❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Rritja e turizmit tĂ« qelizave staminale – nĂ« kĂ«rkim tĂ« rinisĂ« pa bisturi

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Kristiana Capati-Choquet Ă«shtĂ« njĂ« agjente udhĂ«timesh nĂ« Nju Jork, e specializuar nĂ« organizimin e udhĂ«timeve pĂ«r trajtime mjekĂ«sore pĂ«r klientĂ« tĂ« pasur. ShumĂ« prej tyre janĂ« gra qĂ« kanĂ« frikĂ« se do tĂ« gjykohen nga bashkĂ«moshataret e tyre pĂ«r shenjat e plakjes nĂ« destinacione luksoze si St. Barths apo Courchevel. Sipas saj, komplimenti mĂ« i madh nuk Ă«shtĂ« mĂ« njĂ« nxirje perfekte apo njĂ« çantĂ« e re luksoze, por pyetja: “Si ka mundĂ«si qĂ« dukesh edhe mĂ« e re kĂ«tĂ« vit?”

NjĂ« nga klientet e saj Ă«shtĂ« njĂ« grua nga Nju Jorku, nĂ« tĂ« gjashtĂ«dhjetat, e cila prej vitesh udhĂ«ton nĂ«pĂ«r botĂ« nĂ« kĂ«rkim tĂ« “burimit tĂ« rinisĂ«â€ ose tĂ« paktĂ«n tĂ« procedurave kozmetike qĂ« japin tĂ« njĂ«jtin efekt. Obsesioni i saj mĂ« i fundit Ă«shtĂ« gjetja e vendit ideal pĂ«r njĂ« trajtim rinovues me bazĂ« qelizash staminale, i njohur ndryshe si “facelift pa bisturi”.

Ajo madje refuzoi një resort në Maldive që ofronte infuzione me qeliza staminale, sepse aty përdoreshin qeliza të marra nga palca e kockave, ndërsa ajo kërkonte qeliza të marra nga kordoni kërthizor.

TĂ« zbuluara pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« vitet 1960, qelizat staminale janĂ« shndĂ«rruar gjatĂ« dekadĂ«s sĂ« fundit nĂ« njĂ« nga termat mĂ« tĂ« pĂ«rfolur nĂ« mjekĂ«si. KĂ«to qeliza “boshe”, tĂ« cilat mund tĂ« merren nga indi dhjamor, palca e kockave apo tĂ« krijohen nĂ« laborator nga qeliza tĂ« lĂ«kurĂ«s ose gjakut, kanĂ« aftĂ«sinĂ« tĂ« transformohen nĂ« lloje tĂ« ndryshme qelizash dhe tĂ« ndihmojnĂ« nĂ« rigjenerimin e indeve tĂ« dĂ«mtuara.

Përveç transplantit të palcës së kockave, që është trajtimi më i njohur me qeliza staminale, ato përdoren gjithnjë e më shumë edhe në ortopedi. Sportistë të famshëm si Cristiano Ronaldo dhe Kobe Bryant kanë promovuar efektivitetin e tyre në trajtimin e dëmtimeve sportive.

A mund të zhduken rrudhat?

Sot po rritet interesi për përdorimin kozmetik të qelizave staminale. Pyetja që shtrohet është nëse këto qeliza mund të zbusin rrudhat po aq mirë sa trajtojnë dëmtimet e kyçeve apo artritin.

Nëse një trajtim i tillë do të rezultonte efektiv, me pak kohë rikuperimi dhe rezultate të dukshme, ai do të përbënte një treg miliardash dollarësh. Për këtë arsye, klinikat e jetëgjatësisë dhe spa-të mjekësore në mbarë botën po ofrojnë gjithnjë e më shumë trajtime me qeliza staminale për përmirësimin e lëkurës dhe shëndetit, shpesh pa prova të forta shkencore.

MegjithatĂ«, ekspertĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se termi “qeliza staminale” mbulon njĂ« gamĂ« shumĂ« tĂ« gjerĂ« trajtimesh dhe teknologjish.

Qelizat më të kërkuara vijnë nga donatorët

Ndërsa trajtimet ortopedike zakonisht përdorin qeliza të marra nga vetë pacienti, procedurat kozmetike më të avancuara mbështeten tek qelizat mezenkimale staminale (MSC), të marra nga donatorë.

Pikërisht këto qeliza konsiderohen më efektive për qëllime estetike, por njëkohësisht janë edhe më të debatueshme. Për shkak të rrezikut të reaksioneve imunitare dhe sjelljes së paparashikueshme të tyre në organizëm, përdorimi komercial i këtyre trajtimeve është i kufizuar ose i ndaluar në shumicën e vendeve.

Përjashtime janë vende me rregulla më fleksibël si Meksika, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe territori autonom Próspera në Honduras.

“Si kĂ«lyshĂ« tĂ« lĂ«shuar nĂ« park”

Dr. Steven Sampson, specialist i mjekĂ«sisĂ« rigjeneruese nĂ« Los Anxhelos, i pĂ«rshkruan qelizat MSC si “qeliza sinjalizuese medicinale”, tĂ« cilat komunikojnĂ« me qelizat pĂ«rreth dhe nxisin procese rigjenerimi.

Por pikërisht kjo aftësi i bën ato edhe potencialisht të rrezikshme. Disa studime sugjerojnë se ato mund të stimulojnë pa dashje zhvillimin e një kanceri ekzistues të padiagnostikuar, megjithëse provat shkencore mbeten ende jo përfundimtare.

MegjithatĂ«, shumĂ« pacientĂ« dhe mjekĂ« vazhdojnĂ« t’i pĂ«rdorin. Qelizat e marra nga kordoni kĂ«rthizor konsiderohen mĂ« tĂ« preferuara sepse kanĂ« mĂ« pak gjasa tĂ« shkaktojnĂ« reagime imunitare dhe shpesh japin rezultate mĂ« tĂ« shpejta.

Dr. Anita Rajoo, mjeke në Emiratet e Bashkuara Arabe, përdor injeksione me MSC për probleme si hiperpigmentimi i lëkurës. Një trajtim i tillë zakonisht kërkon 4 deri në 6 seanca, me një kosto rreth 1.000 dollarë për injeksion.

Një tjetër metodë është infuzioni intravenoz, ku qelizat shpërndahen në të gjithë organizmin. Ky trajtim kushton rreth 50.000 dollarë dhe mund të kryhet vetëm një herë në vit për shkak të reagimit inflamator që shkakton zakonisht.

Megjithatë, ky është edhe varianti më i paparashikueshëm.

“Nuk mund t’i programosh qelizat tĂ« veprojnĂ« vetĂ«m pĂ«r qĂ«llime estetike. Nuk kemi kontroll se ku do tĂ« shkojnĂ«,” shpjegon Rajoo.

Ajo i krahason qelizat staminale tĂ« futura nĂ« qarkullimin e gjakut me “kĂ«lyshĂ« tĂ« lĂ«shuar pa zinxhir nĂ« njĂ« park”me qĂ«llime tĂ« mira, por tĂ« pamundura pĂ«r t’u kontrolluar.

Efekte të papritura

Një pacient 54-vjeçar i Rajoo-s iu nënshtrua trajtimit për osteoartritin e gjunjëve. Gjashtë javë më vonë ai raportoi përmirësim të dukshëm të gjendjes së tyre.

