Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Before yesterdayJava News

Ilir Beqaj: Dilema që u bë trilemë

7 June 2026 at 10:55

Nga Ilir Beqaj

Të dielën e kaluar komunikova me ju lidhur me një qëndrim kontradiktor të dy trupave të ndryshme të GJKKO-së për kërkesën time që procesin penal ndaj meje ta ndjek në sallë, pranë avokatit tim, dhe jo në kafazin e qelqtë.

Por të premten, më 5 qershor 2026, e njëjta kërkesë, e paraqitur para një trupe të GJKKO-së së Apelit, mori një përgjigje refuzuese, madje të ndryshme edhe nga dy vendimmarrjet e mëparshme.

Kështu, më 5 qershor, dilema se si do t’i ndjek proceset penale ndaj meje u bë trilemë.

Për mua, si i njëjti person, për të njëjtën kërkesë, janë marrë tre vendime të ndryshme:

* një trupë gjykuese, e përbërë nga tre gjyqtarë, ka urdhëruar togën e shoqërimit të më sjellë në sallë;

* një trupë tjetër gjykuese, me një gjyqtar, i ka kërkuar Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve të vlerësojë rrezikshmërinë në rastin konkret;

* një trupë e tretë, me një gjyqtar në apel, e ka rrëzuar kërkesën.

Tre vendime të ndryshme nga tre trupa të ndryshme gjykuese nuk janë, në vetvete, diçka befasuese. Secila trupë gjykuese është e pavarur në vendimmarrjen e saj. Kjo është një arritje e drejtësisë së pavarur.

Vetëm se, në këtë rast, nuk kemi thjesht drejtësi të pavarur. Kemi drejtësi të çoroditur.

Ndërkohë, më 4 qershor 2026, Komiteti Shqiptar i Helsinkit u është drejtuar me shkresë, lidhur me kërkesën time për të qëndruar në sallë, si edhe për kërkesa të ngjashme të zotërinjve Ilir Meta dhe Erion Veliaj:

* zotit Erjon Bani, kryetar i GJKKO-së;

* zotit Ilir Rusi, kryetar i KLGJ-së;

* zotit Toni Gogu, ministër i Drejtësisë.

Përmbajtja e kësaj letre është bashkëngjitur.

Përballë trilemës së krijuar nga drejtësia e pavarur, në seancën më të parë të ardhshme, mbetet vetëm që avokati im t’i kërkoj gjykatës që gjatë seancës edhe ai të qëndrojë me mua brenda kafazit të qelqtë.

Përgëzime shtetit tim për miratimin e IBAR

31 May 2026 at 10:40

Nga Ilir Beqaj

Të martën, më 26 maj 2026, në Bruksel u mbajt Konferenca e 8-të Ndërqeveritare BE–Shqipëri.

Në rrugën e integrimit europian, kjo konferencë pati një rëndësi të veçantë, pasi “konfirmoi se Shqipëria, në përgjithësi, i ka përmbushur standardet e ndërmjetme të të ashtuquajturit Klasteri 1: THEMELORËT”.

Si çdo qytetar shqiptar, edhe unë ndihem i lumtur për këtë arritje të vendit tim. Për këtë arsye, ndiej detyrimin të përgëzoj publikisht Shqipërinë dhe institucionet e saj për këtë hap të rëndësishëm në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Europian.

Megjithatë, personalisht, ndihem edhe i lehtësuar nga një brengë që më ka munduar prej shtatë muaj.

Në fund të tetorit 2025, në kuadër të një gjykimi kushtetues lidhur me paraburgimin tim, organi qe ngre akuzë në emër të shtetit tim pretendoi, ndër të tjera, se veprimet që më atribuohen mua kishin dëmtuar rrugën e Shqipërisë drejt integrimit europian.

Miratimi i IBAR-it dhe vijimi i procesit të negociatave tregojnë se, fatmirësisht, kjo nuk ka ndodhur. Unë nuk kam qenë shkaku që integrimi i vendit tim në Bashkimin Europian — motoja e lëvizjes demokratike që çoi në rrëzimin e diktaturës komuniste në Shqipëri në vitin 1990 — të cënohej, pengohej apo ndalej.

Pasi u lehtësova nga kjo barrë e rëndë, fillova të mendoj më pozitivisht edhe për veten time. Ndiej brenda meje se edhe unë kam dhënë një kontribut personal dhe konkret në rezultatet e shtetit tim, në përparimet konkrete dhe të matshme të arritura gjatë dy viteve të fundit në procesin e negociatave për anëtarësimin në BE.

Prej 23 muajsh ndodhem në paraburgim me akuzën, të ngritur nga organi i posaçëm i akuzës i shtetit tim, për korrupsion pasiv të funksionarit të lartë në lidhje me fondet e Bashkimit Europian.

Në korrik 2024, një gjykatë e posaçme e shkallës së parë vendosi se unë nuk jam funksionar i lartë (në cilësinë e Drejtorit të Përgjithshëm të SASPAC) dhe se nuk ka prova për korrupsion.

Në gusht 2024, një gjykatë e posaçme apeli konfirmoi me vendim se unë nuk jam funksionar i lartë (në cilësinë e Drejtorit të Përgjithshëm të SASPAC) dhe se nuk ka prova për korrupsion.

Në janar 2025, Gjykata e Lartë konfirmoi vendimin e apelit dhe deklaroi se, në mungesë të provave për korrupsion, nuk kishte rëndësi të përcaktohej nëse Drejtori i Përgjithshëm i SASPAC ishte funksionar i lartë apo thjesht funksionar publik.

Megjithatë, në tetor 2025, drejtuesi i organit të posaçëm të akuzës deklaroi publikisht përpara Komisionit të Ligjeve të Kuvendit se ky institucion po ushtronte ndjekje penale ndaj funksionarëve të lartë të akuzuar për korrupsion me fondet e Bashkimit Europian.

Që nga ai moment kam pasur ndjesinë se çështja ime po konsiderohej si statistikë edhe në kontekstin më të gjerë të demonstrimit të angazhimit të vendit në luftën kundër korrupsionit.

Në janar 2026, Gjykata Kushtetuese konfirmoi vendimin e Gjykatës së Lartë.

Për të arritur në një vendim përfundimtar do të nevojiten ende disa muaj. Por ai vendim më intereson vetëm mua dhe familjarëve të mi.

Deri në përfundimin e negociatave për Klasterin “THEMELORËT”, unë do të vazhdoj të jem i dobishëm për shtetin tim si statistikë që dëshmon luftën kundër korrupsionit.

Prandaj, në përfundim, dëshiroj ta përgëzoj përsëri sinqerisht shtetin tim për miratimin e IBAR-it, një rezultat i rëndësishëm për rrugëtimin europian të Shqipërisë dhe për të gjithë qytetarët që besojnë në të ardhmen europiane të vendit tonë.
Por nuk mund të rri pa përgezuar edhe rezultatet sratistikore të strukturës se posaçme antikorrupsion.

Njëkohësisht, vazhdoj të pres me besim që edhe çështja ime personale të vlerësohet me ekuilibër, paanshmëri dhe në respekt të plotë të shtetit të së drejtës, i cili përbën vetë themelin e projektit europian drejt të cilit aspiron Shqipëria.
________________________________________

P.S. Në çdo vend demokratik, shteti është bashkësia e katër pushteteve të pavarura nga njëri-tjetri dhe, njëkohësisht, në ndërveprim të vazhdueshëm me njëri-tjetrin. Pikërisht ky ekuilibër përbën garancinë më të rëndësishme të demokracisë dhe të shtetit të së drejtës.

Beqaj: GJL të vërë në lëvizje Kolegjet e Bashkuara! Një vendim i ri unifikues do të forconte sigurinë juridike

25 May 2026 at 10:45
Letër e hapur drejtuar anëtarëve të Gjykatës së Lartë
 
Nga Ilir Beqaj

Të nderuar anëtarë të Gjykatës së Lartë,

Vendimi nr. 5 i Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë, datë 11.11.2003, ka vendosur një rregull të rëndësishëm të së drejtës lidhur me përcaktimin e rrethanës rënduese sipas paragrafit të dytë të nenit 134 të Kodit Penal.

Në këtë vendim, Kolegjet e Bashkuara kanë arsyetuar:

“Në raport me zhvillimin aktual ekonomik e gjendjen ekonomike të individit e të shoqërisë, Kolegjet e Bashkuara përcaktojnë si kritere orientuese për vlerën si pasojë të rëndë në rastet e vjedhjes së parashikuar nga neni 134/2 i Kodit Penal:

1. Shuma ose sende me vlerë mbi 1.000.000 lekë, kur ato u vidhen individëve.

2. Shuma ose sende me vlerë mbi 2.000.000 lekë, kur vjedhja është realizuar në dëm të personave juridikë dhe pasurisë shtetërore.”

Ky vendim ka pasur dhe vijon të ketë rëndësi të madhe në praktikën e drejtësisë penale. Organet e ndjekjes penale dhe gjykatat, në shumë raste, i zbatojnë këto kritere si kufij nominalë të gatshëm, të qartë dhe të pandryshueshëm, shpesh pa një arsyetim të thelluar dhe të individualizuar mbi rrethanat konkrete të çështjes.

Për më tepër, në praktikë këto kritere nuk kufizohen vetëm te vepra penale e vjedhjes, e parashikuar nga neni 134 i Kodit Penal. Ato janë shtrirë edhe në vepra të tjera penale me natyrë pasurore, përfshirë veprat e parashikuara nga neni 143 e vijues i Kodit Penal, me arsyetimin se edhe në këto raste pasoja ekonomike është e ngjashme me atë të vjedhjes.

Në këtë mënyrë, kriteret orientuese të vendosura me Vendimin nr. 5, datë 11.11.2003, kanë marrë një rëndësi praktike që shkon përtej nenit 134/2. Ato ndikojnë në kualifikimin juridik dhe në rëndimin e përgjegjësisë penale në një numër të konsiderueshëm dispozitash të Kodit Penal, të paktën në dhjetë nene të ndryshme.

Kanë kaluar 23 vjet nga përcaktimi i këtyre dy vlerave nominale.

Kur Kolegjet e Bashkuara i caktuan këto kritere, ato u mbështetën shprehimisht “në raport me zhvillimin aktual ekonomik” dhe me “gjendjen ekonomike të individit e të shoqërisë”. Pra, vetë arsyetimi i vendimit e lidhi përcaktimin e këtyre vlerave me realitetin ekonomik të kohës.

Mirëpo realiteti ekonomik i vitit 2026 është rrënjësisht i ndryshëm nga ai i vitit 2003.

Të dhënat e verifikuara tregojnë se gjatë kësaj periudhe:

* paga minimale në shkallë vendi është pesëfishuar;

* paga mesatare në shkallë vendi është pesëfishuar;

* të ardhurat mesatare për banor janë pesëfishuar;

* inflacioni i akumuluar në 23 vjet është mbi 200%.

Këto të dhëna tregojnë se vlerat nominale prej 1.000.000 lekësh dhe 2.000.000 lekësh, të përcaktuara në vitin 2003, nuk kanë më të njëjtën peshë ekonomike, sociale dhe penale në vitin 2026.

Një shumë që në vitin 2003 përfaqësonte një nivel të caktuar rëndese ekonomike, sot nuk përfaqëson domosdoshmërisht të njëjtën rëndesë. Fuqia blerëse, niveli i pagave, të ardhurat për banor dhe çmimet e përgjithshme kanë ndryshuar ndjeshëm. Për rrjedhojë, edhe kuptimi praktik i “pasojës së rëndë” duhet të vlerësohet në dritën e këtyre ndryshimeve.

Në këtë kontekst shtrohet pyetja: a është e drejtë dhe proporcionale që qytetarët të ndiqen penalisht dhe të përballen me pasoja më të rënda penale mbi bazën e kritereve orientuese që nuk pasqyrojnë më nivelin aktual të zhvillimit ekonomik të vendit?

Natyrisht, një rregull juridik nuk bëhet automatikisht i vjetruar apo i pazbatueshëm vetëm për shkak të kalimit të kohës. Edhe jurisprudenca kushtetuese e ka pranuar se koha në fuqi e një rregulli, në vetvete, nuk mjafton për ta bërë atë të papërdorshëm.

Por rasti konkret ka një veçori thelbësore.

Rregulli i vendosur me Vendimin nr. 5, datë 11.11.2003, nuk është një rregull abstrakt dhe i shkëputur nga realiteti ekonomik. Përkundrazi, ai është ndërtuar pikërisht mbi vlerësimin e zhvillimit ekonomik dhe gjendjes ekonomike të individit e të shoqërisë në atë kohë.

Prandaj, problemi nuk qëndron te fakti që vendimi është i vitit 2003. Problemi qëndron te fakti se kriteret e tij vijojnë të zbatohen në vitin 2026 me të njëjtat shifra nominale, megjithëse baza ekonomike mbi të cilën ato u ndërtuan ka ndryshuar në mënyrë thelbësore.

Ajo që ishte “aktuale” në vitin 2003 nuk mund të konsiderohet, pa rivlerësim, si po aq aktuale edhe në vitin 2026.

Për këtë arsye, është e nevojshme që kriteret orientuese për vlerën që përbën pasojë të rëndë në rastet e nenit 134/2 të Kodit Penal të aktualizohen. Ky aktualizim do t’i shërbente parimit të proporcionalitetit, sigurisë juridike, barazisë në zbatimin e ligjit dhe individualizimit të përgjegjësisë penale.

Nevoja për aktualizim bëhet edhe më e dukshme pas përfshirjes në Kodin Penal të nenit 143/a/8, “Mashtrimi në dëm të interesave financiare të Bashkimit Evropian”, në fuqi prej shkurtit 2026. Në këtë dispozitë, ligjvënësi e ka përcaktuar shprehimisht vlerën monetare prej 50.000 euro si element të rrethanës rënduese.

Ky zhvillim normativ tregon se vlera monetare e dëmit nuk është një element dytësor apo formal, por një kriter thelbësor për diferencimin e përgjegjësisë penale. Për rrjedhojë, nuk është e arsyeshme që për një grup të gjerë veprash penale me natyrë pasurore të vijojnë të zbatohen, pa përditësim, kufij nominalë të përcaktuar mbi realitetin ekonomik të vitit 2003.

Pa sugjeruar që vlera e përcaktuar në nenin 143/a/8 të transferohet mekanikisht te dispozitat e tjera, ekzistenca e këtij standardi të ri ligjor tregon nevojën për një qasje më të përditësuar, më koherente dhe më proporcionale në vlerësimin e pasojës së rëndë në veprat penale me natyrë pasurore.

Në këtë kuptim, një vendim i ri unifikues i Kolegjeve të Bashkuara të Gjykatës së Lartë do të ishte mjeti më i përshtatshëm për të vendosur një rregull të përditësuar të së drejtës.

Ky rregull i ri nuk duhet të kufizohet vetëm në përcaktimin e dy vlerave të reja nominale. Do të ishte e dobishme që ai të përfshinte edhe një mekanizëm vetërregullues, në mënyrë që kriteret orientuese të mos mbeten përsëri të pandryshuara për dekada.

Një mekanizëm i tillë mund të lidhet me tregues objektivë dhe zyrtarë ekonomikë, si paga minimale, paga mesatare në shkallë vendi, të ardhurat mesatare për banor dhe/ose indeksi i çmimeve të konsumit. Përditësimi mund të bëhet çdo dy ose tre vjet, me fuqi nga data 1 janar e vitit përkatës.

Në këtë mënyrë, kriteret orientuese për “pasojën e rëndë” do të vazhdonin të ruanin lidhjen me arsyen për të cilën u vendosën fillimisht nga Kolegjet e Bashkuara: raportin me zhvillimin ekonomik dhe me gjendjen ekonomike të individit e të shoqërisë.

Një mekanizëm i tillë do të garantonte më shumë parashikueshmëri për qytetarët, më shumë njëtrajtshmëri në praktikën gjyqësore dhe më pak rrezik për zbatim mekanik të kufijve nominalë të dalë nga konteksti ekonomik në të cilin janë përcaktuar.

