Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

CEO i Airbnb futet në garën e AI, krijon laborator të ri kërkimor

Drejtori ekzekutiv i Airbnb, Brian Chesky, po përgatitet të hyjë më thellë në garën globale të inteligjencës artificiale me krijimin e një laboratori të ri AI, sipas raportimeve të Bloomberg dhe TechCrunch.

Lëvizja shënon një hap të ri për Chesky, i cili deri më tani ka qenë një nga figurat më të afërta me drejtuesit e industrisë së AI, veçanërisht me Sam Altman, por pa zhvilluar vetë teknologji të këtij niveli. Sipas burimeve të cituara nga TechCrunch, ai synon të financojë dhe mbështesë një laborator të dedikuar për kërkimin dhe zhvillimin e inteligjencës artificiale.

Detajet mbi projektin mbeten të kufizuara dhe nuk është bërë e ditur se cilat do të jenë produktet apo teknologjitë që do të zhvillohen. Megjithatë, raportimet sugjerojnë se fusha si ndërveprimi mes njeriut dhe kompjuterit, dizajni i produkteve dhe përvoja e përdoruesit mund të jenë ndër prioritetet kryesore të laboratorit të ri.

Chesky do të vazhdojë të mbajë postin e drejtuesit të Airbnb, ndërsa laboratori pritet të funksionojë si një njësi më vete. Projekti vjen në një kohë kur gjithnjë e më shumë liderë të Silicon Valley po kërkojnë të ndërtojnë zgjidhjet e tyre të AI, në vend që të mbështeten vetëm te modelet e krijuara nga kompani si OpenAI, Google apo Anthropic.

Në fakt, Chesky ka qenë prej kohësh një mbështetës i zhvillimeve në AI. Ai ka pasur një rol këshillues pranë OpenAI dhe ka bashkëpunuar ngushtë me Sam Altman për çështje të menaxhimit dhe rritjes së kompanive teknologjike. Marrëdhënia mes tyre daton që nga vitet e hershme të Airbnb dhe programit të inkubimit të startup-eve Y Combinator.

Nisma e re lidhet edhe me strategjinë më të gjerë të Airbnb për t’u transformuar në një platformë të mbështetur fuqishëm nga AI. Gjatë vitit të kaluar, Chesky ka deklaruar se kompania synon të bëhet një aplikacion “AI first”, ku asistentët inteligjentë do të ndihmojnë përdoruesit jo vetëm të kërkojnë, por edhe të planifikojnë dhe rezervojnë udhëtime në mënyrë automatike.

Airbnb tashmë përdor inteligjencën artificiale në disa funksione të platformës, nga shërbimi ndaj klientit te kërkimi dhe krijimi i listimeve për pronarët. Sipas vetë Chesky, rreth 60% e kodit të prodhuar nga inxhinierët e kompanisë gjenerohet tashmë me ndihmën e AI.

Krijimi i laboratorit të ri sugjeron se ambiciet e Chesky po shkojnë përtej përdorimit të teknologjive ekzistuese dhe drejt zhvillimit të zgjidhjeve të tij në një treg ku konkurrenca për inteligjencën artificiale po bëhet gjithnjë e më intensive./ TECHCRUNCH

The post CEO i Airbnb futet në garën e AI, krijon laborator të ri kërkimor appeared first on Revista Monitor.

Microsoft dhe Mayo Clinic krijojnë AI për mjekësinë e së ardhmes

Microsoft dhe Mayo Clinic po zhvillojnë një model të ri të inteligjencës artificiale, të projektuar posaçërisht për sektorin e shëndetësisë. Projekti synon të krijojë një sistem më të sigurt dhe më të besueshëm për pacientët, mjekët dhe institucionet shëndetësore, në një kohë kur përdorimi i AI në mjekësi po rritet me shpejtësi, por edhe po shoqërohet me shqetësime për saktësinë, privatësinë dhe përgjegjësinë.

Modeli do të ndërthurë njohuritë mjekësore të Mayo Clinic, të dhënat shëndetësore të anonimizuara dhe përvojën e saj në kujdesin ndaj pacientëve, me kapacitetet e Microsoft në inteligjencën artificiale, cloud dhe inxhinieri softuerike. Sipas organizatave, ai do të përdoret për të analizuar lloje të ndryshme informacioni klinik dhe për të mbështetur detyra si diagnostikimi më i hershëm dhe planifikimi më i personalizuar i trajtimeve.

Presidenti dhe CEO i Mayo Clinic, Gianrico Farrugia, tha se organizata ka besuar prej kohësh se AI mund të transformojë kujdesin shëndetësor. Ai kujtoi se shtatë vite më parë Mayo Clinic lançoi platformën e saj të të dhënave të anonimizuara, me synimin për të përshpejtuar inovacionin, zbulimet dhe trajtimet e reja. Tani, sipas tij, kombinimi i ekspertizës klinike të Mayo Clinic me teknologjinë e Microsoft synon të sjellë më shumë nga ekspertiza e klinikës te më shumë pacientë.

Një element i rëndësishëm i projektit është pronësia e modelit. Ai do të jetë në pronësi të Mayo Clinic, ndërsa Microsoft planifikon ta bëjë të aksesueshëm përmes Azure Foundry APIs, mjete softuerike që u lejojnë zhvilluesve dhe kompanive ta integrojnë modelin në aplikacionet dhe shërbimet e tyre. Fillimisht, sistemi po vendoset brenda mjedisit klinik të Mayo Clinic, ku do të testohet dhe përmirësohet përmes përdorimit real.

Organizatat nuk kanë dhënë ende detaje se sa gjerësisht po përdoret modeli aktualisht, cilat fusha klinike janë përfshirë apo kur mund të vihet në dispozicion të ofruesve të tjerë të kujdesit shëndetësor.

Microsoft e sheh këtë projekt si pjesë të një faze të re të “inteligjencës mjekësore”. Mustafa Suleyman, CEO i Microsoft AI, tha se bashkëpunimi me Mayo Clinic është një hap drejt ndërtimit të një modeli të avancuar për shëndetësinë, duke u mbështetur në ekspertizë klinike, të dhëna të de-identifikuara dhe njohuri mjekësore afatgjata.

Megjithatë, shëndetësia mbetet një nga fushat më të ndjeshme për përdorimin e inteligjencës artificiale. Sistemet mjekësore duhet të analizojnë informacione komplekse klinike, historikun shëndetësor të pacientëve dhe të përmbushin standarde të larta sigurie, privatësie dhe verifikimi. Sipas Aktit të BE-së për Inteligjencën Artificiale, softuerët me bazë AI që përdoren për qëllime mjekësore konsiderohen me risk të lartë dhe duhet të plotësojnë kërkesa si kontrolli i rrezikut, cilësia e të dhënave, transparenca për përdoruesit dhe mbikëqyrja njerëzore./ EURONEWS

The post Microsoft dhe Mayo Clinic krijojnë AI për mjekësinë e së ardhmes appeared first on Revista Monitor.

Kupa e Botës fut AI; FIFA prezanton avatarë digjitalë dhe topa inteligjentë

FIFA po përgatitet për Kupën e Botës 2026 si turneun më teknologjik në historinë e futbollit. Përveç zgjerimit në 48 skuadra dhe 104 ndeshje, turneu që do të zhvillohet në SHBA, Kanada dhe Meksikë do të sjellë një sërë risish të bazuara në inteligjencën artificiale, analiza të avancuara të të dhënave dhe sensorë të integruar në vetë topin e lojës.