Por kishte ndodhur edhe diçka tjetër.

“Ishte tullac dhe papritur filloi t’i rritej floku, gjĂ« qĂ« nuk kishte ndodhur prej 10 vitesh,” tregon mjekja. “MĂ« pyeti: ‘ÇfarĂ« mĂ« bĂ«re?’”

Edhe efektet estetike mund të jenë të paparashikueshme. Në një klinikë, për shembull, pas infuzionit me qeliza staminale një pacienti iu zhduk efekti i Botox-it.

Ekspertët shpjegojnë se këto qeliza kërkojnë sinjale dëmtimi në organizëm dhe përqendrohen aty ku nevoja është më e madhe. Nëse një person ka një problem të fshehur në zemër, qelizat do të fokusohen tek ai dhe jo tek rrudhat apo pamja estetike.

Pavarësisht interesit në rritje dhe ofertave gjithnjë e më të shumta në klinika luksoze nga Dubai deri në Meksikë, ekspertët paralajmërojnë se shkenca ende nuk ka përgjigje të plota.

Michael Zemel, drejtor shkencor i kompanisë së kërkimit biologjik Kinexum, përmbledh debatin me një paralajmërim të thjeshtë:

“Nuk Ă«shtĂ« se kĂ«to trajtime nuk funksionojnĂ«. Ato mund tĂ« funksionojnĂ« dhe funksionojnĂ«. Problemi Ă«shtĂ« se ende nuk e dimĂ« sa shpesh mund tĂ« funksionojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ«n e gabuar.”

PikĂ«risht kjo pasiguri vazhdon tĂ« mbetet pengesa mĂ« e madhe pĂ«r transformimin e qelizave staminale nĂ« “eliksirin e rinisĂ«â€ qĂ« shumĂ« tĂ« pasur nĂ« botĂ« po kĂ«rkojnĂ«./FinancialTimes

The post Rritja e turizmit tĂ« qelizave staminale – nĂ« kĂ«rkim tĂ« rinisĂ« pa bisturi appeared first on Gazeta Si.

↗

Raporti mĂ« i madh mbi abuzimin seksual tĂ« fĂ«mijĂ«ve – rrĂ«fimet tronditĂ«se tĂ« autorĂ«ve

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Paralajmërim: Ky artikull përmban citime shqetësuese nga autorë të abuzimit seksual ndaj fëmijëve

Studiuesit, prej shumĂ« kohĂ«sh, kanĂ« tentuar t’i pĂ«rgjigjen pyetjes: pse disa burra abuzojnĂ« seksualisht me fĂ«mijĂ«?

Ne iu afruam disi përgjigjes.

Në një studim të fundit përfshihen 700 abuzues fëmijësh dhe mënyra se si ato vepruan.

Zbulime shqetësuese

Burrat ishin mbi 18 vjeç dhe vinin nga vende të ndryshme të botës, nga Norvegjia në Zelandën e Re, nga Malaui në Brazil. Studiuesit ishin të interesuar të dokumentonin se çfarë mund të tregonin rrëfimet e autorëve të krimeve për mënyrat e parandalimit të abuzimit seksual ndaj fëmijëve.

Rrëfimet e tyre ndryshonin ndjeshëm. Disa fajësonin drogën dhe alkoolin, ose përvojat e tyre të abuzimit gjatë fëmijërisë. Të tjerë pretendonin se po kërkonin përvoja të reja seksuale, të rrezikshme ose emocionuese.

TĂ« tjerĂ« thoshin se ishin “tĂ« dashuruar” me fĂ«mijĂ«n ose se po pĂ«rpiqeshin ta “edukonin” atĂ«.

Shpjegimi më i zakonshëm që jepnin autorët për sjelljen e tyre ishte ta paraqisnin viktimën si pjesëmarrëse të vullnetshme në aktin seksual.

NĂ« raste veçanĂ«risht tĂ« rĂ«nda, autorĂ«t e krimeve e paraqisnin veten si viktima tĂ« pafajshme tĂ« manipulimeve seksuale tĂ« supozuara tĂ« fĂ«mijĂ«ve (kryesisht vajza), duke i pĂ«rshkruar viktimat e mitura si “ngacmuese” apo “provokuese”.

Njëri prej tyre deklaronte:

“ajo ishte njĂ« ‘dhelpĂ«r’ e vogĂ«l nĂ« gjithĂ« kĂ«të  unĂ« u joshja me tĂ« vĂ«rtetĂ«.”

Sigurisht, fĂ«mijĂ«t nuk mund tĂ« japin pĂ«lqim pĂ«r marrĂ«dhĂ«nie seksuale me tĂ« rriturit. Dhe, me rĂ«ndĂ«si, edhe nĂ« rastet kur autorĂ«t pretendonin “pĂ«lqim”, provat qĂ« ata jepnin ishin shumĂ« tĂ« dobĂ«ta, duke u bazuar zakonisht vetĂ«m nĂ« mungesĂ«n e rezistencĂ«s fizike tĂ« fortĂ«.

Abuzimi si hakmarrje

Hakmarrja ishte një tjetër arsye e zakonshme që përdorej për të shpjeguar veprimet kriminale. Në shumicën dërrmuese të rasteve, autorët e krimeve përmendnin partneret e tyre femra si objekt të sjelljes së tyre hakmarrëse.

NĂ« thelb, ata abuzonin njĂ« fĂ«mijĂ« pĂ«r t’u hakmarrĂ« ndaj nĂ«nĂ«s sĂ« fĂ«mijĂ«s.

Autorët e krimeve kërkonin hakmarrje sepse partneret e tyre nuk i përmbushnin pritshmëritë tradicionale të feminitetit dhe nuk luanin rolin e partneres romantike/seksuale ose të nënës/shtëpiakes sipas standardeve të tyre.

Siç deklaroi një prej tyre:

“Ka pasur disa herĂ« qĂ« e kam ngacmuar seksualisht vajzĂ«n time, thjeshtĂ« nga inati ndaj gruas sime qĂ« nuk pastronte shtĂ«pinĂ«. LĂ«nien e qenit tĂ« bĂ«nte jashtĂ«qitje nĂ« dysheme dhe askush nuk e pastronte.”

Në rrëfimet e tyre, partneret e rritura femra pritej të ofronin marrëdhënie seksuale ekskluzivisht për autorin e krimit, në kohën, mënyrën dhe formën që ai dëshironte.

NĂ« disa raste, autorĂ«t pretendonin se janĂ« shtyrĂ« drejt abuzimit seksual ndaj fĂ«mijĂ«ve pĂ«r shkak tĂ« dĂ«shirĂ«s pĂ«r akte seksuale specifike ose forma tĂ« caktuara tĂ« sjelljes trupore, tĂ« cilat partneret e tyre tĂ« rritura nuk pranonin t’i kryenin.

ZemĂ«rimi dhe tĂ« ashtuquajturat “tĂ« drejta”

AutorĂ«t ndonjĂ«herĂ« e paraqisnin viktimĂ«n fĂ«mijĂ« si “tĂ« merituar” pĂ«r abuzimin, duke pretenduar se sjellja e tyre kriminale ishte rezultat i zemĂ«rimit ndaj fĂ«mijĂ«s.