Të nderuar anëtarë të Gjykatës së Lartë,

Nëse sa më sipër vlerësohet e arsyeshme, Gjykata e Lartë i ka mjetet procedurale për të vënë në lëvizje Kolegjet e Bashkuara, me qëllim rishqyrtimin dhe aktualizimin e kritereve orientuese të përcaktuara me Vendimin nr. 5, datë 11.11.2003.

Një vendim i ri unifikues do të forconte sigurinë juridike, do të siguronte zbatim më proporcional të ligjit penal dhe do të përshtaste praktikën gjyqësore me realitetin ekonomik të vitit 2026.

Në thelb, kërkesa nuk është për të ndryshuar parimin e vendosur në vitin 2003. Përkundrazi, është për ta ruajtur atë parim në kuptimin e tij të vërtetë: që vlera e pasojës së rëndë të përcaktohet në raport me zhvillimin aktual ekonomik dhe me gjendjen ekonomike të individit e të shoqërisë.

Pikërisht për këtë arsye, kriteret orientuese të vitit 2003 kanë nevojë të aktualizohen në vitin 2026.

Me konsideratë,

Ilir Beqaj

Gjysmë i (pa)rrezikshëm

24 May 2026 at 10:21

Nga Ilir Beqaj

Më 20 dhe 21 maj 2026, në dy procese të ndryshme në GJKKO, unë, Ilir Beqaj, u trajtova në dy mënyra krejt të kundërta.
Në procesin A, çështja “SASPAC”, ku kam masën “arrest me burg”, seanca zhvillohej me dyer të mbyllura. Kërkova ta ndiqja gjykimin pranë avokatit tim dhe jo nga kafazi i sigurisë. Gjykata tha se kjo ishte kompetencë e administratës së burgjeve. Administrata refuzoi, duke u mbështetur në një praktikë të unifikuar për të gjithë të paraburgosurit.
Në procesin B, çështja e instrumenteve kirurgjikale, ku kam vetëm masën “detyrim paraqitjeje”, kërkova të qëndroja pranë avokatit tim. Këtë herë, gjykata urdhëroi administratën e burgjeve të ma mundësonte qëndrimin në sallë dhe urdhri u zbatua.
Këtu qëndron absurdi.
Paraburgimi lidhet me mbarëvajtjen e hetimeve dhe rrezikun procedural. Ndërsa vendosja në kafazin e sigurisë lidhet me sigurinë në sallën e gjyqit dhe duhet të bazohet në një vlerësim individual të rrezikshmërisë.
Megjithatë, administrata e burgjeve pranoi vetë se zbaton një praktikë të njëjtë për çdo të paraburgosur, pa analizë konkrete për rastin individual.
Kështu:
– në procesin A, me dyer të mbyllura dhe pa publik, u vendosa në kafazin e sigurisë;
– në procesin B, me seancë të hapur, u lejova të qëndroja pranë avokatit tim.
Nëse shqetësimi lidhej me publikun apo rendin në sallë, logjika do të kërkonte të kundërtën.
Në procesin A, më 20 maj, e mërkurë, u konsiderova rrezik që duhej izoluar.
Në procesin B, më 21 maj, e enjte, qëndrova pranë avokatit tim pa asnjë incident:
– nuk ika;
– nuk ndikova mbi prova apo dëshmitarë;
– nuk cenova rendin;
– nuk krijova problem sigurie.
Kjo tregon se ekzistonte një mënyrë më pak kufizuese për garantimin e sigurisë.
Unë jam i njëjti person që, në dy procedime penale të ndryshme, jam:
– i akuzuar nga i njëjti SPAK;
– i gjykuar nga e njëjta GJKKO;
– i shoqëruar nga e njëjta administratë burgjesh.
Megjithatë:
– të mërkurën u vlerësova “i rrezikshëm”;
– të enjten rezultova “i parrezikshëm”.
Brenda së njëjtës gjykatë u zbatuan dy standarde të ndryshme:
– një trupë gjykuese ia la vendimin administratës së burgjeve;
– një tjetër mori vetë vendimin dhe urdhëroi administratën.
Në një rast, administrata e burgjeve refuzoi kërkesën time pa vlerësim individual; në tjetrin, e zbatoi urdhrin e gjykatës pa problem.
Prandaj, në mungesë të një shpjegimi logjik apo ligjor, mbetet vetëm një përfundim komik.
Unë, Ilir Beqaj:
– qenkam i rrezikshëm në ditët e javës që e kanë gërmën “r” në emrin e tyre (“e mërkurë”) dhe i parrezikshëm në ditët e javës që nuk e kanë gërmën “r” në emrin e tyre (“e enjte”); ose
– qenkam i rrezikshëm në datat me numër çift të muajit (20 maj) dhe i parrezikshëm në datat me numër tek të muajit (21 maj).
Pra, qenkam gjysmë i rrezikshëm dhe gjysmë i parrezikshëm.

Pavarësia e (pa)Drejtësisë

17 May 2026 at 11:14

Nga Ilir Beqaj

Këto ditë Shqipëria shënoi Ditën Kombëtare të Drejtësisë, 113-vjetorin e publikimit zyrtar të “Kanuneve të Zhurisë”, një akt ky i qeverisë së Ismail Qemalit, që, në agimin e shtetit shqiptar, kërkonte t’i jepte drejtësisë jo thjesht një emër, por një kuptim.

Në kalendarin zyrtar të kësaj përkujtese patëm disa ngjarje që, në pamje të parë, dukeshin si pjesë e të njëjtit dekor celebrues:
* Kongresin Botëror të Ligjit;
* inaugurimin e përmirësimit infrastrukturor të sallave të gjykimit të GJKKO-së;
* dhe, si qershia e hidhur mbi tortën e kremtimeve, një mbledhje pune të trazuar të KLP-së.

Mirëpo drejtësia nuk duhet të matet me drita salle, me karrige të reja, me kamera më të mira, me tavane të lyera apo me debate shterpë.
Salla e gjyqit nuk është thjesht një hapësirë fizike. Ajo është skena ku shteti del para qytetarit dhe i tregon se çfarë kupton me dinjitet, me autoritet, me barazi armësh, me proces të rregullt ligjor. Aty shteti nuk flet vetëm me ligje, por edhe me mënyrën se si i vendos palët, si i dëgjon, si i lejon të akuzojnë apo të mbrohen, si u jep mundësi të shohin, të lexojnë, të shkruajnë, të kundërshtojnë.

Por, nëse dukja ndryshon dhe përmbajtja mbetet e njëjtë, atëherë kemi vetëm fasadë. Dhe fasada, sado e ndriçuar, nuk e mbulon dot padrejtësinë.
Në këto salla, për ata që gjenden në kafazët e qelqtë të sigurisë, nuk erdhi ndonjë lajm i ri. Aktet duhet t’i mbash në prehër, në dysheme ose mbi karrigen ngjitur. Nëse do të mbash shënime, nuk ke ku të mbështetesh. Nëse do të ndjekësh realisht procesin, duhet të luftosh jo vetëm me akuzën, por edhe me arkitekturën e një sistemi që shpesh të trajton më parë si objekt sigurie sesa si subjekt të të drejtave.

Dhe pikërisht në këto salla, me gjithë solemnitetin e fjalëve të mëdha për Reformën në Drejtësi, po materializohet gjithnjë e më qartë pavarësia e padrejtësisë. Një padrejtësi që prej dhjetë vitesh është veshur me kostumin e reformës, është certifikuar me fjalorin e integrimit europian dhe është mbrojtur me devizën se çdo kritikë ndaj reformës është sulm ndaj drejtësisë.

Jo. Kritika ndaj padrejtësisë nuk është sulm ndaj drejtësisë. Është e kundërta. Është mënyra e vetme për ta shpëtuar drejtësinë nga vetvetja.

1. Padrejtësia e provave digjitale
Në një proces penal në GJKKO është paraqitur si provë, ndër të tjera, një komunikim me email midis dy personave. Të dy kanë komunikuar përmes adresave Gmail. Për të përftuar këtë provë, SPAK, nëpërmjet Ministrisë së Drejtësisë së Shqipërisë, i është drejtuar me letërporosi kompanisë Google.
Por Google, para se t’u përgjigjej autoriteteve shqiptare, ka kërkuar autorizim nga një gjykatë në SHBA. Dhe gjyqtari amerikan ka lejuar vetëm informacionin nëse personi A ka komunikuar me personin B. Jo përmbajtjen. Jo hyrjen në brendësi të komunikimit. Jo çeljen e kutisë private të korrespondencës elektronike.
Autoritetet shqiptare e kanë përsëritur kërkesën, sepse ishin të interesuara edhe për përmbajtjen e komunikimeve. Vetëm pas një viti nga miratimi i kërkesës së parë, gjykata amerikane ka autorizuar dhënien e përmbajtjes së komunikimit elektronik.

Pra, në SHBA, edhe për një email, shteti duhet të trokasë te gjykata. Në Shqipëri, për telefonin, për të dhënat digjitale, për përmbajtjen intime të jetës elektronike të qytetarit, për vite me radhë është krijuar përshtypja se mjafton vullneti i organit të akuzës.
Në datën 27.04.2026, gjatë raportimit vjetor në KLP, drejtuesi i SPAK deklaroi se, pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, prokuroria ka ndryshuar procedurën e këqyrjes, sekuestrimit dhe marrjes së të dhënave nga telefonat celularë. Ai tha se prokurorët tashmë i drejtohen gjykatës jo vetëm në momentin e kontrollit, por edhe për të marrë autorizim për nxjerrjen e të dhënave nga telefoni celular dhe për përdorimin e tyre.
Vendimi për të cilin bëhet fjalë është vendimi nr. 44, datë 29.07.2025, i Gjykatës Kushtetuese, i njohur si çështja “Onejda Ymeraj”, vendim i arsyetuar, i shpallur më 13.01.2026.

Mirëpo, në një gjykim në seancë paraprake në GJKKO, organi i akuzës ka sjellë si prova akte ekspertimi teknik-kompjuterik të kryera në mars-prill 2026. Pra, jo një ditë pas 13 janarit. Jo në ndonjë zonë gri të kalendarit. Por disa javë pas shpalljes së vendimit të arsyetuar të Gjykatës Kushtetuese.
Kur organit të akuzës iu kërkua prova nëse vendimi i Gjykatës Kushtetuese ishte respektuar, përgjigjja të linte pa fjalë: “Meqë vendimi për caktimin e ekspertit ishte marrë përpara datës 13.01.2026, atëherë vendimi i Gjykatës Kushtetuese nuk ishte i detyrueshëm për atë rast.”
Kjo është logjika më e rrezikshme që mund të hyjë në një sallë gjyqi. Logjika që i kthen vendimet e GJK-së në kalendar zyre.
Sepse problemi nuk është thjesht data kur është caktuar eksperti. Problemi është data dhe natyra e ndërhyrjes reale në të dhëna. Hapja, nxjerrja, analizimi, përpunimi dhe përdorimi procedural i përmbajtjes digjitale. Aty ndodh ndërhyrja. Aty preket e drejta. Aty shteti hyn në hapësirën private të individit.
Vetë Gjykata Kushtetuese, në pikën 141 të vendimit, shprehet se vendimi nuk ka efekte prapavepruese për çështje të ngjashme për të cilat kontrolli gjyqësor ka përfunduar. Dhe besoj se për një gjë biem dakord. Në një seancë paraprake në zhvillim, kontrolli gjyqësor nuk ka përfunduar.

Kjo nuk mund të lexohet si leje për të vazhduar, pas shpalljes së vendimit në fjalë të GJK-së, me praktika që bien ndesh me standardin kushtetues. Përndryshe, çdo prokuror mund të thotë se vendimi i Gjykatës Kushtetuese vlen vetëm për procedime të regjistruara pas 13 janarit 2026. Dhe kështu Kushtetuta nuk do të jetë më norma më e lartë e shtetit, por një këshillë fakultative për ata që kanë kohë ta lexojnë. Kjo sjellje duhet ndalur.
Në fakt, procedura penale të lejon të kërkosh pavlefshmërinë e marrjes së të dhënave pa leje gjykate. Por në praktikë, kërkimi i pavlefshmërisë e vendos palën e akuzuar përballë një rreziku tjetër: atë të humbjes së të drejtës për gjykim të shkurtuar. Nëse mbrojtja, kur kërkon respektimin e Kushtetutës, trajtohet sikur po zgjeron shqyrtimin gjyqësor, nëse kundërshtimi i një prove të marrë pa autorizim gjyqësor përdoret si arsye për të mos pranuar gjykimin e shkurtuar, atëherë mbrojtja penalizohet pikërisht sepse kërkon ligjshmëri.

Ky është absurdi i sjellë si risi me miratimin e Reformës në Drejtësi. Mjeti procedural, i krijuar si garanci, kthehet në kurth. Dhe qytetari vihet para dilemës së padenjë: ose hesht për shkeljen e të drejtave të tua, ose humb një të drejtë tjetër.
Meqenëse Reforma në Drejtësi është mbështetur fort nga OPDAT, dhe meqenëse OPDAT financohet nga taksapaguesit amerikanë, do të ishte e dobishme që OPDAT të mos mjaftohej me fjalime për suksesin e reformës, por të trajnonte SPAK-un dhe GJKKO-në se si trajtohen të dhënat digjitale në procesin penal në vendin e tyre amë, ku edhe Google nuk i jep shtetit përmbajtjen e komunikimeve pa autorizim gjykate. Sepse standardi nuk mund të jetë amerikan kur flasim për përfitim fondesh asistence dhe ballkanik kur flasim për të drejta.
2. Të dhënat bankare dhe pasuritë e paluajts
hme

Në një procedim penal në GJKKO, është administruar si provë një kërkesë e SPAK-ut për të marrë të dhëna për një shtetas shqiptar nën hetim, rezident në Austri. Në dosje ndodhet edhe përgjigjja e prokurorit të Vjenës, i cili thotë qartë se pa vendim gjykate nuk mund të japë të dhëna për llogari bankare dhe pasuri të paluajtshme.
Në një tjetër procedim penal, SPAK-u i kërkon të dhëna një banke tregtare në Austri për një subjekt të huaj që ushtron aktivitet tregtar edhe në Shqipëri. Përgjigjja është sërish mohuese.
Pra, në Austri, shtet anëtar i Bashkimit Europian, prokuroria nuk hyn dot në llogaritë bankare dhe në pasuritë e paluajtshme të individit apo biznesit pa kontroll gjyqësor.

Në Shqipëri ndodh e kundërta. SPAK-u, sa herë të dojë dhe për kë të dojë, mund të marrë të dhëna nga bankat dhe Agjencia Shtetërore e Kadastrës pa autorizim gjykate. Madje, edhe kur nuk je person nën hetim, mund të të kontrollohen llogaritë bankare, përfshirë edhe ato të familjarëve.
Atëherë pyetja është e thjeshtë: pse në Austri duhet miratim gjykate dhe në Shqipëri jo? Pse qytetari shqiptar duhet të ketë më pak mbrojtje se qytetari në një vend të Bashkimit Europian? Pse standardi europian ndalet në kufi, sapo mbërrin në Rinas apo në Hanin e Hotit? Pse OTP, Intesa Sanpaolo apo Raiffeisen u përgjigjen “qorrazi” kërkesave të SPAK-ut dhe nuk veprojnë si mëmat e tyre në vendet respektive të BE-së?
Shqipëria dëshiron të jetë vend anëtar i BE-së. Por anëtarësimi në BE nuk është vetëm flamur blu në podiume, as vetëm fjalë të bukura në raporte progresi. Është standard konkret në jetën e qytetarit. Është kufizim i pushtetit. Është kontroll gjyqësor. Është proporcionalitet. Është e drejta për të mos qenë “lakuriq” financiarisht para shtetit pa një vendim të pavarur gjykate.
Prandaj, do të ishte me vend që Bashkimi Europian dhe Agjencia Austriake e Zhvillimit, si bashkëfinancues të projektit EU4Justice, të mos mjaftohen me trajnime dhe vizita studimore, por të ndihmojnë realisht në ndryshimin e standardit. Të trajnojnë SPAK-un, por edhe të propozojnë ndryshimet e nevojshme ligjore, nëse duhen të tilla, që aksesi në të dhënat bankare dhe në të dhënat e pasurive të paluajtshme, qoftë për nevoja të drejtësisë penale, të bëhet vetëm me autorizim gjykate.
Nga vende të ndryshme të BE-së vijnë refuzime për kërkesa të ngjashme të SPAK-ut. Institucioni që i sheh i pari këto refuzime është Ministria e Drejtësisë, për shkak të rolit zyrtar në marrëdhëniet ndërkombëtare të drejtësisë. Ministria e Drejtësisë nuk mund të jetë thjesht zyrë protokolli. Nuk mund të bëjë vetëm përcjelljen e shkresave, si postë diplomatike pa mendim juridik. Ajo ka detyrimin të shohë pse refuzohen kërkesat, çfarë standardi mungon në Shqipëri dhe si duhet të ndryshojë ligji shqiptar për të mbrojtur qytetarin shqiptar. Ministria e Drejtësisë duhet të jetë mbrojtëse e standardit, jo spektatore e shkeljes. Nuk mund të jetë sehirxhiu institucional i një drejtësie që, në emër të efikasitetit, nëpërkëmb perimetrin e lejimit.

