuk kam kërkuar asnjëherë ndryshimin e masës së sigurisë. Gjyqtarja e seancës paraprake është vënë në dijeni prej meje në seancë se, në seancën gjyqësore të datës 30.12.2024, kur organi i akuzës kërkoi shtyrjen e afatit të hetimeve, mbrojtja ime ligjore kërkoi zëvendësimin e paraburgimit me një masë më të lehtë. Kjo kërkesë u rrëzua nga gjyqtarja e hetimeve paraprake. Ky moment është i pasqyruar si në procesverbal, ashtu edhe në vendimin e gjykatës.

Gënjeshtra nr. 2

Organi i akuzĂ«s deklaroi se, pĂ«r llogari tĂ« kĂ«tij procedimi penal, unĂ« kam kryer veprime tĂ« paligjshme ndĂ«rkohĂ« qĂ« ndaj meje ekzistonte njĂ« tjetĂ«r çështje penale. KĂ«tĂ« pretendim e kam kundĂ«rshtuar qĂ« nĂ« tetor 2025, gjatĂ« seancĂ«s paraprake. NĂ« procedimin penal nr. 13/2020 (“Sterilizimi”), i lidhur me veprime tĂ« kryera nĂ« kohĂ«n kur kam qenĂ« ministĂ«r i ShĂ«ndetĂ«sisĂ« — detyrĂ« nga e cila jam larguar nĂ« mars 2017 — statusi “person nĂ«n hetim” mĂ« Ă«shtĂ« komunikuar mĂ« 17.11.2023, nĂ« orĂ«n 21:00. TĂ« nesĂ«rmen kam dhĂ«nĂ« dorĂ«heqjen nga detyra e Drejtorit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« SASPAC. NĂ«se ky pretendim Ă«shtĂ« paraqitur mĂ« parĂ« nga organi i akuzĂ«s dhe Ă«shtĂ« kundĂ«rshtuar prej meje, rikthimi i tij sĂ«rish nĂ« prill 2026 nga i njĂ«jti prokuror nuk Ă«shtĂ« gjĂ« tjetĂ«r veçse gĂ«njeshtĂ«r.

Gënjeshtra nr. 3

Organi i akuzës deklaroi se unë duhet të vazhdoj të qëndroj në paraburgim sepse, edhe nga vendi ku ndodhem, paskam kontakte me punonjës të SASPAC. Sipas këtij pretendimi, fakti që gjatë seancës kam sjellë informacion mbi dokumentacionin që ndodhet në arkivën e SASPAC provon se këtë informacion e marr prej tyre.

Ndaj meje është një akuzë për falsifikim. Pasi jam njohur me dosjen hetimore, kam konstatuar se në të nuk ndodhet asnjë dokument origjinal. Në qershor 2025, mbrojtja ime ligjore mori një përgjigje zyrtare nga SASPAC, sipas së cilës organi i akuzës kishte sekuestruar vetëm regjistrat e protokollit dhe asnjë dokument origjinal. Kjo përgjigje zyrtare i është bërë e ditur si gjykatëses, ashtu edhe organit të akuzës gjatë seancës paraprake.

Gënjeshtra nr. 4

Organi i akuzës deklaroi se koha e gjatë e kaluar në paraburgim nuk duhet marrë parasysh, sepse, sipas tij, unë e kam zvarritur me vetëdije procesin gjatë seancës paraprake. E vërteta është se, pas njoftimit të akuzës, na janë vënë në dispozicion 25,000 faqe të dosjes hetimore, të pasistemuara në volume si një fashikull normal hetimor. Në fazën e parë të seancës paraprake konstatuam se mungonin edhe 9,000 faqe të tjera të dosjes hetimore. U desh kohë ti marrim e ti studjojmë. Ndërkohë, në kushtet e paraburgimit, ka qenë e pamundur për mua të njihem normalisht me përmbajtjen elektronike të dosjes hetimore, përfshirë CD-të dhe USB-të.

Sikur të mos mjaftonin këto katër gënjeshtra, organi i akuzës shtoi edhe një tjetër argument të çuditshëm. Sipas tij, unë duhet të vazhdoj të qëndroj në paraburgim sepse, më 28.12.2023, një person tjetër i përfshirë në këtë çështje, gjatë kontrollit të banesës së tij, ka fshirë të dhëna nga një telefon celular.

Besoj se kushdo e kupton se deklarime tĂ« tilla, nĂ« njĂ« seancĂ« pĂ«r ndryshimin e masĂ«s sĂ« sigurisĂ«, nuk mund t’i parashikojĂ«, t’i mbulojĂ« apo t’i zgjidhĂ« asnjĂ« vendim unifikues, njĂ«sues apo çfarĂ«do lloj vendimi tjetĂ«r.

Prandaj, kushdo le ta heqĂ« merakun se vendimi i GjykatĂ«s sĂ« LartĂ« po merret pĂ«r t’i ndryshuar masĂ«n e sigurisĂ« Ilir Beqajt.

Ilir Beqaj duhet të vazhdojë të qëndrojë në burg si dëshmi e suksesit të reformës në drejtësi.

 

Ilir Beqaj: Unë nuk i fshihem drejtësisë, por pranoj të përballem me atë!

Gjykata e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) vendosi të shtyjë për në datën 7 prill shqyrtimin e kërkesës për lirimin e ish-ministrit të Shëndetësisë, Ilir Beqaj.

Në seancën e sotme, ishte vetë Beqaj ai që argumentoi të gjitha arsyet pse gjykata duhet të ndryshonte masën e sigurisë ndaj tij. Beqaj ndodhet në paraburgim prej 21 muajsh.

Fjala e plotë:

E nderuar zonja gjyqtare,

Kërkesa ime mbështetet në nenin 260 të K.Pr.P. dhe lidhet me gjendjen aktuale procedurale, jo thjesht me rivlerësimin abstrakt të vendimit fillestar të datës 03.07.2024. Edhe nëse gjykata çmon se masa fillestare ka qenë e justifikuar në kohën e caktimit të saj, sot nevojat e sigurimit kanë rënë krejtësisht. Pas 21 muajsh paraburgim, me hetime të përfunduara, ekspertime të të dhënave digjitale të kryera, dëshmitarë të akuzës të pyetur dhe me kërkesa për gjykim të shkurtuar nga të gjithë të psndehurit, masa e arrestit në burg ndaj meje nuk është më masë e domosdoshme dhe proporcionale.

Siç edhe ju tashmĂ« e dini prej datĂ«s 04.07.2024, unĂ« jam nĂ« njĂ« masĂ« shtrĂ«nguese “Arrest me burg”. NdĂ«rsa sot jam para jush bazuar nĂ« tĂ« drejtĂ«n qĂ« mĂ« jep neni 260 i KPrP.

Pikat 1 dhe 2 të këtij neni sanksionojnë:

“1. Masat shtrĂ«nguese dhe ndaluese revokohen menjĂ«herĂ« kur del se mungojnĂ« kushtet dhe kriteret e zbatimit tĂ« tyre.

2. Kur nevojat e sigurimit zbuten ose kur masa e zbatuar nuk i pĂ«rgjigjet mĂ« rĂ«ndĂ«sisĂ« sĂ« faktit ose dĂ«nimit qĂ« mund tĂ« caktohet, gjykata e zĂ«vendĂ«son masĂ«n me njĂ« tjetĂ«r mĂ« tĂ« lehtĂ«.”

A jam unë sot përpara një situate që lidhet me pikat 1 dhe/ose 2 të këtij neni? Unë mendoj se po dhe më lejoni të jua shpjegoj pse.

Por, fillimisht, edhe pse jemi përpara një fakti të kryer dhe se ajo që do të them nuk ka lidhje konkrete me vendimmarrjen tuaj të sotme, më lejoni të jap konsideratën sa vijon. Në vendimin e datës 03.07.2024 që më është vendosur masë sigurie, vendimamarrja është bazuar në nene të KPrP ku flitet vetëm për të pandehurin dhe jo për personin nën hetim. Në praktikën proceduese dhe gjyqësore ky nuk është i vetmi rast që merren vendime që nuk bazohen në ligj. Madje GJL e interpreton nenin 230 me zgjerim, sepse i referohet edhe personit nën hetim me këtë nen. Neni 230 flet vetëm për të pandehur, ndërsa personi nën hetim nuk përmendet fare. Ndërkohë që doktrina e ndalon interpretimin me zgjerim të procedurës penale. E bëra këtë deklaratë se dua të jetë e shënuar në procesverbalin e kësaj seance.

E nderuar zonja gjyqtare,

Ka praktikisht një vit që jemi në seancë paraprake. Po pse po vij sot me këtë kërkesë dhe nuk kam ardhur më parë?

Në datë 26.06.2025, dmth para 9 muajsh, kam bërë kërkesë në GjK për rrëzimin e vendimit të datës 03.07.2024.

Në datë 26.09.2025, Gjykata Kushtetuese ka vendosur ta pranojë këtë kërkesë dhe ka njoftuar se shqyrtimi do të bëhet në 23.12.2025. Në fakt dispozitivi u shpall në 28.01.2026, ndërsa arsyetimi u bë publik vetem para 4 javësh nga sot. Gjatë gjithë kësaj periudhe kam pritur vendimin e GJK. Gjykata Kushtetuese e rrëzoi kërkesën time (5 pro dhe 2 kundër). Në arsyetimin e saj gjykata edhe pse është mbledhur në datë 28.01.2026, ka vlerësuar ekskluzivisht situatën në datë 03.07.2024.

Ndërkohë në datë 27.03.2026 kam mbaruar mbrojtjen time para jush, edhe pse ende nuk është shprehur ende mbrojtësi im ligjor.

Le të vijmë tek 3 kushtet e pikës 3 të nenit 228 të KPrP.

Germa a, sanksionon se: “kur ekzistojnĂ« shkaqe tĂ« rĂ«ndĂ«sishme qĂ« vĂ«nĂ« nĂ« rrezik marrjen ose vĂ«rtetĂ«sinĂ« e provĂ«s, bazuar nĂ« rrethana fakti qĂ« duhet tĂ« tregohen posaçërisht nĂ« arsyetimin e vendimit”.

Lidhur me gërmën a) deklaroj sa vijon:

Së pari, më mirë se kushdo nëse unë rrezikoj marrjen e provave këtë e di organi i akuzës. Sipas përmbajtjes së dosjes hetimore, nga 20.09.2023 deri në 04.07.2024, jam ndjekur, përndjekur, gjurmuar dhe përgjuar nga organi i akuzës. Në këta 9,5 muaj nuk kanë gjetur asnjë veprim timin, në dëm të provave dhe nuk kanë gjetur asnjë ndikim tek personat që kanë marrë në pyetje.