PĂ«r shembull, ata ndiheshin tĂ« zemĂ«ruar sepse viktimat nuk pĂ«rmbushnin normat “femĂ«rore” ose nuk tregonin nĂ«nshtrim tĂ« mjaftueshĂ«m. Siç tha njĂ« autor:

“Ajo nuk po sillej si njĂ« vajzĂ« e mirĂ«, siç supozohet tĂ« sillet njĂ« vajzĂ« perfekte.”

Në mënyrë thelbësore, arsyet e tyre për zemërim ndaj fëmijëve pasqyrojnë të njëjtat modele mendimi që qëndrojnë edhe pas zemërimit ndaj grave të rritura.

AutorĂ«t shpesh i referoheshin “tĂ« drejtĂ«s” sĂ« tyre pĂ«r aktivitet seksual, duke justifikuar veprimet dhe duke u ankuar pĂ«r mungesĂ«n e aksesit seksual ndaj partnereve tĂ« rritura.

Për më tepër, ata i paraqisnin fëmijët si seksualisht të gatshëm dhe gjithmonë të disponueshëm, duke treguar një ndjenjë të theksuar të së drejtës për seks dhe mungesë të plotë të pranimit se fëmijët nuk mund të japin pëlqim.

Patriarkati dhe justifikimet e dhunës

Në krahasim me studimet e mëparshme, u vu re një theks më i fortë i mendësisë patriarkale në rrëfimet e autorëve.

Shpesh, literatura e mĂ«parshme sugjeron se abuzimi seksual ndaj fĂ«mijĂ«ve ndodh pĂ«r shkak tĂ« “konflikteve martesore” ose “mosmarrĂ«veshjeve familjare”.

Por ky interpretim duket më i zbutur krahasuar me vetë rrëfimet e autorëve, të cilët shpesh theksojnë qartë zemërimin, hakmarrjen dhe ndjenjën e të drejtës seksuale.

Fokusi i tyre te “pĂ«lqimi” i supozuar i viktimĂ«s Ă«shtĂ« domethĂ«nĂ«s. NĂ« marrĂ«dhĂ«nie me gratĂ« e rritura, burrat shpesh i shohin partneret si “roje tĂ« kufirit”, tĂ« cilat duhet t’i rezistojnĂ« pĂ«rpjekjeve tĂ« tyre nĂ«se nuk duan marrĂ«dhĂ«nie seksuale.

Në këtë studim, shumë prej autorëve nuk bënin dallim të qartë mes grave të rritura dhe vajzave, duke i parë të dyja si kategori vartëse.

Në disa raste ata shprehnin hapur këtë logjikë:

“Ndiqja nevojĂ«n pĂ«r kĂ«naqĂ«si seksuale dhe kjo kĂ«rkonte njĂ« femĂ«r.”

Nevoja për edukim dhe politika

Gjetjet e studimit tregojnë nevojën që politikëbërësit dhe institucionet të forcojnë përpjekjet kundër mizogjinisë, ndjenjës së privilegjit seksual mashkullor dhe strukturave patriarkale.

Luftimi i miteve për përdhunimin (besime të rreme mbi dhunën seksuale, autorët dhe viktimat) dhe pranimi i këtyre miteve mbetet thelbësor.

Edhe pse këto masa zakonisht synojnë mbrojtjen e grave të rritura, analiza sugjeron se ato mund të ndihmojnë gjithashtu në parandalimin e abuzimit seksual ndaj fëmijëve.

Publikuar nga “The Conversation”

The post Raporti mĂ« i madh mbi abuzimin seksual tĂ« fĂ«mijĂ«ve – rrĂ«fimet tronditĂ«se tĂ« autorĂ«ve appeared first on Gazeta Si.

↗

Shqipëria kërkon të afrojë biznesin me standardet e BE-së deri në vitin 2030

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Qeveria shqiptare ka hedhur nĂ« konsultim njĂ« strategji pĂ«r NdĂ«rmarrjet e Vogla dhe tĂ« Mesme (NVM) 2026-2030, njĂ« strategji e re qĂ« synon rritjen e produktivitetit, konkurrueshmĂ«risĂ« dhe integrimin e bizneseve shqiptare nĂ« tregun europian.

Sipas dokumentit, NVM-të përbëjnë shtyllën kryesore të ekonomisë shqiptare, duke përfaqësuar mbi 99% të ndërmarrjeve aktive, mbi 80% të punësimit dhe pjesën më të madhe të aktivitetit ekonomik në vend. Megjithatë, sektori vijon të përballet me produktivitet të ulët, akses të kufizuar në financa, mungesë aftësish profesionale dhe pjesëmarrje të ulët në tregjet ndërkombëtare.

Strategjia e re parashikon tre objektiva madhorë: forcimin e kapaciteteve të bizneseve, përmirësimin e klimës së biznesit dhe zgjerimin e aksesit në financim. Dokumenti mbështetet në 11 objektiva specifikë dhe 25 masa prioritare, të orientuara drejt inovacionit, transformimit digjital, tranzicionit të gjelbër, uljes së barrierave administrative dhe rritjes së eksporteve.

Një nga gjetjet kryesore të analizës është se problemi nuk qëndron te mungesa e strategjive për biznesin, por te fragmentimi dhe koordinimi i dobët mes institucioneve. Për këtë arsye, dokumenti synon të bashkërendojë politikat ekzistuese në një kuadër të vetëm veprimi.

Qeveria synon që deri në vitin 2030 Shqipëria të ndërtojë një ekosistem modern dhe inteligjent të ndërmarrjeve të vogla e të mesme, të afta të konkurrojnë në Tregun Unik Evropian.

Kostoja e zbatimit të dokumentit është përllogaritur në rreth 32.7 milionë lekë, që do të financohen nga buxheti i institucioneve përgjegjëse dhe donatorët.

The post Shqipëria kërkon të afrojë biznesin me standardet e BE-së deri në vitin 2030 appeared first on Gazeta Si.

↗

Si Reagan solli njĂ« rritje ekonomike qĂ« politikanĂ«t e sotĂ«m vetĂ«m mund ta Ă«ndĂ«rrojnë 

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

ÇfarĂ« dĂ«shmie mĂ« e mirĂ« mund tĂ« ketĂ« pĂ«r suksesin e njĂ« qeverisjeje apo mandati politik sesa fakti qĂ« pasardhĂ«sit nga parti rivale vazhdojnĂ« tĂ« ndjekin tĂ« njĂ«jtat politika?

Imitimi është forma më e sinqertë e lavdërimit, dhe kjo është pikërisht ajo që bënë Bill Clinton dhe Tony Blair në lidhje me politikat e Ronald Reagan dhe Margaret Thatcher.

Kur Reagan u bë president në vitin 1981, norma më e lartë e tatimit mbi të ardhurat në SHBA ishte 70%. Kur ai u largua nga detyra në vitin 1989, kjo normë kishte rënë në 28%. Kur Thatcher mori drejtimin e qeverisë britanike në vitin 1979, norma më e lartë e tatimit mbi të ardhurat në Britani ishte 83%. Kur ajo u largua në vitin 1990, ajo kishte zbritur në 40%.