3. Aksesi në regjistrat kombëtarë
Problemi nuk ndalet te telefonat, email-et, bankat apo pasuritë e paluajtshme.
Në procese të ndryshme penale rezulton se gjatë hetimeve SPAK-u ka akses të drejtpërdrejtë, pa autorizim paraprak gjyqësor, në regjistra si TIMS, DPSHTRR, eGjoba, regjistrat noterialë, regjistrat tatimorë dhe regjistri i QKB-së.
Nga këta regjistra, vetëm QKB-ja është publikisht e aksesueshme. Të tjerët përmbajnë të dhëna personale që nuk janë thjesht rreshta administrativë. Janë gjurmë të jetës së qytetarit. Ku hyn, ku del, çfarë automjeti ka, çfarë gjobash ka marrë, çfarë aktesh noteriale ka kryer, çfarë raporti ka me detyrimet tatimore.
Aksesi i drejtpërdrejtë dhe i pakontrolluar në regjistra shtetërorë krijon rrezikun e një mbikëqyrjeje masive de facto. Jo domosdoshmërisht sepse çdo prokuror abuzon, por sepse një sistem demokratik nuk ndërtohet mbi besimin e verbër te virtyti i zyrtarit. Ndërtohet mbi kufizimin e pushtetit të tij.
Kur shteti mund të hyjë në të dhënat e çdokujt pa një filtër gjyqësor, atëherë problemi nuk është më vetëm hetimi penal. Problemi është raporti midis qytetarit dhe pushtetit.

Nëse vlerësohet se, për shkak të nivelit aktual të zhvillimit të vendit apo për shkak të situatës kriminale, interesi publik e përligj një akses kaq të gjerë në të dhëna personale sensitive, atëherë le të hapet një debat publik për lejimin dhe/ose moslejimin. Le të thuhet hapur. Le të diskutohet nëse disa regjistra kombëtarë duhet të bëhen transparentë për të gjithë publikun dhe, për rrjedhojë, edhe për organet e hetimit pa miratim paraprak gjykate.
Personalisht, mendoj se të dhënat e hapura në QKB janë shpesh më të ndjeshme sesa sa automjete kam, sa gjoba rrugore kam marrë apo sa herë kam hyrë e dalë nga vendi. Por kjo nuk mund të vendoset me praktikë zyre, as me qejf prokurori, as me inerci institucionale.
Kjo duhet të vendoset me ligj. Madje, për një çështje kaq të rëndësishme mbi privatësinë, transparencën dhe kufijtë e pushtetit, mund të ketë vend edhe për referendum kombëtar.
Sepse në fund pyetja është nëse duam një shtet që sheh gjithçka, apo një shtet që sheh vetëm atë që ligji dhe gjykata e lejojnë të shohë.

4. Të dhënat personale nga kompanitë e telekomunikacionit
Në shumë procedime penale në SPAK rezultojnë të administruara përgjigje të kompanive të telekomunikacionit mobil, që i japin SPAK-ut të dhëna për personin në emër të të cilit është regjistruar karta SIM, tabulatet telefonike, antenat/celulat e lidhura, oraret e telefonatave, adresat IP etj. Prokurori mjaftohet me një vendim të tijin për të kërkuar të dhënat, ndërsa kompanitë celulare përgjigjen “qorrazi”. Kompanitë celulare në Shqipëri janë bija kompanish europiane. Pse nuk pyesin mëmat e tyre para se t’i përgjigjen SPAK-ut?
Në Bashkimin Europian kjo gjë është e ndaluar. Ndalimi ndodh prej 2 marsit 2021, me vendimin H.K. kundër Prokuratuur, rasti C-746/18, të Gjykatës së Drejtësisë së Bashkimit Evropian, e cila ka përcaktuar se qasja e autoriteteve kombëtare në të dhënat e trafikut dhe vendndodhjes së përdoruesve, të ashtuquajturat të dhëna telefonike dhe gjeolokacion, shkel ligjin e Bashkimit.

Çdo vendim i Gjykatës së Drejtësisë së BE-së është përfundimtar dhe detyrues për shtetet anëtare të BE-së.
Sipas këtij vendimi, ndërhyrja në privatësi e përfaqësuar nga qasja në të dhënat e trafikut të telekomunikimit dhe gjeovendndodhjes konsiderohet serioze. Prandaj, kjo masë justifikohet vetëm për të luftuar krimin e rëndë ose për të parandaluar kërcënime serioze për sigurinë publike. Qasja në të dhëna duhet t’i nënshtrohet gjithmonë shqyrtimit paraprak nga një gjyqtar ose një autoritet i pavarur administrativ. Prokuroria drejton hetimin dhe mbështet ndjekjen penale, prandaj i mungojnë kërkesat e paanshmërisë të nevojshme për të dhënë autorizim.
Në BE është e ndaluar qasja e gjerë, e pakufizuar ose e autorizuar vetëm nga prokurori në të dhëna trafiku dhe vendndodhjeje, pa kontroll paraprak të pavarur dhe pa proporcionalitet.

Shqipëria për 2-3 vjet do të jetë vend anëtar i BE-së. D.m.th., do të duhet të zbatojë me detyrim çdo vendim të Gjykatës së Drejtësisë së BE-së. Meqë kjo çështje, në procesin e negociatave të anëtarësimit në BE, i përket grup-kapitujve “Themelorët”, a nuk do të ishte me vend që edhe qytetarët shqiptarë të kishin të njëjtën mbrojtje të privatësisë lidhur me komunikimet celulare që në vitin 2026, pa qenë nevoja të presin 31.12.2029?
Shqipëria duhet të zgjedhë vetë të përshtatet sa më parë me standardet europiane, në vend që ta bëjë këtë nën presion vetëm kur është e shtrënguar nga BE-ja dhe kur nuk mund ta shmangë dot mospërshtatjen.

5. Kur prokurori e quan veten burim praktike penale
Në sallat e GJKKO-së përballesh edhe me çudira më të mëdha.
Prokurorë të SPAK-ut deklarojnë se veprojnë sipas “praktikës së SPAK-ut”. Kur gjyqtari pyet se kur dhe si është krijuar kjo praktikë, përgjigjja vjen me një çiltërsi që të lë pa fjalë: “E kam krijuar unë.”

Këtu nuk kemi më thjesht një problem procedural. Këtu kemi problem të rëndë kulture institucionale.
Praktikë krijon gjykata. Jo organi i akuzës. Prokuroria ndjek ligjin, kërkon prova, ngre akuzë, mbron akuzën. Por nuk krijon norma. Nuk krijon standarde kufizimi të të drejtave themelore sipas bindjes së vet. Nuk shpik perimetra lirie dhe ndërhyrjeje sipas përvojës së vet të brendshme.
Kur një prokuror e trajton praktikën e tij si burim norme, atëherë kemi kaluar nga shteti ligjor te shteti i zyrtarit. Dhe shteti i zyrtarit, edhe kur zyrtari quhet antikorrupsion, nuk është shtet i së drejtës.

Fodullëku institucional është po aq i rrezikshëm sa korrupsioni institucional. Sepse, nëse korrupsioni blen drejtësinë, fodullëku e zëvendëson atë me bindjen se “unë jam drejtësia”.

Pikërisht kjo është drama e madhe e këtyre viteve.
Reforma në Drejtësi u hartua dhe u miratua për të çliruar drejtësinë nga politika. Por drejtësia nuk bëhet automatikisht e drejtë vetëm pse shkëputet nga politika. Një pushtet i pavarur, nëse nuk është i kontrolluar, transparent, proporcional dhe i përgjegjshëm, mund të bëhet po aq arbitrar sa pushteti nga i cili u shkëput.

Drejtësia nuk është e pavarur sepse nuk i përgjigjet politikës. Drejtësia është e drejtë kur i përgjigjet ligjit. Kur i nënshtrohet Kushtetutës. Kur respekton kufijtë. Kur nuk e sheh qytetarin si pengesë procedurale, por si bartës të të drejtave themelore.
Ajo që parashtrova më sipër nuk është një listë incidentesh të veçuara. Është simptomë. Është tabloja e një pushteti që, në emër të pastrimit të sistemit, rrezikon të krijojë një sistem tjetër ku kontrolli gjyqësor shihet si bezdi, ku të drejtat shihen si pengesë dhe ku praktika e organit të akuzës paraqitet si standard juridik.

Këto janë “arritjet” e një reforme që, për fat të keq, në vend që të prodhojë gjithnjë e më shumë drejtësi të pavarur, po prodhon ditë pas dite padrejtësi të pavarur.

Dhe padrejtësia e pavarur është më e rrezikshme se drejtësia e varur, sepse e para nuk ka as turpin e varësisë. Ajo flet në emër të ligjit, vepron në emër të reformës dhe kërkon imunitet moral në emër të luftës kundër korrupsionit.

Por një shtet nuk mund ta luftojë shkeljen e ligjit me paligjshmëri. Nuk mund ta mbrojë drejtësinë duke relativizuar Kushtetutën. Nuk mund ta ndërtojë Europën në Shqipëri duke i dhënë qytetarit shqiptar më pak garanci sesa qytetari ka në Europë.

Dita Kombëtare e Drejtësisë nuk duhet të ishte sebep për celebrime. Duhet të ishte arsye për reflektim.
Sepse drejtësia nuk nderohet me fjalime. Nderohet me kufij kushtetues.
Nuk nderohet me salla të lyera. Nderohet me prova të marra ligjërisht.

Nuk nderohet me reforma të brohoritura. Nderohet me gjykata që kontrollojnë pushtetin, jo me prokurorë që krijojnë “praktikë” sipas vetes.
Dhe mbi të gjitha, drejtësia nuk bëhet e pavarur vetëm duke e shkëputur nga politika. Ajo bëhet drejtësi vetëm kur vepron brenda një perimetri të qartë, të ngushtë dhe të kontrolluar nga ligji, gjykata, proporcionaliteti dhe të drejtat themelore.
Përndryshe, nuk kemi pavarësi të drejtësisë.
Kemi pavarësi të padrejtësisë.

Letra e Ilir Beqaj për Klodian Rjepaj: Shumë i gëzuar që mbrëmë ke fjetur në shtëpi me familjen

21 April 2026 at 21:24

Klod i dashur,

Jam shumë i gëzuar që mbrëmë ke fjetur në shtëpi me familjen.

Kam mësuar se para pak ditësh ke patur probleme shendetesore, por qe për fat të mirë i ke kaluar.

Bashkë kemi punuar për tre vjet e gjysmë. Nuk e zgjodhëm njëri-tjetrin. Partitë tona politike vendosën që fatet tona të takoheshin.
Ti kishe pasion kujdesin shëndetësor, ndërsa unë politikat publike.

Në tre vjet e gjysmë që punuam bashkë, nuk bëmë as më pak, as më shumë, por zbatuam programin e qeverisë.
Më vijnë në mendje, midis te tjerash, ligji për sëmundjet infektive dhe ligji për urgjencën mjekësore.

Pa këto dy ligje, Shqipëria nuk do t’ia kishte dalë mbanë përballë pandemisë së Covid-19. Kushdo që mburret se ka ndonjë super meritë në atë periudhë, nuk ka kuptuar asgjë.

Për një fakt penal të ndodhur para 11 vjetësh, pas 75 muajsh nga regjistrimi i procedimit penal, edhe pse zgjodhe ritin e gjykimit të shkurtuar, t’u desh të qëndroje 32 muaj në paraburgim për të shlyer të gjithë dënimin. Për të qeshur e për të qarë edhe Gjykata Kushtetuese qe të la në paraburgim në datën 31 mars 2026.

Një proces penal i filluar në mënyrë të paligjshme. Me një vendim pushimi të shtatorit 2016 edhe sot ende në fuqi, procedimi penal u regjistrua në kundërshtim me nenin 329/c të KPrP-së.

Një proces penal i përfunduar në shkallë të parë në mënyrë të paligjshme, me një akuzë që vetë prokurorët pranojnë se nuk është bindje e tyre, por pasojë e supremacisë procedurale të kompetencave që reforma në drejtësi i ka dhënë, me nenin 332/d, pika 3, gjyqtarit të seancës paraprake.

Prej 9 marsit 2026, menaxhimin e integruar të instrumentarit kirurgjikal e kryen një ndërmarrje shtetërore që trashëgoi asetet dhe modelin organizativ të koncesionarit. Zgjedhja jonë e vitit 2014, ne vitin 2026 rezulton se paska qenë e mençur, e saktë dhe e qëndrueshme në kohë.

Vlla (se unë kështu e them, ndersa ti e thua Vëlla),

Kurajo në shkallët e tjera të gjykimit. Jam i bindur qe do te fitosh PAFAJËSINË.
Sinqerisht,
Ilir
Durres
18.04.2026



A mund të ngrihet një akuzë penale nga “sugjerimi” i gjykatës dhe jo nga bindja e prokurorit?