SĂ« dyti, nĂ« datĂ«n 27.03.2026, kĂ«rkova vetĂ«m qĂ« tĂ« merren dokumentat origjinalĂ« nĂ« SASPAC. ËshtĂ« provuar qĂ« nuk kam bĂ«rĂ« asnjĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« ndikuar nĂ« kĂ«to prova nga data 28.12.2023 kur jam njohur me kĂ«tĂ« procedim penal deri nĂ« 04.07.2024. Kam kĂ«rkuar pĂ«rkthim zyrtar tĂ« dokumentave. Kam kĂ«rkuar dhe ekspertim financiar. Nuk ka asnjĂ« mundĂ«si se si tĂ« ndikoj tek kĂ«to prova. Ekspertimi i kompjuterave dhe telefonave celulare ka perfunduar. Pyetja e tĂ« gjithĂ« punonjĂ«sve tĂ« SASPAC ka pĂ«rfunduar, po ashtu dhe marrja e dĂ«shmisĂ« e çdo personi qĂ« ka vlerĂ«suar organi i akuzĂ«s. Duke kĂ«rkuar gjykim tĂ« shkurtuar kam hequr dorĂ« nga kontradiktoriariteti i deklarimeve tĂ« çdo personi qĂ« ka dhĂ«nĂ« dĂ«shmi gjatĂ« fazĂ«s sĂ« hetimeve.

GĂ«rma b, sanksionon se: “kur i pandehuri Ă«shtĂ« larguar ose ekziston rreziku qĂ« ai tĂ« largohet”. Besoj se nĂ« rastin tim Ă«shtĂ« fjala pĂ«r pjesĂ«n e dytĂ«, pra ekziston rreziku qĂ« unĂ« tĂ« largohem.

Së pari, dua të evidentoj se unë nuk i fshihem drejtësisë, por pranoj të përballem me atë.

UnĂ« kam dy procedime njĂ«herazi nĂ« SPAK. NĂ« tĂ« dy kĂ«to gjykime, ju e nderuar zonja gjyqtare keni qĂ«nĂ« pjesĂ« nĂ« faza tĂ« caktuara tĂ« gjykimit. Besoj se keni konstatuar se unĂ« jam prezent nĂ« çdo seancĂ« personalisht, vij i pĂ«rgatitur, nuk pĂ«rtoj tĂ« evidentoj çdo gjĂ« qĂ« vlerĂ«soj qĂ« duhet ti paraqes gjykatĂ«s. NĂ« procedimin penal 13/2020, siç ju jeni nĂ« dijeni, kam kĂ«rkuar gjykim tĂ« zakonshĂ«m. ËshtĂ« nĂ« interesin tim tĂ« mos i shmangem atij gjykimi.

SĂ« dyti, gjykatat kanĂ« vlerĂ«suar se ekziston rreziku se unĂ« mund tĂ« largohem sepse veprat penale pĂ«r tĂ« cilat hetohem kanĂ« dĂ«nime tĂ« larta. Gjykatat qĂ« kanĂ« vlerĂ«suar masat e sigurisĂ« nĂ« datĂ« 06.07.2024 dhe 07.08.2024 i kanĂ« lĂ«nĂ« detyra organit tĂ« akuzĂ«s tĂ« hetojĂ« dhe tĂ« gjejĂ« prova bindĂ«se pĂ«r akuzĂ«n e korrupsionit pasiv dhe mashtrimit. GjatĂ« hetimeve, edhe nĂ« datĂ« 30.12.2024, gjykata urdhĂ«roi organin e akuzĂ«s tĂ« bĂ«je ekspertizĂ« financiare. Organi i akuzĂ«s pati 9 muaj kohĂ« dhe nuk i provoi dot kĂ«to akuza, pavarĂ«sisht se i ka tĂ« pĂ«rfshirĂ« nĂ« njoftimin e akuzĂ«s. Duke qĂ«nĂ« se akuza pĂ«r korrupsion dhe mashtrim me pasoja tĂ« rĂ«nda Ă«shtĂ« e paprovuar, akuzat tjera e kanĂ« dĂ«nimin maksimal jo tĂ« lartĂ«. UnĂ« ju kam parashtruar qĂ«ndrimin tim nĂ« 27 mars 2026 se edhe pĂ«r kĂ«to akuza jam i pafajshĂ«m. NdĂ«rkohe, nĂ« jurisprudencĂ«n e GJKKO, pĂ«r veprat penale tĂ« mosdeklarimit tĂ« pasurisĂ« dhe tĂ« shkeljes sĂ« barazisĂ« nĂ« tender, vendimet e zakonshme pĂ«r masĂ«n e sigurisĂ« janĂ« mĂ« tĂ« lehta se “Arrest me burg”.

SĂ« treti, unĂ« kam kryer deri sot 21 muaj burg dhe duke qĂ«nĂ« se jam nĂ« paraburgim kam kryer praktikisht 31.5 muaj tĂ« njĂ« dĂ«nimi eventual. NĂ« vendimin pĂ«r çështjen time, GJK ka arsyetuar se e drejta pĂ«r garanci pasurore sipas nenit 28, pika 3 tĂ« KushtetutĂ«s “lidhet me kohĂ«zgjatjen e masĂ«s, nĂ« rast tĂ« kontrollit vijues tĂ« vendimeve pĂ«r caktimin e saj.”

GĂ«rma c, sanksionon se: “kur pĂ«r shkak tĂ« rrethanave tĂ« faktit dhe personalitetit tĂ« tĂ« pandehurit ka rrezik qĂ« ai tĂ« kryejĂ« krime tĂ« rĂ«nda ose tĂ« tĂ« njĂ«jtit lloj me atĂ« pĂ«r tĂ« cilin procedohet”.

Për mua ka qënë absurde qe në krye të herës arsyetimi i gjykatave se ekziston rreziku të kryej krime të të njëjta apo më të rënda. Veprat për të cilat procedohet presupozuojnë ushtrimin e një funksioni publik ose një mundësi konkrete ndikimi në procedura administrative/prokuruese. Duke qenë se nuk ushtroj më funksion publik që prej 20.11.2023 dhe duke kërkuar zëvendësimin e masës me arrest në shtëpi, rreziku i përsëritjes së veprave të të njëjtit lloj është praktikisht i neutralizuar. Lidhur me personalitetin, më lejoni të them se pas 1,5 vjet hetime në procedimin penal 190/2023 nuk u provua asnjë qindarkë përfitimim i paligjshëm duke ushtruar detyrën e drejtorit të përgjithshëm te SASPAC. Në procedimin penal 13/2020 jam hetuar për korrupsion dhe nuk është ngritur akuzë. Jam hetuar në 2016 dhe 2017 për shpërdorim detyre dhe korruosion por çështjet penale janë pushuar me vendim.

Praktika gjyqësore e GJKKO njeh ndryshimin e masës edhe në fazën e seancës paraprake, kur nevojat e sigurimit janë zbutur. Psh në rastin e Sali Berisha, masa e sigurisë ështe ndryshuar në seancë paraprake.

E nderuar zonja Gjyqtare,

5 arsyet e mëposhtëme:

– ÇfarĂ« parashtrova mĂ« sipĂ«r

– 21 muaj paraburgim

– PĂ«rfundimi i hetimeve

– TĂ« gjithĂ« te pandehurit kanĂ« kĂ«rkuar gjykim tĂ« shkurtuar

– Vendimi i GJK pĂ«r kĂ«rkesen time, posaçërisht arsyetimi pĂ«r garancinĂ« pasurore

janë rrethana të reja sipas kërkesave të pikave 1 dhe 2 të nenit 260 të KPrP.

Prandaj kërkoj zëvendësimin e masës së arrestit në burg me masën arrest në shtëpi, si një masë e mjaftueshme për të garantuar zhvillimin e rregullt të gjykimit në vijim. Sidoqofte, në alternativë, kam kërkuar edhe zbatimin e garancisë pasurore.

Faleminderit

“DrejtĂ«sia e vonuar humbet funksionin e saj”/ Ilir Beqaj letĂ«r GjykatĂ«s Kushtetuese

Nga Ilir Beqaj

Të nderuar anëtarë të Gjykatës Kushtetuese!

Po ju drejtohem publikisht pas njoftimit tĂ« publikuar nĂ« faqen web tĂ« GjykatĂ«s mĂ« 28 janar 2026, ku bĂ«het e ditur se Ă«shtĂ« rrĂ«zuar kĂ«rkesa ime pĂ«r tĂ« kundĂ«rshtuar vendimin e GJKKO tĂ« datĂ«s 6 korrik 2024 mbi masĂ«n e sigurimit “arrest nĂ« burg”.

Kjo padyshim më bën subjektiv dhe ju besoj edhe për këtë arsye mund ta neglizhoni këtë komunikim. E keni gati klishe­në që vendimet e gjykatës nuk komentohen.

Por, meqë shqiptarët fitojnë çështje në GJEDNJ (Strasburg), kjo ndodh sepse ja që edhe ju jepkeni vendime të padrejta.

Atëherë, në një shoqëri demokratike, si e jona, çdokush ka të drejtë të shprehet lirshëm kundër padrejtësive. Mjafton që ta bëjë në mënyrë të paqtë dhe etike.

Ende nuk kam dijeni të rezultatit të votimit. Por rrëzimi i kërkesës tregon se kundër kërkesës sime kanë votuar të paktën 4 gjyqtarë, por ndoshta kanë votuar en bloc të tetë gjyqtarët.

Ky komunikim publik është vetëm për ata gjyqtarë që kanë votuar rrëzimin e kërkesës.

Kam bĂ«rĂ« kĂ«rkesĂ« nĂ« GjykatĂ«n tuaj tĂ« nderuar mĂ« 1 korrik 2025. Sipas njoftimit tĂ« kahershĂ«m, seanca do tĂ« zhvillohej nĂ« datĂ« 23 dhjetor 2025, ndĂ«rsa njoftimi i rrĂ«zimit tĂ« kĂ«rkesĂ«s u bĂ« publik mĂ« 28 janar 2026. Kaq mjafton pĂ«r tĂ« kuptuar se sa seriozĂ« jeni nĂ« trajtimin e çështjeve qĂ« gjykoni. 7 muaj pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« vlerĂ«simin e njĂ« mase sigurie. A ka kuptim qĂ« tĂ« jepni njĂ« vendim pĂ«r njĂ« masĂ« sigurie 19 muaj nga dhĂ«nia e vendimit tĂ« parĂ«? NjĂ« shqyrtim i tillĂ« i stĂ«rzgjatur e humbet funksionin e tij si garanci efektive. ÇfarĂ« lloj drejtĂ«sie qenka kjo? Kujt i duhet kjo lloj drejtĂ«sie kaq e vonuar?