Këto ulje ishin të jashtëzakonshme. Në SHBA, pjesa e të ardhurave që mbetej pas tatimit për fituesit më të mëdhenj u rrit nga 30% në 72%, një rritje prej 140%. Në Britani, rritja ishte edhe më e madhe. Gjatë viteve 1980, u hoqën pengesat që frenonin prosperitetin ekonomik.

Reformat e Reaganit dhe Thatcherit transformuan ekonomitë e vendeve të tyre. Para viteve 1980, dominonin korporatat e mëdha që dinin të përfitonin nga zbritjet fiskale dhe që kompensonin punonjësit përmes përfitimeve të patatueshme dhe llogarive të shpenzimeve. Sipërmarrja ishte e rrallë. Krizat ekonomike, disa prej tyre shumë të thella, ishin të shpeshta, ndërsa rritja ekonomike mbetej e ngadaltë.

Normat e larta tatimore, në intervalin 60-70%, mbizotëruan ndërsa SHBA dhe Britania u zhytën në Depresionin e Madh gjatë viteve 1930. Normat mbi 90% shoqëruan rritjen e dobët të sektorit privat në vitet 1950. Ndërsa normat mbi 70% kontribuuan në periudhën e stagflacionit të viteve 1970, kur ekonomia vuante njëkohësisht nga inflacioni i lartë dhe rritja e ulët.

A është kujtesa kolektive aq e shkurtër sa të ketë harruar inflacionin dhe dëshpërimin që pasuan braktisjen e sistemit monetar të Bretton Woods System në fillim të viteve 1970?

Gjatë dekadës deri në vitin 1982, përfshirë periudhën e njohur si Winter of Discontent, kur qeveria laburiste humbi pushtetin përballë konservatorëve të Thatcherit, çmimet me pakicë në Britani u rritën mesatarisht me 14% në vit, ndërsa rritja reale ekonomike ishte vetëm 1.6% në vit.

“Labour isn’t working” (“LaburistĂ«t nuk po funksionojnĂ«â€), deklaronte slogani i famshĂ«m i fushatĂ«s sĂ« Thatcherit, nĂ« njĂ« kohĂ« kur papunĂ«sia kishte arritur nĂ« 5.3%. NjĂ« situatĂ« e ngjashme, me stagflacion dhe papunĂ«si tĂ« lartĂ«, ekzistonte edhe nĂ« SHBA.

Në vitet 1980, ndërsa Reagan dhe Thatcher ulën ndjeshëm normat më të larta tatimore, modelet e vjetra të biznesit që kishin funksionuar nën regjimet e taksave të larta u bënë të vjetruara. Sipërmarrja lulëzoi. Punonjësit më të talentuar filluan të kërkonin pagesa direkte në para në vend të përfitimeve në natyrë, grumbulluan kapital dhe lanë kompanitë tradicionale për të krijuar bizneset e tyre.

Nga ana tjetĂ«r, korporatat ekzistuese ristrukturuan organizatat e tyre pĂ«r t’iu pĂ«rshtatur realitetit tĂ« ri me taksa mĂ« tĂ« ulĂ«ta, mĂ« pak rregullime dhe politikĂ« monetare mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme. Wall Street dhe City of London tĂ«rhoqĂ«n njĂ« valĂ« tĂ« madhe aktiviteti ekonomik, ndĂ«rsa startup-et thithnin kapital dhe shumoheshin me shpejtĂ«si.

Papritur u zhdukën problemet e rritjes ekonomike nën 2% dhe inflacionit galopant. Kur Reagan dhe Thatcher ulën taksat (dhe Thatcher privatizoi me vendosmëri ndërmarrjet shtetërore), ekonomia shpërtheu në rritje dhe inflacioni u tkurr ndjeshëm.

Midis viteve 1982 dhe 1988, Britania regjistroi mesatarisht 4% rritje vjetore të PBB-së, ndërsa inflacioni u përgjysmua në 4%. SHBA pati rezultate të ngjashme.

Pretendimi se ulja e taksave pĂ«r tĂ« pasurit do tĂ« sillte vetĂ«m njĂ« efekt “rrjedhjeje nga lart-poshtĂ«â€ (trickle-down effect) rezultoi i pabazuar. NjĂ« rritje ekonomike prej 4% nĂ« vit – diçka pothuajse e paimagjinueshme sot – ishte njĂ« valĂ« e fuqishme prosperiteti.

Amerikanët e zakonshëm përfituan ndjeshëm. Midis viteve 1980 dhe 2000 u krijuan rreth 40 milionë vende të reja pune, një rritje prej më shumë se 40%.

Pjesëmarrja masive në tregun e aksioneve solli rritje të jashtëzakonshme të pasurisë familjare. Indeksi Dow Jones Industrial Average u rrit rreth 15 herë midis viteve 1982 dhe 2000.

Të ardhurat mesatare familjare u rritën me 12% gjatë periudhës së Reaganit dhe me 15% gjatë periudhës së Clintonit, duke pësuar një ngadalësim vetëm në fillim të viteve 1990, kur presidenti George H. W. Bush rriti normat më të larta tatimore.

Ndërkohë në Britani, të ardhurat javore të familjes mesatare u rritën me 26% gjatë mandatit të Thatcherit, ndërsa numri i qytetarëve që zotëronin aksione u rrit nga 3 milionë në 11 milionë.

MegjithatĂ«, Reagan dhe Thatcher bĂ«nĂ« edhe gabime, veçanĂ«risht nĂ« fillimet e tyre. TĂ« dy treguan hezitim pĂ«r reformimin e sistemit tatimor. Thatcher ishte e rezervuar ndaj uljeve tĂ« menjĂ«hershme tĂ« taksave, tĂ« cilat ajo i quante “LafferizĂ«m”, duke iu referuar teorisĂ« sĂ« Arthur Laffer dhe tĂ« ashtuquajturĂ«s “Kurba Laffer”, sipas sĂ« cilĂ«s ulja e taksave mund tĂ« kompensohet vetvetiu pĂ«rmes rritjes ekonomike dhe zgjerimit tĂ« bazĂ«s tatimore.

Gjatë mandatit të saj të parë, Thatcher uli normën më të lartë tatimore nga 83% në 60%, por rriti TVSH-në, duke rezultuar në një rritje neto të barrës fiskale. Për pasojë, ekonomia pothuajse nuk u rrit gjatë dy viteve e gjysmë të para të qeverisjes së saj.

Nga ana tjetĂ«r, Reagan zgjodhi ta shpĂ«rndante uljen e parĂ« tĂ« taksave nĂ« tri faza midis viteve 1981 dhe 1983. NdĂ«rsa vononte zbatimin e reformave, ekonomia amerikane pĂ«soi recesionin e viteve 1981–1982, i konsideruar si mĂ« i rĂ«ndi qĂ« nga Kriza e Madhe.

Vetëm në mesin e viteve 1980, kur të dy udhëheqësit kapërcyen hezitimet dhe ulën ndjeshëm taksat, ekonomitë e tyre nisën të lulëzonin dhe lanë pas stagflacionin e dekadës së mëparshme.

Pavarësisht gabimeve fillestare, revolucioni ekonomik i Reaganit dhe Thatcherit transformoi ekonomitë e SHBA-së dhe Britanisë deri në fund të mijëvjeçarit.

