Nga Eduard Zaloshnja

Në prill drejtova një vrojtim statistikor në terren mbi vetidentifikimin ideologjik dhe bindjet/vlerat e banorëve të rritur të Shqipërisë. Studimi u financua nga fondacioni gjerman Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS)* dhe u bazua në një kampion të rastësishëm dhe të shtresëzuar gjeografikisht prej 1119 të rriturish në të 12 qarqet, duke siguruar përfaqësim demografik, gjeografik dhe politik me një marzh gabimi statistikor nën 2.9%.

Ndër pyetjet e shumta në pyetësor, kishte edhe pyetje për moshën, mënyrën e votimit vjet dhe vetidentifikimit ideologjik (pavarësisht mënyrës së votimit). Duke kryqëzuar përgjigjet për këto pyetje, llogarita se sa të anketuar të çdo grupmoshe votuan ose nuk votuan vjet, apo për kë votuan ata që morën pjesë në zgjedhje. Gjithashtu llogarita edhe vetidentifikimin ideologjik sipas çdo grupmoshe.

Dhe meqë kampioni i vrojtimit përfaqësonte statistikisht të gjithë popullsinë e rritur të vendit, rezultatet japin një pasqyrë të përafërt të elektoratit në Shqipëri.
Nga ekstrapolimi i përafërt statistikor, rezultoi se rreth 48% e të rinjve 18-34 vjeç nuk votuan fare vjet, ose votuan për parti të vogla. Nga ana tjetër, vetëm 24% e moshave 65 vjeç e sipër s’votuan fare ose votuan për parti të vogla. Siç duket qartë në Tabelën 1, sa më e madhe mosha, aq më i vogël ka qenë vjet numri i mosvotuesve apo votuesve të partive të vogla.

Pyetjes sesi e konsiderojnë veten ideologjikisht (pavarsisht mënyrës së votimit), 40% e të rinjve iu përgjigjën ‘të qendrës’. Nga ana tjetër, vetëm 19% e moshave 65 vjeç e sipër e konsiderojnë veten të qendrës ideologjikisht. Siç duket qartë në Tabelën 2, sa më e madhe mosha, aq më i vogël është numri i atyre që e konsiderojnë veten të qendrës ideologjikisht.

*Studimin mund ta lexoni të plotë në faqen e KAS: https://www.kas.de/en/web/albanien/single-title/-/content/statistische-studie-zur-ideologischen-identitaet-in-albanien

Nga Eduard Zaloshnja

Deri në fund të vitit 1990, e gjithë toka e Republikës së Shqipërisë ishte pronë e shtetit – fakt juridik i konsakruar në kushtetutën komuniste të 1976-ës. Por kur lindi Pratia Demokratike (më dhjetor 1990), një nga pikat kryesore të programit të saj ishte pikërisht privatizimi i tokës.

Dhe kur Partia Demokratike u përball me Partinë e Punës (komuniste) në zgjedhjet e para pluraliste (31 mars 1991), çështja e pronësisë së tokës ishte nga më të debatuarat. Dhe atë debat e “fitoi” Partia e Punës (komuniste), që kishte si kandidatë për deputetë kryetarë komunistë kooperativash bujqësore (të cilët ishin të intersuar personalisht të ruhej pronësia shtetërore e tokave dhe kryetarllëku i tyre).

Përballë kandidatëve të tillë, ne kandidatët demokratë nuk kishin asnjë shans të fitonim. Si rrjedhojë, në zgjedhjet e1991-shit, Partia e Punës (Komuniste) mori 170 mandate (pothuaj të gjitha rurale), ndërsa ne të opozitës morëm vetëm 80 mandate (të gjitha urbane).

Dhe kur analizuam humbjen e zgjedhjeve, arritëm në përfundimin se pa shpërndarë tokat e koperativave bujqësore tek antëtarët e tyre, ne nuk kishim shans të vinim ndonjëherë në pushtet (2/3 e popullsisë banonte në fshatra atëherë). Dhe u përbetuam unanimisht se kur të vinim në pushtet, ligji i parë që do të kalonim në Kuvend do të ishte ai i kompensimit të pronarëve të shpronësuar nga regjimi komunist.

Qeveria e Partisë së Punës (komuniste) dha shpejt dorëheqjen dhe u krijua Qeveria e Stabilitetit, me përfaqësues të të gjitha partive. Një nga pikat kryesore të programit të asaj qeverie (imponuar nga PD-ja) ishte shpërbërja e kooperativave bujqësore. Dhe kjo pikë e programit u realizua më 19 korrik 1991, me miratimin në Kuvend të Ligjit 7501, sipas të cilit toka e kooperativave bujqësore iu shpërnda anëtarëve të tyre.

Pas shpërbërjes së kooperativave bujqësore, ne i fituam në mënyrë plebishitare zgjedhjet e parakohëshme të 1992-shit (si në qytete, edhe në fshatra). Koalicioni i PD-së siguroi 2/3 e votave në parlament, mëse të mjaftueshme për të kaluar ligjin e shumëpritur për kompensimin e pronarëve të shpronësuar nga regjimi komunist!

Rasti e solli që profesori im në Virginia Tech (ku kisha shkuar për studime pasuniversitare) dhe një koleg i tij të ishin ekspertë të ligjeve për kompensimin e pronarëve të shpronësuar nga shtete të ndryshme në botë. Dhe kur u tregova për zhvillimet e mësipërme, ata shprehën interes dhe erdhën me mua në Tiranë për të takuar Berishën, që sapo ishte zgjedhur President i Republikës.

Në atë takim ata i prezantuan Berishës një skicë-projekt që konsistonte në këto pika kryesore:

• Nga 700 mijë hektarë tokë bujqësore, vetëm 350 mijë hektarë kishin patur pronarë privatë në vitin 1944. Kështu, 350 mijë hektarët e tjerë (në pronësi të shtetit) mund të përdoreshin për kompensim fizik të pronarëve të shpronësuar nga regjimi komunist në bazë të disa koeficientëve konvertimi.

• Pronarëve të truajve urbanë duhej t’u ktheheshin ato, kur nuk ishin të zëna nga ndërtime të kryera pas vitit 1944. Ndërsa për truajt e zënë, duheshin kompensuar fizikisht pronarët e shpronësuar nga regjimi komunist në bazë të disa koeficientëve konvertimi.

• I gjithë procesi i kompensimit fizik duhej të mbyllej brenda dy vjetësh me konsulencë dhe financim të fuqishëm nga USAID-i, dhe në përfundim të tij, çdo metër tokë në territorin e Shqipërisë duhet të kishte një titull pronësie (privat apo shtetëror).