PĂ«r ju kĂ«rkesat pĂ«r rrĂ«zim tĂ« vendimeve tĂ« masave tĂ« sigurimit mund tĂ« jenĂ« “bezdisĂ«se”, mund tĂ« jenĂ« “tĂ« dorĂ«s sĂ« dytĂ«â€ krahasuar me çështje tĂ« tjera shumĂ« mĂ« themelore pĂ«r shtetin e sĂ« drejtĂ«s qĂ« gjykoni, por kjo nuk duhet t’ju çojĂ« nĂ« vlerĂ«sime krahasimisht mĂ« simpliste nĂ« raste si ky i imi.

Më 6 korrik 2024 GJKKO ka arsyetuar se, meqë veprat penale që dyshohet se kam kryer si funksionar i lartë parashikojnë dënim të lartë, ekziston rreziku që të largohem nga Shqipëria. Edhe Apeli i GJKKO më 7 gusht 2024 ka konfirmuar këtë rrezik.

Por vetë tekstet e arsyetimeve të vendimeve të shkallës së parë dhe Apelit të GJKKO, nëse lexohen, janë kontradiktore me vendimet e po këtyre gjykatave ndaj meje.

Nga leximi i vendimeve që unë kam kërkuar të rrëzoni rezulton:

Funksionar i lartë

Gjykatat (6 korrik dhe 7 gusht) kanë arsyetuar që në krye të herës se drejtori i përgjithshëm i SASPAC nuk është funksionar i lartë as sipas Kushtetutës (neni 135, pika 2) dhe as sipas KPrP (75/a). Anipse SPAK ka hyrë në vitin e shtatë të funksionimit, ende nuk di se kë ka subjekt të vetin.

Korrupsioni pasiv

Gjykatat (6 korrik dhe 7 gusht 2024) kanë arsyetuar që në krye të herës se dyshimet për korrupsion pasiv bazohen vetëm në hamendje. Kanë ftuar organin e akuzës për hetime të mëtejshme edhe për të përcaktuar vlerën e dyshuar të korrupsionit, sepse kjo lidhet edhe me kompetencën lëndore të SPAK. Në mungesë të një vlere korrupsioni, sado minimale qoftë, akuza për korrupsion nuk ka ekzistuar që në krye të herës.

Mashtrim me pasoja të rënda

Se si kualifikohet pasoja e rĂ«ndĂ« nĂ« ligjin penal shqiptar e pĂ«rcakton njĂ« vendim unifikues i GJL i vitit 2003. Por vetĂ« ai vendim thotĂ« se, bazuar nĂ« “zhvillimin aktual tĂ« vendit” (pra tĂ« vitit 2003), pasojĂ« e rĂ«ndĂ« Ă«shtĂ« çdo vlerĂ« mbi 2 milionĂ« lekĂ«. Paga minimale nĂ« shkallĂ« vendi Ă«shtĂ« rritur 5 herĂ« nga 2003. A nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« atĂ«herĂ« vlera minimale e pasojĂ«s sĂ« rĂ«ndĂ« 10 milionĂ« lekĂ«? Por kjo e rrĂ«zon pasojĂ«n e rĂ«ndĂ«. PĂ«r koincidencĂ«, njĂ« ditĂ« para rrĂ«zimit tĂ« kĂ«rkesĂ«s ndaj meje, Kuvendi miratoi ndryshime nĂ« Kodin Penal. Neni 143/a/8 flet pĂ«r mashtrim ndaj interesave financiare tĂ« BE-sĂ«. Pra, vepra penale e dyshuar pĂ«r mua sipas nenit 143 qenka e cilĂ«suar gabim. Mbrojtja ime nuk ka si ta dinte kĂ«tĂ« gjĂ« deri mĂ« 30 tetor 2025, kur ka sjellĂ« informacione tek ju. Por ju vetĂ« duhet tĂ« jeni tĂ« interesuar pĂ«r zhvillimin e ligjit penal nĂ« ShqipĂ«ri. Neni 143/a/8 i Kodit Penal besoj se do tĂ« jetĂ« nĂ« fuqi pas 2–3 javĂ«sh. Prandaj edhe akuza pĂ«r mashtrim nuk ka ekzistuar qĂ« nĂ« krye tĂ« herĂ«s.

Shkelje e barazisë në tender

Mjafton një vendim i GJK i vitit 2006 për të provuar se akuza për shkelje të barazisë në tender është e pabazuar që në krye të herës. Acquis i BE-së nuk është burim i së drejtës penale në Shqipëri. Shqipëria nuk është ende shtet anëtar i BE-së. Rregulloret e BE-së që pretendohet se kam shkelur nuk janë ende ligj në Shqipëri. Ndërsa i famshmi Udhëzuesi PRAG nuk është ligj as në BE, as në Shqipëri. Ja pra që edhe ky dyshim nuk ka ekzistuar që në krye të herës.

Nëse sa më sipër mund të duket se i përket gjykimit të themelit, unë nuk pajtohem.

Nuk pajtohem sepse veprat penale tĂ« dyshuara u vendosĂ«n artificialisht nĂ« kĂ«rkesĂ«n e SPAK pĂ«r masĂ« sigurie. U rrit artificialisht dĂ«nimi maksimal pĂ«r tĂ« ngritur alibinĂ« e rrezikut tĂ« largimit. ÇfarĂ« mĂ« shtynte mua tĂ« largohesha nga vendi? E kisha dhe e kam njĂ« procedim tjetĂ«r penal pĂ«r njĂ« fakt penal shumĂ« mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ« dhe kisha masĂ«n “detyrim paraqitje”.

Sipas procedurĂ«s suaj, ne nuk kemi mundĂ«sinĂ« tĂ« dĂ«gjohemi. Rregullat tuaja na pengojnĂ« tĂ« flasim vetĂ« para jush. NĂ« 7 muaj qĂ« trajtoni çështjen nuk na jepni as 2 orĂ« kohĂ« mundĂ«sinĂ« tĂ« flasim para jush. NĂ«se do ta kisha pasur mundĂ«sinĂ«, sa parashtrova mĂ« sipĂ«r do t’i kishit dĂ«gjuar prej meje mĂ« 23 dhjetor 2025. Edhe ndryshimet e pritshme nĂ« Kodin Penal, sepse drafti me ndryshimet kishte dalĂ« nĂ« konsultim publik qĂ« nĂ« tetor 2025.

E kam të qartë se çfarë do të ketë arsyetimi i rrëzimit të kërkesës. Shumë formalist do të jetë. Arsyetim tipik i një gjykate fakti.

Por ju, të nderuar, nuk jeni shkalla e katërt e gjyqësorit në Shqipëri.

Ka vite që jeni kthyer në shkallë të katërt gjykimi. Ka ndodhur ditë pas dite. E kanë sjellë këtë frymë ata anëtarë që kanë ardhur nga gjyqësori. Kanë sjellë frymën proceduraliste, afatet e tejzgjatura të gjykimit dhe arsyetimit.

Prandaj ndoshta duhet ndaluar me ligj që gjyqtarët nga tre shkallët e gjyqësorit të jenë anëtarë të GJK.

Kjo javë filloi me formalizimin e Korporatës së Drejtësisë. Të hënën u bë mbledhja inauguruese e Korporatës. Në atë mbledhje u nda edhe shqetësimi për raportin e zhdrejtë midis të paraburgosurve dhe të burgosurve në Shqipëri.

Unë nuk prisja pranim të kërkesës sime thjesht dhe vetëm se i përkas këtij raporti të zhdrejtë. Por rrëzimi i palogjikshëm i kërkesës sime është dëshmi e qartë se juve nuk ju ndjen fare për shqetësimet e shoqërisë shqiptare.

Të nderuar anëtarë të Gjykatës,

Unë nuk kam ndonjë interes të veçantë për arsyetimin e vendimit.

Por ju keni mundësinë të silleni si gjykatë e ligjit. Në të mirë të kujtdo që ndeshet në tre shkallët e gjykimit me çështje si këto që ndeshën në rastin tim.

Keni mundësinë të vendosni kornizën e funksionarëve të lartë subjekt i SPAK.

Keni mundësinë të vlerësoni peshën ligjore të rregulloreve të BE-së për sa kohë Shqipëria nuk është vend anëtar i BE-së.

Keni mundësinë të vendosni një mekanizëm që i lejon gjykatave të aktualizojnë vlera absolute monetare të kahershme që përcaktojnë shkallë të posaçme dëmi penal.

Nëse jepni vlerësim për këto çështje, do të ndikoni drejtpërdrejt edhe në uljen e çështjeve gjyqësore, sepse do të orientoni gjykatat në vendimmarrje më të unifikuara.

Shpresoj që vendimi i arsyetuar të jetë në lartësinë e rolit tuaj: mbrojtje reale e lirisë dhe e ligjshmërisë.

Kompjuteri dhe telefoni celular janĂ« “sisteme kompjuterike”

Nga Ilir Beqaj

NĂ« praktikĂ«n penale po haset shpesh qĂ« pajisjet digjitale (laptopĂ«, desktopĂ«, smartphone) trajtohen si “sende/prova materiale” nĂ« kuptimin klasik, ndĂ«rkohĂ« qĂ« thelbi i ndĂ«rhyrjes nuk Ă«shtĂ« hardware-i, por tĂ« dhĂ«nat e ruajtura nĂ« to.