Pasardhësit e tyre politikë nga kampet kundërshtare, Clinton dhe Blair, nuk lejuan rikthimin e normave shumë të larta tatimore. Gjatë viteve 1990, norma më e lartë e tatimit mbeti 40%.

Si rezultat, rritja e fortë ekonomike vazhdoi. Midis viteve 1993 dhe 2000, SHBA regjistroi mesatarisht 3.9% rritje ekonomike në vit, ndërsa Britania 3.3%.

Këto shifra janë shumë larg ritmeve modeste me të cilat ekonomitë e mëdha të botës duhet të kënaqen sot./The Economist

The post Si Reagan solli njĂ« rritje ekonomike qĂ« politikanĂ«t e sotĂ«m vetĂ«m mund ta Ă«ndĂ«rrojnë  appeared first on Gazeta Si.

↗

Bordi ul me 3 lekë çmimin e naftës dhe benzinës

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Bordi i TransparencĂ«s ka ulur me 3 lekĂ« çmimin e naftĂ«s, pak orĂ« pasi e rriti me 4 lekĂ«.

Sipas vendimit të sotëm, nafta me pakicë do të tregtohet me 192 lekë/litri, ajo me shumicë jo më shumë se 180 lekë/litër.

Benzina do të shitet me 3 lekë më pak, 172 lekë/litri, ndërsa  me shumicë 160 lekë/litër.

Çmimet e caktuara nga Bordi do tĂ« hynĂ« nĂ« fuqi sot datĂ« 5 ora 13.00 dhe do tĂ« jenĂ« tĂ« vlefshme deri nĂ« mbledhjen e ardhshme tĂ« bordit ku do tĂ« pasqyrohen ndryshimet e çmimeve tĂ« shitjes.

Në rast të shkeljeve të konstatuara nga operatorë të ndryshëm do të vendoset pezullimi i aktivitetit.

The post Bordi ul me 3 lekë çmimin e naftës dhe benzinës appeared first on Gazeta Si.

↗

Qytetarët në ditën e pestë të protestës kundër projektit në Zvërnec: 5 pika për qeverinë!

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’-ShoqĂ«ria civile dhe qytetarĂ« pĂ«r tĂ« pestĂ«n ditĂ« radhazi kanĂ« marshuar nĂ« TiranĂ« lidhur me projektin pĂ«r investim nĂ« ZvĂ«rnec tĂ« VlorĂ«s.

QytetarĂ«t u grumbulluan nĂ« sheshin “SkĂ«nderbej” dhe nga aty marshuan drejt KryeministrisĂ«, ku mbajtĂ«n dhe njĂ« minutĂ« heshtje nĂ« nderim tĂ« efektivit tĂ« PolicisĂ« sĂ« Shtetit, Enea Mekolli qĂ« humbi jetĂ«n nĂ« krye tĂ« detyrĂ«s nĂ« Maliq.

Me pankarta në duar qytetarët kërkuan anulimin e projektit, duke shprehur shqetësimet e tyre për ndikimin që ai mund të ketë në mjedis dhe në pasuritë natyrore të zonës.

Protestuesit kanë paraqitur pesë pika për qeverinë: Dorëheqjen e kryeministrit; Shfuqizimin e statusit dhe të kuadrit ligjor që lidhet me investitorët strategjikë; Shfuqizimin e Paketës së Maleve; Anulimin e ndryshimeve në Ligjin për Zonat e Mbrojtura; Anulimin e ndryshimeve në Ligjin për Trashëgiminë Kulturore.

The post Qytetarët në ditën e pestë të protestës kundër projektit në Zvërnec: 5 pika për qeverinë! appeared first on Gazeta Si.

↗

Bordi rrit me 4 lekë naftën

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Bordi i TransparencĂ«s ka njoftuar çmimet e reja tĂ« karburanteve. Nga sot, nafta do tĂ« shitet me 195 lekĂ«/litĂ«r, 4 lekĂ« mĂ« shumĂ«.

Benzina është ulur me 1 lekë dhe do të shitet me 175 lekë/litri.

Çmimet e caktuara nga Bordi do tĂ« hynĂ« nĂ« fuqi sot datĂ« 4 ora 15:30 dhe do tĂ« jenĂ« tĂ« vlefshme deri nĂ« mbledhjen e ardhshme tĂ« bordit.

Në rast të shkeljeve të konstatuara nga operatorë të ndryshëm do të vendoset pezullimi i aktivitetit.

The post Bordi rrit me 4 lekë naftën appeared first on Gazeta Si.

↗

Katër gazetarë të ekonomisë të Forbes dhe HuffPost, dyshohet se janë AI

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

KatĂ«r gazetarĂ« tĂ« ekonomisĂ«, shumĂ« produktivĂ«,  po pĂ«rballen me pyetje serioze nĂ«se janë  tĂ« vĂ«rtetĂ«. MirĂ« se vini nĂ« median digjitale nĂ« vitin 2026!

NjĂ« hetim nga Press Gazette zbuloi se katĂ«r “gazetarĂ« freelance” qĂ« supozohet se janĂ« njerĂ«z, tĂ« cilĂ«t kanĂ« publikuar artikuj qĂ« promovojnĂ« (shesin) kriptomonedha specifike, nĂ« media si Forbes, Investing.com, HuffPost, CoinTelegraph, VentureBeat dhe The Street, duket shumĂ« e mundshme qĂ« tĂ« jenĂ« tĂ« rremĂ«. Dhe secili prej tyre, me rĂ«ndĂ«si, ka lidhje tĂ« forta me njĂ« kompani PR tĂ« quajtur MarketAcross, e cila nĂ« faqen e saj e pĂ«rshkruan veten si ofruese e “PR pĂ«r kompanitĂ« kryesore tĂ« blockchain nĂ« botĂ«â€.

Sipas Press Gazette, katër shkrimtarët në fjalë, me emrat e paraqitur si Nikolai Kuznetsov, Reuben Jackson, Luis Aureliano dhe Joe Liebkind,kanë foto profili që ose duken të gjeneruara nga AI, ose janë foto interneti që mund të gjenden lehtësisht. Asnjëri prej tyre nuk ka histori të qartë online përtej karrierës së tyre si shkrues financiarë, e cila në total përfshin më shumë se 1.000 artikuj.

GazetarĂ«t e vĂ«rtetĂ« tĂ« Press Gazette gjetĂ«n gjithashtu se secili prej kĂ«tyre shkrimtarĂ«ve shpesh ka nxitur lexuesit tĂ« investojnĂ« nĂ« kriptomonedha tĂ« promovuara nga klientĂ«t e MarketAcross, pĂ«rfshirĂ« njĂ« projekt kripto veçanĂ«risht tĂ« dyshimtĂ« tĂ« quajtur “Gladius”, i cili u rrĂ«zua nĂ« vitin 2017. NjĂ« faqe interneti tashmĂ« e mbyllur pĂ«r Kuznetsov, shkrimtari mĂ« produktiv i kĂ«tij grupi tĂ« dyshimtĂ«, ishte regjistruar nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n adresĂ« me njĂ« kompani tĂ« quajtur InboundJunction, njĂ« “grup media dhe PR pĂ«r teknologji, AI dhe siguri kibernetike”, qĂ« ka tĂ« njĂ«jtĂ«t themelues si siç mund ta merrni me mend, MarketAcross.