Një nga risitë më të spikatura janë avatarët 3D të krijuar me inteligjencë artificiale për çdo futbollist pjesëmarrës. Para nisjes së turneut, çdo lojtar do t’i nënshtrohet një skanimi digjital që zgjat rreth një sekondë, duke krijuar një model virtual me përmasa të sakta të trupit.

Këta avatarë do të përdoren nga sistemi gjysmë automatik i pozicionit jashtë loje (offside), duke ndihmuar VAR-in të marrë vendime më të shpejta dhe më të sakta, ndërsa pamjet do të shfaqen edhe në transmetimet televizive për ta bërë vendimin më të kuptueshëm për tifozët.

Teknologjia do të jetë e integruar edhe në topin zyrtar të turneut, Trionda, i prodhuar nga Adidas. Brenda topit ndodhet një çip me sensor lëvizjeje që regjistron të dhëna 500 herë në sekondë. Kjo u jep arbitrave informacion të saktë për momentin kur lojtari prek topin, duke përmirësuar identifikimin e rasteve të offside-it dhe vendimeve të tjera të diskutueshme.

Një tjetër risi është “Football AI Pro”, një asistent gjenerativ me inteligjencë artificiale i zhvilluar nga FIFA dhe Lenovo. Platforma analizon qindra miliona të dhëna nga ndeshjet dhe u ofron të 48 kombëtareve analiza taktike, video, grafikë dhe vizualizime 3D.

FIFA thotë se synimi është të reduktojë diferencën mes skuadrave të mëdha, që kanë ushtri analistësh, dhe ekipeve me më pak burime.

Përvoja televizive do të pasurohet gjithashtu me versione të reja të “Referee View”, një këndvështrim që simulon atë që sheh arbitri në fushë dhe që përmirësohet me algoritme të inteligjencës artificiale për stabilizimin dhe përpunimin e figurës.

Sipas FIFA-s, qëllimi i këtyre teknologjive është të rrisin saktësinë e arbitrimit, të përmirësojnë analizën sportive dhe të krijojnë një përvojë më të pasur për tifozët. Presidenti i FIFA-s, Gianni Infantino, ka deklaruar se inovacioni duhet të përfitojë lojtarët, skuadrat dhe tifozët në mbarë botën.

Në praktikë, Kupa e Botës 2026 pritet të jetë hera e parë kur inteligjenca artificiale nuk do të jetë thjesht një mjet ndihmës në prapaskenë, por një element i dukshëm i vetë lojës dhe transmetimit televiziv./ EURONEWS

The post Kupa e Botës fut AI; FIFA prezanton avatarë digjitalë dhe topa inteligjentë appeared first on Revista Monitor.

Malajzia ndalon rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç, lista e vendeve po zgjatet

Malajzia ka hyrë në listën e vendeve që po kufizojnë aksesin e të miturve në rrjetet sociale. Duke nisur nga 1 qershori 2026, platformat e mëdha si Facebook, Instagram, TikTok dhe YouTube duhet të verifikojnë moshën e përdoruesve dhe të ndalojnë hapjen e llogarive nga fëmijët nën 16 vjeç. Rregullat vlejnë për platformat me të paktën 8 milionë përdorues në vend dhe parashikojnë kontrolle përmes dokumenteve zyrtare ose sistemeve të verifikimit të moshës.

Masa është pjesë e një tendence globale për të rritur mbrojtjen e fëmijëve në internet, mes shqetësimeve në rritje për ndikimin e rrjeteve sociale në shëndetin mendor, ekspozimin ndaj përmbajtjeve të dëmshme dhe varësinë nga ekranet. Autoritetet malajziane kanë deklaruar se synimi është të kufizohet ekspozimi i të miturve ndaj rreziqeve online dhe të forcohen mekanizmat e sigurisë në platformat digjitale.

Malajzia nuk është e vetmja që po ndjek këtë rrugë. Australia miratoi në fund të vitit 2024 një nga ligjet më të ashpra në botë, duke ndaluar përdorimin e rrjeteve sociale për personat nën 16 vjeç. Ligji hyri në fuqi në dhjetor 2025 dhe detyron kompanitë të zbatojnë sisteme verifikimi të moshës.

Edhe Indonezia vendosi në mars 2026 kufizime të ngjashme, duke u bërë vendi i parë në Azinë Juglindore që ndalon aksesin në rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç. Masat prekin platforma si TikTok, YouTube, Instagram, Facebook dhe X.

Ndërkohë, Zelanda e Re po diskuton një projektligj të modeluar sipas Australisë, i cili do të ndalonte krijimin e llogarive në rrjetet sociale për personat nën 16 vjeç, ndërsa vende të tjera po shqyrtojnë forma të ndryshme verifikimi të moshës dhe kufizime për përdoruesit e rinj./ REUTERS

The post Malajzia ndalon rrjetet sociale për fëmijët nën 16 vjeç, lista e vendeve po zgjatet appeared first on Revista Monitor.

Interneti po ndryshon, deri në 2027 robotët mund të jenë më aktive se njerëzit

Infrastruktura cloud është projektuar prej kohësh për njerëzit që kërkojnë, klikojnë, lëvizin nëpër faqe dhe konsumojnë përmbajtje në një mënyrë të qëndrueshme dhe të parashikueshme. Agjentët e inteligjencës artificiale sillen ndryshe. Ata mund të gjenerojnë papritur një valë të madhe aktiviteti, duke krijuar nënagjentë të shumtë që kërkojnë në qindra databaza, eksplorojnë dokumente dhe thërrasin API brenda pak sekondash, për t’u zhdukur po aq shpejt sa u shfaqën.

Nisur nga kjo premisë, Amazon po ridizenjon një pjesë thelbësore të infrastrukturës së saj cloud. Të enjten, AWS prezantoi gjeneratën e re të OpenSearch Serverless, një bazë të dhënash kërkimi dhe vektorësh plotësisht të menaxhuar, në thelb një sistem për ruajtjen dhe rikthimin e informacionit në shkallë të gjerë, i projektuar posaçërisht për ngarkesat e punës të krijuara nga agjentët AI. AWS thotë se sistemi i ri mund të zgjerohet menjëherë kur agjentët nisin detyra dhe të reduktohet deri në zero kur nuk përdoret.

Ky lançim pasqyron një ndërgjegjësim në rritje në industrinë e teknologjisë: infrastruktura e ndërtuar fillimisht për një internet të drejtuar nga njerëzit nuk funksionon po aq mirë në një botë gjithnjë e më të mbushur me agjentë inteligjentë.

Megjithëse agjentët AI përfaqësojnë ende një pjesë relativisht të vogël të aktivitetit në internet, trafiku i gjeneruar nga makinat tashmë është i konsiderueshëm dhe pritet të rritet më tej. Sipas Cloudflare, robotët përbënin 31% të gjithë trafikut HTTP gjatë gjashtë muajve të fundit. Kërkuesit AI, motorët e kërkimit dhe asistentët inteligjentë përbënin afërsisht një të katërtën e të gjitha kërkesave të bëra nga robotët gjatë kësaj periudhe.

“Trafiku jo njerëzor do të tejkalojë trafikun njerëzor diku gjatë gjysmës së parë të vitit 2027”, tha për TechCrunch Lai Yi Ohlsen, menaxher i lartë produkti në Cloudflare.

Në konferencën e zhvilluesve Google I/O javën e kaluar, kompania njoftoi se përdoruesit do të mund të delegojnë detyra te sistemet AI, si kërkimi për blerje, rezervimi i udhëtimeve, navigimi në internet dhe ndërveprimi me aplikacione të ndryshme. Por fenomeni nuk kufizohet vetëm te agjentët e orientuar drejt konsumatorit. Kompanitë po vendosin gjithnjë e më shumë agjentë AI brenda organizatave të tyre dhe për klientët, duke krijuar forma të reja trafiku të gjeneruar nga makinat në sfond.