NĂ« çështjen “Studio Pustina” (vendim i GjykatĂ«s Kushtetuese) del nĂ« pah njĂ« debat thelbĂ«sor: si duhet kuptuar “sistemi kompjuterik” dhe cilat garanci procedurale kĂ«rkohen kur organet e procedimit penal nxjerrin dhe kopjojnĂ« tĂ« dhĂ«na.
Arsyetimi i këtij vendimi hedh dritë edhe mbi shkelje të të drejtave themelore që u bëhen shtetasve shqiptarë në të tri shkallët e gjykimit penal në Shqipëri.
Vendimet:
‱ nr. 206, datĂ« 01.06.2023, tĂ« GJKKO-sĂ«, shkalla e parĂ«;
‱ nr. 128, datĂ« 15.09.2023, tĂ« GJKKO-sĂ«, apel;
‱ nr. 00-2024-741 (26), datĂ« 08.02.2024, tĂ« Kolegjit Penal tĂ« GjykatĂ«s sĂ« LartĂ«;
janë, në vlerësimin tim, në kundërshtim me KEDNJ-në, Kushtetutën, Konventën e Budapestit dhe KPrP-në, lidhur me administrimin e të dhënave kompjuterike.
TĂ« tri vendimet e sipĂ«rcituara keqlexojnĂ« pĂ«rkufizimin e “sistemit kompjuterik” nĂ« nenin 1 tĂ« KonventĂ«s sĂ« Budapestit.
Një lexim i kuptueshëm i përkufizimit është ky:
“Sistem kompjuterik” do tĂ« thotĂ«:
1. çdo pajisje që, në bazë/në zbatim të një programi, kryen përpunimin automatik të të dhënave;
ose
2. një grup pajisjesh të ndërlidhura ose të lidhura, një ose më shumë prej të cilave, në bazë/në zbatim të një programi, kryejnë përpunimin automatik të të dhënave.
Qoftë rasti (1), qoftë rasti (2), kanë të përbashkët faktin që, në bazë/në zbatim të një programi, kryejnë përpunimin automatik të të dhënave.
Kriteret e mĂ«sipĂ«rme pĂ«r t’u quajtur “sistem kompjuterik” i plotĂ«son sot edhe çdo smartphone. ËshtĂ« pajisje, e lidhur dhe e ndĂ«rlidhur me pajisje tĂ« tjera dhe, nĂ« bazĂ« tĂ« njĂ« programi, kryen pĂ«rpunim automatik tĂ« tĂ« dhĂ«nave. (Edhe pa kĂ«tĂ« element “lidhjeje”, vetĂ« alternativa “çdo pajisje” nĂ« pĂ«rkufizim Ă«shtĂ« e mjaftueshme.)
Janë këto të fundit, dmth. të dhënat, ato që u interesojnë hetuesve dhe prokurorëve. Prandaj sekuestrimi i një kompjuteri nuk ka si të jetë qëllim në vetvete. Qëllimi janë të dhënat.
Pasi sekuestrohet sistemi kompjuterik, sipas asaj qĂ« SPAK, si subjekt i interesuar, ka parashtruar nĂ« GjykatĂ«n Kushtetuese nĂ« çështjen Pustina (pika 16.8 e vendimit tĂ« GJK-sĂ«), “imazhet dhe kopjet e raporteve tĂ« tĂ« dhĂ«nave tĂ« nxjerra ruhen nĂ« pajisje ruajtĂ«se qĂ« nuk janĂ« tĂ« lidhura nĂ« internet”. Thelbi janĂ« “tĂ« dhĂ«nat e nxjerra”. JanĂ« kĂ«to qĂ«, realisht, sekuestrohen.
Sekuestrimi i tĂ« dhĂ«nave kompjuterike pĂ«r qĂ«llim tĂ« njĂ« procedimi penal gjen rregullim nĂ« nenin 208/a tĂ« KPrP-sĂ« (Sekuestrimi i tĂ« dhĂ«nave kompjuterike). Titulli i nenit Ă«shtĂ« “Sekuestrimi i tĂ« dhĂ«nave kompjuterike”. Dispozita e lidh zbatimin me “krime qĂ« lidhen me teknologjinĂ« e informacionit”, por nĂ« praktikĂ« prova digjitale (tĂ« dhĂ«nat kompjuterike) shfaqet nĂ« njĂ« numĂ«r shumĂ« tĂ« madh procedimesh penale, edhe kur vepra penale nuk Ă«shtĂ« “krim i TI-sĂ«â€.
Prandaj, bazuar në përkufizimin e Konventës së Budapestit dhe në nenin 208/a të KPrP-së, sekuestrimi i të dhënave kompjuterike bëhet, si rregull, vetëm pas një urdhërimi gjyqësor (dhe me kufij të qartë të ndërhyrjes).
QĂ«llimi janĂ« “tĂ« dhĂ«nat”, jo “sendi”.
Kur sekuestrohet njĂ« pajisje, hetimi realisht synon hyrjen, kĂ«rkimin, nxjerrjen, kopjimin dhe analizimin e tĂ« dhĂ«nave. Edhe vetĂ« praktika e ruajtjes sĂ« “imazheve/kopjeve” tĂ« tĂ« dhĂ«nave (offline, jashtĂ« internetit) e pranon qĂ« objekti real janĂ« tĂ« dhĂ«nat e nxjerra.
Sipas tri vendimeve të sipërcituara:
“Pajisjet e sekuestruara, ndĂ«rsa janĂ« tĂ« pandĂ«rlidhura nĂ« njĂ« rrjet/sistem kompjuterik, nĂ« referim tĂ« nenit 1 tĂ« KonventĂ«s ‘PĂ«r krimin nĂ« fushĂ«n e kibernetikĂ«s’ (Konventa e Budapestit), nuk janĂ« sisteme kompjuterike nĂ« kuptim tĂ« nenit 208/a tĂ« KPP-sĂ«, por veçse mekanizma tĂ« automatizuar ose sende nĂ« kuptim tĂ« nenit 187 tĂ« KPP-sĂ«, tĂ« cilat, me tĂ« dhĂ«nat apo gjurmĂ«t qĂ« mund tĂ« pĂ«rmbajnĂ«, shĂ«rbejnĂ« si prova materiale.”
SĂ« pari, mĂ« lart Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« shpjegimi pse edhe njĂ« kompjuter i vetĂ«m Ă«shtĂ« “sistem kompjuterik” sipas KonventĂ«s (pĂ«rkufizimi nis me “çdo pajisje”). PĂ«r mĂ« tepĂ«r, nĂ« praktikĂ«, mjafton njĂ« smartphone qĂ«, me anĂ« tĂ« Bluetooth-it, kompjuteri tĂ« lidhet dhe tĂ« ndĂ«rlidhet me pajisje tĂ« tjera.
SĂ« dyti, “mekanizma tĂ« automatizuar” nuk Ă«shtĂ« njĂ« kategori e qartĂ« ligjore e parashikuar nga KPrP-ja dhe pĂ«rdorimi i saj pa bazĂ« normative rrezikon tĂ« kthehet nĂ« njĂ« etiketĂ« qĂ« anashkalon garancitĂ« e provĂ«s digjitale.
SĂ« treti, pohimi “mekanizma tĂ« automatizuar ose sende” Ă«shtĂ« ose alogjik, ose tallĂ«s. NĂ«se njĂ« gjĂ« Ă«shtĂ« mekanizĂ«m i çdo lloji, patjetĂ«r qĂ« Ă«shtĂ« send. NjĂ« send e pĂ«rfshin nĂ« vetvete edhe njĂ« mekanizĂ«m.
Kur pajisja quhet “send”, rrezikon tĂ« anashkalohen garancitĂ« pĂ«r tĂ« dhĂ«nat. NĂ« vendimmarrjet gjyqĂ«sore tĂ« sipĂ«rcituara Ă«shtĂ« pĂ«rdorur arsyetimi se pajisjet “nuk janĂ« sisteme kompjuterike” (p.sh. pse s’janĂ« tĂ« ndĂ«rlidhura), ndaj trajtohen si “sende” (neni 187 KPrP) ose “mekanizma tĂ« automatizuar”.
Prova janë të dhënat, jo kompjuteri ku ato janë ruajtur.
Një kasafortë nuk merret si qëllim në vetvete; merret për paratë që dyshohet se janë brenda. Një armë zjarri nuk qëllon pa fishek. Po kështu, sekuestrimi i një laptopi apo smartphone-i nuk ka kuptim si objekt në vetvete: kuptimi i vërtetë (dhe rreziku për të drejtat themelore) lidhet me hyrjen, kërkimin, nxjerrjen dhe kopjimin e të dhënave.
Por, meqë tri gjykatat i janë referuar Konventës së Budapestit, ajo duhet lexuar e tëra.
Neni 14 – Sfera e zbatimit tĂ« dispozitave procedurale
1. Çdo PalĂ« duhet tĂ« adaptojĂ« njĂ« legjislacion tĂ« tillĂ« dhe masa tĂ« tjera tĂ« nevojshme qĂ« tĂ« vendosen kompetencat dhe procedurat e caktuara nĂ« kĂ«tĂ« seksion pĂ«r shkak tĂ« hetimeve apo gjykimeve specifike penale.
2. Përveç kur parashikohet ndryshe në nenin 21, çdo Palë aplikon kompetencat dhe procedurat e referuara në paragrafin 1 në:
a) veprat penale tĂ« pĂ«rcaktuara nĂ« pĂ«rputhje me nenet 2–11 tĂ« kĂ«saj Konvente;
b) vepra të tjera penale të kryera nëpërmjet një sistemi kompjuterik; dhe
c) mbledhjen e fakteve në formë elektronike të një vepre penale.
Pika (c) e paragrafit 2 të nenit 14 të Konventës (mbledhja e fakteve në formë elektronike të një vepre penale) është ligj në Shqipëri prej më shumë se 20 vjetësh. Ky lloj ligji ka përparësi ndaj ligjit të brendshëm kur ka mospërputhje, sepse është një marrëveshje ndërkombëtare e ratifikuar me ligj. Për fat të keq, ky përcaktim ligjor shpërfillet haptazi nga gjyqtarë, prokurorë dhe hetues.
Vitet e fundit, shumica e gjykimeve penale në Shqipëri lidhen me të dhëna të gjetura ose në kompjuter, ose në smartphone, ose në platforma elektronike komunikimi.
Shpërfillja e Konventës së Budapestit çon edhe në procese gjyqësore të shumta.
NĂ« çështjen “Pustina” tĂ« sipĂ«rcituar, SPAK, nĂ« cilĂ«sinĂ« e subjektit tĂ« interesuar, ka parashtruar para GjykatĂ«s Kushtetuese (pika 16.8 e vendimit tĂ« GJK-sĂ«): “Ekspertimi bazohet nĂ« pĂ«rcaktime tĂ« qarta ligjore pĂ«r kompetencĂ«n e ekspertĂ«ve dhe nĂ« standarde tĂ« larta teknike, ndĂ«rkombĂ«tarisht tĂ« njohura, pĂ«r programet e pĂ«rdorura.”
Kjo fjali tingëllon si garanci. Si siguri. Si angazhim se prova digjitale trajtohet me rigorozitet dhe kontroll.
Por standardet, nëse janë reale, kanë një veti që nuk e humbin kurrë: mund të emërtohen.
Që prej korrikut 2025, në mënyrë të përsëritur dhe me shkrim, mbrojtja ime ka kërkuar në SPAK:
‱ Cilat janĂ« standardet ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« digital forensics qĂ« zbatohen?
‱ Kush i njeh/akrediton?
‱ Prej cilĂ«s date zbatohen?
Nuk kemi kĂ«rkuar “sekrete hetimore”. Nuk kemi kĂ«rkuar tĂ« cenojmĂ« asnjĂ« proces. Kemi kĂ«rkuar minimumin qĂ« çdo shoqĂ«ri e drejtĂ« e quan tĂ« arsyeshĂ«m: tĂ« dimĂ« mbi çfarĂ« baze teknike ngrihet njĂ« provĂ« qĂ« mund tĂ« rĂ«ndojĂ« mbi jetĂ«n e njĂ« njeriu.
Dhe përgjigjja? Heshtje.
KĂ«tu lind pyetja qĂ« nuk Ă«shtĂ« as politike, as personale. ËshtĂ« pyetje elementare e drejtĂ«sisĂ«.
A mund tĂ« quhet “standard i lartĂ«â€ njĂ« metodĂ« qĂ« nuk pranon tĂ« identifikohet?
A mund tĂ« quhet “ndĂ«rkombĂ«tarisht e njohur” njĂ« praktikĂ« qĂ« nuk guxon tĂ« thotĂ« emrin e vet?
Prandaj po e kërkoj edhe publikisht.
Nëse standardet ekzistojnë, na thoni cilat janë.
Nëse zbatohen, na tregoni prej kur.
Nëse janë të certifikuara/akredituara, na tregoni nga kush.
Sa më sipër duhet të jetë në vëmendjen e KLGJ-së, KLP-së dhe ILD-së.
Por edhe politika nuk duhet të rrijë mënjanë.
Do të mjaftonte një Komision Hetimor Parlamentar për të hetuar respektimin e Konventës së Budapestit dhe të procedurës penale në çdo procedim penal të regjistruar në Shqipëri pas daljes së vendimit njësues të Gjykatës së Lartë të dhjetorit 2021 (Lapsi.al), në të cilët janë sekuestruar kompjuterë ose smartphone.
Duke qenë se nga gjyqtarë dhe prokurorë bëhen haptazi keqlexime dhe keqcitime të dispozitave të ndryshme ligjore, përngjitur është edhe një version më i shtjelluar i këtij shënimi, ku jepen të plota tekstet e referimeve ligjore të përmendura.
Ilir Beqaj
Teksti i plotë mund të shkarkohet më poshtë:

Ilir Beqaj: Koha pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund proceseve qĂ« gjykojnĂ« dikĂ« pa e lejuar tĂ« lexojĂ« dosjen e vet

Nga Ilir Beqaj

Duke ju uruar gjithĂ« shqiptarĂ«ve GĂ«zuar Vitin e Ri 2026, po e nis kĂ«tĂ« vit tĂ« ri duke rihapur publikisht njĂ« problem tashmĂ« “tĂ« vjetĂ«r”, tĂ« mbartur nga viti ne vit qĂ« megjithĂ«se Ă«shtĂ« bazik dhe themelor pĂ«r njĂ« proces tĂ« rregullt ligjor, vazhdon tĂ« mos zgjidhet nga ata qĂ« kanĂ« pĂ«r detyrĂ« ta zgjidhin. Reagoj tani, pa pritur nisjen formale tĂ« proceseve tĂ« reja gjyqĂ«sore, sepse kĂ«to procese po nisin mbi tĂ« njĂ«jtat shkelje tĂ« toleruara prej kohĂ«sh. TĂ« heshtĂ«sh qe nĂ« fillim do tĂ« thotĂ« ta pranosh standardin e cenuar si normalitet.

Prej 6 vitesh në Gjykatën e Posaçme po zhvillohen dhjetra procese penale. Dosjet janë me mijëra faqe dhe Prokuroria e Posaçme ua dorëzon ato avokatëve në formë elektronike, në format PDF, ndërsa Gjykatës ia dërgon edhe të printuara. Ndërkohë, i pandehuri i paraburgosur mbetet praktikisht i përjashtuar nga leximi i dosjes së tij, pasi IEVP nuk i mundëson atij një kompjuter pa akses në internet, qoftë edhe në një ambient të posaçëm të institucionit dhe për një kohë të kufizuar, nën monitorimin e personelit penitenciar.

Po si munden avokatët të përgatisin për të pandehurit një mbrojtje efektive kur vetë i akuzuari nuk arrin të lexojë asnjë nga aktet e dosjes së tij gjyqësore?! Nëse i akuzuari nuk e di se çfarë përmbajnë mijëra faqe akuza, prova, përgjime e deklarime, si mundet ai të marrë një vendim të informuar për kërkimin e një gjykimi të shkurtuar apo të zakonshëm?! A mund të quhet proces i rregullt ligjor një proces ku i akuzuari nuk ka lexuar dosjen e vet?

Dikush mund tĂ« thotĂ« qĂ« ekziston gjithmonĂ« zgjidhja e printimit tĂ« dosjes gjyqĂ«sore dhe leximit tĂ« saj nga i akuzuari nĂ« paraburgim. Por kjo “zgjidhje” Ă«shtĂ« nĂ« vetvete absurde. NĂ«se vĂ«rtet tĂ« akuzuarit do t’i dĂ«rgoheshin nĂ« mjediset e banimit me mijĂ«ra faqe tĂ« printuara, atĂ«herĂ« aty nuk do tĂ« kishte vend as pĂ«r krevat, e jo mĂ« pĂ«r njĂ« tavolinĂ« studimi apo hapĂ«sirĂ« minimale ku tĂ« mbahen 80, 200 apo 620 fashikuj gjyqĂ«sor me nga 35 mijĂ«, 80 mijĂ« apo 250 mijĂ« faqe. Pra, edhe teorikisht, studimi nĂ« letĂ«r Ă«shtĂ« i pamundur.

Atëherë, zgjidhja logjike dhe e vetmja funksionale është leximi elektronik i akteve të dosjes gjyqësore. Po përse kjo zgjidhje nuk i mundësohet të akuzuarit në kushtet e paraburgimit?!

Disa mendojnë se arsyeja pse të akuzuarit të paraburgosur nuk i lejohet përdorimi i një pajisjeje kompjuterike pa internet për të lexuar aktet e dosjes së tij është se këtë e ndalon kuadri përkatës rregullator. Në fakt, kjo është e pavërtetë.

Ky keqkuptim vjen edhe nga fakti qĂ« vetĂ« drejtuesi i ProkurorisĂ« sĂ« Posaçme, nĂ« raportimin e tij vjetor, tĂ« bĂ«rĂ« mĂ« datĂ« 14.10.2025 para Komisionit tĂ« Ligjeve tĂ« Kuvendit, ka deklaruar: “Lidhur me mundĂ«sinĂ« e mjeteve teknike, elektronike nĂ« paraburgim, nuk Ă«shtĂ« pjesĂ« e pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« sonĂ«, Ă«shtĂ« pjesĂ« e pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« sĂ« DrejtorisĂ« sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« Burgjeve, MinistrisĂ« sĂ« DrejtĂ«sisĂ«, por kryesorja Ă«shtĂ« qĂ« duhet tĂ« ndryshohet ligji pĂ«r trajtimin e tĂ« paraburgosurve, ligji pĂ«r ekzekutimin e vendimeve penale, dhe tĂ« parashikohet. PĂ«r mua, njĂ« orĂ« e mĂ« parĂ«, ky Ă«shtĂ« mendim modest, duhet t’u jepet kjo mundĂ«si, sepse sot tĂ« gjithĂ« e dimĂ«, falĂ« teknologjisĂ«, edhe nĂ« internet mund t’ua kufizosh se çfarĂ« mund tĂ« shihnin, jo mĂ« njĂ« kompjuter pa internet, qĂ« fare mirĂ« mund ta kontrollosh, por duhet ndryshim ligjor.”.

NdĂ«rkohĂ«, nĂ«se pyet vetĂ« IEVP kupton qĂ« vetĂ« ky institucion e keqinterpreton kuadrin e tij rregullator dhe flet pĂ«r ndalime qĂ« nĂ« fakt nuk ndalohen. SĂ« fundmi, IEVP, nĂ« pĂ«rgjigje tĂ« kĂ«rkesĂ«s sĂ« avokatit pĂ«r mundĂ«simin e njĂ« pajisje kompjuterike pa akses nĂ« internet pĂ«r tĂ« mĂ« mundĂ«suar leximin e akteve elektronike tĂ« dosjes gjyqĂ«sore dhe dĂ«gjimin e audioregjistrimit tĂ« seancave gjyqĂ«sore, Ă«shtĂ« shprehur qĂ«: “Kuadri ligjor nĂ« fuqi, ligji nr. 71/2020 ‘PĂ«r tĂ« drejtat dhe trajtimin e tĂ« dĂ«nuarve dhe tĂ« paraburgosurve’ dhe Rregullorja e PĂ«rgjithshme e Burgjeve, parashikon kufizime tĂ« qarta mbi hyrjen dhe pĂ«rdorimin e pajisjeve elektronike nga personat e paraburgosur. Pajisje tĂ« tilla, pĂ«rfshirĂ« laptopĂ« apo kompjuterĂ« edhe pa akses interneti, nuk lejohen pĂ«r pĂ«rdorim personal, pĂ«r arsye sigurie, kontrolli dhe ruajtjeje tĂ« rendit tĂ« brendshĂ«m.”. PĂ«rgjigjja mbyllet me shprehjen: “Aktualisht, IEVP nuk disponon infrastrukturĂ« tĂ« posaçme apo pajisje tĂ« certifikuara pĂ«r ofrimin e dĂ«gjimit tĂ« materialeve audio nĂ« mĂ«nyrĂ« individuale.”.

Në fakt, kuadri përkatës rregullator nuk vendos asnjë kufizim për përdorimin e një kompjuteri pa akses në internet (pa kartë rrjeti) nga i paraburgosuri.

Ligji nr. 81/2020 “PĂ«r tĂ« drejtat dhe trajtimin e tĂ« dĂ«nuarve me burgim dhe tĂ« paraburgosurve” nĂ« asnjĂ« prej 93 neneve tĂ« tij nuk vendos asnjĂ« kufizim pĂ«r pĂ«rdorimin e “pajisjeve elektronike” nga i paraburgosuri.