AsnjĂ« nga mediat ku kĂ«ta autorĂ« tĂ« dyshuar kanĂ« publikuar artikuj nuk ishte nĂ« gjendje t’i jepte Press Gazette prova qĂ« kĂ«ta kontribues freelance janĂ« realĂ«. Dhe asnjĂ«ri nga shkrimtarĂ«t e akuzuar si tĂ« rremĂ« nuk iu pĂ«rgjigj pyetjeve tĂ« Press Gazette.

NĂ« pĂ«rmbledhje, sipas raportimit tĂ« Press Gazette, duket shumĂ« sikur marketerĂ«t e kriptomonedhave kanĂ« operuar me “gazetarĂ«â€ tĂ« fabrikuar si kukulla digjitale, njĂ« skemĂ« e dizajnuar me gjasĂ« pĂ«r tĂ« rritur interesin dhe legjitimitetin pĂ«r klientĂ«t e tyre.

NjĂ« partner drejtues pĂ«r MarketAcross dhe InboundJunction tha pĂ«r Press Gazette nĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« gjatĂ« se “ne nuk punĂ«sojmĂ« gazetarĂ«, dhe punonjĂ«sit tanĂ« nuk operojnĂ« asnjĂ« nga profilet qĂ« keni pĂ«rmendur. Ne nuk kemi tĂ« dhĂ«na personale kontakti pĂ«r individĂ«t qĂ« pĂ«rmendni dhe çdo aktivitet i lidhur me ta duket se ka ndodhur vite mĂ« parĂ«.”

Kripto është një fushë veçanërisht e mbushur me mashtrime, dhe në një pamje më të gjerë, bota e informacionit në përgjithësi është një kaos me shumë përmbajtje të rreme sot. Para se të merrni vendime të rëndësishme ose të besoni një shkrimtar apo postim të caktuar, duhet të jeni shumë të kujdesshëm. Shpresohet që redaktorët që lejojnë ndoshta-shkrimtarë të rremë të publikojnë këtë lloj përmbajtjeje të fillojnë të bëjnë të njëjtën gjë.

The post Katër gazetarë të ekonomisë të Forbes dhe HuffPost, dyshohet se janë AI appeared first on Gazeta Si.

↗

Të gjitha herët kur moda deshi të vishej si Papa


✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Papa Leo XIV mbërrin në Spanjë më 6 qershor. Vizita e fundit e një pape në këtë vend ishte ajo e Benediktit XVI në vitin 2011. Dallimet mes dy papëve janë të dukshme, si në qasjen e tyre pastorale, ashtu edhe në mënyrën se si projektojnë imazhin e papatit.

Megjithatë, ky takim shërben si një mundësi për të rikthyer vëmendjen te mënyra se si imazhet dhe simbolika e lidhur me Kishën Katolike kanë frymëzuar modën për dekada me radhë.

Çdo pĂ«lhurĂ«, ngjyrĂ« dhe motiv dekorativ i veshur nga papĂ«t, priftĂ«rinjtĂ«, murgeshat dhe anĂ«tarĂ«t e tjerĂ« tĂ« klerit mbart njĂ« kuptim simbolik dhe njĂ« traditĂ« tĂ« gjatĂ« historike. Mbi tĂ« gjitha, ato krijojnĂ« njĂ« ndikim tĂ« fortĂ« vizual pĂ«rmes ngopjes sĂ« ngjyrave, madhĂ«shtisĂ« sĂ« siluetave dhe pasurisĂ« sĂ« materialeve. StilistĂ« si John Galliano, Dolce & Gabbana, Versace dhe madje edhe CristĂłbal Balenciaga nuk i kanĂ« shpĂ«tuar kĂ«tij ndikimi, duke u frymĂ«zuar, nĂ« mĂ«nyrĂ« mĂ« tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« ose mĂ« tĂ« tĂ«rthortĂ«, nga veshjet liturgjike./Harper’sBazzaar

The post Të gjitha herët kur moda deshi të vishej si Papa
 appeared first on Gazeta Si.

↗

Aplikimet për Marrëveshjen e Paqes Fiskale, afat deri më 5 qershor

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Administrata Tatimore ka njoftuar hapjen e procesit tĂ« aplikimit pĂ«r lidhjen e MarrĂ«veshjes sĂ« Paqes Fiskale pĂ«r vitin tatimor 2026.

Sipas njoftimit zyrtar, aplikimet mund tĂ« kryhen online nĂ« sistemin “e-filing” nga data 15 maj deri mĂ« 5 qershor 2026. TĂ« drejtĂ«n pĂ«r tĂ« aplikuar e kanĂ« tatimpaguesit subjekt tĂ« Tatimit mbi tĂ« Ardhurat e Korporatave dhe Tatimit mbi tĂ« Ardhurat Personale nga Biznesi, tĂ« cilĂ«t ushtrojnĂ« aktivitet ekonomik nĂ« ShqipĂ«ri dhe kanĂ« realizuar tĂ« ardhura bruto mbi 14 milionĂ« lekĂ« gjatĂ« vitit tatimor paraardhĂ«s.

Administrata Tatimore sqaron se aplikuesit duhet të mos kenë detyrime tatimore të papaguara apo të padeklaruara, të mos jenë në proces ankimi administrativ apo hetimi nga organet tatimore dhe të mos jenë subjekt i procedimeve penale ose dënimeve të formës së prerë për mashtrim tatimor, pastrim parash apo fshehje të ardhurash. Gjithashtu, nga kjo skemë përjashtohen subjektet që realizojnë projekte koncesionare.

KĂ«rkesa paraqitet nĂ« rubrikĂ«n â€œĂ‡Ă«shtjet e mia” nĂ« sistemin “e-filing”, shoqĂ«ruar me dokumentacionin pĂ«rkatĂ«s, ku pĂ«rfshihen vĂ«rtetime nga Prokuroria, dĂ«shmi penaliteti pĂ«r administratorĂ«t dhe pronarĂ«t pĂ«rfitues, dokumente qĂ« vĂ«rtetojnĂ« mungesĂ«n e ankimeve administrative, si dhe vetĂ«deklarime sipas kĂ«rkesave tĂ« ligjit.

Vendimmarrja pĂ«r pranimin ose refuzimin e aplikimit do t’u komunikohet tatimpaguesve brenda pesĂ« ditĂ«ve kalendarike nga verifikimi i dokumentacionit, por jo mĂ« vonĂ« se data 10 qershor 2026. NdĂ«rkohĂ«, dokumentacioni i nĂ«nshkruar pĂ«rfundimisht duhet tĂ« dorĂ«zohet pranĂ« drejtorive rajonale tatimore brenda datĂ«s 15 qershor.

Për subjektet që zgjedhin të rideklarojnë pasqyrat financiare për vite të mëparshme, afati për pagesën e detyrimeve dhe dorëzimin e dokumentacionit përkatës është caktuar data 30 qershor 2026.

Administrata Tatimore u bën thirrje të gjithë tatimpaguesve që plotësojnë kriteret ligjore të aplikojnë brenda afatit të përcaktuar, duke paralajmëruar se kërkesat e paraqitura pas datës 5 qershor nuk do të merren në shqyrtim.

