Syzet e zgjuara tĂ« âMetaâ-s nĂ«nkuptojnĂ« se çdo fĂ«mijĂ« mund tĂ« xhirohet fshehurazi: Si ta trajtojmĂ« kĂ«tĂ« rrezik, nĂ« epokĂ«n e IA-sĂ«?

Kompania argumenton se u takon individĂ«ve tĂ« sigurohen qĂ« tĂ« mos e âshfrytĂ«zojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« aktiveâ kĂ«tĂ« teknologji. Kjo nuk do t'i mbajĂ« fĂ«mijĂ«t tĂ« sigurt.
Burimi: The Guardian
Përkthimi: Telegrafi.com
M'u desh pak kohë ta kuptoja se çfarë po bënte burri i ulur pranë meje në tren. Shfletonte fotografi të një vajze të vogël në telefonin e tij, duke zmadhuar disa prej tyre dhe duke prerë imazhet. Sigurisht, nuk ishte aspak e pazakontë, përveç faktit se - me një vështrim më të afërt - fotografitë ishin qartazi të vogëlushes së ulur përballë nesh e cila po luante me prindërit e saj. Në një tren plot me njerëz, ku shumica ishim ashiqare duke shikuar telefonat tanë, një i panjohur po e fotografonte vazhdimisht fshehurazi atë vajzë të vogël. Dhe, po të mos ishte ai ekran telefoni aq i dukshëm që shpërfaqi atë, nuk do të ishte kapur.
Ai takim kishte ndodhur ca kohĂ« mĂ« parĂ«, por m'u kujtua javĂ«n e kaluar kur dĂ«gjova njĂ« fragment ku zĂ«vendĂ«spresidenti i Meta-s pĂ«r pajisjet qĂ« mbahen nĂ« trup, Alex Himel, fliste me naivitet pĂ«r BBC-nĂ« se si i kishte pĂ«rdorur syzet e tij tĂ« reja inteligjente pĂ«r tĂ« filmuar vajzĂ«n e tij duke kĂ«nduar nĂ« njĂ« konkurs talentesh. Ato i mundĂ«suan ta fiksonte atĂ« kujtim pa qenĂ« nevoja ta shikonte pĂ«rmes njĂ« ekrani, tha ai, duke e lejuar âdisi ta jetonte çastin, me kokĂ«n lart dhe duar tĂ« liraâ. Deri kĂ«tu, gjithçka duket bukur. Por, ç'tĂ« themi pĂ«r rrezikun kur njerĂ«z tĂ« pĂ«shtirĂ« i pĂ«rdorin ato pĂ«r tĂ« filmuar fshehurazi vajzat e tĂ« tjerĂ«ve, me kokĂ«n lart dhe duar tĂ« lira? Syzet e zgjuara tĂ« Meta-s kanĂ« njĂ« dritĂ«z tĂ« vogĂ«l paralajmĂ«ruese qĂ« pulson nĂ« kornizĂ« pĂ«r tĂ« treguar kur pĂ«rdoruesi po xhiron, por teknologjia Ă«shtĂ« ende aq e re saqĂ« shumĂ« njerĂ«zve nuk u shkon ndĂ«r mend ta shikojnĂ« atĂ«. Dhe, nĂ« epokĂ«n e IA-sĂ« [inteligjenca artificiale], imazhet e vjedhura tĂ« fĂ«mijĂ«ve kanĂ« rĂ«ndĂ«si. TĂ« shkrepura nĂ« jetĂ«n reale ose tĂ« grumbulluara nga interneti, ato janĂ« lĂ«nda e parĂ« pĂ«r krijimin e materialeve me pamje realiste tĂ« abuzimit seksual tĂ« fĂ«mijĂ«ve - tĂ« llojit mĂ« ekstrem dhe mĂ« shqetĂ«sues. (NĂ«se kjo tingĂ«llon si njĂ« krim i zymtĂ«, por nĂ« fund tĂ« fundit me pak ose me aspak viktima tĂ« drejtpĂ«rdrejta, Internet Watch Foundation paralajmĂ«roi - nĂ« njĂ« raport tĂ« fundit - se materialet e krijuara nga IA-ja rrezikojnĂ« tĂ« ushqejnĂ« interesin seksual ndaj fĂ«mijĂ«ve, tĂ« normalizojnĂ« dhunĂ«n dhe tĂ« rrisin rrezikun e kryerjes sĂ« abuzimeve nĂ« jetĂ«n reale.)