NdĂ«rkohĂ«, Rregullorja e PĂ«rgjithshme e Burgjeve, e miratuar me VKM nr. 209, datĂ« 6.4.2022, nĂ« nenin 26, me titull “Sendet e ndaluara”, pĂ«rcakton:

“1. NĂ« mjediset e brendshme tĂ« institucionit nuk lejohet tĂ« mbahen dhe tĂ« qarkullohen nga tĂ« burgosurit:

a) objektet, mbajtja e të cilave përbën vepër penale;

b) sendet që rrezikojnë jetën dhe shëndetin e të burgosurve dhe të personelit, si dhe sigurinë e institucionit;

c) pajisje transmetimi dhe komunikimi, përfshirë aparatet celulare, pjesë të tyre dhe çdo lloj aksesori;

ç) aparate filmimi dhe fotografike;

d) vlera monetare të çdo lloji;

dh) pajisje të njëjta me ato që ofrohen nga institucioni, të cilat janë pjesë e mjedisit të banimit apo e mjediseve të përbashkëta;

e) sende me karakter diskriminues apo uniforma ushtarake;

ë) bizhuteri, përveç atyre të lejuara sipas përcaktimeve të bëra në rregulloren e brendshme të institucionit;

f) pije alkoolike;

g) mĂ« shumĂ« se njĂ« televizor nĂ« mjediset e banimit, sipas pĂ«rcaktimeve tĂ« bĂ«ra nĂ« rregulloren e brendshme tĂ« institucionit.”.

E gjithë rregullorja ka vetëm këtë listë të mbyllur sendesh të ndaluara, sipas përcaktimeve të pikës 1 të nenit 26 të saj dhe nuk ka asnjë nen tjetër që lidhet me këtë çështje.

Pra, qartazi, as ligji dhe as rregullorja nuk e ndalojnĂ« pĂ«rdorimin e njĂ« kompjuteri pa internet. Çdo pretendim i kundĂ«rt Ă«shtĂ« keqlexim, keqinterpretim ose shmangie pĂ«rgjegjĂ«sie.

NdĂ«rkohĂ«, dikush mund tĂ« thotĂ« qĂ« vĂ«rtet Rregullorja nuk flet tekstualisht pĂ«r “kompjuterĂ«t” por kompjuterĂ«t e sotĂ«m janĂ« edhe “pajisje transmetimi dhe komunikimi” dhe pĂ«r kĂ«to tĂ« fundit flitet nĂ« Rregulloren e PĂ«rgjithshme tĂ« Burgjeve.

E vĂ«rtetĂ«. KopjuterĂ«t e sotĂ«m mund tĂ« jenĂ« pajisje transmetimi dhe komunikimi por edhe s’mund tĂ« jenĂ«. Ka plot pajisje kompjuterike qĂ« nuk kanĂ« kartĂ« rrjeti dhe me tĂ« cilat vetĂ«m mund tĂ« lexosh dokumentet elektronike tĂ« dosjes gjyqĂ«sore, por nuk mund tĂ« transmetosh asnjĂ« mesazh apo tĂ« komunikosh me apo pa akses nĂ« internet. Por kĂ«to pajisje nuk ofrohen as qĂ« tĂ« sillen nĂ« IEVP nga vetĂ« tĂ« akuzuarit, as qĂ« tĂ« blehen prej tyre nĂ« njĂ«sinĂ« tregtare tĂ« DPGJ, dhe as qĂ« IEVP t’i mbajĂ« ato nĂ« njĂ« ambient tĂ« caktuar dhe tĂ« monitoruar as qĂ« tĂ« akuzuarit e paraburgosur t’i pĂ«rdorin ato nĂ« orare tĂ« caktuara.

E njëjta gjë mund të thuhet edhe për televizorët. Edhe ata në ditët e sotme mund të konsiderohen si pajisje që transmetojnë dhe me të cilët mund të komunikosh për shkak se janë smart. Por ama të paraburgosurve i mundësohet që në njësinë tregtare të DPGJ të blejnë online një televizor që nuk është smart dhe ta disponojnë atë në dhomën e tyre. Po përse është kaq e pamumdur që e njëjta gjë të bëhet edhe për kompjuterët pa internet?

NĂ«se njĂ« i akuzuar nĂ« paraburgim do tĂ« tentonte qĂ« tĂ« gjente zgjidhje pĂ«r kĂ«tĂ« problem pĂ«rmes prokurorĂ«ve apo gjyqtarĂ«ve tĂ« çështjes, do tĂ« pĂ«rballej me njĂ« shumĂ«llojshmĂ«ri pĂ«rgjigjesh tĂ« ndryshme qĂ« nĂ« thelb nuk kanĂ« lidhje me ndonjĂ« ndalim ligjor dhe gjithashtu shpĂ«rfillin dhe nuk tentojnĂ« t’i japin zgjidhje (ndoshta dhe me vullnet) njĂ« tĂ« drejte bazike tĂ« tĂ« akuzuarit tĂ« paraburgosur nĂ« njĂ« proces gjyqĂ«sor.

NĂ« njĂ« nga seancat gjyqĂ«sore nĂ« GjykatĂ«n e Posaçme, i pyetur nga Gjykata, Prokuroi i çështjes ka deklaruar qĂ«: “pajisje si USB, hard drive etj. nuk lejohen”. NdĂ«rkohĂ« nĂ« njĂ« seancĂ« tjetĂ«r gjyqĂ«sore, po nĂ« GjykatĂ«n e Posaçme, njĂ« tjetĂ«r prokuror nĂ« lidhje me njĂ« tjetĂ«r çështje timen, po i pyetur nga Gjykata, ka deklaruar qĂ«: “nuk ka kundĂ«rshtim, por se Ă«shtĂ« çështje e DrejtorisĂ« sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« Burgjeve.”. NdĂ«rkohĂ«, nĂ« njĂ« seancĂ« tjetĂ«r gjyqĂ«sore, po nĂ« GjykatĂ«n e Posaçme, vetĂ« Gjykata Ă«shtĂ« shprehur qĂ« ajo nuk ka autoritet tĂ« urdhĂ«rojĂ« njĂ« institucion tjetĂ«r, siç Ă«shtĂ« Drejtoria e PĂ«rgjithshme e Burgjeve pĂ«r mundĂ«simin ndaj tĂ« pandehurit tĂ« njĂ« pajisje tĂ« tillĂ« kompjuterike pa akses nĂ« internet. Sa mĂ« sipĂ«r janĂ« eksperienca personale tĂ« miat.

Pra edhe kur flasin, flasin jo nĂ« pĂ«rputhje me ligjin, dhe askush nuk mban pĂ«rgjegjĂ«si pĂ«r njĂ« proces gjyqĂ«sor qĂ« nuk respekton njĂ« tĂ« drejtĂ« themelore tĂ« tĂ« akuzuarit nĂ« paraburgim dhe ç’ështĂ« mĂ« e keqja, tĂ« gjithĂ« kĂ«ta edhe duan qĂ« tĂ« vazhdojĂ« e tĂ« ecĂ« pĂ«rpara njĂ« proces i tillĂ« dhe çdo pretendim i tĂ« akuzuarit tĂ« paraburgosur pĂ«r tĂ« lexuar kĂ«to dokumente elektronike konsiderohet si perpjekje e tij pĂ«r tĂ« vonuar procesin dhe pretendim i paqenĂ«.

Po përse gjithë kjo shpërfillje ndaj kërkesës legjitime dhe bazike të të akuzuarve të paraburgosur? A mos vallë synohet që i akuzuari të lodhet, të demoralizohet, të pranojë gjykimin e shkurtuar pa e njohur dosjen e tij? A synohet të ulet cilësia e mbrojtjes duke e kthyer atë në një formalitet? Ndoshta. Sepse një shpjegim tjetër ligjor dhe logjik nuk ekziston.

Ligji fajësohet për një ndalim që nuk e parashikon.

Institucionet shmangin përgjegjësinë.

Gjykata fshihet pas gishtit.

Dhe kështu, një e drejtë themelore gërryhet çdo ditë, pa zhurmë.

AtĂ«herĂ« kujt mund t’i drejtohet njĂ« i akuzuar i paraburgosur pĂ«r njĂ« tĂ« drejtĂ« tĂ« tij themelore qĂ« shpĂ«rfillet çdo ditĂ« pa zhurmĂ«?

Eshte koha pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund proceseve qĂ« nuk garantojnĂ« aksesin real tĂ« tĂ« akuzuarit nĂ« dosjen e tij.

Shpresoj të reagojë Dhoma Kombëtare e Avokatisë. Nëse edhe ajo hesht, atëherë problemi nuk është më vetëm mungesa e aksesit të të akuzuarit të paraburgosur në dosjen e tij gjyqësore, por edhe mungesa e vetë mbrojtjes.

“SPAK shpik vetĂ« subjektet qĂ« duhet tĂ« hetojĂ«â€, Ilir Beqaj i shkruan ILD-sĂ«: Aty ku heshtni ju, lulĂ«zon prepotenca, shkelet Kushtetuta dhe ligji

Nga Ilir Beqaj   

I nderuar Inspektor i Lartë i Drejtësisë, 

Ndoqa me interes raportimin tuaj vjetor në Kuvendin e Shqipërisë. Nuk zhgënjyet. Ishit po aq zhgënjyes sa edhe në raportimin e vitit të kaluar. 

Duke dĂ«gjuar raportimin tuaj, mĂ« kujtuat kryetarin e dikurshĂ«m tĂ« Frontit Demokratik qĂ« merrej me “shfaqjet e huaja”. Sepse inspektimet tuaja duken se janĂ« pĂ«r sjelljet “e pahijshme” tĂ« gjyqtarĂ«ve dhe prokurorĂ«ve. Dikur Fronti shihte njerĂ«zit nĂ«se vishnin pantallona tĂ« gjera, nĂ«se mbanin flokĂ« tĂ« gjatĂ«, nĂ«se rrinin mbi taka tĂ« larta, nĂ«se vishnin funde tĂ« shkurtra apo nĂ«se lyenin manikyr nĂ« thonj. 

Asgjë për prokurorë që bëjnë hetime të paligjshme. Asgjë për akuza të pabazuara në ligj. 

Ju kam sjellë, përmes mbrojtësit tim ligjor, një ankesë për një gjyqtar të GJKKO-së që në shkurt të vitit 2025. Ende asnjë përgjigje. Nuk kam më asnjë shpresë të marr ndonjëherë. 