• Deri sa të përfundohej procesi i kompensimit, duhej vendosur një moratorium për mosdhënien e lejeve të ndërtimit, të cilat duhej të jepeshin më pas vetëm në bazë të planeve të zhvillimit në secilën bashki e komunë të vendit.

Pasi dëgjoi prezantimin e mysafirëve amerikanë, Berisha tha me një ton solemn: “Tokat shtetërore janë të përqendruara në bregdet, por malsorët shqiptarë e kanë patur ëndërr shekullore të zbresin në bregdet. Këtë ëndërr ua pengoi regjimi i Enver Hoxhës, dhe ne tani nuk mund t’u bëhemi pengesë”. Dhe pas disa fjalive të përgjithshme kortezie, ai na përcolli.

Kur dolëm nga zyra, profesori im më pyeti për origjinën e Berishës dhe unë iu përgjigja se është nga malësia. “Kot na solle deri në Tiranë, sepse ai do që përkrahësit e tij të vijnë në bregdet,” më tha profesori i zhgënjyer nga takimi…

Sesi janë zhvilluar ngjarjet rreth pronësisë së tokës dhe ndërtimet mbi të i di i madh e i vogël në Shqipëri. Vlen të theksohet se vetëm dy vjet pas atij takimi me Berishën, pronarët e shpronësuar nga regjimi komunist u futën në grevë urie, nga e cila ai i nxorri me forcat speciale të policisë. Dhe e gjithë Ultësira Perëndimore u mbush me ndërtime kaotike sipas parimit “tokë e xanun”.

Rama ka deklaruar se (më së fundi) më 2028, çdo metër tokë në territorin e Shqipërisë do të ketë një titull pronësie (privat apo shtetëror). Por duhej të ishte bërë qysh në vitin 1994 kjo gjë kaq e rëndësishme për zhvillimin normal të vendit (me konsulencë dhe financim të fuqishëm nga USAID-i). Siç i propozuam atëherë Berishës…

Vjet u futën në Shqipëri rreth 12.5 milionë vizitorë me pasaporta të huaja. Këtë vit priten rreth 13 milionë. Ç’heqin të shkretët me çmimet, që diku kuotohen me “lekë të rinj”, e diku me “lekë të vjetër”…

Nga Eduard Zaloshnja

Më 1926, kur në krye të vendit ishe Ahmet Zogu, doli në qarkullim monedha e parë shqiptare, e quajtur Lek. Atëherë, 100 lekë shkëmbeheshin me 1 napolon flori.
Më 1964, kur në krye të vendit ishe Enver Hoxha, doli në qarkullim leku i ri, në raport 1:10 me lekun e vjetër.

Tani që kanë kaluar 62 vjet nga koha kur leku i ri zëvendësoi të vjetrin (dhe në krye të vendit është 62-vjeçari Rama), ndoshta ka ardhur dita që të dalë në qarkullim një lek fringo i ri. Dhe kjo jo thjesht për të eliminuar konfuzionin e të huajve/diasporës me dyzimin e çuditshëm të lekëve të rinj e të vjetër – arsyeja kryesore për nxjerjen në qarkullim të një leku fringo të ri do të ishte futja e lekëve jashtëbankarë brenda sistemit bankar.

Sipas të dhënave në faqen e internetit të Bankës së Shqipërisë, rreth 40% e të gjithë lekëve që qarkullojnë në ekonominë tonë ndodheshin në fund të vitit 2025 jashtë sistemit bankar. Në këto kushte, emetimi i lekëve fringo të rinj do të ishte një mjet efikas për të futur në banka pjesën dërrmuese të kartmonedhave shqiptare që qarkullojnë jashtë tyre.

Për t’u realizuar ky synim, mund të caktohet një datë, brenda së cilës të gjithë lekët që janë në qarkullim duhet të paraqiten për këmbim me lekët fringo të rinj, sipas një kursi zyrtar – le te themi 1 me 95 (sa ç’është kursi aktual i Euros me Lekun).

Për shuma mbi një kufi të caktuar, bankat mund të detyrohen me ligj që të hapin depozita për klientët që sjellin lekët aktualë për shkëmbim. Ndërsa për shuma nën atë kufi, mund të japin lekë fringo të rinj (në qoftë se klienti i do në dorë). Në këtë mënyrë, të gjitha lekët, të pastër e të pistë, nga janë e nga s’janë, do të detyrohen të kalojnë nëpër sistemin bankar. Dhe një pjesë e mirë e tyre patjetë që do të mbesin në të.

A do të justifikohej kostoja e prodhimit të kartomonedhave dhe monedhave të reja? Kësaj pyetje vlen t’i përgjigjen specialistët e Ministrisë së Financave dhe të Bankës së Shqipërisë.

A do të ishte një hap i ndërmjetëm i kalimit gradual drejt adoptimit të Euros si monedhë kombetare në prag të antarësimit në BE? Patjetër, sepse shkëmbimi i “Lekëve të Enverit” me “Lekët e Ramës” do të bazohej në kursin aktual të Euros.

A do të shërbente si një masë për zbutjen e inflacionit? Patjetër, sepse kursi i ndërrimit do të jetë 1:95 dhe jo 1:100.

Sa për shqiptatarët e thjeshtë, dhe sidomos për turistët e huaj dhe vizitorët nga diaspora, varrosja përfundimtare e fjalëve “lekë të rinj” e “lekë të vjetër” do të ishte mëse e mirëpritur…

Nga Eduard Zaloshnja

Në bashkëpunim me shkrimtarin/studiuesin e mirënjohur Bashkim Shehu kryem vjet  studimin më të thellë për nivelin e besimit fetar në Shqipëri, mbështetur nga fondacioni gjerman Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS). Studimi u bazua në anketimin e 820 banorëve 18 vjeç e sipër, të intervistuar nga 30 anketues profesionistë të shpërndarë proporcionalisht në të gjithë vendin (studimin mund ta lexoni të plotë duke klikuar këtë link: https://www.kas.de/sq/web/albanien/titujt/-/content/studim-statistikor-mbi-besimin-fetar-ne-shqiperi-1)

Rezultatet kryesore të studimit:

• 59% e të anketuarve deklaruan se, bazuar në bindjet personale (pavarësisht nga prejardhja familjare), besojnë plotësisht në ndonjë fe të caktuar. Ndërkaq, 56% e të anketuarve besojnë në fenë e origjinës familjare (shihni në tabelën më poshtë përqindjet për secilën fe).
• 21.7% e të anketuarve deklaruan se shkojnë të paktën një herë në muaj në kishë/xhami/teqe/etj.
• Vetëm 6.8% e të anketuarve mund të konsiderohen thellësisht besimtarë të fesë që deklarojnë se besojnë, përcaktuar nga përgjigjet pozitive për të gjitha pyetjet në vijim: shkojnë të paktën një herë në javë në kishë/xhami/teqe/etj.; mendojnë se gjërat në botë ndodhin nga vullneti i Zotit; mendojnë se njeriu është krijesë e Zotit; mendojnë se, me vdekjen e njeriut, shpirti i tij vazhdon të jetojë në botën e përtejme; mendojnë se, në varësi të të mirave apo të këqijave që bën njeriu në jetë, shpirti i tij mund të shkojë në Parajsë ose në Ferr.
• Të anketuarit që rregullisht agjërojnë/mbajnë kreshmë përbëjnë 22.2% të numrit të përgjithshëm.
• Brezi i vjetër (65 vjeç e sipër), i cili e ka përjetuar periudhën para se të ndalohej feja, ka përqindjen më të lartë të atyre që shkojnë të paktën një herë në muaj në kishë/xhami/teqe/etj (23.5%), ndërsa brezi i mesëm (40-64 vjeç), i cili u formua gjatë asaj periudhe, ka përqindjen më të ulët (19%).
• Pothuaj gjysma e atyre që nuk besojnë në asnjë fe të caktuar shkojnë, megjithatë, në kishë/xhami/teqe/etj. me shpresën se një gjë e tillë mund t’i ndihmojë për problemet e tyre jetësore/shëndetësore, dhe mbi gjysma e jofetarëve që shkojnë në kishë/xhami/teqe/etj. deklarojnë se ekzistojnë raste kur kjo i ka ndihmuar ata ose të njohur të tyre.
• Pothuaj 40% e të anktetuarve kanë kryer ose dinë që prindërit apo gjyshërit e tyre kanë vazhduar të kryejnë fshehurazi rite fetare në periudhën kur kjo dënohej penalisht.
• 79% e të anketuarve deklaruan se nuk e kanë problem që një pjesëtar i familjes (përfshirë dhe veten) të martohet apo të bashkëjetojë me dikë nga një familje me prejardhje fetare të ndryshme; një martesë/bashkëjetesë të tillë kanë realisht 21.6% e të anketuarve të martuar/bashkëjetues.
• Vetëm 75% e të anketuarve besojnë në të njëjtën fe (ose, përkatëasisht, nuk besojnë në asnjë fe) sikurse baballarët e tyre dhe 72% sikurse nënat e tyre. Ndër të martuarit/bashkëjetuesit, vetëm 69% besojnë në të njëjtën fe (ose, përkatëasisht, nuk besojnë në asnjë fe) sikurse bashkëshortët/bashkëjetuesit e tyre.
• Gjasat e dikujt me nënë që beson/te në ndonjë fe të caktuar janë 6.27 herë më të mëdha se të dikujt me nënë që nuk beson/te në asnjë fe të caktuar, kur të gjitha karakteristikat e tjera i kanë të njëjta. Në rastin e babait, ky koeficient është më i ulët: 4.2.

Konkluzionet kryesore të studimit:

• Besimi fetar vazhdon të jetë mjaft i përhapur në Shqipëri, me një përqindje besimtarësh përafërsisht sa ajo e Europës Perëndimore.
• Numri i atyre që mund të konsiderohen thellësisht besimtarë është relativisht i vogël, krahasuar me numrin e përgjithshëm të besimtarëve, gjë që vërehet sot edhe në ndonjë vend europian me histori diametralisht të kundërt në raportin e shtetit me fenë.
• Ateizmi shtetëror jo vetëm që nuk e arriti qëllimin e çrrënjosjes së fesë, po edhe nuk solli ndonjë ndryshim të madh në këtë drejtim. Besimi fetar, me sa duket, është një nga shtresat më refraktare të botës së brendshme të njeriut përballë dhunës politike.

Krahasimi i përgjigjeve për dy nga pyetjet më të rëndësishme ndër 60 që ishin gjithsej në pyetësor:

Nga Eduard Zaloshnja

Në sondazhin tim të fundit për ‘Zërin e Shqiptarëve’, 1195 banorë të rritur të vendit e plotësuan pyetësorin e shpërndarë përmes një linku me SMS krejt të rastësishme në të gjithë Shqipërinë. Kampioni u kolaudua statistikisht, që t’i përfaqësonte sa më afërsisht 1.9 milionë banorët e rritur të vendit gjeografikisht, demografikisht dhe politikisht (me marzh gabimi statistikor +/-2.8%).

Nga përgjigjet e të anketuarve, mund të ekstrapolohet me përafërsi se sa dhe si do të votonin në Shqipëri, nëse do të ishin zhvilluar zgjedhje parlamentare (meqë kampioni përfaqëson statitistikisht popullsinë e rritur të vendit).

Kështu, nga rreth 1.9 milionë banorë të rritur që ka vendi, rreth 0.89 milion nuk do të votonin fare sot. Rreth 1/9 e mos-votuesve të sotëm votuan vjet për PS-në, rreth 2/9 votuan për PD-ASHM, rreth 2/9 votuan për partitë e tjera të vogla, dhe 4/9 nuk votuan as vjet.

Po 1 milion e ca banorët e rritur që janë gati të votojnë sot, kujt ia japin votën? Rreth 673 mijë do të votonin për PS-në, rreth 325 mijë për PD-ASHM, dhe rreth 14 mijë për partitë e tjera të vogla (shihni grafikun e mëposhtëm).

Në qoftë se do të kishim një sistem zgjedhor proporcional kombëtar, do të ishte relativisht e lehtë të llogaritej shpërndarja e mandateve parlamentare bazuar në votat e mësipërme. Për këtë do të mjaftonte të shtoheshin votat nga emigracioni (duke presupozuar të njëjtën shpërndarje të tyre si vjet), dhe 140 mandatet e Kuvendit mund t’u shpërndaheshin përpjestimisht dy subjekteve kryesore elektorale (partitë e vogla nuk do të arrinin të merrnin mandat në nivel kombëtar). Konkretisht, PS do të merrte 94 mandate dhe PD-ASHM 46mandate. Duke faktorizuar marzhin e gabimit statistikor të sondazhit, do të kishim 94 +/- 2 mandate për PS-në, dhe 46 +/- 2 mandate për PD-ASHM.