Si rezultat, ofruesit e shërbimeve cloud dhe kompanitë e infrastrukturës po përballen me sfidën se si të përshtatin sistemet e ndërtuara për njerëzit me një botë ku agjentët kërkojnë vazhdimisht informacion, aktivizojnë mjete të ndryshme dhe gjenerojnë trafik makinë me makinë.

Pikërisht këtu hyn në lojë OpenSearch Serverless i ri i AWS.

“Koha është e qartë. Agjentët po kalojnë nga faza e eksperimentimit në atë të përdorimit real dhe po krijojnë modele trafiku për të cilat infrastruktura e mëparshme thjesht nuk ishte projektuar”, tha për TechCrunch Tia White, drejtuese e përgjithshme e Amazon OpenSearch Service. “Ata mund të krijojnë shpërthime të papritura aktiviteti dhe më pas të bëhen të papërdorur pa paralajmërim. Ndërmarrjet kanë nevojë për sisteme kërkimi që i ndjekin këto ritme, pa paguar për kapacitete të pashfrytëzuara.”

Ndryshimi kryesor teknik në këtë gjeneratë të re është ndarja e kapaciteteve të përpunimit nga ruajtja e të dhënave. Kjo i lejon sistemit të rrisë fuqinë llogaritëse brenda sekondash për të përballuar valët e trafikut të krijuara nga agjentët dhe më pas ta ulë atë deri në zero kur nuk përdoret, duke bërë që klientët të mos paguajnë asgjë kur agjentët janë joaktivë.

“Më parë, edhe në versionin tonë të mëparshëm Serverless, duhej të kishe të paktën një instancë aktive në funksionim, sepse ruajtja dhe përpunimi ishin të lidhura me njëra tjetrën”, tha White. “Nuk mund ta rrisje automatikisht kapacitetin sipas nevojës, ndaj duhej të mbaje gjithmonë rezerva të pashfrytëzuara, pavarësisht nëse po i përdorje apo jo.”

Mund të krahasohet me pagesën e përhershme për një vend parkimi, edhe kur nuk e përdor makinën. Me versionin e ri të AWS, është më shumë si të paguash vetëm për një vend parkimi me matës, vetëm kur e përdor.

Në momentin e lançimit, OpenSearch Serverless do të integrohet natyrshëm me platforma zhvillimi AI si Vercel dhe Kiro, duke u mundësuar zhvilluesve të vendosin sisteme kërkimi dhe baza vektorësh të gatshme për përdorim në mjedise reale pa pasur nevojë të menaxhojnë vetë infrastrukturën.

Ky ndryshim po shfaqet në të gjithë industrinë cloud. Databricks dhe Snowflake po pozicionohen gjithnjë e më shumë si sisteme memorieje dhe rikthimi informacioni për të dhënat e ndërmarrjeve. Microsoft ka prezantuar përditësime në Azure të projektuara për të përballuar shpërthimet e trafikut të krijuara nga agjentët AI dhe për të ndarë memorien mes tyre. Cloudflare, në një qasje të ngjashme me Amazon, prezantoi muajin e kaluar infrastrukturë që u jep agjentëve mjedise të vazhdueshme pune dhe mundësi zgjerimi të menjëhershëm.

Sa më shumë kompani të adoptojnë agjentë AI, aq më i madh do të jetë presioni për të ridizenjuar infrastrukturën teknologjike rreth ngarkesave të krijuara nga makinat. Dhe kjo, nga ana tjetër, mund t’i bëjë agjentët inteligjentë më të lirë dhe më të lehtë për t’u përdorur në shkallë të gjerë./ TECHCRUNCH

The post Interneti po ndryshon, deri në 2027 robotët mund të jenë më aktive se njerëzit appeared first on Revista Monitor.

Punonjësi i Google akuzohet se fitoi 1.2 mln dollarë me informacione sekrete

Një inxhinier softuerik i Google është akuzuar nga autoritetet amerikane për përdorim të informacionit të brendshëm për të fituar rreth 1.2 milionë dollarë në tregun e parashikimeve online. Sipas Departamentit Amerikan të Drejtësisë, Michele Spagnuolo, 36 vjeç, shtetas italian që jetonte në Zvicër, përdori të dhëna konfidenciale të Google për të vendosur baste të suksesshme mbi trendet e kërkimeve të kompanisë për vitin 2025.

Hetuesit pretendojnë se ai përdorte pseudonimin “AlphaRaccoon” dhe investoi më shumë se 2.7 milionë dollarë në parashikime të lidhura me listën “Year in Search” të Google. Fitimet e dyshuara erdhën nga njohja paraprake e emrave dhe personazheve që do të dominonin kërkimet globale përpara publikimit zyrtar të statistikave nga Google.

Sipas Reuters, një nga bastet fituese lidhej me artistin indie-pop D4vd, për të cilin Spagnuolo kishte parashikuar se do të bëhej personi më i kërkuar në Google pas përfshirjes së tij në një çështje të profilit të lartë penal. Ai kishte bërë gjithashtu parashikime të sakta për figura të tjera publike, përfshirë reperin Kendrick Lamar.

Prokurorët amerikanë e kanë akuzuar për mashtrim financiar, mashtrim elektronik dhe pastrim parash. Nëse shpallet fajtor, ai përballet me deri në 50 vite burg. Google konfirmoi se punonjësi është pezulluar nga detyra dhe kompania po bashkëpunon me autoritetet federale.

Rasti po konsiderohet si një nga goditjet e para të mëdha ndaj përdorimit të informacionit të brendshëm në tregjet e parashikimeve online, një sektor që po përballet me vëmendje gjithnjë e më të madhe nga rregullatorët amerikanë./ TECHCRUNCH

The post Punonjësi i Google akuzohet se fitoi 1.2 mln dollarë me informacione sekrete appeared first on Revista Monitor.

Nga teknologjia te spiritualiteti, si po kërkon AI kufij etikë

Ndërsa shqetësimet për inteligjencën artificiale dhe përhapjen e saj të shpejtë në shoqëri po rriten, kompanitë teknologjike po kërkojnë gjithnjë e më shumë udhëzim nga liderët fetarë për mënyrën se si duhet të formësohet kjo teknologji. Për shumëkënd, kjo përbën një kthesë të pazakontë për Silicon Valley, që historikisht ka qenë skeptik ndaj fesë së organizuar.

Javën e kaluar, në Nju Jork u mbajt takimi i parë “Faith AI Covenant”, ku përfaqësues të kompanive si Anthropic dhe OpenAI u ulën në tryezë me liderë të besimeve të ndryshme për të diskutuar se si morali dhe etika mund të integrohen në zhvillimin e inteligjencës artificiale. Nisma u organizua nga Interfaith Alliance for Safer Communities, një organizatë me bazë në Gjenevë që merret me çështje si ekstremizmi, radikalizimi dhe trafikimi njerëzor.

Mbështetësit e kësaj qasjeje argumentojnë se feja ka ndihmuar njerëzit për shekuj me radhë të marrin vendime morale dhe mund të luajë një rol të rëndësishëm në një kohë kur rregullatorët po hasin vështirësi për të mbajtur ritmin e zhvillimit të AI. Baroness Joanna Shields, një nga figurat e përfshira në nismë, tha se udhëheqësit fetarë kanë eksperiencë të gjatë në trajtimin e dilemave etike dhe se zëri i tyre duhet të dëgjohet në debatin për AI.