19 April 2026 at 10:40

Nga Ilir Beqaj

Prej më shumë se 2 vitesh po përballem me një procedim penal në GJKKO. Gjatë këtij procesi ka dalë një problem shumë serioz, që sipas meje prek jo vetëm çështjen time, por vetë standardin e KEDNJ dhe kushtetues të procesit të rregullt ligjor në Shqipëri.
Bëhet fjalë për nenin 332/d, pika 3 të Kodit të Procedurës Penale, dispozitë që i jep gjyqtarit të seancës paraprake të drejtën të ftojë prokurorin të korrigjojë ose saktësojë akuzën kur vlerëson se cilësimi juridik është i gabuar ose akuza nuk është formuluar qartë.
Në pamje të parë kjo mund të duket si çështje teknike procedurale. Në të vërtetë, nuk është. Është çështje themelore për ndarjen mes rolit të prokurorit dhe rolit të gjykatës.
Çfarë ka ndodhur në rastin tim?
Në procedimin penal nr. 13/2020 të SPAK, unë jam hetuar për disa vepra penale. Më 17 mars 2024 më është njoftuar me shkrim akuza për “shpërdorim detyre”.
Më pas, në seancën paraprake të datës 23.12.2024, gjyqtarja e seancës paraprake vlerësoi se cilësimi juridik i akuzës nuk ishte i saktë dhe parashtroi një cilësim tjetër: “vjedhje duke shpërdoruar detyrën”, së bashku me elemente të rinj në arsyetim e saj.
Ajo që e bën situatën shqetësuese është se vetë prokurorët deklaruan në sallë se:
• sipas bindjes së tyre, akuza që kishin ngritur fillimisht ishte e drejtë;
• por, për të shmangur një ngërç procedural me gjykatën, pranuan “sugjerimin” e saj.
Pra, sipas deklarimeve të vetë organit të akuzës, akuza e re nuk ishte produkt i bindjes së prokurorit, por pasojë e mekanizmit procedural të nenit 332/d, pika 3.
Ku qëndron problemi?
Kushtetuta e Shqipërisë është e qartë. Prokuroria ushtron ndjekjen penale dhe përfaqëson akuzën në gjyq, në emër të shtetit.
Po ashtu, neni 34 i Kodit të Procedurës Penale parashikon se një person merr cilësinë e të pandehurit me aktin e njoftimit të akuzës, dhe kur akuza ndryshon, është prokurori ai që duhet të marrë vendim dhe t’ia njoftojë të pandehurit.
Edhe Konventa Evropiane e të Drejtave të Njeriut, në nenin 6, kërkon që çdo i akuzuar të informohet në mënyrë të hollësishme për natyrën dhe shkakun e akuzës.
Në rastin tim, kjo nuk ka ndodhur.
Akuza e re:
• nuk më është njoftuar me një akt të ri të prokurorit;
• nuk është formuluar qartë nga prokurori në seancë;
• është referuar herë si vendim i gjyqtares së seancës paraprake, herë si procesverbal, madje deri edhe si audioregjistrim i seancës.
Pra, në thelb, unë jam vënë përballë një akuze që:
• nuk është bindja e vetë prokurorëve;
• nuk më është njoftuar me akt të rregullt të prokurorit;
• mbështetet në arsyetimin e një vendimi gjyqësor, jo në një akt të qartë akuze të organit kushtetues që ka tagrin për ta ngritur atë.
Pse kjo është e rrezikshme?
Sepse nëse pranohet kjo logjikë, atëherë kufiri mes gjykatës që gjykon dhe prokurorisë që akuzon bëhet i paqartë.
Në një proces të rregullt ligjor:
• prokurori duhet të ngrejë akuzën;
• gjykata duhet ta kontrollojë dhe ta gjykojë atë;
• i pandehuri duhet të dijë qartë dhe me shkrim për çfarë akuzohet.
Por nëse akuza del në thelb nga arsyetimi i gjykatës, ndërsa prokurori thotë se kjo nuk është bindja e tij, atëherë kemi një deformim serioz të procesit penal.
Ky nuk është më thjesht problem terminologjik apo teknik.
Ky është problem i autorësisë së akuzës, i ndarjes së funksioneve kushtetuese dhe i të drejtës së mbrojtjes.
Çfarë ngre për debat publik?
Unë mendoj se ka arsye serioze për të kërkuar kontrollin e kushtetutshmërisë së nenit 332/d, pika 3 të KPrP, të paktën në mënyrën si po interpretohet dhe zbatohet sot.
Sepse nëse kjo normë lejon që:
• gjykata të diktojë përmbajtjen reale të akuzës;
• prokurori të heqë dorë nga bindja e vet vetëm për efekt procedural;
• i pandehuri të mbrohet ndaj një akuze që nuk i është njoftuar rregullisht me akt të prokurorit;
Atëherë kemi një dispozitë të KPrP që, në praktikë, vendoset mbi Kushtetutën dhe mbi garancitë e procesit të rregullt ligjor.
Kjo nuk është vetëm çështja ime.
Ky problem nuk prek vetëm procedimin tim. Ai prek çdo qytetar dhe çdo prokuror në Shqipëri.
Nëse pranohet që akuza mund të marrë formë jashtë bindjes së prokurorit dhe jashtë aktit formal të njoftimit, atëherë cenohet një parim bazë i shtetit të së drejtës.
Prandaj, ftoj këdo që e sheh me shqetësim këtë problematikë dhe që ka tagrin për të vënë në lëvizje Gjykatën Kushtetuese, ta bëjë këtë.
Kontrolli kushtetues i kësaj norme nuk është interes personal.
Është nevojë për të mbrojtur ndarjen e roleve në procesin penal, të drejtën e mbrojtjes dhe vetë procesin e rregullt ligjor.

 

(As)kush nuk është mbi ligjin?!

14 April 2026 at 21:08

Nga Ilir Beqaj

“Askush nuk është mbi ligjin” ishte premtimi themelor mbi të cilin u ndërtua Reforma në Drejtësi. Prej më shumë se një dekade, ky slogan është përsëritur pa pushim.

Pas tre vitesh përballje personale direkte me sistemin e drejtësisë dhe nga ajo që shoh e dëgjoj çdo herë ne salla gjykatash pyetja që lind nuk është më retorike: Vërtet askush nuk është mbi ligjin?

Sepse në praktikë ndodh të:

– Regjistrohen procedime penale në kundërshtim me nenin 329/c të Kodit të Procedurës Penale (kur një çështje është pushuar, rihapja e saj bëhet vetëm me miratim gjykate)

– Kryhen hetime për muaj apo vite pa u regjistruar personi si “nën hetim”, duke i hequr atij çdo garanci procedurale.

– Përdoren kallëzime FAKE si bazë për procedime penale, pa verifikim të identitetit dhe përgjegjësisë së kallëzuesit.

– Injorohen afatet ligjore 15 ditore për t’u përgjigjur kërkesave të mbrojtjes, duke i kthyer ato në formalitet pa efekt real.

– Sekuestrohen pajisje personale pa autorizim gjyqësor, në kundërshtim me ligjin.

– Ekzaminohen të dhëna digjitale në shkelje të hapur të Konventës së Budapestit dhe standardeve ndërkombëtare për provat elektronike pa njoftuar personin e interesuar dhe pa prezencë të mbrojtësit ligjor.

– Jepen vendime më të rënda në apel edhe kur prokurori nuk ka bërë ankimim, duke cenuar parimin e sigurisë juridike.
Këto nuk janë çështje thjesht procedurale. Janë shkelje të përditshme.

Problemi nuk është vetëm që ligji shkelet.

Problemi është që për këto shkelje askush nuk mban përgjegjësi.

Kur shkelja e ligjit nuk pasohet nga mbajtje përgjegjësie, atëherë ligji pushon së qeni kufi. Çdokush që vepron pa mbajtur përgjegjësi, në fakt, është mbi ligjin.

Kjo është dilema reale që duhet të diskutojmë sot: a është ndërtuar një sistem drejtësie që garanton barazi para ligjit, apo një sistem ku disa hallka të tij nuk i nënshtrohen më vetë atij?

Shteti i së drejtës nuk matet me slogane. Matet me kufijtë që ligji vendos dhe me gatishmërinë për t’i zbatuar ata nga kushdo dhe ndaj kujtdo.

Kurthet procedurale me sekuestrimin e sendeve

13 April 2026 at 09:59

Nga Ilir Beqaj

Në procedurën penale, Kontrollet (nenet 202-207) dhe Sekuestrimet (nenet 208 – 220) janë mjete për kërkmin e Provës. Por nuk janë e njëjta gjë. Edhe në tekstin e KPrP janë në seksione të ndryshme.
KPrP ka këto nene për kontrollet dhe sekuestrimet:
– Neni 202/a ( Vendimi për lejimin e kontrollit)
– Neni 207 (Sekuestrimi gjatë kontrollit)
– Neni 208 (objekti i sekuestrimit)
– Neni 212 (Kundërshtimi i vendimit të sekuestrimit)
Sekuestrimet për kërkimin e provës në përgjthësi ndodhin gjatë zbatimit të një vendimi kontrolli personi, banese apo vendi. Sipas procedures penale vendimi për lejimin e kontrollit nuk mund të ankimohet nga personi ndaj të cilit ushtrohet kontrolli.
Por edhe pse sekuestrimet rregullohen si seksion me vehte në KPrP, me ndyshimet e KPrP në mars 2017, sekuestrimi është përfshirë edhe tek neni i kontrollit. Dmth KPrP flet për sekuestrimin edhe para se të jetë seksioni përkatës në KPrP. Kjo nuk ka as llogjikë dhe nuk është as teknikë legjislative korrekte.
Duke shfrytëzuar sekuestrimin gjatë kontrollit, prokurorët nuk kanë me nevojë të përdorin nenin 208. Duke mos u përdorur nenin 208, bëhet praktikisht i pashfrytzueshëm neni 212. Nenet 208 dhe 2012 janë të dy pjesë e seksionit “sekuestrimet”. Neni 212 është garancia procedurale që të ankimosh vendimin e marrë sipas nenit 208. Sekuestrimet e bëra sipas nenit 208 janë të ankimueshme sipas nenit 212.
Po sekuestrimet sipas 207?
Pika 1 e nenit 207 thotë: “Sendet e gjetura gjatë kontrollit sekuestrohen, me kusht që të jenë të përcaktuara në vendimin për lejimin e kontrollit.”. Dmth vendimi i kontrollit qenka de facto edhe vendim sekuestrimi. Po athere për çfarë u dashka neni 208?
Çfarë është ky? Kurth i pastër procedural ndaj qytetarëve. Prokurorët sekuestrojnë sende me një vendim të paankimueshëm siç është vendimi i kontrollit.
Le të vijmë tek veprimet konkrete gjatë zbatimit të një vendimi kontrolli.
Gjate te njëjtit kontroll, hetuesit kryejnë dy veprime:
1. Kontrollojnë vendin (banesën, etj) dhe mbajnë një proces – verbal bazuar në nenet 202-207 të KPrP.
2. Sekuestrojnë sende dhe mbajnë një proces verbal bazuar në nenet 300 dhe 301 të KPrP.
Dmth, hetuesit nuk rezulton të kenë kryer sekuestrim në bazë të nenit 207, pika 1. Edhe neni 208 i KPrP nuk referohet fare në aktet e mbajtura nga hetuesit.
Në këto kushte, neni 212 nuk ka sesi të aktivizohet. Për rrjedhojë personi të cilit i janë sekuestruar sendet nuk mund të ushtrojë të drejtën e ankimimit ndaj sekuestrimit.
Sekuestrimi i bazuar në nenin 301 të KPrP ndodh kur sekuestrimi është bërë në bazë zë nenit 207, pika 2 ose 3. Pilat 2 dhe 3 rregullojnë sekuestrimin përtej përcaktimeve të kufijve të urdhërit të sekuestrimit. Zbatimi i nenit 301 duhet të trigerojë një vendim vleftësimi sekuestroje. Në procedimin penal 190/2023 organi i akuzës ka arsyetuar para gjykatës se nuk ka nevoje për vleftësim sekuestroje, sepse ka nje vendim gjykate që ka autorizuar sekuestrimin e sendeve. Dhe ky është vendimi i kontrollit që është i paankimueshëm. Procedimi penal 190/2023 nuk është rast i izoluar ku sendet sekuestrohen me këtë procedure te paligjshme.
Ligji procedural të njeh të drejtën e ankimimit të sekuestros se sendit, por organet ligjzbatuese nuk të japin një akt konkret duke të privuar praktikisht të drejtln e ankimimit. Mungon akti që të mund të kundërshtosh.
Deri kur duhet të lejohet kjo padrejtësi. Edhe konventore, edhe kushtetuese.
Kurthet procedurale që shpjegova më sipër i ka miratuar ligjvënësi me ndryshimet e KPrP në mars 2017.
VKM nr. 606, datë 20.10.2021
PËR PËRCAKTIMIN E FUSHËS SË PËRGJEGJËSISË SHTETËRORE TË MINISTRISË SË DREJTËSISË, në pikën 2 përcakton: “Ministria e Drejtësisë është organi përgjegjës për zbatimin e politikës së drejtësisë, në kërkim të respektimit të Kushtetutës, të ligjeve, realizimit dhe mbrojtjes së dinjitetit, të të drejtave të njeriut dhe lirive themelore dhe kontribuon në parandalimin e shkeljeve të ligjit, në përputhje dhe në funksion të kërkesave të zhvillimit demokratik e të integrimit evropian të Republikës së Shqipërisë.” Ministria e Drejtësisë duhet të marrë sa më parë nismën për harmonizimin e Kontrollit dhe Sekuestrimit në Kreun PROVA të KPrP.
Kuvendi i Shqipërisë duhet të korrigjojë gabimet e përfshira në KPrP në mars 2017.
Askush nuk duhet të kompleksohet nga Komisioni Europian i cili mund të deklarojë se reforma në drejtësi nuk preket.
GjL e ka trajtuar këtë çështje. Në jurisprudencën e GJL flitet për Urdhër Sekuestrimi. Unë besoj një procesverbal nuk ka se si të jetë as vendim dhe as urdhër sekuestrimi. Prandaj GJK dhe/ose GJL bazuar në kërkesa konkrete para tyre, duhet të rregullojnë procedurat e sekuestrimit në përgjithësi duke i garantuar kujtdo të drejtat që i njeh KEDNJ dhe Kushtetuta.
Gjykata Kushtetuese duhet të vlerësojë edhe kushtetueshmërinë e pikës 1 të nenit 207 të K.Pr.P. Kjo dispozitë lejon që sendet e përcaktuara në vendimin e lejimit të kontrollit të sekuestrohen gjatë kontrollit, ndërkohë që vetë vendimi që lejon kontrollin, sipas leximit aktual të gjykatave, nuk ankimohet drejtpërdrejt. Kjo ngre një çështje kushtetuese: a është në pajtim me të drejtën e ankimit dhe me kërkesën për mjet juridik efektiv që sekuestrimi i një sendi të mbështetet praktikisht në një akt gjyqësor i cili është i paankimueshëm?

 

Asnjë vendim unifikues i GJL nuk lidhet me ndryshimin e masës time të sigurisë

10 April 2026 at 09:50

Nga Ilir Beqaj

Të enjten, më 09.04.2026, Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë diskutuan çështjen e paraburgimit. Po atë mbrëmje, në emisione televizive prime time, u trajtua e njëjta temë. Në pothuajse të gjitha studiot, për ilustrim, u përdor edhe fotografia ime. Sipas drejtuesve të këtyre emisioneve, vendimi unifikues i Gjykatës së Lartë po merret edhe për të më liruar mua nga paraburgimi.

Kjo është e pasaktë. Një person në paraburgim nuk është ende i dënuar. Për rrjedhojë, juridikisht nuk bëhet fjalë për lirim nga vuajtja e një dënimi, por për shqyrtim të masës së sigurisë. Nëse një i akuzuar, para një vendimi të formës së prerë, qëndron në paraburgim apo nën një masë më të lehtë sigurie, kjo nuk paragjykon fajësinë dhe as vendimin penal përfundimtar ndaj tij. Kjo nuk është lojë fjalësh, por çështje mentaliteti. Pikërisht për këtë arsye duhet ndalur helmimi i opinionit publik me tezën se po lirohen të korruptuarit.

Sa i përket rastit tim, unë nuk pres asgjë nga vendimi unifikues që pritet të marrë Gjykata e Lartë, as nga ndonjë vendim tjetër i tillë.

Pas 21 muajsh në paraburgim, të martën, më 07.04.2026, gjatë shqyrtimit të kërkesës sime për ndryshimin e masës së sigurisë, organi i akuzës paraqiti kundërshtime që, sipas meje, mbështeteshin vetëm në gënjeshtra. Kur një prokuror, në emër të shtetit, paraqet si argumente gënjeshtra, atëherë asnjë vendim i Gjykatës së Lartë, i Gjykatës Kushtetuese apo i Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut nuk mund të shërbejë realisht si pikë referimi.

Gënjeshtra nr.1

Organi i akuzës deklaroi se, gjatë fazës së hetimeve, unë nuk kam kërkuar asnjëherë ndryshimin e masës së sigurisë. Gjyqtarja e seancës paraprake është vënë në dijeni prej meje në seancë se, në seancën gjyqësore të datës 30.12.2024, kur organi i akuzës kërkoi shtyrjen e afatit të hetimeve, mbrojtja ime ligjore kërkoi zëvendësimin e paraburgimit me një masë më të lehtë. Kjo kërkesë u rrëzua nga gjyqtarja e hetimeve paraprake. Ky moment është i pasqyruar si në procesverbal, ashtu edhe në vendimin e gjykatës.

Gënjeshtra nr. 2

Organi i akuzës deklaroi se, për llogari të këtij procedimi penal, unë kam kryer veprime të paligjshme ndërkohë që ndaj meje ekzistonte një tjetër çështje penale. Këtë pretendim e kam kundërshtuar që në tetor 2025, gjatë seancës paraprake. Në procedimin penal nr. 13/2020 (“Sterilizimi”), i lidhur me veprime të kryera në kohën kur kam qenë ministër i Shëndetësisë — detyrë nga e cila jam larguar në mars 2017 — statusi “person nën hetim” më është komunikuar më 17.11.2023, në orën 21:00. Të nesërmen kam dhënë dorëheqjen nga detyra e Drejtorit të Përgjithshëm të SASPAC. Nëse ky pretendim është paraqitur më parë nga organi i akuzës dhe është kundërshtuar prej meje, rikthimi i tij sërish në prill 2026 nga i njëjti prokuror nuk është gjë tjetër veçse gënjeshtër.