Por në fakt ne kemi në fuqi një sistem zgjedhor proporcional rajonal, ku në secilin qark kemi një garë më vete mes partive. Për të llogaritur mandatet në çdo qark, në fakt, duhet nga një sondazh më vete për secilin prej tyre. Sidoqoftë, duke përcaktuar qarkun e secilit të anketuar në sondazhin tonë (përmes adresave IP të tyre), mundëm të llogarisnim me afërsi se në cilat qarqe njëra apo tjetra parti ka përqendrim më të madh votash.

Nga kjo analizë, na rezultoi se epërsinë e saj PS-ja e ka më të madhe në qarqet poshtë lumit Shkumbin, se sa mbi lumin Shkumbin. Duke faktorizuar këtë gjetje, arritëm në shifrën e përafërt 96 +/-3 mandate për PS-në, 43 +/-3 mandate për PD-ASHM, dhe 1 mandat për PSD (kjo e fundit del në radar në qarkun Shkodër, ku kishte një përqendrim të të anketuarve që ishin gati të votonin sot për një parti të vogël, dhe ne presupozuam se ata ishin votues të PSD-së).

Nga Eduard Zaloshnja

Deri në vitin 2030, sipas Edi Ramës dhe sipas Marta Kos (Komisionere për Zgjerimin e BE-së), Shqipëria do të antarësohet në BE. Në qoftë se ky parashikim materializohet, Rama do të jetë atëherë 66 vjeç dhe kryeministër, sipas të gjitha gjasave. Ndërkohë, Berisha do të jetë 86 vjeç dhe përsëri kryeopozitar, sipas të gjitha gjasave.

Po si mund të vijojnë zhvillimet politike në Shqipëri pas antarësimit të shumëpritur në BE?

Në qoftë se do, Rama mund ta vazhdojë dominimin e PS-së dhe të qeverisë pa probleme edhe në vitet pas antarësimit në BE. Ai ka demonstruar se mund të largojë/afrojë këdo në parti/qeveri, pa asnjë trazirë në popullin socialist.

Në kampin e Berishës, gjërat duken të stabilizuara aktualisht – ai po “rizgjidhet” kryetar pa garë, ndërkohë që rivalët i ka shpallur “të vetpërjashtuar”. Por në vitin 2030, ai do të jetë 86 vjeç. Dhe sipas të gjitha gjasave, përsëri një humbës elektoral.

Nga disa sondazhe që kam parë, rezulton se Alimehmeti, Tabaku, ose Salianji shihen si politikanë të së ardhmes në elektoratin e gjerë opozitar. Por pyetja e madhe është nëse ata do të vazhdojnë të mbeten relevantë, kur Berisha të mbushë 86 vjeç (si një humbës serial elektoral).

Ndërkohë, “liderët” e partive të vogla nuk mund të merren në konsideratë për vitin 2030, sepse kuotat e tyre janë fikur qysh sot në sondazhet që kam zhvilluar për ‘Zërin e Shqiptarëve’…

Nga Eduard Zaloshnja

Nga 500 mijë që e votuan brenda vendit Aleancën për Shqipërinë Madhështore të PD-së, as 2% e “madhështorëve” nuk erdhën në protestën e 8-të kombëtare të saj. U thanë ca fjalë para Kryeministrisë, u tentua të shkohej pastaj drejt Ministrisë së Brendshme, por u pengua nga shiu i policisë. Dhe pasi u hodhën ca molotovë, Berisha deklaroi se në protestën tjetër policia dhe qeveria nuk do gjejnë dot vrimë ku të futen.

Një refren që po bëhet më i vjetër se vetë Berisha…

Protesta të tilla mund t’u shkojnë për shtat OJQ-ve radikale ose partive të vogla të ngjashme me to. Por një parti që arriti të marrë 500 mijë vota për aleancën e udhëhequr prej saj, kur nuk mbledh dot në shesh as 2% të tyre, nuk ka më kuptim ta vazhdojë këtë ritual. Thjesht u dëshmon votuesve të saj dhe gjithë publikut shqiptar se nuk ka më fuqi tërheqëse elektorale…

Nga Eduard Zaloshnja

Qysh nga fillimi i Reformës në Drejtësi një dekadë më parë, disa pyetje të shkëputura rreth sistemit të ri të drejtësisë janë përfshirë në sondazhe kombëtare. Anketa Kombëtare e IDRA-s (financuar nga IRI) përfshinte një pyetje për SPAK; Barometri i Sigurisë Shqiptare i CSDG-së (financuar nga FES) përfshinte tre pyetje për SPAK; Barometri i Data Centrum (financuar nga Euronews Albania) përfshinte një pyetje për SPAK; ‘Termometri Politik’ (financuar nga Report TV) përfshinte dy pyetje për SPAK dhe Gjykatën Kushtetuese; dhe së fundmi, ‘Zëri i Shqiptarëve’ (financuar nga ABC News Albania) përfshinte tre pyetje për SPAK.

Me pak fjalë, SPAK është kryefjala e Reformës në Drejtësi në sondazhet e kryera deri më sot. Dhe opinioni pozitiv për SPAK-un luhatet rrotull 67-përqindëshit.

Po disa pyetje mbeten me pikëpyetje të pambyllura për SPAK-un. Të renditura në rend kronologjik pyetjet janë:

• A do t’i shkohet deri në fund ndëshkimit të zaptimit të institucioneve shtetërore më 14 shtator 1998?

• A do t’i shkohet deri në fund ndëshkimit të zyrtarëve të lartë që urdhëruan vrasjen e 4 protestuesve me duar në xhepa (dhe plagosjen e disa të tjerëve) më 21 janar 2011?

• A do t’i shkohet deri në fund ndëshkimit të zyrtarëve të lartë që lejuan tragjedinë e Gërdecit (ku humbën jetën 26 shqiptarë dhe u plagosën qindra të tjerë)?

• A do t’i shkohet deri në fund ndëshkimit të zyrtarëve të lartë që i mundësuan kompanisë energjetike çeke Çez të zhvaste qytetarët shqiptarë?

• A do t’i shkohet deri në fund ndëshkimit të zyrtarëve të lartë që lejuan kompaninë e naftës Bankers Petrolium t’i shmangej pagimit të qindra milionë eurove shtetit shqiptar?

• A do t’i shkohet deri në fund ndëshkimit të zyrtarëve të lartë që mundësuan skemën mashtruese të ndërtimit të inceneratorëve në Elbasan, Fier dhe Tiranë?