Disa komunitete fetare kanë nisur tashmë të hartojnë udhëzime të tyre për përdorimin e AI. Kisha e Jezu Krishtit e Shenjtorëve të Ditëve të Mëvonshme, për shembull, e ka përshkruar AI si një mjet të dobishëm për mësim dhe organizim, por ka paralajmëruar se ajo nuk mund të zëvendësojë frymëzimin hyjnor apo marrëdhëniet njerëzore.

Anthropic konsiderohet ndër kompanitë më aktive në këtë drejtim. Kompania ka krijuar një “Constitution” për chatbot-in Claude, një set parimesh që udhëheqin sjelljen e modelit dhe që janë ndërtuar me kontributin e ekspertëve të etikës dhe liderëve fetarë.

Megjithatë, jo të gjithë janë të bindur. Kritikët argumentojnë se këto iniciativa mund të përdoren si strategji imazhi për kompanitë e AI, ndërsa problemet reale, si mungesa e transparencës, kontrolli i fuqisë teknologjike dhe përdorimi ushtarak i AI, mbeten ende të pazgjidhura./ AP

The post Nga teknologjia te spiritualiteti, si po kërkon AI kufij etikë appeared first on Revista Monitor.

Data center po bëhen “nafta” e re e ekonomisë globale

Në epokën e inteligjencës artificiale, qendrat e të dhënave janë bërë infrastruktura më kritike e ekonomisë globale. Ato po furnizojnë me fuqi teknologjitë e AI, cloud-in, bankat, rrjetet sociale dhe shërbimet digjitale, por njëkohësisht po shndërrohen edhe në një burim të ri rivaliteti gjeopolitik mes fuqive të mëdha.

Një analizë e Deutsche Welle thekson se gara për AI nuk zhvillohet më vetëm te algoritmet apo talenti, por te kontrolli i infrastrukturës fizike: energjia elektrike, qendrat e të dhënave, kabllot nënujore dhe çipat. Vendet që kontrollojnë këtë infrastrukturë po fitojnë ndikim ekonomik dhe strategjik.

Shtetet e Bashkuara dhe Kina dominojnë aktualisht tregun global të qendrave të të dhënave, duke zotëruar pjesën më të madhe të kapacitetit global për AI. Por Europa, Lindja e Mesme dhe India po investojnë miliarda euro për të shmangur varësinë teknologjike nga superfuqitë.

Bashkimi Europian ka nisur iniciativën “InvestAI”, një paketë investimesh prej 200 miliardë eurosh për zhvillimin e inteligjencës artificiale dhe ndërtimin e “AI Gigafactory”, qendra të mëdha të të dhënave të modeluara sipas CERN-it. Ndërkohë Franca po përdor energjinë bërthamore si avantazh për të tërhequr investime në këtë sektor.

Por rritja e shpejtë e AI po krijon edhe tensione të reja. Qendrat moderne të AI konsumojnë shumë më tepër energji dhe ujë sesa qendrat tradicionale. Disa rajone në SHBA dhe Europë po përballen me presion mbi rrjetet energjetike, ndërsa komunitetet lokale po kundërshtojnë ndërtimin e tyre për shkak të ndikimit në mjedis dhe kostove të energjisë.

Ekspertët paralajmërojnë se infrastruktura e AI po kthehet në “infrastrukturë kritike kombëtare”, njësoj si energjia apo telekomunikacioni. Sulmet kibernetike, konfliktet tregtare dhe kufizimet mbi eksportin e çipave po e bëjnë sektorin gjithnjë e më strategjik për sigurinë kombëtare.

Ndërkohë, kërkesa për AI po shpërthen. Sipas analizave të fundit, konsumi global i energjisë nga qendrat e AI mund të arrijë deri në 295 TWh deri në vitin 2030, ndërsa kompanitë e mëdha teknologjike pritet të shpenzojnë qindra miliarda dollarë për infrastrukturën e re./ DW

The post Data center po bëhen “nafta” e re e ekonomisë globale appeared first on Revista Monitor.

Edukimi financiar për moshat e vogla, si po hyn koncepti i parasë në librat për fëmijë në Shqipëri

Në Shqipëri flitet pak për edukimin financiar dhe zakonisht debati mbetet te kreditë, kursimet, investimet apo menaxhimi i buxhetit familjar për të rriturit.

Një hallkë që ka munguar pothuajse plotësisht deri më sot është mënyra se si fëmijët njihen me konceptin e parasë dhe raportin me të.

Në një kohë kur ekspozimi ndaj konsumit nis që në moshë të hershme, ndërsa rrjetet sociale dhe teknologjia po ndikojnë gjithnjë e më shumë sjelljen e brezave të rinj, edukimi financiar për fëmijë po shihet gradualisht si një fushë me rëndësi në rritje edhe në tregun e botimeve.

Ky trend, që prej vitesh është zhvilluar në tregjet ndërkombëtare përmes librave, lojërave dhe materialeve edukative mbi paranë, kursimin dhe zgjedhjet financiare, po nis të shfaqet edhe në Shqipëri.

“Paraja Magjike”, libri i gazetares së revistës “Monitor”, Deada Hyka, është një nga botimet e reja që synon të sjellë edukimin financiar për fëmijë, përmes një historie të thjeshtë dhe të kuptueshme për moshat e vogla.

Libri ndërton konceptet bazë të parasë, kursimit dhe vendimmarrjes financiare përmes personazhit të Erës, një vajzë e vogël që nis të kuptojë se paraja nuk ka vlerë vetëm si mjet për të blerë, por edhe si mënyrë për të zgjedhur, planifikuar dhe ndërtuar gjëra me vlerë. Në vend të një qasjeje teorike apo formale, libri përdor narrativën dhe situatat e përditshme për të afruar konceptet ekonomike me gjuhën e fëmijëve.

Sipas autores, ideja e librit lindi nga mungesa e materialeve në gjuhën shqipe që flasin për paranë dhe ekonominë në mënyrë të kuptueshme për fëmijët. Ndërsa edukimi financiar po konsiderohet gjithnjë e më shumë si një aftësi bazë në shumë vende, në Shqipëri temat që lidhen me paranë vazhdojnë të trajtohen kryesisht në mënyrë teknike ose vetëm për të rriturit.

Interesi për materiale të tilla po lidhet gjithnjë e më shumë me ndryshimin e mënyrës si familjet flasin për paranë. Ekspertë të edukimit financiar kanë theksuar shpesh se zakonet financiare fillojnë të formohen që në fëmijëri, ndërsa konceptet si kursimi, menaxhimi i dëshirave dhe kuptimi i vlerës së gjërave ndikojnë më vonë edhe në sjelljen ekonomike të individit.

Në shumë vende, edukimi financiar po konsiderohet tashmë si një aftësi bazë, krahas njohurive digjitale apo aftësive të komunikimit. Ndërkohë, tregu shqiptar i librave për fëmijë ka qenë tradicionalisht i përqendruar te përrallat klasike, aventurat apo tekstet edukative mbi natyrën dhe sjelljen sociale, ndërsa literatura që trajton paranë dhe ekonominë për moshat e vogla ka qenë e papërfillshme.

The post Edukimi financiar për moshat e vogla, si po hyn koncepti i parasë në librat për fëmijë në Shqipëri appeared first on Revista Monitor.

Lufta dhe AI po krijojnë superstartup-e ushtarake miliardëshe

Kompania amerikane e teknologjisë ushtarake Anduril Industries ka siguruar 5 miliardë dollarë financim në raundin e saj më të fundit dhe tashmë vlerësohet në 61 miliardë dollarë, duke u kthyer në një nga startup-et më të vlefshme të sektorit të mbrojtjes në botë.