NĂ« korrik 2024, nĂ« kĂ«rkesĂ«n pĂ«r masĂ« sigurie ndaj meje, SPAK (duke mĂ« hetuar si “funksionar i lartĂ«â€) arsyeton nĂ« kĂ«rkesĂ«n e tij: 

“PĂ«rcaktimi i kategorisĂ« sĂ« funksionarĂ«ve tĂ« lartĂ« shtetĂ«rorĂ« deduktohet nga ligjet qĂ« rregullojnĂ« funksionimin e administratĂ«s shtetĂ«rore
 Pra, nuk pĂ«rjashtohet aspak qĂ« funksionarĂ« tĂ« lartĂ« shtetĂ«rorĂ« tĂ« jenĂ« edhe nĂ«punĂ«s civilĂ« apo funksionarĂ« tĂ« tjerĂ« shtetĂ«rorĂ« dhe jo vetĂ«m funksionarĂ« politikĂ« apo tĂ« pĂ«rcaktuar nga neni 75/a i Kodit tĂ« ProcedurĂ«s Penale.” 

Dhe më poshtë: 

“PĂ«r sa i pĂ«rket ligjit specifik qĂ« rregullon SASPAC, ky institucion Ă«shtĂ« krijuar me vendimin e KĂ«shillit tĂ« Ministrave nr. 642.” 

Përmbledhtazi, SPAK ka kërkuar masë sigurie për mua me arsyetime si: 

– deduktohet nga ligjet; 

– nuk pĂ«rjashtohet aspak; 

– ligji specifik Ă«shtĂ« njĂ« VKM. 

Pra, SPAK shpik vetë cilët janë subjektet që duhet të hetojë. Shpik vetë ligjin që duhet të zbatojë. 

Te na rrojë Kushtetuta (neni 138, pika 2)! 

Te na rrojë Kuvendi që miraton ligje! 

Te na rrojë Reforma në Drejtësi! 

Te na rrojnë GJKKO dhe Kodi i Procedurës Penale! 

Madje, te na rrojë edhe Komisioni i Venecias që është merakosur për të njëjtin problem (shih nenin 50 të opinionit të Komisionit të janarit 2016 për draftligjet e reformës në drejtësi). 

Ju, i nderuar, u merakosët para Kuvendit se gjyqtarët paskan ngarkesë. Po ju, si i ndihmoni që të ulet ngarkesa? Pse ka seanca për çështje që nuk duhet të ishin kurrë çështje për gjykim? 

Këtë kërkesë të SPAK, pra cilësimin e detyrës sime si funksionar i lartë, e ka rrëzuar GJKKO në shkallë të parë më 6 korrik 2024. 

Të njëjtin arsyetim e ka rrëzuar edhe Apeli i GJKKO më 7 gusht 2024. 

Megjithatë, në njoftimin e akuzës në shkurt 2025, SPAK ka përsëritur të njëjtin arsyetim. 

Nuk jam i vetmi person qĂ« jam pĂ«rballur me “ligjin” qĂ« shpik SPAK. 

JanĂ« mĂ« shumĂ« se gishtat e dorĂ«s rastet ku SPAK ka cilĂ«suar subjekte tĂ« ndryshme si “funksionarĂ« tĂ« lartĂ«â€, ndĂ«rsa GJKKO i ka rrĂ«zuar njĂ« pĂ«r njĂ«. 

Ka vetëm një shpjegim: inekzistenca juaj, zoti Inspektor i Lartë i Drejtësisë. 

SPAK vazhdon njësoj. Pse? 

Siç thoshin latinĂ«t: *Errare humanum est, perseverare autem diabolicum* – tĂ« gabosh Ă«shtĂ« njerĂ«zore, por tĂ« kĂ«mbĂ«ngulĂ«sh nĂ« gabim Ă«shtĂ« djallĂ«zore. 

Dhe ky është thelbi i problemit: SPAK vazhdon të shpikë funksionarë të lartë, ndërsa Inspektori i Lartë i Drejtësisë, vit pas viti, vazhdon të mos bëjë detyrën. 

PĂ«r kĂ«tĂ« rast nuk do tĂ« bĂ«j ankesĂ« tek ju. Nuk do t’ju jap kĂ«naqĂ«sinĂ« tĂ« jem njĂ« statistikĂ« mĂ« shumĂ« nĂ« raportimin tuaj tĂ« ardhshĂ«m vjetor. 

Sepse unë nuk besoj më te raportet që mbushen me numra, por te veprimet që mbushin me kuptim drejtësinë. 

Aty ku hesht Inspektori i Lartë i Drejtësisë, lulëzon prepotenca e atyre që injorojnë kushtetute e ligje, sajojnë funksione për të shpikur faj. 

Drejtësia nuk kërkon inspektorë të sjelljes, por rojtarë të ligjit. Ajo nuk ka nevojë për moral pas ngjarjes, por për përgjegjësi para ligjit. 

 

The post “SPAK shpik vetĂ« subjektet qĂ« duhet tĂ« hetojĂ«â€, Ilir Beqaj i shkruan ILD-sĂ«: Aty ku heshtni ju, lulĂ«zon prepotenca, shkelet Kushtetuta dhe ligji first appeared on JavaNews.al.

Drejtësi më e (pa)drejtë çdo ditë

Nga Ilir Beqaj

Kryetari i GjykatĂ«s sĂ« LartĂ«, zoti Sokol Sadushi, ka deklaruar dje nĂ« njĂ« tryezĂ« me pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« Komisionit tĂ« Venecias: “Qytetari nuk kĂ«rkon drejtĂ«si tĂ« pĂ«rsosur, por drejtĂ«si qĂ« pĂ«rpiqet çdo ditĂ« tĂ« jetĂ« mĂ« e drejtĂ«.”

ËshtĂ« njĂ« deklarim i rĂ«ndĂ«sishĂ«m, me dy dimensione: Autoritetin e vetĂ« emrit tĂ« Sokol Sadushit nĂ« botĂ«n juridike shqiptare, dhe autoritetin e postit qĂ« mban — Kryetar i GjykatĂ«s sĂ« LartĂ«.

Por pĂ«r mua Ă«shtĂ« njĂ« deklarim i papranueshĂ«m, sidomos i thĂ«nĂ« nga zoti Sadushi. Edhe nĂ«se ai e beson kĂ«tĂ« gjĂ«, nuk duhet ta thotĂ«. Sepse nuk duhet qĂ« ky mentalitet tĂ« legjitimohet si i pranuar nga shoqĂ«ria jonĂ«, sidomos nga juristĂ«t — qofshin gjyqtarĂ«, prokurorĂ« apo avokatĂ«. Duhet ta kundĂ«rshtojmĂ« pĂ«rpara se tĂ« bĂ«het sundues.

NĂ« kuptimin filozofik, juridik, por edhe literal, njĂ« vendim gjykate nuk mund tĂ« jetĂ« “mĂ« i drejtĂ«â€, sepse drejtĂ«sia nuk ka shkallĂ« matjeje me termometĂ«r. NjĂ« vendim ose Ă«shtĂ« i drejtĂ«, sepse respekton ligjin, provat dhe tĂ« drejtat e palĂ«ve; ose Ă«shtĂ« i padrejtĂ«, sepse shkel njĂ«rin prej tyre.

Në këtë plan, drejtësia është absolute. Njësoj si jeta apo liria: ose e ke, ose jo. Një dënim i padrejtë nuk bëhet më i drejtë vetëm sepse një tjetër do të jetë më i mirë nesër.

NĂ«se Kryetari i GjykatĂ«s sĂ« LartĂ« thotĂ« se drejtĂ«sia do tĂ« jetĂ« çdo ditĂ« mĂ« e drejtĂ«, atĂ«herĂ« kushdo prokuror mund tĂ« pranojĂ« tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« akuzĂ« mĂ« pak tĂ« drejtĂ«, sepse nĂ« tĂ« ardhmen do tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« akuzĂ« mĂ« tĂ« drejtĂ«; dhe kushdo gjyqtar mund t’i lejojĂ« vetes tĂ« japĂ« njĂ« vendim mĂ« pak tĂ« drejtĂ«, sepse nĂ« tĂ« ardhmen do tĂ« japĂ« njĂ« gjykim mĂ« tĂ« drejtĂ«.

Në sallat e gjykatave është e vizatuar peshorja e drejtësisë. Sipas deklaratës së zotit Sadushi, një peshore mund të peshojë çdo ditë më mirë. Po deri kur? Një peshore që nuk mat ekzaktësisht do të thotë që i vjedh blerësit. A ka vlerë të themi se do të peshojë çdo ditë më mirë, domethënë do të vjedhë çdo ditë më pak? Deri kur?

Kam profesion numrat, informacionin. Jam marrĂ« me statistika. I kam pasion. Por puna direkte nĂ« sektorin e shĂ«ndetĂ«sisĂ« mĂ« ka mĂ«suar se çdo sĂ«mundje apo pacient, nĂ« vetvete, pĂ«r qytetarin dhe familjarĂ«t e tij, nuk Ă«shtĂ« njĂ« rast midis tĂ« shumtĂ«ve, nuk Ă«shtĂ« pĂ«rqindje statistikore, por Ă«shtĂ« e gjitha 100%. A mundet qĂ« njĂ« kirurg t’u thotĂ« familjarĂ«ve se ka bĂ«rĂ« njĂ« operacion mĂ« tĂ« mirĂ« se herĂ«n e kaluar, por i afĂ«rmi i tyre ndĂ«rroi jetĂ«, dhe t’u premtojĂ« se herĂ«n e ardhshme do ta bĂ«jĂ« edhe mĂ« mirĂ« operacionin? Edhe nĂ« drejtĂ«si askush nuk pranon tĂ« jetĂ« statistikĂ«. Askujt nuk mund t’i thuash se herĂ«n e ardhshme do tĂ« ketĂ« njĂ« vendim mĂ« tĂ« drejtĂ«. Nuk i intereson hera e ardhshme.

Sepse për askënd çështja e vet nuk është si shalqiri me provë.

Prej muajsh, në mjedisin ku jetoj, informohem gati çdo ditë për vendime gjykatash që nuk zbatojnë vendime të Gjykatës së Lartë, pavarësisht se këto nuk janë unifikuese apo njësuese. Pyetem: si ka mundësi? Por përgjigjen e mora nga zoti Sadushi: gjyqtarët e paskan shtyrë për gjykimin e ardhshëm ta zbatojnë atë vendim dhe atëherë do të japin drejtësi më të drejtë.

Nëse magjistratëve u lejohet që të përmirësohen çdo ditë, edhe pse vendosin për jetë njerëzish, pse nuk u lejohet një nëpunësi që procedurën e ardhshme të koncesionit ta bëjë më mirë se aktualja, për të cilën po hetohet?
Përtej gjithçkaje, çështja që duhet zgjidhur sa më parë në drejtësinë shqiptare është koha e gjykimeve. Nëse Gjykata e Lartë një rekurs për masën e sigurimit e trajton për pesë muaj, çfarë drejtësie është kjo?