• A do t’i shkohet deri në fund ndëshkimit të zyrtarëve të lartë që mundësuan projekte rrugore mbi koston normale të tyre?

Nga Eduard Zaloshnja

I kërkova specialistit tim IT (nuk është shqiptar dhe di shumë pak se çfarë ka ndodhur e ndodh në Shqipëri), që të bënte një kërkim të zgjeruar në internet se çfarë është shkruar pas zgjedhjeve të majit të vjetshëm nëpër portalet e Shqipërisë dhe faqet e internetit të mediave të këtushme.

Duke e ndihmuar me disa fjalë kyçe shqip (që s’kishte nga t’i dinte), ai prodhoi një analizë koncize fare të ftohtë, që vijon më poshtë.

Mbi 75% e përmendjeve të Ramës apo të qeverisë së tij në titujt e portaleve të Shqipërisë dhe faqet e internetit të mediave të këtushme ishin negative.

Analiza e teksteve poshtë këtyre titujve do të ishte shumë e vështirë për një specialist të huaj IT (si specialisti im turk), por vetëm fakti i mësipërm tregon qartazi se kushdo që ka kritika ndaj Ramës dhe qeverisë së tij e ka dritaren të hapur pothuaj kudo në portalet/faqet e internetit të mediave në Shqipëri.

Nga Eduard Zaloshnja

Në sondazhin tim të fundit brenda vendit, që e zhvillova për ‘Zërin e Shqiptarëve’, pyetjet kryesore drejtuar të anketuarve ishte nëse votuan më 11 maj 2025 dhe për kë votuan (nëse kishin votuar). Sidoqoftë, në sondazh ishin edhe një sërë pyetjesh të tjera, që më dhanë mundësinë të bëja radiografinë e tre segmenteve të elektoratit të Shqipërisë: 1.Votuesit e PS-së; 2.Votuesit e “Aleancës për Shqipërinë Madhështore” të PD-së; 3.Mosvotouesit/votuesit e partive të tjera.

Në sondazh morën pjesë 1460 banorë të rritur të vendit dhe kampioni u ripeshua statistikisht për t’i përfaqësuar sa më mirë 1.9 milionë banorët e rritur të Shqipërisë nga pikëpamja gjeografike, demografike, arsimore, dhe politike. Maksimumi i marzhit të gabimit statistikor: +/- 2.6%.

Nga përgjigjet e të anketuarve, të kolauduara edhe me të dhënat zyrtare të KQZ dhe INSTAT-it, rezulton se përqindjet e tri segmenteve të popullsisë së rritur të vendit janë si vijon: 40.2% votuan PS-në në 11 majin e vjetshëm, 26.4% votuan “Aleancën për Shqipërinë Madhështore” (PD-ASHM), dhe 33.3% nuk votuan fare ose votuan për partitë e tjera (shihni grafikun e mëposhtëm).

Pa surprizë, 91.5% e të anketuarve që votuan PS-në më 11 maj 2025 e konsiderojnë veten të majtë ideologjikisht, 91.5% e atyre që votuan për PD-ASHM e konsiderojnë veten të djathtë, dhe 62.6% e mosvotuesve apo votuesve të partive të tjera e konsiderojnë veten të qendrës (shihni grafikun e mëposhtëm).

Pothuaj 38% e socialistëve të majit të vjetshëm kanë prejardhje nga familje komuniste, mbi 44% e  “madhështorëve” kanë prejardhje nga familje të përndjekura drejtpërdrejt nga regjimi komunist, dhe 53% e mosvotuesve/votuesve të partive të tjera kanë prejardhje nga familje që s’ishin as komuniste e as të përndjekura nga regjimi komunist (shihni grafikun e mëposhtëm).

Pothuaj 55% e socialistëve të majit të vjetshëm nuk kanë pasur prona për t’u kompensuar apo rikthyer. Kjo përqindje ndër “madhështorët” është 50% dhe ndër mosvotuesit/votuesit e partive të tjera mbi 42% (shihni grafikun e mëposhtëm).

Pa surprizë, 91.5% e socialistëve të majit të vjetshëm mendojnë se partia e tyre ka punuar më shumë për shtresën e varfër dhe të mesme, dhe anasjelltas “madhështorët”. Ndërsa mosvotuesit/votuesit e partive të tjera i kanë opinionet të ndara pothuaj përgjysmë (shihni grafikun e mëposhtëm).

Të trija segmentet elektorale janë të ndara pothuaj më dysh tek opinionet e tyre rreth punës që kanë bërë partitë kryesore për të ndihmuar shtresën e pasur (shihni grafikun e mëposhtëm).

Rreth 55% e socialistëve dhe “madhështorëve” të majit të vjetshëm deklarojnë nivel të ulët të ardhurash familjare. Ndërsa më pak se gjysma e mosvotuesve/votuesve të partive të tjera deklarojnë nivel të ulët të ardhurash familjare (shihni grafikun më poshtë).

Siç shihet në grafikun e mëposhtëm, socialistët e majit të vjetshëm kanë nivelin më të lartë arsimor në elektoratin e Shqipërisë (33.8% me arsim të lartë), të ndjekur nga mosvotuesit/votuesit e partive të tjera (31.4%), dhe në fund “madhështorët” (20.5%).

Socialistët e majit të vjetshëm dhe mosvotuesit/votuesit e partive të tjera janë më urbanë se “madhështorët” (shihni grafikun e mëposhtëm)

Nga grafiku i mëposhtëm, mund të kuptohet lehtë se mosvotuesit/ votuesit e partive të majit të vjetshëm kanë përbërjen moshore më të re, ndjekur nga socialistët dhe “madhështorët”.

Pothuaj 55% e elektoratit socialist të majit të vjetshëm përbëhet nga femrat. Nga ana tjetër, rreth 55% e “madhështorëve” dhe mosvotuesve/votuesve të partive të tjera janë meshkuj (shihni grafikun më poshtë).

Nga Eduard Zaloshnja

Shënim paraprak: Studimi i prezantuar më poshtë nuk ka lidhje me parandalimin e vrasjes së dy vogëlushëve durrsakë nga një shofer krejt i dehur – atij ia kishte pezulluar dy herë patentën policia rrugore dhe i kishte vënë disa gjoba…

Në fillim të mijëvjeçarit, 37 nga 50 shtetet në Shtetet e Bashkuara të Amerikës filluan të përdornin strategjinë e postblloqeve të rastësishme policore për kontrollin e nivelit tëalkoolit te drejtuesit e automjeteve (në 13 shtete nuk zbatohej kjo strategji për arsye ligjore ose politike).