Sipas platformës Trending Topics, raundi Series H u drejtua nga fondet Thrive Capital dhe Andreessen Horowitz, ndërsa kompania ka dyfishuar vlerësimin brenda një periudhe shumë të shkurtër.

E themeluar në vitin 2017 nga Palmer Luckey, krijuesi i Oculus VR, dhe tre ish-punonjës të Palantir Technologies, Anduril po pozicionohet si alternativa moderne ndaj kontraktorëve tradicionalë të mbrojtjes, duke kombinuar inteligjencën artificiale me sisteme autonome armësh dhe mbikëqyrjeje.

Portofoli i kompanisë përfshin dronë luftarakë, mjete autonome nënujore, sisteme mbrojtjeje kundër dronëve dhe raketa të avancuara. Ndër produktet kryesore përmenden dronët Altius 600M dhe 700M, avionët autonomë Fury, sistemi anti-dron Anvil dhe platformat detare autonome Ghost Shark.

Në qendër të teknologjisë së Anduril është platforma software “Lattice OS”, e cilësuar si një “sistem operativ për luftën”, që lidh sensorë, dronë dhe pajisje të tjera në një rrjet të vetëm dhe krijon modele 3D në kohë reale të fushëbetejës.

Rritja e kompanisë ka qenë agresive. Në gusht 2024, Anduril vlente 14 miliardë dollarë. Në fillim të vitit 2025 vlerësimi u rrit në 30.5 miliardë dollarë, ndërsa tani ka arritur në 61 miliardë dollarë.

Një shtysë e madhe për kompaninë erdhi pasi mori një kontratë të ushtrisë amerikane për zhvillimin e helmetave AR/VR për ushtarët, projekt me vlerë totale 22 miliardë dollarë, që më parë ishte fituar nga Microsoft. Për këtë projekt, Anduril bashkëpunon me Meta për zhvillimin e produktit “EagleEye”.

Kompania planifikon gjithashtu ndërtimin e një fabrike gjigante të quajtur Arsenal-1, me kapacitet për prodhimin masiv të mjeteve autonome dhe armëve inteligjente.

Themeluesi Palmer Luckey ka deklaruar se strategjia afatgjatë e kompanisë bazohet në bindjen se Kina mund të tentojë një pushtim ose bllokadë ndaj Tajvanit deri në vitin 2027. Sipas tij, kjo hipotezë po udhëheq investimet dhe zhvillimin e teknologjive të Anduril./ TRENDING TOPICS EU

The post Lufta dhe AI po krijojnë superstartup-e ushtarake miliardëshe appeared first on Revista Monitor.

Çipat e memories bëhen biznes miliarda dollarësh nga ethet e AI

Prodhuesit e çipave të memories janë kthyer në “yllin” e ri të industrisë së teknologjisë, ndërsa bumi i inteligjencës artificiale po i çon fitimet e tyre në nivele rekord dhe po ndryshon ekuilibrat në industrinë globale të gjysmëpërçuesve.

Sipas një analize të The Wall Street Journal, kompanitë që prodhojnë memorie si DRAM dhe NAND po përfitojnë jashtëzakonisht nga kërkesa eksplozive për infrastrukturën e AI-së, duke arritur marzhe fitimi që dikur konsideroheshin të paimagjinueshme për këtë sektor.

Historikisht, industria e memories ka qenë ndër më të paqëndrueshmet në teknologji. Fitimet lëviznin fort nga ciklet e ofertës dhe kërkesës, me periudha ku kompanitë kalonin nga superfitimet në humbje të mëdha brenda pak muajsh. Por inteligjenca artificiale po ndryshon këtë model.

Sot, kërkesa për memorie të avancuar është rritur aq shumë, sa kapacitetet prodhuese nuk po arrijnë ta ndjekin. Ndërtimi i një fabrike të re çipash mund të kushtojë mbi 20 miliardë dollarë dhe të kërkojë vite derisa të hyjë plotësisht në funksion. Kjo ka krijuar mungesa të forta në treg dhe ka rritur ndjeshëm çmimet.

Fituesit më të mëdhenj janë kompani si Samsung, Micron Technology dhe SK Hynix, të cilat furnizojnë memorien e përdorur në serverët dhe sistemet e AI-së. Sipas analizës, marzhet operative për disa lloje memories kanë arritur deri në 80%, nivele shumë më të larta se normat historike të industrisë.

Në qendër të bumit është ajo që quhet HBM, ose “high-bandwidth memory”, një lloj memorieje me performancë shumë të lartë që përdoret bashkë me procesorët grafikë të Nvidia për trajnimin dhe funksionimin e modeleve të inteligjencës artificiale. Kjo teknologji kërkon procese më komplekse prodhimi dhe më shumë kapacitet fabrikash, duke e bërë ofertën edhe më të kufizuar.

Ndikimi tashmë po shtrihet përtej qendrave të të dhënave. Prodhuesit e memories po zhvendosin prodhimin drejt çipave më fitimprurës për AI, duke ulur furnizimin për pajisje tradicionale si telefonat, laptopët dhe serverët klasikë. Kjo po rrit kostot edhe për konsumatorët. Analistët paralajmërojnë se çmimet e smartfonëve dhe kompjuterëve mund të vazhdojnë të rriten deri në vitin 2027.

Ndërkohë, gjigantët e teknologjisë si Microsoft, Meta, Amazon dhe Alphabet po rrisin agresivisht shpenzimet për AI, edhe pse kostot po bëhen gjithnjë e më të larta. Vetëm këto katër kompani pritet të shpenzojnë rreth 725 miliardë dollarë këtë vit për infrastrukturë dhe kapacitete të lidhura me inteligjencën artificiale.

Sipas WSJ, disa kompani tashmë po firmosin kontrata afatgjata deri në pesë vite për sigurimin e memories, madje në disa raste duke parapaguar një pjesë të kostove për ndërtimin e fabrikave të reja. Kjo po ndryshon strukturën tradicionale të industrisë dhe mund ta bëjë sektorin më pak ciklik sesa ka qenë historikisht.

Megjithatë, analistët paralajmërojnë se fitimet aktuale mund të jenë të vështira për t’u mbajtur në afat të gjatë. Historia e industrisë së memories është e mbushur me periudha superfitimesh të ndjekura nga rënie të forta sapo oferta rritet dhe kërkesa stabilizohet. Pyetja që po shtrohet tani në tregje është nëse inteligjenca artificiale ka ndryshuar përgjithmonë ekonominë e memories, apo nëse industria po hyn sërish në një tjetër cikël të ekzagjeruar fitimesh./ THE WALL STREET JOURNAL

The post Çipat e memories bëhen biznes miliarda dollarësh nga ethet e AI appeared first on Revista Monitor.

Syzet inteligjente po konsiderohen shkelje e privatësisë, por po shiten më shumë se kurrë

Syzet inteligjente të Meta po kthehen në një nga produktet më të shitura të teknologjisë, por paralelisht po nxisin debate të forta për privatësinë dhe përdorimin e fshehtë të kamerave në publik.

Sipas një raportimi të BBC-së, gjithnjë e më shumë gra po përballen me situata ku filmohen pa dijeninë e tyre nga persona që mbajnë syzet Ray-Ban të Meta-s, të pajisura me kamera pothuajse të padukshme. Videot më pas publikohen në rrjetet sociale, shpesh për të marrë reagime virale apo komente fyese, ndërsa personat e filmuar e kuptojnë vetëm pasi pamjet kanë marrë qarkullim online.