Jemi vendi qĂ« kemi mĂ« shumĂ« tĂ« paraburgosur se tĂ« burgosur. Pse nuk dalin vendime unifikuese dhe/ose njĂ«suese tĂ« GjykatĂ«s sĂ« LartĂ« qĂ« t’i presin hovin njĂ« herĂ« e mirĂ« oreksit tĂ« prokurorĂ«ve pĂ«r masa sigurie “arrest nĂ« burg” vend e pa vend?

DrejtĂ«sia o Ă«shtĂ« e drejtĂ«, o Ă«shtĂ« e padrejtĂ«. “MĂ« e drejtĂ«â€ apo “mĂ« shumĂ« e drejtĂ«â€ nuk mund tĂ« jetĂ«, sepse kufirin midis “mĂ« e drejtĂ«â€ dhe “mĂ« pak e drejtĂ«â€ nuk e cakton askush.

I nderuar zoti Sadushi,

Sa më sipër nuk është polemikë, por mospajtim me relativizimin e drejtësisë dhe shqetësim që më vjen nga përvoja dhe nga përditshmëria e përballjes prej muajsh me padrejtësitë e drejtësisë.

The post Drejtësi më e (pa)drejtë çdo ditë first appeared on JavaNews.al.

Monitorimi si sport kombëtar

Nga Ilir Beqaj

Fjala “monitorim” Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« kaq e zakonshme nĂ« diskursin publik sa shpesh harron kuptimin e vet. PĂ«r ta qartĂ«suar nĂ« fillim: monitorimi Ă«shtĂ« njĂ« akt sistematik vĂ«zhgimi, pĂ«r tĂ« ndjekur ecurinĂ«, performancĂ«n apo pĂ«rmbushjen e njĂ« angazhimi konkret.
NĂ« thelb, Ă«shtĂ« njĂ« proces serioz, qĂ« kĂ«rkon kompetencĂ«, qartĂ«si dhe ndershmĂ«ri. Por nĂ« ShqipĂ«ri, monitorimi shpesh bĂ«het “me sy tĂ« lirĂ«â€ dhe “me mendje tĂ« ngarkuar”.
Prej nĂ«ntĂ« vitesh Ă«shtĂ« kthyer nĂ« interes publik ajo qĂ« ndryshe quhet “kontrata e sterilizimit”. Madje, monitorimi i kĂ«saj kontrate Ă«shtĂ« shndĂ«rruar nĂ« njĂ« lloj sporti kombĂ«tar, ku shumĂ« garojnĂ« pĂ«r tĂ« nxjerrĂ« rekordin e radhĂ«s tĂ« keqinterpretimit. Nuk ka rĂ«ndĂ«si as objekti i kontratĂ«s, as shifrat reale, as rezultatet faktike. Mjafton njĂ« e pavĂ«rtetĂ« qĂ« tĂ« pĂ«rsĂ«ritet aq shpesh sa tĂ« duket si e vetmja e vĂ«rtetĂ«.
Për të kthyer debatin në shinat e arsyes, më lejoni të rendis disa nga këto të pavërteta të monitoruara publikisht, që janë bërë tashmë si refren:
E pavërteta nr. 1: Kontrata e sterilizimit.
NĂ« fakt, kontrata as qĂ« ka emĂ«r tĂ« tillĂ«. Objekt i saj Ă«shtĂ« “furnizimi i setit tĂ« personalizuar tĂ« instrumentave kirurgjikale”. Si shumĂ« gjĂ«ra qĂ« huazojmĂ« nga Italia, edhe kjo kontratĂ« ndjek modelin e “gestione integrata dello strumentario chirurgico”. Kush ka sy tĂ« lexojĂ«, le ta lexojĂ«.
E pavërteta nr. 2: Janë shpenzuar 50% më shumë se vlera fillestare.
Nga dhjetori 2015 deri mĂ« 30 prill 2025 janĂ« shpenzuar 11.6 miliardĂ« lekĂ« – shumĂ« mĂ« pak se 15 miliardĂ«, qĂ« pĂ«rmendet shpesh si “shifra e tmerrit”. Deri nĂ« fund tĂ« kontratĂ«s, shpenzimet nuk pritet tĂ« kalojnĂ« 13 miliardĂ«.
E pavĂ«rteta nr. 3: ËshtĂ« tejkaluar vlera e kontratĂ«s.
NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, Ă«shtĂ« tejkaluar sasia e ndĂ«rhyrjeve kirurgjikale. Kontrata parashikonte 50 mijĂ« operacione nĂ« vit, ndĂ«rkohĂ« qĂ« janĂ« realizuar rreth 65 mijĂ« – njĂ« rritje prej 30%. Dhe, pĂ«r habinĂ« e monitoruesve, kur rritet sasia e shĂ«rbimit, rritet proporcionalisht edhe pagesa. Pra, nuk Ă«shtĂ« çështje abuzimi, por çështje aritmetike.
E pavërteta nr. 4: TVSH përfshihet në koston e kontratës.
NĂ« çdo kontratĂ« publike, TVSH nuk pĂ«rfshihet nĂ« vlerĂ«n e kontratĂ«s – kjo Ă«shtĂ« elementare. Po si t’ua thuash monitoruesve qĂ« nuk lexojnĂ« as titullin e kontratĂ«s?
E pavërteta nr. 5: Vlera në lekë është rritur se tani përkthehet në euro.
Sipas kësaj logjike, çdo gjë që ka ndodhur para rritjes së euros duhet të quhet e fryrë. Nëse një kontratë është në një monedhë të caktuar, çdo referim dhe monitorim duhet bërë në atë monedhe. Përndryshe, nëse një kontratë ka qenë 140 lekë (1 euro) kur euro ishte 1 me 140, sot të thuash se është bërë 1.4 euro apo 40 % më shumë është manipulim bazik financiar.
E pavërteta nr. 6: Nuk ka monitorim të efekteve reale të kontratës.
Një nga përfitimet më të rëndësishme të kontratës për furnizimin me sete të personalizuara kirurgjikale ka të bëjë me ndikimin që ajo ka pasur në dita-mesatare të qëndrimit në spital, një indikator kyç i performancës së sistemit shëndetësor.
Në vitin 2013, pra para zbatimit të kontratës, dita mesatare e qëndrimit për një pacient të operuar në spital ishte 6.5 ditë. Në vitin 2024, pas tetë viteve zbatim, ajo ka rënë në 4.8 ditë.
Ulja është 1.7 ditë për çdo pacient, çka përbën një arritje domethënëse për efikasitetin e kujdesit spitalor.
Kjo ulje vjen nĂ« njĂ« kohĂ« kur Ă«shtĂ« rritur ndjeshĂ«m edhe numri i ndĂ«rhyrjeve kirurgjikale tĂ« realizuara nĂ« sistemin publik. Kontrata parashikonte furnizimin pĂ«r 50,000 ndĂ«rhyrje nĂ« vit, ndĂ«rsa nĂ« vitin 2024 janĂ« realizuar 65,000 ndĂ«rhyrje – 30% mĂ« shumĂ« se sa angazhimi fillestar.
Dhe ja rezultati konkret:
– NĂ« 2013: 50,000 pacientĂ« × 6.5 ditĂ« = 325,000 ditĂ« qĂ«ndrimi spitalor
– NĂ« 2024: 65,000 pacientĂ« × 4.8 ditĂ« = 312,000 ditĂ« qĂ«ndrimi spitalor
Pra, janë operuar 15,000 pacientë më shumë, por janë konsumuar 13,000 ditë më pak qëndrimi në spitale publike.
Kjo është prova që kontrata ka kontribuar jo vetëm në rritjen e aksesit në shërbime shëndetësore falas, por edhe në rritjen e efikasitetit të sistemit, përmes shkurtimit të kohës së shërbimit për pacientin dhe lirimit më të shpejtë të kapaciteteve spitalore.
Por askush nga “monitoruesit” nuk Ă«shtĂ« lodhur t’i mbledhĂ« kĂ«to shifra. Askush nuk ka pyetur se çfarĂ« efekti ka pasur kontrata nĂ« shpejtĂ«sinĂ« e trajtimit, nĂ« menaxhimin e kapaciteteve, nĂ« reduktimin e infeksioneve, apo nĂ« pĂ«rdorimin e antibiotikĂ«ve. Ata nuk i intereson pĂ«rmirĂ«simi i rezultateve shĂ«ndetĂ«sore. U mjafton tĂ« pĂ«rsĂ«risin tĂ« pavĂ«rteta nĂ« mĂ«nyrĂ« ciklike.
Në vend që të përgëzohet fakti që më shumë njerëz janë shërbyer më shpejt dhe më mirë, ky realitet anashkalohet me një padurim të qëllimshëm për të mos parë të mirën.
E pavërteta nr. 7: Nuk përllogaritet impakti ekonomik.
Duke qĂ«ndruar 1.7 ditĂ« mĂ« pak nĂ« spital, janĂ« kursyer mbi 100 mijĂ« ditĂ« paaftĂ«sie pĂ«r punĂ« dhe janĂ« shtuar rreth 55 mijĂ« ditĂ« kontribut nĂ« ekonomi. Le t’i ftojmĂ« monitoruesit tĂ« bĂ«jnĂ« mĂ« nĂ« fund edhe njĂ«herĂ« llogaritjet, por kĂ«tĂ« herĂ« pĂ«r pĂ«rfitimet.
E pavërteta nr. 8: Askush nuk ka monitoruar infeksionet dhe përdorimin e antibiotikëve.
Kjo është thjesht dembelizëm. Le të shkojnë njëherë në Institutin e Shëndetit Publik dhe të marrin të dhënat. Po të duan vërtet të monitorojnë.
NĂ« fund tĂ« ditĂ«s, monitorimi serioz nuk Ă«shtĂ« as memec, as propagandistik. ËshtĂ« akt profesional dhe pĂ«rgjegjĂ«s.

Dhe nĂ«se nga monitorimi nuk nxjerr tĂ« vĂ«rteta, por vetĂ«m klishe, atĂ«herĂ« nuk je duke monitoruar – je duke keqinformuar. Dhe kjo Ă«shtĂ« mĂ« e rrezikshme se mosinformimi.

Sepse siç thotĂ« njĂ« thĂ«nie e vjetĂ«r, “mashtrimi mĂ« i madh Ă«shtĂ« ai qĂ« tingĂ«llon i besueshĂ«m”. Kjo Ă«shtĂ« ajo qĂ« po na ndodh: shumĂ« zhurmĂ«, pak fakte – shumĂ« monitorues, pak monitorim.

The post Monitorimi si sport kombëtar first appeared on JavaNews.al.

❌