Tre kolegë të mi të Pacific Institute for Research and Evaluation – Jim Fell, John Lacey, dhe Bob Voas – kryen një studim atëherë me titull: “Postblloqet e kontrollit për alkoolin: Efektiviteti i lartë, por përdorimi i ulët”.*

Më poshtë është një përmbledhje e studimit të tyre, që mund t’i vlejë publikut shqiptar.

Ka prova thelbësore dhe të qëndrueshme nga kërkimet shkencore se postblloqet e dukshme dhe të shpeshta policore për kontrollin e alkoolit në Shtetet e Bashkuara reduktojnë aksidentet fatale rrugorenga 18% deri në 24%. Megjithëse postblloqe të tilla  nuk përdoren në 13 shtete për arsye ligjore ose politike, ka prova të forta statistikore se nëse kryhen siç duhet, postblloqet do të shpëtonin jetë në 37 shtetet e tjera.

Megjithatë, një sondazh i fundit rreth përdorimit të postblloqeve ka treguar se, pavarësisht përpjekjeve të Departamentit Amerikan të Transportit për të inkurajuar përdorimin e tyre përmes publikimeve të ndryshme, sigurimit të fondeve për pajisje, dhe për shpenzimet jashtë orarit të policëve, vetëm rreth një duzinë nga 37 shtetet që përdorin këto postblloqe e bëjnë këtë çdo javë. Sondazhi zbuloi se mungesa e burimeve dhe fondeve të policisë lokale, mungesa e mbështetjes nga task-forcat dhe aktivistët qytetarë dhe perceptimi se pikat e kontrollit nuk janë produktive ose me kosto efektive janë arsyet kryesore për përdorimin e tyre të rrallë.

Studimi diskuton secilin prej këtyre problemeve dhe sugjeron një metodë për policitë lokale për të zbatuar postblloqet pa u varur nga fondet shtetërore ose federale. Postblloqe me pak staf (tre deri në pesë policë)kanë qenë po aq efektive sa ato të kryera nga 15 ose më shumë policë.

Një program i modifikuar i postbllokut të kontrollit,  duke përdorur sensorë pasivë të alkoolit (“PASpoints”) mund të zbatohet nga bashkitë e vogla deri në mesatare në Shtetet e Bashkuara për të parandaluar drejtimin nën ndikimin e alkoolit. Nëse zbatohet në shumicën e bashkive, kjo strategji ka një potencial efektiviteti të ngjashëm me nivelin e lartë të arritur nga disa shtete australiane në programet e tyre të testit të rastësishëm të frymëmarrjes.

Sistemi PASpoint kërkon që një grup i vogël prej tre deri në pesë policë në detyrë të patrullës së trafikut të konvergojnë në një vend të paracaktuar dhe të kryejnë një mini-postbllok, duke u kthyer më pas në detyrat e tyre standarde të patrullës brenda dy orëve. Në këtë kuadër, operacioni PASpoint do të bëhej një teknikë standarde e zbulimit të drejtimit të automjeteve nën ndikimin e alkoolit. Si një aktivitet standard i zbatimit të rregullave të trafikut, kostoja do të mbulohej nga buxheti normal i zbatimit.

*https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15276922/#full-view-affiliation-1

Nga Eduard Zaloshnja

Nëse do të zhvilloheshin sot zgjedhje parlamentare në Shqipëri, vetëm 2/3 e pjesëmarrësve të këtushëm të zgjedhjeve të 11 majit do të votonin. Kështu rezultoi nga sondazhi im i fundit për ‘Zërin e Shqiptarëve’. Po në cilin segment politik ishte firoja më e madhe?

Analiza që u bëra përgjigjeve të të anketuarve (paraqitur në grafikun e mëposhtëm) tregoi se firoja elektotrale ishte goxha e ndryshme në segmente të ndryshme.

Kështu, në segmentin socialist të votuesve të këtushëm të 11 majit, firoja ishte e vogël, krahasuar me firon në segmentet e tjera elektorale – plot 85.2% e atyre që votuan më 11 maj për PS-në do ta votonin përsëri për PS-në.  Kurse vetëm 62.4% e atyre që votuan më 11 maj për PD-ASHM do të votonin sot për të. Për të mos folur për firon dramatike të partive të vogla, të cilat sot do t’i rivotonin vetëm 7.6% e votuesve të tyre të 11 majit…

Nga Eduard Zaloshnja

Në përpjekjen e saj të parë elektorale (31 mars 1991), PD-ja i humbi të gjitha garat mazhoritare në zonat rurale. Unë e provova në kurrizin tim atëherë një garë elektorale rurale, kur kandidova për PD-në përballë një kryetareje kooperative bujqësore të PPSH.

Po ama, kandidatët e PD-së fituan në çdo zonë urbane. Madje një kandidat demokrat mundi edhe Ramiz Alinë e PPSH-së, bash në zonën ku ishte themeluar Partia Komuniste. Sidoqoftë, ngaqë 67% e popullsisë së atëhershme banonte në fshat, 67% e Kuvendit u mbush me kryetarë kooperativash bujqësore…

Në garën e dytë elektorale të PD-së (22 mars 1992), kur kooperativat bujqësore komuniste ishin shpërndarë, ajo dhe aleatet e saj të vogla morën plot 67% të votave, në një fitore plebishitare si në qytet edhe në fshat. PD-ja nuk ishte më një parti vetëm urbane, ajo dominoi edhe në zonat rurale.

Në zgjedhjet e vitit të vështirë 1997 (zgjedhjet e vitit 1996 nuk po i llogarisim, sepse kutitë u mbushën 90% nga kaçatorët “demokratë” të terrenit), PD-ja arriti të ruante një përkrahje të mirë vetëm në zonat urbane sipër Shkumbinit (sepse poshtë Shkumbinit nuk shkonte dot për të bërë fushatë).

Në zgjedhjet e vitit 2001, PD-ja e balancoi disi raportin rural-urban. Po sidoqoftë, “formula e Dushkut” për shtimin artificial të mandateve parlamentare proporcionale, e la atëherë PD-në në një minorancë 2/5 në Kuvend.

Në zgjedhjet e vitit 2005, PD-ja e balancoi mirë përkrahjen urbane-rurale. Dhe falë përçarjes së të majtës, si dhe motos “Me duar të pastra” apo KOP-it, arriti të kthehej në pushtet.