Një prej grave të intervistuara nga BBC tha se kur i kërkoi autorit të hiqte videon e regjistruar fshehurazi, iu përgjigj se fshirja ishte “shërbim me pagesë”.

Meta dominon aktualisht tregun e syzeve inteligjente, me mbi 80% të shitjeve globale në këtë segment. Deri tani kompania ka shitur më shumë se shtatë milionë palë syze të zhvilluara në partneritet me EssilorLuxottica dhe markën Ray-Ban.

Pajisja duket si një palë syze normale, por në kornizë ka kamera të integruara, altoparlantë të vegjël dhe funksione të inteligjencës artificiale. Regjistrimi i videos nis me një prekje të lehtë të skeletit të syzeve, ndërsa drita sinjalizuese që tregon se kamera është aktive shpesh kalon pa u vënë re në ambientet e jashtme.

Debati për privatësinë është intensifikuar edhe pas padive të ngritura ndaj Meta-s nga përdorues të syzeve, pasi punonjës në Kenia që trajnonin inteligjencën artificiale të kompanisë deklaruan se kishin parë materiale sensitive të regjistruara nga këto pajisje, përfshirë përmbajtje intime apo pamje nga ambiente private. Disa përdorues pretenduan se nuk kishin dijeni që videot e tyre po shpërndaheshin për rishikim njerëzor.

Pavarësisht polemikave, tregu i syzeve inteligjente po zgjerohet me shpejtësi. Shefi ekzekutiv i Meta-s, Mark Zuckerberg, i quajti ato “ndër pajisjet elektronike me rritjen më të shpejtë në histori”.

Ndërkohë, edhe gjigantë të tjerë të teknologjisë po përgatiten të hyjnë në këtë treg. Apple raportohet se po zhvillon modelin e vet të syzeve inteligjente për lançim vitin e ardhshëm, ndërsa Snap ka njoftuar një version të ri të syzeve “Specs”. Edhe Google po rikthehet te koncepti i syzeve inteligjente, më shumë se një dekadë pas dështimit të Google Glass.

Përtej debatit mbi privatësinë, përdoruesit argumentojnë se pajisjet kanë edhe funksione praktike, si dëgjimi i muzikës, telefonatat apo regjistrimi i shpejtë i videove pa përdorur telefonin. Por kritikët paralajmërojnë se normalizimi i kamerave të fshehta në jetën e përditshme mund të ndryshojë mënyrën se si njerëzit ndihen dhe sillen në hapësirat publike./ BCC

The post Syzet inteligjente po konsiderohen shkelje e privatësisë, por po shiten më shumë se kurrë appeared first on Revista Monitor.

Uber po përgatitet për botën pa shoferë dhe gara po bëhet urgjente

Uber ka kaluar prej kohësh ambicien për të qenë thjesht një aplikacion taksish. Por sipas një analize të publikuar nga TechCrunch, kompania tashmë ka arsye të nxitojë më shumë se kurrë për transformimin e saj, ndërsa industria po afrohet drejt epokës së automjeteve autonome.

Prej vitesh, Uber është përpjekur të pozicionohet si pjesë kyçe e ekosistemit të makinave pa shofer, jo vetëm si platformë transporti, por edhe si investitor, furnizues të dhënash dhe kanal shpërndarjeje për kompanitë e robotaksive. Sfida për kompaninë është se, nëse automjetet autonome bëhen normë, modeli tradicional i Uber me shoferë njerëzorë rrezikon të humbasë rëndësinë.

Presioni po rritet nga zgjerimi i shpejtë i kompanive si Waymo dhe nga investimet agresive të Tesla në teknologjinë Full Self Driving. Në të njëjtën kohë, Uber po përpiqet të zgjerohet përtej transportit klasik, duke hyrë në sektorë si rezervimet e hoteleve, shpërndarja e ushqimit, blerjet dhe shërbime të tjera të përditshme.

Kompania ka prezantuar së fundmi funksione të reja të mbështetura nga inteligjenca artificiale, duke synuar që aplikacioni të shndërrohet në një platformë të vetme për lëvizjen, udhëtimin dhe konsumin. CEO Dara Khosrowshahi e ka përshkruar vizionin si një “everything app”, ku përdoruesit mund të organizojnë të gjithë eksperiencën e tyre të udhëtimit brenda Uber.

Një tjetër objektiv strategjik është përdorimi i miliona shoferëve të Uber si rrjet sensorësh për kompanitë që zhvillojnë makina autonome. Ideja është që të dhënat e mbledhura nga automjetet dhe rrugët reale të ndihmojnë në trajnimin dhe optimizimin e sistemeve të drejtimit autonom.

Megjithatë, gara është kundër kohës. Sa më shpejt të zhvillohet industria e robotaksive, aq më shumë Uber duhet të bindë tregun se mund të mbetet qendrore edhe në një botë ku shoferi njerëzor nuk është më i nevojshëm./ TECH CRUNCH

The post Uber po përgatitet për botën pa shoferë dhe gara po bëhet urgjente appeared first on Revista Monitor.

AI po transformon avokatinë, Anthropic zgjeron Claude për sektorin juridik

Industria e shërbimeve ligjore me inteligjencë artificiale po hyn në një fazë të re gare intensive dhe Anthropic po futet zyrtarisht në këtë treg. Kompania njoftoi një seri funksionesh të reja për Claude, të dizajnuara posaçërisht për firma ligjore dhe avokatë.

Anthropic tha se po zgjeron “Claude for Legal”, platformën e saj për sektorin juridik, duke shtuar integrime me shërbime të njohura si Westlaw i Thomson Reuters, Everlaw, DocuSign, Box dhe startup-in Harvey, që fokusohet te AI për avokatinë. Përmes këtyre lidhjeve, përdoruesit mund të bëjnë kërkime ligjore, të analizojnë kontrata dhe të menaxhojnë dokumente pa dalë nga Claude.

Kompania prezantoi gjithashtu 12 “plug-ins” të rinj juridikë, me funksione që variojnë nga asistenca për litigje dhe kontrata tregtare deri te compliance dhe kërkimet ligjore. Këto mjete mund të përdoren direkt në Claude Cowork ose të integrohen në sistemet e brendshme të firmave ligjore.

Sipas Anthropic, interesi për AI në industrinë ligjore po rritet me ritme shumë të shpejta. Kompania tha se një webinar i fundit për teknologjinë ligjore tërhoqi më shumë se 20 mijë regjistrime, duke treguar se firmat ligjore po kërkojnë gjithnjë e më shumë automatizim për punë si analizimi i kontratave, kërkimi i precedentëve dhe përgatitja e dokumenteve.

Mark Pike, këshilltar ligjor në Anthropic, e krahasoi teknologjinë e re me “dhënien e një diplome juridike një inxhinieri”, duke sugjeruar se AI po bëhet gjithnjë e më e aftë për të kryer detyra komplekse që deri tani kërkonin ekspertizë të specializuar njerëzore.

Zhvillimi vjen në një moment kur tregu i “legal AI” po tërheq investime të mëdha dhe konkurrenca po intensifikohet. Startup-e si Harvey dhe Legora kanë fituar terren, ndërsa kompani tradicionale si Thomson Reuters po ndërtojnë produktet e tyre AI për të mos humbur terren ndaj gjeneratës së re të mjeteve automatike.

TechCrunch vëren se sektori ligjor shihet si një nga tregjet më fitimprurëse për AI, sepse puna juridike mbështetet shumë te dokumentet, kërkimi dhe analiza tekstuale, fusha ku modelet gjeneruese kanë performancë të fortë. Kjo ka nxitur një garë mes kompanive të AI për të siguruar partneritete me firmat më të mëdha ligjore dhe ofruesit e databazave juridike./ TECHCRUNCH

The post AI po transformon avokatinë, Anthropic zgjeron Claude për sektorin juridik appeared first on Revista Monitor.