Gënjeshtra nr. 3

Organi i akuzës deklaroi se unë duhet të vazhdoj të qëndroj në paraburgim sepse, edhe nga vendi ku ndodhem, paskam kontakte me punonjës të SASPAC. Sipas këtij pretendimi, fakti që gjatë seancës kam sjellë informacion mbi dokumentacionin që ndodhet në arkivën e SASPAC provon se këtë informacion e marr prej tyre.

Ndaj meje është një akuzë për falsifikim. Pasi jam njohur me dosjen hetimore, kam konstatuar se në të nuk ndodhet asnjë dokument origjinal. Në qershor 2025, mbrojtja ime ligjore mori një përgjigje zyrtare nga SASPAC, sipas së cilës organi i akuzës kishte sekuestruar vetëm regjistrat e protokollit dhe asnjë dokument origjinal. Kjo përgjigje zyrtare i është bërë e ditur si gjykatëses, ashtu edhe organit të akuzës gjatë seancës paraprake.

Gënjeshtra nr. 4

Organi i akuzës deklaroi se koha e gjatë e kaluar në paraburgim nuk duhet marrë parasysh, sepse, sipas tij, unë e kam zvarritur me vetëdije procesin gjatë seancës paraprake. E vërteta është se, pas njoftimit të akuzës, na janë vënë në dispozicion 25,000 faqe të dosjes hetimore, të pasistemuara në volume si një fashikull normal hetimor. Në fazën e parë të seancës paraprake konstatuam se mungonin edhe 9,000 faqe të tjera të dosjes hetimore. U desh kohë ti marrim e ti studjojmë. Ndërkohë, në kushtet e paraburgimit, ka qenë e pamundur për mua të njihem normalisht me përmbajtjen elektronike të dosjes hetimore, përfshirë CD-të dhe USB-të.

Sikur të mos mjaftonin këto katër gënjeshtra, organi i akuzës shtoi edhe një tjetër argument të çuditshëm. Sipas tij, unë duhet të vazhdoj të qëndroj në paraburgim sepse, më 28.12.2023, një person tjetër i përfshirë në këtë çështje, gjatë kontrollit të banesës së tij, ka fshirë të dhëna nga një telefon celular.

Besoj se kushdo e kupton se deklarime të tilla, në një seancë për ndryshimin e masës së sigurisë, nuk mund t’i parashikojë, t’i mbulojë apo t’i zgjidhë asnjë vendim unifikues, njësues apo çfarëdo lloj vendimi tjetër.

Prandaj, kushdo le ta heqë merakun se vendimi i Gjykatës së Lartë po merret për t’i ndryshuar masën e sigurisë Ilir Beqajt.

Ilir Beqaj duhet të vazhdojë të qëndrojë në burg si dëshmi e suksesit të reformës në drejtësi.

 

Ilir Beqaj: Unë nuk i fshihem drejtësisë, por pranoj të përballem me atë!

1 April 2026 at 10:26

Gjykata e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (GJKKO) vendosi të shtyjë për në datën 7 prill shqyrtimin e kërkesës për lirimin e ish-ministrit të Shëndetësisë, Ilir Beqaj.

Në seancën e sotme, ishte vetë Beqaj ai që argumentoi të gjitha arsyet pse gjykata duhet të ndryshonte masën e sigurisë ndaj tij. Beqaj ndodhet në paraburgim prej 21 muajsh.

Fjala e plotë:

E nderuar zonja gjyqtare,

Kërkesa ime mbështetet në nenin 260 të K.Pr.P. dhe lidhet me gjendjen aktuale procedurale, jo thjesht me rivlerësimin abstrakt të vendimit fillestar të datës 03.07.2024. Edhe nëse gjykata çmon se masa fillestare ka qenë e justifikuar në kohën e caktimit të saj, sot nevojat e sigurimit kanë rënë krejtësisht. Pas 21 muajsh paraburgim, me hetime të përfunduara, ekspertime të të dhënave digjitale të kryera, dëshmitarë të akuzës të pyetur dhe me kërkesa për gjykim të shkurtuar nga të gjithë të psndehurit, masa e arrestit në burg ndaj meje nuk është më masë e domosdoshme dhe proporcionale.

Siç edhe ju tashmë e dini prej datës 04.07.2024, unë jam në një masë shtrënguese “Arrest me burg”. Ndërsa sot jam para jush bazuar në të drejtën që më jep neni 260 i KPrP.

Pikat 1 dhe 2 të këtij neni sanksionojnë:

“1. Masat shtrënguese dhe ndaluese revokohen menjëherë kur del se mungojnë kushtet dhe kriteret e zbatimit të tyre.

2. Kur nevojat e sigurimit zbuten ose kur masa e zbatuar nuk i përgjigjet më rëndësisë së faktit ose dënimit që mund të caktohet, gjykata e zëvendëson masën me një tjetër më të lehtë.”

A jam unë sot përpara një situate që lidhet me pikat 1 dhe/ose 2 të këtij neni? Unë mendoj se po dhe më lejoni të jua shpjegoj pse.

Por, fillimisht, edhe pse jemi përpara një fakti të kryer dhe se ajo që do të them nuk ka lidhje konkrete me vendimmarrjen tuaj të sotme, më lejoni të jap konsideratën sa vijon. Në vendimin e datës 03.07.2024 që më është vendosur masë sigurie, vendimamarrja është bazuar në nene të KPrP ku flitet vetëm për të pandehurin dhe jo për personin nën hetim. Në praktikën proceduese dhe gjyqësore ky nuk është i vetmi rast që merren vendime që nuk bazohen në ligj. Madje GJL e interpreton nenin 230 me zgjerim, sepse i referohet edhe personit nën hetim me këtë nen. Neni 230 flet vetëm për të pandehur, ndërsa personi nën hetim nuk përmendet fare. Ndërkohë që doktrina e ndalon interpretimin me zgjerim të procedurës penale. E bëra këtë deklaratë se dua të jetë e shënuar në procesverbalin e kësaj seance.

E nderuar zonja gjyqtare,

Ka praktikisht një vit që jemi në seancë paraprake. Po pse po vij sot me këtë kërkesë dhe nuk kam ardhur më parë?

Në datë 26.06.2025, dmth para 9 muajsh, kam bërë kërkesë në GjK për rrëzimin e vendimit të datës 03.07.2024.

Në datë 26.09.2025, Gjykata Kushtetuese ka vendosur ta pranojë këtë kërkesë dhe ka njoftuar se shqyrtimi do të bëhet në 23.12.2025. Në fakt dispozitivi u shpall në 28.01.2026, ndërsa arsyetimi u bë publik vetem para 4 javësh nga sot. Gjatë gjithë kësaj periudhe kam pritur vendimin e GJK. Gjykata Kushtetuese e rrëzoi kërkesën time (5 pro dhe 2 kundër). Në arsyetimin e saj gjykata edhe pse është mbledhur në datë 28.01.2026, ka vlerësuar ekskluzivisht situatën në datë 03.07.2024.

Ndërkohë në datë 27.03.2026 kam mbaruar mbrojtjen time para jush, edhe pse ende nuk është shprehur ende mbrojtësi im ligjor.

Le të vijmë tek 3 kushtet e pikës 3 të nenit 228 të KPrP.

Germa a, sanksionon se: “kur ekzistojnë shkaqe të rëndësishme që vënë në rrezik marrjen ose vërtetësinë e provës, bazuar në rrethana fakti që duhet të tregohen posaçërisht në arsyetimin e vendimit”.

Lidhur me gërmën a) deklaroj sa vijon:

Së pari, më mirë se kushdo nëse unë rrezikoj marrjen e provave këtë e di organi i akuzës. Sipas përmbajtjes së dosjes hetimore, nga 20.09.2023 deri në 04.07.2024, jam ndjekur, përndjekur, gjurmuar dhe përgjuar nga organi i akuzës. Në këta 9,5 muaj nuk kanë gjetur asnjë veprim timin, në dëm të provave dhe nuk kanë gjetur asnjë ndikim tek personat që kanë marrë në pyetje.

Së dyti, në datën 27.03.2026, kërkova vetëm që të merren dokumentat origjinalë në SASPAC. Është provuar që nuk kam bërë asnjë përpjekje për të ndikuar në këto prova nga data 28.12.2023 kur jam njohur me këtë procedim penal deri në 04.07.2024. Kam kërkuar përkthim zyrtar të dokumentave. Kam kërkuar dhe ekspertim financiar. Nuk ka asnjë mundësi se si të ndikoj tek këto prova. Ekspertimi i kompjuterave dhe telefonave celulare ka perfunduar. Pyetja e të gjithë punonjësve të SASPAC ka përfunduar, po ashtu dhe marrja e dëshmisë e çdo personi që ka vlerësuar organi i akuzës. Duke kërkuar gjykim të shkurtuar kam hequr dorë nga kontradiktoriariteti i deklarimeve të çdo personi që ka dhënë dëshmi gjatë fazës së hetimeve.

Gërma b, sanksionon se: “kur i pandehuri është larguar ose ekziston rreziku që ai të largohet”. Besoj se në rastin tim është fjala për pjesën e dytë, pra ekziston rreziku që unë të largohem.

Së pari, dua të evidentoj se unë nuk i fshihem drejtësisë, por pranoj të përballem me atë.

Unë kam dy procedime njëherazi në SPAK. Në të dy këto gjykime, ju e nderuar zonja gjyqtare keni qënë pjesë në faza të caktuara të gjykimit. Besoj se keni konstatuar se unë jam prezent në çdo seancë personalisht, vij i përgatitur, nuk përtoj të evidentoj çdo gjë që vlerësoj që duhet ti paraqes gjykatës. Në procedimin penal 13/2020, siç ju jeni në dijeni, kam kërkuar gjykim të zakonshëm. Është në interesin tim të mos i shmangem atij gjykimi.

Së dyti, gjykatat kanë vlerësuar se ekziston rreziku se unë mund të largohem sepse veprat penale për të cilat hetohem kanë dënime të larta. Gjykatat që kanë vlerësuar masat e sigurisë në datë 06.07.2024 dhe 07.08.2024 i kanë lënë detyra organit të akuzës të hetojë dhe të gjejë prova bindëse për akuzën e korrupsionit pasiv dhe mashtrimit. Gjatë hetimeve, edhe në datë 30.12.2024, gjykata urdhëroi organin e akuzës të bëje ekspertizë financiare. Organi i akuzës pati 9 muaj kohë dhe nuk i provoi dot këto akuza, pavarësisht se i ka të përfshirë në njoftimin e akuzës. Duke qënë se akuza për korrupsion dhe mashtrim me pasoja të rënda është e paprovuar, akuzat tjera e kanë dënimin maksimal jo të lartë. Unë ju kam parashtruar qëndrimin tim në 27 mars 2026 se edhe për këto akuza jam i pafajshëm. Ndërkohe, në jurisprudencën e GJKKO, për veprat penale të mosdeklarimit të pasurisë dhe të shkeljes së barazisë në tender, vendimet e zakonshme për masën e sigurisë janë më të lehta se “Arrest me burg”.

Së treti, unë kam kryer deri sot 21 muaj burg dhe duke qënë se jam në paraburgim kam kryer praktikisht 31.5 muaj të një dënimi eventual. Në vendimin për çështjen time, GJK ka arsyetuar se e drejta për garanci pasurore sipas nenit 28, pika 3 të Kushtetutës “lidhet me kohëzgjatjen e masës, në rast të kontrollit vijues të vendimeve për caktimin e saj.”

Gërma c, sanksionon se: “kur për shkak të rrethanave të faktit dhe personalitetit të të pandehurit ka rrezik që ai të kryejë krime të rënda ose të të njëjtit lloj me atë për të cilin procedohet”.

Për mua ka qënë absurde qe në krye të herës arsyetimi i gjykatave se ekziston rreziku të kryej krime të të njëjta apo më të rënda. Veprat për të cilat procedohet presupozuojnë ushtrimin e një funksioni publik ose një mundësi konkrete ndikimi në procedura administrative/prokuruese. Duke qenë se nuk ushtroj më funksion publik që prej 20.11.2023 dhe duke kërkuar zëvendësimin e masës me arrest në shtëpi, rreziku i përsëritjes së veprave të të njëjtit lloj është praktikisht i neutralizuar. Lidhur me personalitetin, më lejoni të them se pas 1,5 vjet hetime në procedimin penal 190/2023 nuk u provua asnjë qindarkë përfitimim i paligjshëm duke ushtruar detyrën e drejtorit të përgjithshëm te SASPAC. Në procedimin penal 13/2020 jam hetuar për korrupsion dhe nuk është ngritur akuzë. Jam hetuar në 2016 dhe 2017 për shpërdorim detyre dhe korruosion por çështjet penale janë pushuar me vendim.

Praktika gjyqësore e GJKKO njeh ndryshimin e masës edhe në fazën e seancës paraprake, kur nevojat e sigurimit janë zbutur. Psh në rastin e Sali Berisha, masa e sigurisë ështe ndryshuar në seancë paraprake.

E nderuar zonja Gjyqtare,

5 arsyet e mëposhtëme:

– Çfarë parashtrova më sipër

– 21 muaj paraburgim

– Përfundimi i hetimeve

– Të gjithë te pandehurit kanë kërkuar gjykim të shkurtuar

– Vendimi i GJK për kërkesen time, posaçërisht arsyetimi për garancinë pasurore

janë rrethana të reja sipas kërkesave të pikave 1 dhe 2 të nenit 260 të KPrP.

Prandaj kërkoj zëvendësimin e masës së arrestit në burg me masën arrest në shtëpi, si një masë e mjaftueshme për të garantuar zhvillimin e rregullt të gjykimit në vijim. Sidoqofte, në alternativë, kam kërkuar edhe zbatimin e garancisë pasurore.

Faleminderit

“Drejtësia e vonuar humbet funksionin e saj”/ Ilir Beqaj letër Gjykatës Kushtetuese

31 January 2026 at 12:39

Nga Ilir Beqaj

Të nderuar anëtarë të Gjykatës Kushtetuese!

Po ju drejtohem publikisht pas njoftimit të publikuar në faqen web të Gjykatës më 28 janar 2026, ku bëhet e ditur se është rrëzuar kërkesa ime për të kundërshtuar vendimin e GJKKO të datës 6 korrik 2024 mbi masën e sigurimit “arrest në burg”.

Kjo padyshim më bën subjektiv dhe ju besoj edhe për këtë arsye mund ta neglizhoni këtë komunikim. E keni gati klishe­në që vendimet e gjykatës nuk komentohen.

Por, meqë shqiptarët fitojnë çështje në GJEDNJ (Strasburg), kjo ndodh sepse ja që edhe ju jepkeni vendime të padrejta.

Atëherë, në një shoqëri demokratike, si e jona, çdokush ka të drejtë të shprehet lirshëm kundër padrejtësive. Mjafton që ta bëjë në mënyrë të paqtë dhe etike.

Ende nuk kam dijeni të rezultatit të votimit. Por rrëzimi i kërkesës tregon se kundër kërkesës sime kanë votuar të paktën 4 gjyqtarë, por ndoshta kanë votuar en bloc të tetë gjyqtarët.

Ky komunikim publik është vetëm për ata gjyqtarë që kanë votuar rrëzimin e kërkesës.

Kam bërë kërkesë në Gjykatën tuaj të nderuar më 1 korrik 2025. Sipas njoftimit të kahershëm, seanca do të zhvillohej në datë 23 dhjetor 2025, ndërsa njoftimi i rrëzimit të kërkesës u bë publik më 28 janar 2026. Kaq mjafton për të kuptuar se sa seriozë jeni në trajtimin e çështjeve që gjykoni. 7 muaj për të bërë vlerësimin e një mase sigurie. A ka kuptim që të jepni një vendim për një masë sigurie 19 muaj nga dhënia e vendimit të parë? Një shqyrtim i tillë i stërzgjatur e humbet funksionin e tij si garanci efektive. Çfarë lloj drejtësie qenka kjo? Kujt i duhet kjo lloj drejtësie kaq e vonuar?

Për ju kërkesat për rrëzim të vendimeve të masave të sigurimit mund të jenë “bezdisëse”, mund të jenë “të dorës së dytë” krahasuar me çështje të tjera shumë më themelore për shtetin e së drejtës që gjykoni, por kjo nuk duhet t’ju çojë në vlerësime krahasimisht më simpliste në raste si ky i imi.