The post Aplikimet për Marrëveshjen e Paqes Fiskale, afat deri më 5 qershor appeared first on Gazeta Si.

↗

ILDKP referoi 16 zyrtarĂ« nĂ« prokurori, gati sistemi ‘Red Flags’ pĂ«r fshehjen e pasurisĂ« dhe konfliktin e interesit

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Inspektorati i LartĂ« i Deklarimit dhe Kontrollit tĂ« Pasurive po ngre njĂ« sistem tĂ« ri kontrolli tĂ« zyrtarĂ«ve, tĂ« njohur si “red flags”, pra “flamur tĂ« kuq” pĂ«r shkelje tĂ« dyshuara.

Sistemi “Red Flags” bazohet nĂ« identifikimin e treguesve qĂ« mund tĂ« sinjalizojnĂ« parregullsi nĂ« deklarimet e pasurisĂ«. KĂ«ta tregues mund tĂ« pĂ«rfshijnĂ« rritje tĂ« menjĂ«hershme tĂ« pasurisĂ« qĂ« nuk justifikohet me tĂ« ardhurat e deklaruara, shlyerje kredish pa burime tĂ« qarta financiare, transaksione tĂ« shumta nĂ« cash, mospĂ«rputhje mes deklarimeve dhe tĂ« dhĂ«nave nga institucione tĂ« tjera publike apo lĂ«vizje pasurish te persona tĂ« lidhur.

Gjatë vitit 2025, ILDKPKI administroi 4.486 deklarata pasurie dhe interesash private dhe kaloi në kontroll të plotë 655 subjekte deklaruese, përfshirë deputetë, kryetarë bashkish, prokurorë, drejtues institucionesh publike dhe zyrtarë të nivelit të lartë.

Si rezultat i verifikimeve, institucioni referoi 16 raste pranë organeve ligjzbatuese, ndërsa vendosi dhjetëra masa administrative për shkelje të legjislacionit. Konkretisht, u aplikuan 34 gjoba për mosdorëzim ose dorëzim me vonesë të deklaratave, 15 gjoba për shkelje të rregullave të konfliktit të interesit dhe 33 gjoba për deklarime të pasakta ose të paplota të interesave private.

 Sipas raportit, treguesit e kontrollit dhe sanksioneve pĂ«r vitin 2025 klasifikohen nĂ« nivel “tĂ« lartĂ«â€ sipas standardeve tĂ« OECD, duke reflektuar njĂ« intensifikim tĂ« mekanizmave tĂ« monitorimit dhe ndĂ«shkimit administrativ.

The post ILDKP referoi 16 zyrtarĂ« nĂ« prokurori, gati sistemi ‘Red Flags’ pĂ«r fshehjen e pasurisĂ« dhe konfliktin e interesit appeared first on Gazeta Si.

↗

BERZH: Rritja ekonomike e Shqipërisë do të ngadalësohet

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Banka Europiane pĂ«r RindĂ«rtim dhe Zhvillim (BERZH) ka rishikuar lehtĂ« nĂ« ulje parashikimin pĂ«r rritjen ekonomike tĂ« ShqipĂ«risĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« vit. Sipas raportit tĂ« qershorit, ekonomia shqiptare pritet tĂ« rritet me 3.4%, njĂ« reduktim prej 0.1 pikĂ« pĂ«rqindje krahasuar me vlerĂ«simin e muajit shkurt.

Në raport, BERZH thekson se Shqipëria mbetet një ekonomi e ndjeshme ndaj çmimeve të ushqimeve dhe energjisë, të cilat zënë një peshë të konsiderueshme në shportën e konsumit. Në veçanti, ushqimet përbëjnë rreth 40% të shpenzimeve të familjeve, duke e bërë ekonominë të ekspozuar ndaj presioneve inflacioniste. Megjithatë, institucioni vëren se zhvlerësimi i euros ka ndikuar pozitivisht në stabilizimin e disa çmimeve.

Sipas BERZH, Shqipëria mund të përfitojë gjithashtu nga ndryshimet në flukset turistike të shkaktuara nga konflikti në Lindjen e Mesme, pasi turistët mund të zhvendosen drejt destinacioneve më të sigurta në rajon.

Në analizën e saj më të gjerë, BERZH vëren se rritja ekonomike në Shqipëri u ngadalësua nga 4% në vitin 2024 në 3.8% në vitin 2025. Sektorët kryesorë që kanë mbështetur rritjen kanë qenë administrata publike, pasuritë e paluajtshme, teknologjia e informacionit dhe komunikimit (ICT) dhe ndërtimi. Ndërkohë, industria dhe bujqësia kanë shënuar tkurrje, të ndikuara nga forcimi i lekut, kërkesa e dobët e jashtme dhe rritja e pagave, faktorë që kanë ulur konkurrueshmërinë.

Nga ana e kërkesës, ekonomia është mbështetur nga konsumi qeveritar dhe eksportet e shërbimeve, ndërsa eksportet e mallrave kanë rënë. Deficiti i llogarisë korrente është ngushtuar në 0.7% të PBB-së, i ndikuar kryesisht nga performanca e fortë e turizmit dhe remitancave. Investimet e huaja direkte kanë mbetur të qëndrueshme dhe të përqendruara kryesisht në pasuri të paluajtshme dhe sektorin financiar.

Turizmi ka vijuar të performojë mirë edhe në fillim të vitit 2026, ndërsa konsumi familjar është mbështetur nga rritja e pagës minimale. Inflacioni, i cili në mars 2026 ishte 2.6%, mbetet brenda objektivit të Bankës së Shqipërisë. Efektet e rritjes së çmimeve të karburanteve janë zbutur pjesërisht përmes masave fiskale si ulja e akcizave dhe vendosja e tavaneve të çmimeve.

Norma bazë e interesit ka mbetur e pandryshuar që nga mesi i vitit 2025, në nivelin 2.5%. Ndërkohë, deficiti fiskal u rrit në 1.8% të PBB-së në vitin 2025, por mbeti nën pritshmëritë, ndërsa borxhi publik u ul në 53% të PBB-së në fund të vitit.

Për vitet në vijim, BERZH parashikon rritje ekonomike prej 3.4% në 2026 dhe 3.5% në 2027, të mbështetur nga investimet dhe reformat në kuadër të procesit të integrimit në Bashkimin Europian. Megjithatë, raporti paralajmëron se rreziqet mbeten të pranishme, përfshirë presionet mbi konkurrueshmërinë, ndryshimet klimatike dhe luhatjet e çmimeve të energjisë të lidhura me tensionet gjeopolitike.

BERZH parashikon që rritja ekonomike në Ballkanin Perëndimor të përmirësohet gradualisht në vitet në vijim, nga 2.6% në vitin 2025 në 2.9% në 2026 dhe 3.5% në 2027, e mbështetur nga investimet, eksportet dhe rimëkëmbja e kërkesës së jashtme, por thekson se rreziqet mbeten të larta për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme, i cili mund të rrisë çmimet e energjisë dhe ushqimeve dhe të ndikojë negativisht në rritjen ekonomike.

The post BERZH: Rritja ekonomike e Shqipërisë do të ngadalësohet appeared first on Gazeta Si.