Google po e kthen tastierën në asistent AI, startup-et e diktimit në rrezik

Google po shton një funksion të ri diktimi me inteligjencë artificiale Gemini në tastierën Gboard, një lëvizje që mund të krijojë presion serioz për startup-et që fokusohen te diktimi me AI.

Kompania prezantoi funksionin gjatë eventit Android Show, ku tregoi se Gboard tashmë do të përdorë modele Gemini për ta bërë transkriptimin e zërit më të saktë dhe më “natyral”. Sistemi i ri jo vetëm që kthen zërin në tekst, por edhe kupton kontekstin, vendos pikësimin automatikisht dhe korrigjon mënyrën e formulimit gjatë diktimit.

Një nga risitë kryesore është aftësia për të filtruar fjalët mbushëse si “um”, “ah” apo pauzat e zakonshme në të folur, duke e bërë tekstin final më të pastër dhe më të lexueshëm. Wired raportoi se sistemi i ri quhet “Rambler” dhe është projektuar për ta bërë komunikimin me zë shumë më afër mënyrës sesi njerëzit shkruajnë normalisht.

Ky zhvillim mund të jetë problematik për startup-e si Wispr Flow, Superwhisper, Monologue apo kompani të tjera që janë ngritur pikërisht mbi idenë e diktimit inteligjent. Shumë prej tyre kanë promovuar faktin se modelet AI mund ta bëjnë të folurin më të shpejtë se shkrimi tradicional në tastierë.

Avantazhi i Google është integrimi direkt në Android dhe Gboard, tastiera që përdoret nga miliarda njerëz. Kjo e bën të vështirë për aplikacionet e pavarura të konkurrojnë, sepse përdoruesit mund të marrin funksione të ngjashme pa pasur nevojë të instalojnë aplikacione shtesë apo të paguajnë abonime.

Megjithatë, startup-et ende mund të kenë hapësirë për t’u diferencuar përmes funksioneve më të avancuara, si personalizimi profesional, integrimi me aplikacione pune, përkthimi në kohë reale apo komandat zanore për produktivitet. Në muajt e fundit, disa kompani kanë shtuar funksione si përkthim në mbi 100 gjuhë, përmbledhje automatike dhe integrim me platforma si Zoom dhe Teams. / TECHCRUNCH

The post Google po e kthen tastierën në asistent AI, startup-et e diktimit në rrezik appeared first on Revista Monitor.

Canvas arrin marrëveshje me hakerët pas sulmit masiv ndaj universiteteve

Kompania Instructure, pronare e platformës arsimore Canvas, ka arritur një marrëveshje me grupin e hakerëve ShinyHunters pas sulmit kibernetik që ekspozoi të dhëna të studentëve dhe shkaktoi ndërprerje në mijëra institucione arsimore.

Në një deklaratë publike, Instructure tha se kishte “arritur një marrëveshje me aktorin e paautorizuar” përgjegjës për incidentin. Sipas kompanisë, si pjesë e marrëveshjes, të gjitha të dhënat e vjedhura janë kthyer, kompania ka marrë konfirmim dixhital për shkatërrimin e tyre dhe është informuar se klientët e saj nuk do të përballen me tentativa të tjera zhvatjeje publike apo private.

Kompania nuk dha detaje mbi kushtet e marrëveshjes dhe nuk konfirmoi nëse është paguar shpërblim financiar ndaj hakerëve. Megjithatë, ekspertë të negociimit të sulmeve ransomware thanë për Reuters se është “e arsyeshme të supozohet” se është bërë një pagesë.

ShinyHunters, një grup i njohur për sulme të mëdha ndaj kompanive globale, kishte deklaruar më herët se kishte vjedhur rreth 3.65 terabajt të dhënash nga Canvas, përfshirë emra studentësh, email-e, ID studentore dhe mesazhe private mes studentëve dhe pedagogëve. Grupi pretendoi se sulmi prekte rreth 8.800 shkolla dhe universitete në mbarë botën, me potencialisht 275 milionë përdorues të prekur.

Incidenti shkaktoi kaos në shumë universitete amerikane gjatë periudhës së provimeve finale. Studentë në disa institucione raportuan pamundësi për të hyrë në platformë, ndërsa në disa raste faqja e hyrjes së Canvas u zëvendësua me mesazhe kërcënuese nga hakerët.

Pas sulmit, Instructure e nxori përkohësisht platformën offline dhe më vonë deklaroi se sistemi ishte rikthyer në funksion normal. Kompania tha gjithashtu se dobësia ishte lidhur me funksionin “Free for Teacher”, i cili është çaktivizuar përkohësisht gjatë hetimeve të sigurisë.

Ndërkohë, Komiteti për Sigurinë Kombëtare në Dhomën e Përfaqësuesve në SHBA ka kërkuar që drejtuesit e Instructure të japin informacion mbi shkeljen e sigurisë, llojin e të dhënave të komprometuara dhe koordinimin me agjencitë federale të sigurisë kibernetike./ REUTERS

The post Canvas arrin marrëveshje me hakerët pas sulmit masiv ndaj universiteteve appeared first on Revista Monitor.

AI po godet menaxherët e mesëm, kompanitë tech po shkurtojnë “shefat pa funksion”

Ndërsa kompanitë teknologjike po ristrukturohen rreth Inteligjencës Artificiale, një kategori punonjësish po rezulton veçanërisht e ekspozuar ndaj shkurtimeve: menaxherët e mesëm që merren vetëm me menaxhim dhe jo me punë operative.

Sipas një analize të Business Insider
, kompani si Coinbase, Meta, Block dhe Atlassian po reduktojnë nivelet menaxheriale dhe po kalojnë drejt strukturave më të sheshta, ku drejtuesit pritet të kontribuojnë drejtpërdrejt në prodhim apo zhvillim, jo vetëm të koordinojnë ekipe.

CEO i Coinbase, Brian Armstrong, deklaroi se kompania nuk do të ketë më “pure managers”, pra drejtues që merren vetëm me menaxhim njerëzish. Ai tha se epoka e AI po favorizon modelin “player coach”, ku menaxheri duhet të jetë njëkohësisht edhe kontribuues aktiv në punë.

Artikulli thekson se AI po automatizon shumë prej funksioneve tradicionale të menaxhimit, si koordinimi, raportimi, ndjekja e performancës apo organizimi i flukseve të punës. Si rezultat, kompanitë po kërkojnë më pak shtresa hierarkike dhe ekipe më të vogla, të mbështetura nga mjete AI.

Në vend të menaxherëve klasikë, po shfaqet figura e “megamenaxherit”, që mbikëqyr më shumë punonjës dhe agjentë AI njëkohësisht, ndërsa vazhdon të punojë vetë në projekte. Të dhënat tregojnë se menaxherët sot po drejtojnë më shumë njerëz se më parë dhe po kryejnë gjithnjë e më shumë detyra operative.

Një tjetër sinjal i ndryshimit është rënia e vendeve të punës për menaxherë të mesëm. Sipas raportimeve, shpalljet për këto role ranë me mbi 12% gjatë vitit 2025, ndërsa kompanitë po favorizojnë profile më teknike dhe më të afta për të përdorur AI në mënyrë praktike.

Edhe CEO i Airbnb, Brian Chesky, tha së fundmi se “menaxherët e njerëzve” nuk do të kenë më vlerë në të ardhmen, duke argumentuar se drejtuesit duhet të përfshihen drejtpërdrejt në punë dhe jo vetëm të menaxhojnë procese./ BUSINESS INSIDER

The post AI po godet menaxherët e mesëm, kompanitë tech po shkurtojnë “shefat pa funksion” appeared first on Revista Monitor.