Dhe më 2007, PD-ja filloi kthesën rurale të saj. PS-ja, me Ramën e sapoardhur në krye të partisë, i fitoi zgjedhjet lokale në të gjitha qendrat e mëdha urbane, përveç Shkodrës. Ndërsa PD-ja fitoi pothuaj në të gjitha komunat rurale (Berisha atëherë mburrej me hartën e Shqipërisë blue, ku komunat demokrate mbizotëronin në sipërfaqe, por nuk kishin shumë banorë…)

E njëjta histori u përsërit më 2009, kur koalicioni i PS-së ishte superior në zonat urbane, por PD-ja e risiguroi pushtetin falë epërsisë rurale dhe ndihmës së LSI-së… Dhe qysh atëherë, dallimet urbane-rurale mes dy partive kryesore janë thelluar nga një palë zgjedhje në tjetrën.

Kështu, në zgjedhjet e fundit parlamentare (11 maj 2025), pothuaj 40% e votave të këtushme të PD-së ishin në zona rurale, ndërkohë që as 35% e votave të PS-së nuk ishin në ato zona. Nga ana tjetër, mbi 65% e votave të këtushme të PS-së ishin në zona urbane. Dhe jo si dikur, zonat urbane kanë tani pothuaj dyfishin e popullsisë së zonave rurale…

Dhe situata elektorale është rënduar edhe më tej për PD-në nga 11 maji e këtej.

Në sondazhin tim të fundit për “Zërin e Shqiptarëve’ (shihni më poshtë grafikun), rezultoi se në zonat urbane, vetëm 28.1% e atyre që janë gati të votojnë sot, ia japin votën PD-ASHM. Dhe e vetmja reze e vogël shprese për të mbetet elektorati rural. Por problemi është se në zonat rurale, popullsia është pothuaj sa gjysma e popullsisë urbane…

Nga Eduard Zaloshnja

Pas zgjedhjeve të 2013-ës (kur 1 milion votues tw kwtushwm votuan për Ramën kryeministër dhe për Berishën vetëm 680 mijë), rezultatet e zgjedhjeve (si dhe sondazhet që kam zhvilluar) tregojnë se shqiptarët kryesisht votojnë për të keqen më të vogël. Domethënë, jo për të keqen më të madhe….

Kështu, në zgjedhjet parlamentare të 2017-ës, vetëm 37% e banorëve të rritur të vendit votuan për PS-në. Po ama, nga ana tjetër, për PD-në (partinë kryesore të opozitës) votuan vetëm 22%. Ndërsa 41% ose votuan për parti sekondare ose nuk votuan fare. Domethënë u votua për të keqen më të vogël…

Në zgjedhjet parlamentare të 2021-shit, vetëm 40% e banorëve të rritur të vendit votuan për PS-në. Po ama, nga ana tjetër, për PD-në (partinë kryesore të opozitës) votuan vetëm 32.5%. Ndërsa 27.5% ose votuan për parti sekondare ose nuk votuan fare. Domethënë u votua për të keqen më të vogël…

Në zgjedhjet parlamentare të 2025-ës, vetëm 40.2% e banorëve të rritur të vendit votuan për PS-në në pushtet. Po ama, nga ana tjetër, për PD-në dhe bishtat e saj votuan vetëm 26.4%. Ndërsa 33.4% ose votuan për parti sekondare ose nuk votuan fare. Domethënë u votua për të keqen më të vogël…

Në të gjitha sondazhet që kam zhvilluar nga 2013-ta e këtej, asnjëherë nuk ka rezultuar që të paktën gjysma e popullsisë së rritur të vendit të jetë e kënaqur me punën e qeverisë. Po ama, nga ana tjetër, pakënaqësia ndaj opozitës ka qenë shumë më e madhe.

Nga një ekstrapolim i përafërt statistikor i sondazhit tim të fundit për ‘Zërin e Shqiptarëve’, rezultoi se vetëm 16.6% e gjithë banorëve të rritur të vendit votojnë sot PD-në e Berishës dhe më pak se 1% e tyre votojnë partitë “e reja” parlamentare të Shehajt, Lapajt dhe Qorit. Domethënë, Berisha etj shihen si e keqja më e madhe nga popullsia në moshë për votim.  Ndërkohë, PS-ja e ruan pak a shumë elektoratin e saj besnik…

Nga Eduard Zaloshnja

Para protestës së fundit të thirrur nga Berisha, si zakonisht, ai deklaroi se do të jetë kryengritja më madhështore paqësore që ka njohur ndonjë herë Shqipëria. Po sa e madhe ishte në fakt ajo protestë?

Le t’i referohemi CalcMaps (shihni hartën e mëposhtme), për të llogaritur se sa është sipërfaqja ku ishin shpërndarë kokrra-kokrra protestuesit e thirrur nga Berisha. Nga tribuna e Berishës deri tek Lana (duke përfshirë edhe trotuaret), sipërfaqja e përgjithshme rezulton 8670 m2.

Në qoftë se në këtë sipërfaqe do të ishin ngjeshur 4 protestues për metër katror (si në një ashensor të vogël me përmasa 1×1 m), në total do të ishin rreth 35 mijë pjesëmarrës në protestë. POR NË FAKT, dendësia MESATARE ishte diku te 1 protestues për 5 metra katror (shihni me poshtë pamjen me dron, që tregon se pranë tribunës dhe Kullave Binjake kishte një farë dendësie, kurse kudo tjetër kishte vetëm rrallësi).

Pra, me përafërsi, mund të llogoritet një pjesëmarrje prej rreth 1800 protestuesish. Teksa vjet, për Aleancën Madhështore votuan plot 500 mijë banorë të vendit…
Dikush duhet t’i thotë Berishës se, kur as 0.4% e votuesve të tu nuk të dalin në shesh, nuk vlen t’i thirrësh më për ksi protestash!