Më 6 korrik 2024 GJKKO ka arsyetuar se, meqë veprat penale që dyshohet se kam kryer si funksionar i lartë parashikojnë dënim të lartë, ekziston rreziku që të largohem nga Shqipëria. Edhe Apeli i GJKKO më 7 gusht 2024 ka konfirmuar këtë rrezik.

Por vetë tekstet e arsyetimeve të vendimeve të shkallës së parë dhe Apelit të GJKKO, nëse lexohen, janë kontradiktore me vendimet e po këtyre gjykatave ndaj meje.

Nga leximi i vendimeve që unë kam kërkuar të rrëzoni rezulton:

Funksionar i lartë

Gjykatat (6 korrik dhe 7 gusht) kanë arsyetuar që në krye të herës se drejtori i përgjithshëm i SASPAC nuk është funksionar i lartë as sipas Kushtetutës (neni 135, pika 2) dhe as sipas KPrP (75/a). Anipse SPAK ka hyrë në vitin e shtatë të funksionimit, ende nuk di se kë ka subjekt të vetin.

Korrupsioni pasiv

Gjykatat (6 korrik dhe 7 gusht 2024) kanë arsyetuar që në krye të herës se dyshimet për korrupsion pasiv bazohen vetëm në hamendje. Kanë ftuar organin e akuzës për hetime të mëtejshme edhe për të përcaktuar vlerën e dyshuar të korrupsionit, sepse kjo lidhet edhe me kompetencën lëndore të SPAK. Në mungesë të një vlere korrupsioni, sado minimale qoftë, akuza për korrupsion nuk ka ekzistuar që në krye të herës.

Mashtrim me pasoja të rënda

Se si kualifikohet pasoja e rëndë në ligjin penal shqiptar e përcakton një vendim unifikues i GJL i vitit 2003. Por vetë ai vendim thotë se, bazuar në “zhvillimin aktual të vendit” (pra të vitit 2003), pasojë e rëndë është çdo vlerë mbi 2 milionë lekë. Paga minimale në shkallë vendi është rritur 5 herë nga 2003. A nuk është bërë atëherë vlera minimale e pasojës së rëndë 10 milionë lekë? Por kjo e rrëzon pasojën e rëndë. Për koincidencë, një ditë para rrëzimit të kërkesës ndaj meje, Kuvendi miratoi ndryshime në Kodin Penal. Neni 143/a/8 flet për mashtrim ndaj interesave financiare të BE-së. Pra, vepra penale e dyshuar për mua sipas nenit 143 qenka e cilësuar gabim. Mbrojtja ime nuk ka si ta dinte këtë gjë deri më 30 tetor 2025, kur ka sjellë informacione tek ju. Por ju vetë duhet të jeni të interesuar për zhvillimin e ligjit penal në Shqipëri. Neni 143/a/8 i Kodit Penal besoj se do të jetë në fuqi pas 2–3 javësh. Prandaj edhe akuza për mashtrim nuk ka ekzistuar që në krye të herës.

Shkelje e barazisë në tender

Mjafton një vendim i GJK i vitit 2006 për të provuar se akuza për shkelje të barazisë në tender është e pabazuar që në krye të herës. Acquis i BE-së nuk është burim i së drejtës penale në Shqipëri. Shqipëria nuk është ende shtet anëtar i BE-së. Rregulloret e BE-së që pretendohet se kam shkelur nuk janë ende ligj në Shqipëri. Ndërsa i famshmi Udhëzuesi PRAG nuk është ligj as në BE, as në Shqipëri. Ja pra që edhe ky dyshim nuk ka ekzistuar që në krye të herës.

Nëse sa më sipër mund të duket se i përket gjykimit të themelit, unë nuk pajtohem.

Nuk pajtohem sepse veprat penale të dyshuara u vendosën artificialisht në kërkesën e SPAK për masë sigurie. U rrit artificialisht dënimi maksimal për të ngritur alibinë e rrezikut të largimit. Çfarë më shtynte mua të largohesha nga vendi? E kisha dhe e kam një procedim tjetër penal për një fakt penal shumë më të rëndë dhe kisha masën “detyrim paraqitje”.

Sipas procedurës suaj, ne nuk kemi mundësinë të dëgjohemi. Rregullat tuaja na pengojnë të flasim vetë para jush. Në 7 muaj që trajtoni çështjen nuk na jepni as 2 orë kohë mundësinë të flasim para jush. Nëse do ta kisha pasur mundësinë, sa parashtrova më sipër do t’i kishit dëgjuar prej meje më 23 dhjetor 2025. Edhe ndryshimet e pritshme në Kodin Penal, sepse drafti me ndryshimet kishte dalë në konsultim publik që në tetor 2025.

E kam të qartë se çfarë do të ketë arsyetimi i rrëzimit të kërkesës. Shumë formalist do të jetë. Arsyetim tipik i një gjykate fakti.

Por ju, të nderuar, nuk jeni shkalla e katërt e gjyqësorit në Shqipëri.

Ka vite që jeni kthyer në shkallë të katërt gjykimi. Ka ndodhur ditë pas dite. E kanë sjellë këtë frymë ata anëtarë që kanë ardhur nga gjyqësori. Kanë sjellë frymën proceduraliste, afatet e tejzgjatura të gjykimit dhe arsyetimit.

Prandaj ndoshta duhet ndaluar me ligj që gjyqtarët nga tre shkallët e gjyqësorit të jenë anëtarë të GJK.

Kjo javë filloi me formalizimin e Korporatës së Drejtësisë. Të hënën u bë mbledhja inauguruese e Korporatës. Në atë mbledhje u nda edhe shqetësimi për raportin e zhdrejtë midis të paraburgosurve dhe të burgosurve në Shqipëri.

Unë nuk prisja pranim të kërkesës sime thjesht dhe vetëm se i përkas këtij raporti të zhdrejtë. Por rrëzimi i palogjikshëm i kërkesës sime është dëshmi e qartë se juve nuk ju ndjen fare për shqetësimet e shoqërisë shqiptare.

Të nderuar anëtarë të Gjykatës,

Unë nuk kam ndonjë interes të veçantë për arsyetimin e vendimit.

Por ju keni mundësinë të silleni si gjykatë e ligjit. Në të mirë të kujtdo që ndeshet në tre shkallët e gjykimit me çështje si këto që ndeshën në rastin tim.

Keni mundësinë të vendosni kornizën e funksionarëve të lartë subjekt i SPAK.

Keni mundësinë të vlerësoni peshën ligjore të rregulloreve të BE-së për sa kohë Shqipëria nuk është vend anëtar i BE-së.

Keni mundësinë të vendosni një mekanizëm që i lejon gjykatave të aktualizojnë vlera absolute monetare të kahershme që përcaktojnë shkallë të posaçme dëmi penal.

Nëse jepni vlerësim për këto çështje, do të ndikoni drejtpërdrejt edhe në uljen e çështjeve gjyqësore, sepse do të orientoni gjykatat në vendimmarrje më të unifikuara.

Shpresoj që vendimi i arsyetuar të jetë në lartësinë e rolit tuaj: mbrojtje reale e lirisë dhe e ligjshmërisë.

Kompjuteri dhe telefoni celular janë “sisteme kompjuterike”

11 January 2026 at 12:56

Nga Ilir Beqaj

Në praktikën penale po haset shpesh që pajisjet digjitale (laptopë, desktopë, smartphone) trajtohen si “sende/prova materiale” në kuptimin klasik, ndërkohë që thelbi i ndërhyrjes nuk është hardware-i, por të dhënat e ruajtura në to.

Në çështjen “Studio Pustina” (vendim i Gjykatës Kushtetuese) del në pah një debat thelbësor: si duhet kuptuar “sistemi kompjuterik” dhe cilat garanci procedurale kërkohen kur organet e procedimit penal nxjerrin dhe kopjojnë të dhëna.
Arsyetimi i këtij vendimi hedh dritë edhe mbi shkelje të të drejtave themelore që u bëhen shtetasve shqiptarë në të tri shkallët e gjykimit penal në Shqipëri.
Vendimet:
• nr. 206, datë 01.06.2023, të GJKKO-së, shkalla e parë;
• nr. 128, datë 15.09.2023, të GJKKO-së, apel;
• nr. 00-2024-741 (26), datë 08.02.2024, të Kolegjit Penal të Gjykatës së Lartë;
janë, në vlerësimin tim, në kundërshtim me KEDNJ-në, Kushtetutën, Konventën e Budapestit dhe KPrP-në, lidhur me administrimin e të dhënave kompjuterike.
Të tri vendimet e sipërcituara keqlexojnë përkufizimin e “sistemit kompjuterik” në nenin 1 të Konventës së Budapestit.
Një lexim i kuptueshëm i përkufizimit është ky:
“Sistem kompjuterik” do të thotë:
1. çdo pajisje që, në bazë/në zbatim të një programi, kryen përpunimin automatik të të dhënave;
ose
2. një grup pajisjesh të ndërlidhura ose të lidhura, një ose më shumë prej të cilave, në bazë/në zbatim të një programi, kryejnë përpunimin automatik të të dhënave.
Qoftë rasti (1), qoftë rasti (2), kanë të përbashkët faktin që, në bazë/në zbatim të një programi, kryejnë përpunimin automatik të të dhënave.
Kriteret e mësipërme për t’u quajtur “sistem kompjuterik” i plotëson sot edhe çdo smartphone. Është pajisje, e lidhur dhe e ndërlidhur me pajisje të tjera dhe, në bazë të një programi, kryen përpunim automatik të të dhënave. (Edhe pa këtë element “lidhjeje”, vetë alternativa “çdo pajisje” në përkufizim është e mjaftueshme.)
Janë këto të fundit, dmth. të dhënat, ato që u interesojnë hetuesve dhe prokurorëve. Prandaj sekuestrimi i një kompjuteri nuk ka si të jetë qëllim në vetvete. Qëllimi janë të dhënat.
Pasi sekuestrohet sistemi kompjuterik, sipas asaj që SPAK, si subjekt i interesuar, ka parashtruar në Gjykatën Kushtetuese në çështjen Pustina (pika 16.8 e vendimit të GJK-së), “imazhet dhe kopjet e raporteve të të dhënave të nxjerra ruhen në pajisje ruajtëse që nuk janë të lidhura në internet”. Thelbi janë “të dhënat e nxjerra”. Janë këto që, realisht, sekuestrohen.
Sekuestrimi i të dhënave kompjuterike për qëllim të një procedimi penal gjen rregullim në nenin 208/a të KPrP-së (Sekuestrimi i të dhënave kompjuterike). Titulli i nenit është “Sekuestrimi i të dhënave kompjuterike”. Dispozita e lidh zbatimin me “krime që lidhen me teknologjinë e informacionit”, por në praktikë prova digjitale (të dhënat kompjuterike) shfaqet në një numër shumë të madh procedimesh penale, edhe kur vepra penale nuk është “krim i TI-së”.
Prandaj, bazuar në përkufizimin e Konventës së Budapestit dhe në nenin 208/a të KPrP-së, sekuestrimi i të dhënave kompjuterike bëhet, si rregull, vetëm pas një urdhërimi gjyqësor (dhe me kufij të qartë të ndërhyrjes).
Qëllimi janë “të dhënat”, jo “sendi”.
Kur sekuestrohet një pajisje, hetimi realisht synon hyrjen, kërkimin, nxjerrjen, kopjimin dhe analizimin e të dhënave. Edhe vetë praktika e ruajtjes së “imazheve/kopjeve” të të dhënave (offline, jashtë internetit) e pranon që objekti real janë të dhënat e nxjerra.
Sipas tri vendimeve të sipërcituara:
“Pajisjet e sekuestruara, ndërsa janë të pandërlidhura në një rrjet/sistem kompjuterik, në referim të nenit 1 të Konventës ‘Për krimin në fushën e kibernetikës’ (Konventa e Budapestit), nuk janë sisteme kompjuterike në kuptim të nenit 208/a të KPP-së, por veçse mekanizma të automatizuar ose sende në kuptim të nenit 187 të KPP-së, të cilat, me të dhënat apo gjurmët që mund të përmbajnë, shërbejnë si prova materiale.”
Së pari, më lart është dhënë shpjegimi pse edhe një kompjuter i vetëm është “sistem kompjuterik” sipas Konventës (përkufizimi nis me “çdo pajisje”). Për më tepër, në praktikë, mjafton një smartphone që, me anë të Bluetooth-it, kompjuteri të lidhet dhe të ndërlidhet me pajisje të tjera.
Së dyti, “mekanizma të automatizuar” nuk është një kategori e qartë ligjore e parashikuar nga KPrP-ja dhe përdorimi i saj pa bazë normative rrezikon të kthehet në një etiketë që anashkalon garancitë e provës digjitale.
Së treti, pohimi “mekanizma të automatizuar ose sende” është ose alogjik, ose tallës. Nëse një gjë është mekanizëm i çdo lloji, patjetër që është send. Një send e përfshin në vetvete edhe një mekanizëm.
Kur pajisja quhet “send”, rrezikon të anashkalohen garancitë për të dhënat. Në vendimmarrjet gjyqësore të sipërcituara është përdorur arsyetimi se pajisjet “nuk janë sisteme kompjuterike” (p.sh. pse s’janë të ndërlidhura), ndaj trajtohen si “sende” (neni 187 KPrP) ose “mekanizma të automatizuar”.
Prova janë të dhënat, jo kompjuteri ku ato janë ruajtur.
Një kasafortë nuk merret si qëllim në vetvete; merret për paratë që dyshohet se janë brenda. Një armë zjarri nuk qëllon pa fishek. Po kështu, sekuestrimi i një laptopi apo smartphone-i nuk ka kuptim si objekt në vetvete: kuptimi i vërtetë (dhe rreziku për të drejtat themelore) lidhet me hyrjen, kërkimin, nxjerrjen dhe kopjimin e të dhënave.
Por, meqë tri gjykatat i janë referuar Konventës së Budapestit, ajo duhet lexuar e tëra.
Neni 14 – Sfera e zbatimit të dispozitave procedurale
1. Çdo Palë duhet të adaptojë një legjislacion të tillë dhe masa të tjera të nevojshme që të vendosen kompetencat dhe procedurat e caktuara në këtë seksion për shkak të hetimeve apo gjykimeve specifike penale.
2. Përveç kur parashikohet ndryshe në nenin 21, çdo Palë aplikon kompetencat dhe procedurat e referuara në paragrafin 1 në:
a) veprat penale të përcaktuara në përputhje me nenet 2–11 të kësaj Konvente;
b) vepra të tjera penale të kryera nëpërmjet një sistemi kompjuterik; dhe
c) mbledhjen e fakteve në formë elektronike të një vepre penale.
Pika (c) e paragrafit 2 të nenit 14 të Konventës (mbledhja e fakteve në formë elektronike të një vepre penale) është ligj në Shqipëri prej më shumë se 20 vjetësh. Ky lloj ligji ka përparësi ndaj ligjit të brendshëm kur ka mospërputhje, sepse është një marrëveshje ndërkombëtare e ratifikuar me ligj. Për fat të keq, ky përcaktim ligjor shpërfillet haptazi nga gjyqtarë, prokurorë dhe hetues.
Vitet e fundit, shumica e gjykimeve penale në Shqipëri lidhen me të dhëna të gjetura ose në kompjuter, ose në smartphone, ose në platforma elektronike komunikimi.
Shpërfillja e Konventës së Budapestit çon edhe në procese gjyqësore të shumta.
Në çështjen “Pustina” të sipërcituar, SPAK, në cilësinë e subjektit të interesuar, ka parashtruar para Gjykatës Kushtetuese (pika 16.8 e vendimit të GJK-së): “Ekspertimi bazohet në përcaktime të qarta ligjore për kompetencën e ekspertëve dhe në standarde të larta teknike, ndërkombëtarisht të njohura, për programet e përdorura.”
Kjo fjali tingëllon si garanci. Si siguri. Si angazhim se prova digjitale trajtohet me rigorozitet dhe kontroll.
Por standardet, nëse janë reale, kanë një veti që nuk e humbin kurrë: mund të emërtohen.
Që prej korrikut 2025, në mënyrë të përsëritur dhe me shkrim, mbrojtja ime ka kërkuar në SPAK:
• Cilat janë standardet ndërkombëtare të digital forensics që zbatohen?
• Kush i njeh/akrediton?
• Prej cilës date zbatohen?
Nuk kemi kërkuar “sekrete hetimore”. Nuk kemi kërkuar të cenojmë asnjë proces. Kemi kërkuar minimumin që çdo shoqëri e drejtë e quan të arsyeshëm: të dimë mbi çfarë baze teknike ngrihet një provë që mund të rëndojë mbi jetën e një njeriu.
Dhe përgjigjja? Heshtje.
Këtu lind pyetja që nuk është as politike, as personale. Është pyetje elementare e drejtësisë.
A mund të quhet “standard i lartë” një metodë që nuk pranon të identifikohet?
A mund të quhet “ndërkombëtarisht e njohur” një praktikë që nuk guxon të thotë emrin e vet?
Prandaj po e kërkoj edhe publikisht.
Nëse standardet ekzistojnë, na thoni cilat janë.
Nëse zbatohen, na tregoni prej kur.
Nëse janë të certifikuara/akredituara, na tregoni nga kush.
Sa më sipër duhet të jetë në vëmendjen e KLGJ-së, KLP-së dhe ILD-së.
Por edhe politika nuk duhet të rrijë mënjanë.
Do të mjaftonte një Komision Hetimor Parlamentar për të hetuar respektimin e Konventës së Budapestit dhe të procedurës penale në çdo procedim penal të regjistruar në Shqipëri pas daljes së vendimit njësues të Gjykatës së Lartë të dhjetorit 2021 (Lapsi.al), në të cilët janë sekuestruar kompjuterë ose smartphone.
Duke qenë se nga gjyqtarë dhe prokurorë bëhen haptazi keqlexime dhe keqcitime të dispozitave të ndryshme ligjore, përngjitur është edhe një version më i shtjelluar i këtij shënimi, ku jepen të plota tekstet e referimeve ligjore të përmendura.
Ilir Beqaj
Teksti i plotë mund të shkarkohet më poshtë:

Ilir Beqaj: Koha për t’i dhënë fund proceseve që gjykojnë dikë pa e lejuar të lexojë dosjen e vet

4 January 2026 at 12:23

Nga Ilir Beqaj

Duke ju uruar gjithë shqiptarëve Gëzuar Vitin e Ri 2026, po e nis këtë vit të ri duke rihapur publikisht një problem tashmë “të vjetër”, të mbartur nga viti ne vit që megjithëse është bazik dhe themelor për një proces të rregullt ligjor, vazhdon të mos zgjidhet nga ata që kanë për detyrë ta zgjidhin. Reagoj tani, pa pritur nisjen formale të proceseve të reja gjyqësore, sepse këto procese po nisin mbi të njëjtat shkelje të toleruara prej kohësh. Të heshtësh qe në fillim do të thotë ta pranosh standardin e cenuar si normalitet.

Prej 6 vitesh në Gjykatën e Posaçme po zhvillohen dhjetra procese penale. Dosjet janë me mijëra faqe dhe Prokuroria e Posaçme ua dorëzon ato avokatëve në formë elektronike, në format PDF, ndërsa Gjykatës ia dërgon edhe të printuara. Ndërkohë, i pandehuri i paraburgosur mbetet praktikisht i përjashtuar nga leximi i dosjes së tij, pasi IEVP nuk i mundëson atij një kompjuter pa akses në internet, qoftë edhe në një ambient të posaçëm të institucionit dhe për një kohë të kufizuar, nën monitorimin e personelit penitenciar.

Po si munden avokatët të përgatisin për të pandehurit një mbrojtje efektive kur vetë i akuzuari nuk arrin të lexojë asnjë nga aktet e dosjes së tij gjyqësore?! Nëse i akuzuari nuk e di se çfarë përmbajnë mijëra faqe akuza, prova, përgjime e deklarime, si mundet ai të marrë një vendim të informuar për kërkimin e një gjykimi të shkurtuar apo të zakonshëm?! A mund të quhet proces i rregullt ligjor një proces ku i akuzuari nuk ka lexuar dosjen e vet?

Dikush mund të thotë që ekziston gjithmonë zgjidhja e printimit të dosjes gjyqësore dhe leximit të saj nga i akuzuari në paraburgim. Por kjo “zgjidhje” është në vetvete absurde. Nëse vërtet të akuzuarit do t’i dërgoheshin në mjediset e banimit me mijëra faqe të printuara, atëherë aty nuk do të kishte vend as për krevat, e jo më për një tavolinë studimi apo hapësirë minimale ku të mbahen 80, 200 apo 620 fashikuj gjyqësor me nga 35 mijë, 80 mijë apo 250 mijë faqe. Pra, edhe teorikisht, studimi në letër është i pamundur.

Atëherë, zgjidhja logjike dhe e vetmja funksionale është leximi elektronik i akteve të dosjes gjyqësore. Po përse kjo zgjidhje nuk i mundësohet të akuzuarit në kushtet e paraburgimit?!

Disa mendojnë se arsyeja pse të akuzuarit të paraburgosur nuk i lejohet përdorimi i një pajisjeje kompjuterike pa internet për të lexuar aktet e dosjes së tij është se këtë e ndalon kuadri përkatës rregullator. Në fakt, kjo është e pavërtetë.

Ky keqkuptim vjen edhe nga fakti që vetë drejtuesi i Prokurorisë së Posaçme, në raportimin e tij vjetor, të bërë më datë 14.10.2025 para Komisionit të Ligjeve të Kuvendit, ka deklaruar: “Lidhur me mundësinë e mjeteve teknike, elektronike në paraburgim, nuk është pjesë e përgjegjësisë sonë, është pjesë e përgjegjësisë së Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve, Ministrisë së Drejtësisë, por kryesorja është që duhet të ndryshohet ligji për trajtimin e të paraburgosurve, ligji për ekzekutimin e vendimeve penale, dhe të parashikohet. Për mua, një orë e më parë, ky është mendim modest, duhet t’u jepet kjo mundësi, sepse sot të gjithë e dimë, falë teknologjisë, edhe në internet mund t’ua kufizosh se çfarë mund të shihnin, jo më një kompjuter pa internet, që fare mirë mund ta kontrollosh, por duhet ndryshim ligjor.”.

Ndërkohë, nëse pyet vetë IEVP kupton që vetë ky institucion e keqinterpreton kuadrin e tij rregullator dhe flet për ndalime që në fakt nuk ndalohen. Së fundmi, IEVP, në përgjigje të kërkesës së avokatit për mundësimin e një pajisje kompjuterike pa akses në internet për të më mundësuar leximin e akteve elektronike të dosjes gjyqësore dhe dëgjimin e audioregjistrimit të seancave gjyqësore, është shprehur që: “Kuadri ligjor në fuqi, ligji nr. 71/2020 ‘Për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve dhe të paraburgosurve’ dhe Rregullorja e Përgjithshme e Burgjeve, parashikon kufizime të qarta mbi hyrjen dhe përdorimin e pajisjeve elektronike nga personat e paraburgosur. Pajisje të tilla, përfshirë laptopë apo kompjuterë edhe pa akses interneti, nuk lejohen për përdorim personal, për arsye sigurie, kontrolli dhe ruajtjeje të rendit të brendshëm.”. Përgjigjja mbyllet me shprehjen: “Aktualisht, IEVP nuk disponon infrastrukturë të posaçme apo pajisje të certifikuara për ofrimin e dëgjimit të materialeve audio në mënyrë individuale.”.

Në fakt, kuadri përkatës rregullator nuk vendos asnjë kufizim për përdorimin e një kompjuteri pa akses në internet (pa kartë rrjeti) nga i paraburgosuri.

Ligji nr. 81/2020 “Për të drejtat dhe trajtimin e të dënuarve me burgim dhe të paraburgosurve” në asnjë prej 93 neneve të tij nuk vendos asnjë kufizim për përdorimin e “pajisjeve elektronike” nga i paraburgosuri.

Ndërkohë, Rregullorja e Përgjithshme e Burgjeve, e miratuar me VKM nr. 209, datë 6.4.2022, në nenin 26, me titull “Sendet e ndaluara”, përcakton:

“1. Në mjediset e brendshme të institucionit nuk lejohet të mbahen dhe të qarkullohen nga të burgosurit:

a) objektet, mbajtja e të cilave përbën vepër penale;

b) sendet që rrezikojnë jetën dhe shëndetin e të burgosurve dhe të personelit, si dhe sigurinë e institucionit;

c) pajisje transmetimi dhe komunikimi, përfshirë aparatet celulare, pjesë të tyre dhe çdo lloj aksesori;

ç) aparate filmimi dhe fotografike;

d) vlera monetare të çdo lloji;

dh) pajisje të njëjta me ato që ofrohen nga institucioni, të cilat janë pjesë e mjedisit të banimit apo e mjediseve të përbashkëta;

e) sende me karakter diskriminues apo uniforma ushtarake;

ë) bizhuteri, përveç atyre të lejuara sipas përcaktimeve të bëra në rregulloren e brendshme të institucionit;

f) pije alkoolike;

g) më shumë se një televizor në mjediset e banimit, sipas përcaktimeve të bëra në rregulloren e brendshme të institucionit.”.

E gjithë rregullorja ka vetëm këtë listë të mbyllur sendesh të ndaluara, sipas përcaktimeve të pikës 1 të nenit 26 të saj dhe nuk ka asnjë nen tjetër që lidhet me këtë çështje.

Pra, qartazi, as ligji dhe as rregullorja nuk e ndalojnë përdorimin e një kompjuteri pa internet. Çdo pretendim i kundërt është keqlexim, keqinterpretim ose shmangie përgjegjësie.

Ndërkohë, dikush mund të thotë që vërtet Rregullorja nuk flet tekstualisht për “kompjuterët” por kompjuterët e sotëm janë edhe “pajisje transmetimi dhe komunikimi” dhe për këto të fundit flitet në Rregulloren e Përgjithshme të Burgjeve.

E vërtetë. Kopjuterët e sotëm mund të jenë pajisje transmetimi dhe komunikimi por edhe s’mund të jenë. Ka plot pajisje kompjuterike që nuk kanë kartë rrjeti dhe me të cilat vetëm mund të lexosh dokumentet elektronike të dosjes gjyqësore, por nuk mund të transmetosh asnjë mesazh apo të komunikosh me apo pa akses në internet. Por këto pajisje nuk ofrohen as që të sillen në IEVP nga vetë të akuzuarit, as që të blehen prej tyre në njësinë tregtare të DPGJ, dhe as që IEVP t’i mbajë ato në një ambient të caktuar dhe të monitoruar as që të akuzuarit e paraburgosur t’i përdorin ato në orare të caktuara.

E njëjta gjë mund të thuhet edhe për televizorët. Edhe ata në ditët e sotme mund të konsiderohen si pajisje që transmetojnë dhe me të cilët mund të komunikosh për shkak se janë smart. Por ama të paraburgosurve i mundësohet që në njësinë tregtare të DPGJ të blejnë online një televizor që nuk është smart dhe ta disponojnë atë në dhomën e tyre. Po përse është kaq e pamumdur që e njëjta gjë të bëhet edhe për kompjuterët pa internet?

Nëse një i akuzuar në paraburgim do të tentonte që të gjente zgjidhje për këtë problem përmes prokurorëve apo gjyqtarëve të çështjes, do të përballej me një shumëllojshmëri përgjigjesh të ndryshme që në thelb nuk kanë lidhje me ndonjë ndalim ligjor dhe gjithashtu shpërfillin dhe nuk tentojnë t’i japin zgjidhje (ndoshta dhe me vullnet) një të drejte bazike të të akuzuarit të paraburgosur në një proces gjyqësor.

Në një nga seancat gjyqësore në Gjykatën e Posaçme, i pyetur nga Gjykata, Prokuroi i çështjes ka deklaruar që: “pajisje si USB, hard drive etj. nuk lejohen”. Ndërkohë në një seancë tjetër gjyqësore, po në Gjykatën e Posaçme, një tjetër prokuror në lidhje me një tjetër çështje timen, po i pyetur nga Gjykata, ka deklaruar që: “nuk ka kundërshtim, por se është çështje e Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve.”. Ndërkohë, në një seancë tjetër gjyqësore, po në Gjykatën e Posaçme, vetë Gjykata është shprehur që ajo nuk ka autoritet të urdhërojë një institucion tjetër, siç është Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve për mundësimin ndaj të pandehurit të një pajisje të tillë kompjuterike pa akses në internet. Sa më sipër janë eksperienca personale të miat.

Pra edhe kur flasin, flasin jo në përputhje me ligjin, dhe askush nuk mban përgjegjësi për një proces gjyqësor që nuk respekton një të drejtë themelore të të akuzuarit në paraburgim dhe ç’është më e keqja, të gjithë këta edhe duan që të vazhdojë e të ecë përpara një proces i tillë dhe çdo pretendim i të akuzuarit të paraburgosur për të lexuar këto dokumente elektronike konsiderohet si perpjekje e tij për të vonuar procesin dhe pretendim i paqenë.

Po përse gjithë kjo shpërfillje ndaj kërkesës legjitime dhe bazike të të akuzuarve të paraburgosur? A mos vallë synohet që i akuzuari të lodhet, të demoralizohet, të pranojë gjykimin e shkurtuar pa e njohur dosjen e tij? A synohet të ulet cilësia e mbrojtjes duke e kthyer atë në një formalitet? Ndoshta. Sepse një shpjegim tjetër ligjor dhe logjik nuk ekziston.

Ligji fajësohet për një ndalim që nuk e parashikon.

Institucionet shmangin përgjegjësinë.

Gjykata fshihet pas gishtit.

Dhe kështu, një e drejtë themelore gërryhet çdo ditë, pa zhurmë.

Atëherë kujt mund t’i drejtohet një i akuzuar i paraburgosur për një të drejtë të tij themelore që shpërfillet çdo ditë pa zhurmë?

Eshte koha për t’i dhënë fund proceseve që nuk garantojnë aksesin real të të akuzuarit në dosjen e tij.

Shpresoj të reagojë Dhoma Kombëtare e Avokatisë. Nëse edhe ajo hesht, atëherë problemi nuk është më vetëm mungesa e aksesit të të akuzuarit të paraburgosur në dosjen e tij gjyqësore, por edhe mungesa e vetë mbrojtjes.

“SPAK shpik vetë subjektet që duhet të hetojë”, Ilir Beqaj i shkruan ILD-së: Aty ku heshtni ju, lulëzon prepotenca, shkelet Kushtetuta dhe ligji

3 November 2025 at 16:12

Nga Ilir Beqaj   

I nderuar Inspektor i Lartë i Drejtësisë, 

Ndoqa me interes raportimin tuaj vjetor në Kuvendin e Shqipërisë. Nuk zhgënjyet. Ishit po aq zhgënjyes sa edhe në raportimin e vitit të kaluar. 

Duke dëgjuar raportimin tuaj, më kujtuat kryetarin e dikurshëm të Frontit Demokratik që merrej me “shfaqjet e huaja”. Sepse inspektimet tuaja duken se janë për sjelljet “e pahijshme” të gjyqtarëve dhe prokurorëve. Dikur Fronti shihte njerëzit nëse vishnin pantallona të gjera, nëse mbanin flokë të gjatë, nëse rrinin mbi taka të larta, nëse vishnin funde të shkurtra apo nëse lyenin manikyr në thonj. 

Asgjë për prokurorë që bëjnë hetime të paligjshme. Asgjë për akuza të pabazuara në ligj. 

Ju kam sjellë, përmes mbrojtësit tim ligjor, një ankesë për një gjyqtar të GJKKO-së që në shkurt të vitit 2025. Ende asnjë përgjigje. Nuk kam më asnjë shpresë të marr ndonjëherë. 