Kur Google prezantoi syzet e para tĂ« zgjuara nĂ« vitin 2013, ato nuk u pĂ«rhapĂ«n: dukeshin tĂ« bĂ«ra pĂ«r maniakĂ« tĂ« teknologjisĂ«, por edhe potencialisht tepĂ«r shqetĂ«suese - duke pasur parasysh mundĂ«sitĂ« qĂ« u jepnin pĂ«rndjekĂ«sve, provokatorĂ«ve nĂ« internet, kriminelĂ«ve qĂ« mblidhnin informacione dhe forcave tĂ« rendit nĂ« regjime shtypĂ«se. Por, gjigantĂ«t e teknologjisĂ« nuk kanĂ« hequr dorĂ« nga Ă«ndrra pĂ«r t'i lidhur njerĂ«zit mĂ« natyrshĂ«m me internetin, ndĂ«rsa versionet mĂ« tĂ« reja mĂ«sojnĂ« nga gabimet e kaluara. Syzet e Meta-s janĂ« mĂ« elegante - falĂ« bashkĂ«punimeve me Ray-Ban-in dhe Kylie Jennerin - dhe reklamohen haptazi pĂ«r prindĂ«rit me sloganin: âMos e humb kurrĂ« asnjĂ« çastâ. DĂ«shiron tĂ« regjistrosh momentet e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« foshnjĂ«s sate ose tĂ« bĂ«sh tĂ« gjitha ato gjĂ«ra qĂ« zakonisht i bĂ«n fshehurazi kur je me fĂ«mijĂ«t - tĂ« kontrollosh postĂ«n elektronike, tĂ« blesh nĂ« internet, tĂ« dĂ«gjosh podkaste - pa i hequr sytĂ« prej tyre? ĂshtĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« joshĂ«se promovimi pĂ«r prindĂ«rit e zĂ«nĂ«, me ndjenjĂ« faji dhe qĂ« pĂ«rpiqen tĂ« bĂ«jnĂ« shumĂ« gjĂ«ra njĂ«herĂ«sh. Por, shqetĂ«simet pĂ«r mbrojtjen e fĂ«mijĂ«ve qĂ« lidhen me filmimin e fshehtĂ« janĂ« mjaftueshĂ«m reale, saqĂ« shumĂ« çerdhe dhe shkolla kanĂ« filluar t'i ndalojnĂ« kĂ«to syze nĂ« ambientet e tyre.
Megjithatë, ka një kthesë në këtë histori: t'i bësh këto syze të papranueshme nga pikëpamja shoqërore rrezikon të krijojë viktima të tjera. Kjo teknologji mund të ndryshojë jetën e personave të verbër, duke i ndihmuar të orientohen me siguri mes pengesave ose të përkthejnë menjëherë tekstin në audio.
Meta ka argumentuar se u takon individĂ«ve tĂ« sigurohen qĂ« tĂ« mos e âshfrytĂ«zojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« aktiveâ kĂ«tĂ« teknologji, gjĂ« qĂ« tĂ« bĂ«n tĂ« pyesĂ«sh nĂ«se kompania ka mĂ«suar ndonjĂ« gjĂ« nga mĂ«nyra se si njerĂ«zit u pĂ«rballĂ«n me platformat e saj tĂ« rrjeteve sociale. NdĂ«r mundĂ«sitĂ« rregullatore mund tĂ« pĂ«rfshihet legjislacion i ri pĂ«r privatĂ«sinĂ«, i pĂ«rshtatur pĂ«r epokĂ«n digjitale, qĂ« do t'i detyronte prodhuesit ta bĂ«nin shumĂ« mĂ« tĂ« qartĂ« se kur syzet regjistrojnĂ« - ndoshta edhe me njĂ« sinjal zanor paralajmĂ«rues, si bipi i njĂ« kamioni qĂ« lĂ«viz mbrapsht - tĂ« paktĂ«n derisa tĂ« gjithĂ« tĂ« mĂ«sohemi ta shikojmĂ« dy herĂ« kĂ«do qĂ« mban syze. Por, meqenĂ«se kjo do t'i bĂ«nte ato jashtĂ«zakonisht tĂ« sikletshme pĂ«r t'u mbajtur, nuk ka gjasa t'u pĂ«lqejĂ« kompanive tĂ« teknologjisĂ« qĂ« synojnĂ« njĂ« treg masiv fitimprurĂ«s.
Një mundësi tjetër do të ishte që përgjegjësia për përdorimin keqdashës t'u ngarkohej prodhuesve dhe jo përdoruesve. Megjithatë, kjo mund të nënkuptojë vite të tëra procesesh gjyqësore - tepër të ngadalta - që do të përfundonin shumë kohë pasi dëmi të ishte shkaktuar. Ndërkohë, zgjidhja më radikale do të ishte një regjim rregullator para daljes në treg për teknologjitë e reja, i cili do ta njihte potencialin e tyre për të shkaktuar dëm shoqëror, njësoj siç veprohet me miratimin e barnave të reja ose të produkteve të reja ushqimore.
Ndoshta zgjidhja mĂ« e mirĂ« Ă«shtĂ« ajo qĂ« historia tregon se ka mĂ« pak gjasa tĂ« ndodhĂ«: qĂ« njĂ« industri dritĂ«shkurtĂ«r teknologjike tĂ« fillojĂ« t'i parashikojĂ« mĂ« mirĂ« rreziqet e mundshme dhe t'i eliminojĂ« ato qĂ« nĂ« fazĂ«n e projektimit - edhe kur ato duhej tĂ« ishin tĂ« dukshme nga hapĂ«sira. Me siguri ka gjĂ«ra qĂ«, pĂ«r tâi parĂ«, askush nuk ka nevojĂ« pĂ«r syze tĂ« zgjuara. /Telegrafi/
























Foto: Telegrafi
Foto: Telegrafi
Foto: Telegrafi