Nga Eduard Zaloshnja

Rasmussen Reports është e vetmja kompani sondazhesh amerikane që kryen hulumtim TË PËRDITSHËM në nivel kombëtar të politikës, ngjarjeve aktuale, besimit të konsumatorit, temave të biznesit dhe vlerësimeve për punën e Presidentit të Shteteve të Bashkuara (kompanitë e tjera bëjnë hulumtime javore ose mujore). Sondazhet nga kjo kompani kryhen duke përdorur një ndërthurje të sondazheve të automatizuara të opinionit publik me pyetje telefonike të regjistruara paraprakisht, si edhe një sondazh elektronik.
Në zgjedhjet presidenciale, nga 2016 deri më 2024, Rasmussen Reports ka qenë kompania që i është afruar më pranë rezultatit elektoral të regjistruar zyrtarisht në nivel kombëtar për Presidentin Trump. Dhe çdo ditë ajo zhvillon sondazhe me 1500 pjesëmarrës në zgjedhjet e fundit presidenciale, për të matur nivelin e miratimit të punës së presidentit.
Sondazhet Rasmussen tregojnë se nga data 27 shkurt (para fillimit të luftës në Iran) dhe deri sot, kuotat pozitive kanë qenë poshtë kuotës 49.8%, që u regjistrua për kandidatin Trump në votën popullore kombëtare të zgjedhjeve të nëntorit 2024 (shihni grafikun e mëposhtëm).
Kështu, më 27 shkurt, vetëm 45% e pjesëmarrësve të zgjedhjeve të nëntorit 2024 kishin vlerësim pozitiv ose shumë pozitiv për punën e Presidentit Trump. Më 11 mars Trump u ngjit në 47%, ra në 43% më 30 mars, u ringjit në 47% më 7 prill, duke përfunduar në 44% më 16 prill. Pra, nga 49.8% që e votuan atë në zgjedhje, vetëm 44% e vlerësojnë punënë e tij pozitivisht…

*Në zgjedhjet presidenciale të nëntorit 2024, plot 49.8% e pjesëmarrësve votuan për Presidentin Trump

Nga Eduard Zaloshnja

Indeksi S&P 500 është një mesatare e ponderuar e aksioneve të 500 kompanive më të mëdha në botë. Luhatjet e tij shërbejnë si barometër i humorit të investitorëve në bursat e aksioneve të kompanive. Kur ka më shumë investitorë optimistë sesa pesimistë për të ardhmen e këtyre kompanive, ky indeks rritet. Dhe anasjelltas…

Në fund të ditës së djeshme, indeksi S&P 500 arriti kuotën 6967.38, ose 1.59% më lart se më 1 janar të këtij viti (shihni grafikun e mëposhtëm). Ndërkohë, krahasuar me “gropën” e thellë të 30 marsit (kur indeksi zbriti në kuotën e ulët 6369.2), rritja aktuale është 9.4%!

Një rritje e tillë tregon se miliarda dollarë janë hedhur nga investitorët në bursat e aksioneve, për të blerë aksione të 500 kompanive më të mëdha. Gjë që dëshmon se ata besojnë se paqja do të rikthehet në zonën e nxehtë përrreth Iranit, dhe kështu biznesi i madh do të vazhdojë të lulëzojë siç po lulëzonte në fillim të vitit…

Nga Eduard Zaloshnja

Duke filluar nga 1 janari i vitit 2021, INSTAT-i ka përdorur një metodologji të re për llogaritjen e Indeksit të Çmimeve të Konsumit, të harmonizuar me metodologjinë e Eurostat-it (Institutit statistikor të BE-së). Sipas këtij indeksi të harmonizuar me BE-në, çmimet e konsumit janë rritur mesatarisht 22.1% nga 1 janari 2021 deri më 1 janar 2026 (shihni tabelën e mëposhtme). Ndërkohë, paga mesatare e raportuar është rritur 51.4% në këto 5 vjet, dhe pensionet 24%.

Duke qëmtuar në zërat e ndryshme të konsumit të popullsisë, bie në sy rritja e ndjeshme 36.1% e zërit ‘Ushqime dhe pije joalkolike’. Dhe ky zë përbën plot 34.6% të buxhetit mesatar familjar të shqiptarëve (për shumë familje, kjo përqindje është goxha më e lartë në buxhetin e tyre, që ka pak vend për shpenzime të tjera). Brenda këtij zëri, spikasin zarzavatet përfshirë patatet, çmimi i të cilave është rritur plot 60.4%, si edhe qumështi, djathi dhe vezët, çmimi i të cilave është rritur plot 49.9%.

Çmimi mesatar i pijeve alkolike dhe i duhanit është rritur 18.3%, por kjo rritje mund të jetë e mirëpritur nga këndvështrimi i shëndetit publik, sepse mund të dekurajojë sadopak konsumimin e këtyre produkteve të dëmshme për shëndetin e shqiptarëve.

Ndërkohë, rritja 10% në zërin ‘Qira, ujë, lëndë djegëse dhe energji’ ka goditur mijëra e mijëra shqiptarë, sidomos në tre komponentët e fundit.

Duhet pritur nxjerrja e Indeksit të Harmonizuar të Çmimeve të Konsumit për tremujorin e parë të vitit 2026, për të ekzaminuar efektin e luftës në Iran te çmimet e tregut shqiptar. Dhe më pas, duhen pritur masat e qeverisë shqiptare për zbutjen e atyre efekteve tek shtresat më të prekura…

Nga Eduard Zaloshnja

Territori që deri në vitin 1990 përfshihej në njësinë administrative ‘Rrethi Tiranë’ ka një vazhdimësi të gjatë historike, gjeografike dhe administrative.

Si një pjesë e vogël e perandorisë gjigande osmane, kasabahja Tiranë e kishte qendrën te Xhamia e Ethem Beut, duke u shtrirë shumë e shumë kilometra në të gjitha drejtimet.

Nga pikpamja gjeografike, kufijtë natyralë të saj janë përcaktuar nga Lumi i Tapizës në veri, Qafa e Krrabës në jug, Kodrat e Ndroqit në perëndim, dhe Mali me Gropa në lindje.

Nga pikpamja administrative, ‘Rrethi Tiranë’ ka qenë në kufijtë historikë-gjeografikë qysh nga 1920-ta e këtej (pvarsisht se dikur quhej prefekturë dhe më vonë rreth).

Pas reformës territoriale të 2014-ës, ‘Rrethi Tiranë’ u nda në tri pjesë: Bashkia Tiranë, Bashkia Kamëz, dhe Bashkia Vorë. Një ndarje artificiale, që ndoshta u cyt nga llogari elektorale…

Tani që po diskutohet një rindarje territoriale, ndoshta vlen që Tirana të rikthehet në identitetin e saj historiko-gjeografik.

Pothuaj 30% e popullsisë së Shqipërisë banon në territorin e rrethit të dikurshëm Tiranë. Pothuaj 50% e Prodhimit të Brendshëm Bruto realizohet në territorin e tij. Të gjitha institucionet shtetërore kryesore janë përqendruar po ashtu në territorin e tij. Dhe ky është territori me infrastukturën më të zhvilluar të vendit!

Rrethi i dikurshëm Tiranë e meriton të jetë një superbashki në territorin e vet natyral, pavarësisht llogarive elektorale të çastit…