Startup-i fintech Parker shpall falimentimin pas mbi 200 mln dollarë financim

Startup-i fintech Parker, i cili ofronte karta krediti korporative dhe shërbime bankare për bizneset e e-commerce, ka kërkuar zyrtarisht falimentimin dhe raportohet se ka ndërprerë operacionet.

Kompania ishte pjesë e programit të Y Combinator në vitin 2019 dhe kishte siguruar mbështetje nga investitorë të njohur si Valar Ventures. Sipas raportimeve, Parker kishte ngritur mbi 200 milionë dollarë financim, përfshirë edhe një linjë huaje prej 125 milionë dollarësh.

Startup-i synonte të ndërtonte produkte financiare të specializuara për bizneset online, duke konkurruar me kompani si Brex dhe Ramp në tregun e kartave korporative dhe bankingut dixhital. Modeli i tij bazohej në analizimin e flukseve financiare të kompanive të e-commerce për të ofruar kredi dhe menaxhim shpenzimesh më fleksibël sesa bankat tradicionale.

Sipas dokumenteve të falimentimit, Parker ka depozituar kërkesë për Chapter 7 bankruptcy, që nënkupton likuidim të plotë të aseteve dhe jo ristrukturim të biznesit. Kompania raportoi asete dhe detyrime në intervalin 50 deri në 100 milionë dollarë, ndërsa kishte mes 100 dhe 199 kreditorë.

Rënia e Parker shihet si një tjetër sinjal i vështirësive që po kalon sektori fintech, pas viteve të rritjes agresive gjatë periudhës së normave të ulëta të interesit. Shumë startup-e të këtij sektori po përballen me kosto të larta për tërheqjen e klientëve, konkurrencë të ashpër dhe presion mbi fitimet./ TECH CRUNCH

The post Startup-i fintech Parker shpall falimentimin pas mbi 200 mln dollarë financim appeared first on Revista Monitor.

General Motors paguan 12.75 mln dollarë pas skandalit me shitjen e të dhënave të shoferëve

Gjiganti amerikan i automobilëve General Motors ka pranuar të paguajë 12.75 milionë dollarë për të zgjidhur një çështje në Kaliforni lidhur me privatësinë e të dhënave të drejtuesve të mjeteve. Marrëveshja u arrit pas një hetimi të udhëhequr nga Prokurori i Përgjithshëm i Kalifornisë, Rob Bonta, mbi akuzat se kompania kishte shitur të dhëna sensitive të shoferëve pa dijeninë dhe pëlqimin e tyre.

Sipas autoriteteve, GM kishte mbledhur përmes sistemit të saj OnStar informacione si emra, kontakte, të dhëna gjeolokacioni dhe sjellje në drejtim të automjetit, përfshirë shpejtësinë, frenimet apo përshpejtimet e forta. Këto të dhëna më pas iu shitën kompanive të analizës së riskut LexisNexis Risk Solutions dhe Verisk Analytics. Autoritetet pretendojnë se GM ka përfituar rreth 20 milionë dollarë nga këto shitje në nivel kombëtar.

Hetimi nisi pasi raportime mediatike në vitin 2024 ngritën shqetësime se kompanitë e sigurimeve po përdornin të dhënat e drejtimit për të ndikuar në primet e sigurimit. Megjithatë, autoritetet kaliforniane thanë se ligji në shtet nuk lejon përdorimin e këtyre të dhënave për përcaktimin e tarifave të sigurimit.

Në kuadër të marrëveshjes, GM do të ndalojë për pesë vite shitjen e të dhënave të drejtuesve tek agjencitë e raportimit të konsumatorëve dhe do të duhet të fshijë të gjitha të dhënat që mban ende, përveç rasteve kur merr miratim të qartë nga klientët. Kompania gjithashtu duhet të kërkojë nga partnerët e saj që të fshijnë informacionet e marra më parë.

“General Motors shiti të dhënat e drejtuesve pa dijeninë apo pëlqimin e tyre”, deklaroi Prokurori i Përgjithshëm Rob Bonta, duke e cilësuar praktikën si shkelje të rëndë të privatësisë së konsumatorëve.

Kjo nuk është hera e parë që GM përballet me pasoja për mënyrën si ka përdorur të dhënat e klientëve. Edhe Federal Trade Commission kishte arritur më herët një marrëveshje me kompaninë për kufizimin e shitjes së të dhënave sensitive të drejtuesve./ TECHCRUNCH

The post General Motors paguan 12.75 mln dollarë pas skandalit me shitjen e të dhënave të shoferëve appeared first on Revista Monitor.

Luftë mes hakerëve, grupet kriminale po i marrin serverët njëri tjetrit

Përdoruesit e zakonshëm të internetit dhe kompanitë nuk janë viktimat e vetme të hakerëve keqdashës. Ndonjëherë, vetë hakerët hakohen.

Kjo është ajo që ndodhi në një fushatë të pazakontë sulmesh kibernetike, ku një grup i panjohur hakerësh shënjestroi sisteme që ishin komprometuar më parë nga një grup i njohur kriminal kibernetik i quajtur TeamPCP. Pasi hynë në këto sisteme, hakerët e rinj përjashtuan menjëherë hakerët e TeamPCP dhe fshinë mjetet e tyre, sipas një raporti të ri nga kompania e sigurisë kibernetike SentinelOne.

“Është një rast shumë interesant ku një grup hakerësh po hakon viktima që tashmë janë komprometuar nga një grup tjetër hakerësh,” tha për TechCrunch Tom Hegel, studiues në SentinelOne dhe autor i raportit.

Sipas raportit, TeamPCP kishte komprometuar serverë Linux në mbarë botën për të instaluar malware dhe për të shfrytëzuar burimet kompjuterike të viktimave për operacione të paligjshme, si minimi i kriptomonedhave.

Por më pas, një grup tjetër hakerësh nisi të hynte në të njëjtët serverë. Në vend që të sulmonin viktimat për qëllimet e tyre, ata hoqën malware-in e TeamPCP, mbyllën aksesin e tyre dhe në disa raste instaluan edhe masa sigurie për të parandaluar rikthimin e grupit të parë.

“Ky grup i dytë dukej sikur po pastronte sistemet,” tha Hegel. “Nuk kemi prova që po përpiqeshin të fitonin para nga këto sisteme.”

SentinelOne tha se grupi i dytë përdori një teknikë të ndryshme hyrjeje nga TeamPCP dhe shfrytëzoi kredenciale të dobëta SSH për të marrë kontrollin e serverëve.

Raporti nuk identifikon autorët e grupit të dytë, por studiuesit thonë se sjellja e tyre ishte e pazakontë për botën e krimit kibernetik, ku zakonisht hakerët përpiqen të ruajnë aksesin dhe jo të pastrojnë gjurmët e rivalëve.

TeamPCP është një grup i njohur për sulme oportuniste ndaj serverëve Linux dhe për përdorimin e malware-it për minimin e kriptomonedhave. Sipas SentinelOne, grupi ka komprometuar mijëra sisteme gjatë viteve të fundit.

Hegel tha se ky rast tregon se interneti është kthyer në një “fushë beteje” mes grupeve të ndryshme kriminale, të cilat shpesh konkurrojnë për të njëjtat sisteme të komprometuara./ TECH CRUNCH

The post Luftë mes hakerëve, grupet kriminale po i marrin serverët njëri tjetrit appeared first on Revista Monitor.

❌