Në korrik 2024, në kërkesën për masë sigurie ndaj meje, SPAK (duke më hetuar si “funksionar i lartë”) arsyeton në kërkesën e tij: 

“Përcaktimi i kategorisë së funksionarëve të lartë shtetërorë deduktohet nga ligjet që rregullojnë funksionimin e administratës shtetërore… Pra, nuk përjashtohet aspak që funksionarë të lartë shtetërorë të jenë edhe nëpunës civilë apo funksionarë të tjerë shtetërorë dhe jo vetëm funksionarë politikë apo të përcaktuar nga neni 75/a i Kodit të Procedurës Penale.” 

Dhe më poshtë: 

“Për sa i përket ligjit specifik që rregullon SASPAC, ky institucion është krijuar me vendimin e Këshillit të Ministrave nr. 642.” 

Përmbledhtazi, SPAK ka kërkuar masë sigurie për mua me arsyetime si: 

– deduktohet nga ligjet; 

– nuk përjashtohet aspak; 

– ligji specifik është një VKM. 

Pra, SPAK shpik vetë cilët janë subjektet që duhet të hetojë. Shpik vetë ligjin që duhet të zbatojë. 

Te na rrojë Kushtetuta (neni 138, pika 2)! 

Te na rrojë Kuvendi që miraton ligje! 

Te na rrojë Reforma në Drejtësi! 

Te na rrojnë GJKKO dhe Kodi i Procedurës Penale! 

Madje, te na rrojë edhe Komisioni i Venecias që është merakosur për të njëjtin problem (shih nenin 50 të opinionit të Komisionit të janarit 2016 për draftligjet e reformës në drejtësi). 

Ju, i nderuar, u merakosët para Kuvendit se gjyqtarët paskan ngarkesë. Po ju, si i ndihmoni që të ulet ngarkesa? Pse ka seanca për çështje që nuk duhet të ishin kurrë çështje për gjykim? 

Këtë kërkesë të SPAK, pra cilësimin e detyrës sime si funksionar i lartë, e ka rrëzuar GJKKO në shkallë të parë më 6 korrik 2024. 

Të njëjtin arsyetim e ka rrëzuar edhe Apeli i GJKKO më 7 gusht 2024. 

Megjithatë, në njoftimin e akuzës në shkurt 2025, SPAK ka përsëritur të njëjtin arsyetim. 

Nuk jam i vetmi person që jam përballur me “ligjin” që shpik SPAK. 

Janë më shumë se gishtat e dorës rastet ku SPAK ka cilësuar subjekte të ndryshme si “funksionarë të lartë”, ndërsa GJKKO i ka rrëzuar një për një. 

Ka vetëm një shpjegim: inekzistenca juaj, zoti Inspektor i Lartë i Drejtësisë. 

SPAK vazhdon njësoj. Pse? 

Siç thoshin latinët: *Errare humanum est, perseverare autem diabolicum* – të gabosh është njerëzore, por të këmbëngulësh në gabim është djallëzore. 

Dhe ky është thelbi i problemit: SPAK vazhdon të shpikë funksionarë të lartë, ndërsa Inspektori i Lartë i Drejtësisë, vit pas viti, vazhdon të mos bëjë detyrën. 

Për këtë rast nuk do të bëj ankesë tek ju. Nuk do t’ju jap kënaqësinë të jem një statistikë më shumë në raportimin tuaj të ardhshëm vjetor. 

Sepse unë nuk besoj më te raportet që mbushen me numra, por te veprimet që mbushin me kuptim drejtësinë. 

Aty ku hesht Inspektori i Lartë i Drejtësisë, lulëzon prepotenca e atyre që injorojnë kushtetute e ligje, sajojnë funksione për të shpikur faj. 

Drejtësia nuk kërkon inspektorë të sjelljes, por rojtarë të ligjit. Ajo nuk ka nevojë për moral pas ngjarjes, por për përgjegjësi para ligjit. 

 

The post “SPAK shpik vetë subjektet që duhet të hetojë”, Ilir Beqaj i shkruan ILD-së: Aty ku heshtni ju, lulëzon prepotenca, shkelet Kushtetuta dhe ligji first appeared on JavaNews.al.

Drejtësi më e (pa)drejtë çdo ditë

22 October 2025 at 11:50

Nga Ilir Beqaj

Kryetari i Gjykatës së Lartë, zoti Sokol Sadushi, ka deklaruar dje në një tryezë me përfaqësues të Komisionit të Venecias: “Qytetari nuk kërkon drejtësi të përsosur, por drejtësi që përpiqet çdo ditë të jetë më e drejtë.”

Është një deklarim i rëndësishëm, me dy dimensione: Autoritetin e vetë emrit të Sokol Sadushit në botën juridike shqiptare, dhe autoritetin e postit që mban — Kryetar i Gjykatës së Lartë.

Por për mua është një deklarim i papranueshëm, sidomos i thënë nga zoti Sadushi. Edhe nëse ai e beson këtë gjë, nuk duhet ta thotë. Sepse nuk duhet që ky mentalitet të legjitimohet si i pranuar nga shoqëria jonë, sidomos nga juristët — qofshin gjyqtarë, prokurorë apo avokatë. Duhet ta kundërshtojmë përpara se të bëhet sundues.

Në kuptimin filozofik, juridik, por edhe literal, një vendim gjykate nuk mund të jetë “më i drejtë”, sepse drejtësia nuk ka shkallë matjeje me termometër. Një vendim ose është i drejtë, sepse respekton ligjin, provat dhe të drejtat e palëve; ose është i padrejtë, sepse shkel njërin prej tyre.

Në këtë plan, drejtësia është absolute. Njësoj si jeta apo liria: ose e ke, ose jo. Një dënim i padrejtë nuk bëhet më i drejtë vetëm sepse një tjetër do të jetë më i mirë nesër.

Nëse Kryetari i Gjykatës së Lartë thotë se drejtësia do të jetë çdo ditë më e drejtë, atëherë kushdo prokuror mund të pranojë të bëjë një akuzë më pak të drejtë, sepse në të ardhmen do të bëjë një akuzë më të drejtë; dhe kushdo gjyqtar mund t’i lejojë vetes të japë një vendim më pak të drejtë, sepse në të ardhmen do të japë një gjykim më të drejtë.

Në sallat e gjykatave është e vizatuar peshorja e drejtësisë. Sipas deklaratës së zotit Sadushi, një peshore mund të peshojë çdo ditë më mirë. Po deri kur? Një peshore që nuk mat ekzaktësisht do të thotë që i vjedh blerësit. A ka vlerë të themi se do të peshojë çdo ditë më mirë, domethënë do të vjedhë çdo ditë më pak? Deri kur?

Kam profesion numrat, informacionin. Jam marrë me statistika. I kam pasion. Por puna direkte në sektorin e shëndetësisë më ka mësuar se çdo sëmundje apo pacient, në vetvete, për qytetarin dhe familjarët e tij, nuk është një rast midis të shumtëve, nuk është përqindje statistikore, por është e gjitha 100%. A mundet që një kirurg t’u thotë familjarëve se ka bërë një operacion më të mirë se herën e kaluar, por i afërmi i tyre ndërroi jetë, dhe t’u premtojë se herën e ardhshme do ta bëjë edhe më mirë operacionin? Edhe në drejtësi askush nuk pranon të jetë statistikë. Askujt nuk mund t’i thuash se herën e ardhshme do të ketë një vendim më të drejtë. Nuk i intereson hera e ardhshme.

Sepse për askënd çështja e vet nuk është si shalqiri me provë.

Prej muajsh, në mjedisin ku jetoj, informohem gati çdo ditë për vendime gjykatash që nuk zbatojnë vendime të Gjykatës së Lartë, pavarësisht se këto nuk janë unifikuese apo njësuese. Pyetem: si ka mundësi? Por përgjigjen e mora nga zoti Sadushi: gjyqtarët e paskan shtyrë për gjykimin e ardhshëm ta zbatojnë atë vendim dhe atëherë do të japin drejtësi më të drejtë.

Nëse magjistratëve u lejohet që të përmirësohen çdo ditë, edhe pse vendosin për jetë njerëzish, pse nuk u lejohet një nëpunësi që procedurën e ardhshme të koncesionit ta bëjë më mirë se aktualja, për të cilën po hetohet?
Përtej gjithçkaje, çështja që duhet zgjidhur sa më parë në drejtësinë shqiptare është koha e gjykimeve. Nëse Gjykata e Lartë një rekurs për masën e sigurimit e trajton për pesë muaj, çfarë drejtësie është kjo?

Jemi vendi që kemi më shumë të paraburgosur se të burgosur. Pse nuk dalin vendime unifikuese dhe/ose njësuese të Gjykatës së Lartë që t’i presin hovin një herë e mirë oreksit të prokurorëve për masa sigurie “arrest në burg” vend e pa vend?

Drejtësia o është e drejtë, o është e padrejtë. “Më e drejtë” apo “më shumë e drejtë” nuk mund të jetë, sepse kufirin midis “më e drejtë” dhe “më pak e drejtë” nuk e cakton askush.

I nderuar zoti Sadushi,

Sa më sipër nuk është polemikë, por mospajtim me relativizimin e drejtësisë dhe shqetësim që më vjen nga përvoja dhe nga përditshmëria e përballjes prej muajsh me padrejtësitë e drejtësisë.

The post Drejtësi më e (pa)drejtë çdo ditë first appeared on JavaNews.al.

Monitorimi si sport kombëtar

24 June 2025 at 13:54
Nga Ilir Beqaj

Fjala “monitorim” është bërë kaq e zakonshme në diskursin publik sa shpesh harron kuptimin e vet. Për ta qartësuar në fillim: monitorimi është një akt sistematik vëzhgimi, për të ndjekur ecurinë, performancën apo përmbushjen e një angazhimi konkret.
Në thelb, është një proces serioz, që kërkon kompetencë, qartësi dhe ndershmëri. Por në Shqipëri, monitorimi shpesh bëhet “me sy të lirë” dhe “me mendje të ngarkuar”.
Prej nëntë vitesh është kthyer në interes publik ajo që ndryshe quhet “kontrata e sterilizimit”. Madje, monitorimi i kësaj kontrate është shndërruar në një lloj sporti kombëtar, ku shumë garojnë për të nxjerrë rekordin e radhës të keqinterpretimit. Nuk ka rëndësi as objekti i kontratës, as shifrat reale, as rezultatet faktike. Mjafton një e pavërtetë që të përsëritet aq shpesh sa të duket si e vetmja e vërtetë.
Për të kthyer debatin në shinat e arsyes, më lejoni të rendis disa nga këto të pavërteta të monitoruara publikisht, që janë bërë tashmë si refren:
E pavërteta nr. 1: Kontrata e sterilizimit.
Në fakt, kontrata as që ka emër të tillë. Objekt i saj është “furnizimi i setit të personalizuar të instrumentave kirurgjikale”. Si shumë gjëra që huazojmë nga Italia, edhe kjo kontratë ndjek modelin e “gestione integrata dello strumentario chirurgico”. Kush ka sy të lexojë, le ta lexojë.
E pavërteta nr. 2: Janë shpenzuar 50% më shumë se vlera fillestare.
Nga dhjetori 2015 deri më 30 prill 2025 janë shpenzuar 11.6 miliardë lekë – shumë më pak se 15 miliardë, që përmendet shpesh si “shifra e tmerrit”. Deri në fund të kontratës, shpenzimet nuk pritet të kalojnë 13 miliardë.
E pavërteta nr. 3: Është tejkaluar vlera e kontratës.
Në të vërtetë, është tejkaluar sasia e ndërhyrjeve kirurgjikale. Kontrata parashikonte 50 mijë operacione në vit, ndërkohë që janë realizuar rreth 65 mijë – një rritje prej 30%. Dhe, për habinë e monitoruesve, kur rritet sasia e shërbimit, rritet proporcionalisht edhe pagesa. Pra, nuk është çështje abuzimi, por çështje aritmetike.
E pavërteta nr. 4: TVSH përfshihet në koston e kontratës.
Në çdo kontratë publike, TVSH nuk përfshihet në vlerën e kontratës – kjo është elementare. Po si t’ua thuash monitoruesve që nuk lexojnë as titullin e kontratës?
E pavërteta nr. 5: Vlera në lekë është rritur se tani përkthehet në euro.
Sipas kësaj logjike, çdo gjë që ka ndodhur para rritjes së euros duhet të quhet e fryrë. Nëse një kontratë është në një monedhë të caktuar, çdo referim dhe monitorim duhet bërë në atë monedhe. Përndryshe, nëse një kontratë ka qenë 140 lekë (1 euro) kur euro ishte 1 me 140, sot të thuash se është bërë 1.4 euro apo 40 % më shumë është manipulim bazik financiar.
E pavërteta nr. 6: Nuk ka monitorim të efekteve reale të kontratës.
Një nga përfitimet më të rëndësishme të kontratës për furnizimin me sete të personalizuara kirurgjikale ka të bëjë me ndikimin që ajo ka pasur në dita-mesatare të qëndrimit në spital, një indikator kyç i performancës së sistemit shëndetësor.
Në vitin 2013, pra para zbatimit të kontratës, dita mesatare e qëndrimit për një pacient të operuar në spital ishte 6.5 ditë. Në vitin 2024, pas tetë viteve zbatim, ajo ka rënë në 4.8 ditë.
Ulja është 1.7 ditë për çdo pacient, çka përbën një arritje domethënëse për efikasitetin e kujdesit spitalor.
Kjo ulje vjen në një kohë kur është rritur ndjeshëm edhe numri i ndërhyrjeve kirurgjikale të realizuara në sistemin publik. Kontrata parashikonte furnizimin për 50,000 ndërhyrje në vit, ndërsa në vitin 2024 janë realizuar 65,000 ndërhyrje – 30% më shumë se sa angazhimi fillestar.
Dhe ja rezultati konkret:
– Në 2013: 50,000 pacientë × 6.5 ditë = 325,000 ditë qëndrimi spitalor
– Në 2024: 65,000 pacientë × 4.8 ditë = 312,000 ditë qëndrimi spitalor
Pra, janë operuar 15,000 pacientë më shumë, por janë konsumuar 13,000 ditë më pak qëndrimi në spitale publike.
Kjo është prova që kontrata ka kontribuar jo vetëm në rritjen e aksesit në shërbime shëndetësore falas, por edhe në rritjen e efikasitetit të sistemit, përmes shkurtimit të kohës së shërbimit për pacientin dhe lirimit më të shpejtë të kapaciteteve spitalore.
Por askush nga “monitoruesit” nuk është lodhur t’i mbledhë këto shifra. Askush nuk ka pyetur se çfarë efekti ka pasur kontrata në shpejtësinë e trajtimit, në menaxhimin e kapaciteteve, në reduktimin e infeksioneve, apo në përdorimin e antibiotikëve. Ata nuk i intereson përmirësimi i rezultateve shëndetësore. U mjafton të përsërisin të pavërteta në mënyrë ciklike.
Në vend që të përgëzohet fakti që më shumë njerëz janë shërbyer më shpejt dhe më mirë, ky realitet anashkalohet me një padurim të qëllimshëm për të mos parë të mirën.
E pavërteta nr. 7: Nuk përllogaritet impakti ekonomik.
Duke qëndruar 1.7 ditë më pak në spital, janë kursyer mbi 100 mijë ditë paaftësie për punë dhe janë shtuar rreth 55 mijë ditë kontribut në ekonomi. Le t’i ftojmë monitoruesit të bëjnë më në fund edhe njëherë llogaritjet, por këtë herë për përfitimet.
E pavërteta nr. 8: Askush nuk ka monitoruar infeksionet dhe përdorimin e antibiotikëve.
Kjo është thjesht dembelizëm. Le të shkojnë njëherë në Institutin e Shëndetit Publik dhe të marrin të dhënat. Po të duan vërtet të monitorojnë.
Në fund të ditës, monitorimi serioz nuk është as memec, as propagandistik. Është akt profesional dhe përgjegjës.

Dhe nëse nga monitorimi nuk nxjerr të vërteta, por vetëm klishe, atëherë nuk je duke monitoruar – je duke keqinformuar. Dhe kjo është më e rrezikshme se mosinformimi.

Sepse siç thotë një thënie e vjetër, “mashtrimi më i madh është ai që tingëllon i besueshëm”. Kjo është ajo që po na ndodh: shumë zhurmë, pak fakte – shumë monitorues, pak monitorim.

The post Monitorimi si sport kombëtar first appeared on JavaNews.al.

❌
❌