↗

Kredi me interes minimal pĂ«r bizneset, nga 1 korriku nis programi ‘Dyfisho ndĂ«rmarrjen tĂ«nde’

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Pas mbledhjes sĂ« qeverisĂ«, ministrja e Ekonomisë Delina Ibrahimaj deklaroi pĂ«r mediat se mĂ« 1 korrik nis programi “Dyfisho ndĂ«rmarrjen tĂ«nde”, dedikuar bizneseve vendase.

“Bizneset do financohen me normĂ« interesi nga 2 deri nĂ« 3%. Bizneset tĂ« informohen mbi potencialet qĂ« kanĂ« programet, qĂ« tĂ« rrisim produktivitetin, qĂ« tĂ« rrisim eksportet dhe me qĂ«llim aksesi nĂ« tregun europian. Qeveria do tĂ« vijojĂ« tĂ« mbĂ«shtesĂ« bizneset. Ne rishikuam StrategjinĂ« KombĂ«tare tĂ« PunĂ«simit, qĂ« tĂ« zgjerojmĂ« aktivitetin e garancisĂ« rinore, qĂ« iu dedikohet tĂ« rinjve dhe tĂ« rejave, qĂ« duan tĂ« punĂ«sohen. NĂ«se nuk kanĂ« njĂ« aftĂ«si, kanĂ« mundĂ«si qĂ« tĂ« aftĂ«sohen.

Programi Hospitality Albania Ă«shtĂ« program, qĂ« parashikon menaxhimin e StrukturĂ«s Qeveritareve nĂ« VlorĂ« dhe nĂ« VelipojĂ«. QĂ«llimi i programit Ă«shtĂ« qĂ« asetet shtetĂ«rore tĂ« rikualifikohen dhe tĂ« shfrytĂ«zohen me qĂ«llim fitimi, nĂ« bashkĂ«punim me privatin. Prona shtetĂ«rore nĂ« asnjĂ« rast nuk i transferohet privatit”, tha Ibrahimaj.

Ministrja foli edhe për çmimin e naftës dhe kritikat ndaj Bordit të Transparencës.

“Bordi i TransparencĂ«s nuk ka shĂ«rbyer vetĂ«m tani, por edhe gjatĂ« 2022, kur çmimet e energjisĂ« u rritĂ«n ndjeshĂ«m. ËshtĂ« njĂ« mekanizĂ«m, qĂ« ne si politikĂ« nuk e pĂ«rdorim, sepse kemi zgjedhur tĂ« jemi njĂ« ekonomi e hapur, por nĂ« disa situata, kemi zgjedhur tĂ« mbrojmĂ« interesin publik. Kur publikohen çmimet, ka njĂ« formulĂ«, e cila lejon kompanitĂ« qĂ« tĂ« kenĂ« njĂ« fitim, qoftĂ« dhe tĂ« vogĂ«l dhe qĂ« qytetarĂ«t tĂ« mos rĂ«ndohen shumĂ«. Ne shpresojmĂ« qĂ« kriza nĂ« Lindjen e Mesme tĂ« mbarojĂ« sa mĂ« parĂ«â€, tha ministrja.

Më tej, ministri për Infrastrukturën dhe Energjinë Enea Karakaçi njoftoi se qeveria ka miratuar një projektligj të ri, që do rregullojë sektorin e energjisë elektrike.

“Kemi miratuar njĂ« projektligj shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r sektorin e energjisĂ« elektrike, qĂ« do bĂ«jĂ« tĂ« mundur rregullim e sektorit tĂ« energjisĂ« elektrike. Ligji i mĂ«parshĂ«m ishte i vitit 2015 qĂ« bĂ«ri transformimin e sektorit dhe iu pĂ«rgjigj sfiudave tĂ« kohĂ«s. Kishte ardhur koha pĂ«r njĂ« projektligj tĂ« ri”, tha Karakaçi.

Ky projektligj i ri sipas ministrit, qĂ« pritet tĂ« futet shumĂ« shpejt edhe nĂ« agjendĂ«n e Parlamentit, “e fut ShqipĂ«rinĂ« nĂ« njĂ« koncept tĂ« ri”. Ai shprehet se ky rregullim nĂ« ligj vjen si njĂ« moment shumĂ« domethĂ«nĂ«s pĂ«r etapĂ«n ku ndodhet sot ShqipĂ«ria sa i takon procesit tĂ« integrimit.

Karakaçi theksoi se projektligji i ri e ka kaluar fazën e konsultimeve me grupet e interesit, shqetësimet dhe sugjerimet e të cilëve janë dëgjuar dhe marrë parasysh.

“Elementi i dytĂ« qĂ« dua tĂ« theksoj Ă«shtĂ« ai i integrimit europian. Ishte detyrim i ShqipĂ«risĂ« nĂ« kuadĂ«r tĂ« integrimit Europian dhe Planit tĂ« Rritjes, njĂ« nismĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme ku ShqipĂ«ria do marrĂ« fonde nga BE.”, shton ministri.

Po ashtu, ministri njoftoi edhe një tjetër nismë që sipas tij përsëri lidhet me ndryshimet dhe transformimet e sektorit të energjisë elektrike.

Fjala është për ndërtimin e një impianti të ri energjie fotovoltatike me kapacitet 96 megavat.

Ministri foli edhe për Aeroportin e Vlorës, duke thënë se është lënë një afat 30-ditor që të zgjidhet mosmarrëveshja.

“Jemi ofruar qĂ« tĂ« negociojmĂ« edhe ne si qeveri. Aeroporti ka ecur mirĂ« sa i pĂ«rket avancimit tĂ« punimeve. Do tĂ« marrim masat qĂ« tĂ« pĂ«rfundojĂ« sa mĂ« shpejt sipas afateve qĂ« vetĂ« kompanitĂ« kanĂ« vendosur. Çdo ditĂ« vonesĂ« ka penalitete dhe kemi lĂ«shuar faturat e para tĂ« penaliteteve”, tha Karakaçi.

The post Kredi me interes minimal pĂ«r bizneset, nga 1 korriku nis programi ‘Dyfisho ndĂ«rmarrjen tĂ«nde’ appeared first on Gazeta Si.

↗

OECD paralajmëron ngadalësim të ekonomisë globale dhe recesion nëse lufta në Lindjen e Mesme vazhdon

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Ekonomia globale pritet të ngadalësohet ndjeshëm gjatë këtij viti për shkak të rritjes së kostove të energjisë, të cilat po dobësojnë konsumin dhe investimet e bizneseve. Megjithatë, situata mund të përkeqësohet shumë më tepër nëse konflikti në Lindjen e Mesme zgjatet deri në vitin 2027, paralajmëroi Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD).

Në raportin e saj tremujor për ekonominë botërore, organizata me seli në Paris vlerëson se prodhimi global do të rritet me 2.8% gjatë vitit 2026, me kusht që prodhimi i energjisë në Gjirin Persik të fillojë të rikuperohet brenda këtij muaji dhe trafiku detar në Ngushticën e Hormuzit të rikthehet në normalitet. Kjo do të përfaqësonte një ngadalësim të ndjeshëm krahasuar me rritjen prej 3.4% të regjistruar vitin e kaluar.

Megjithatë, një marrëveshje paqeje mbetet ende larg. SHBA-ja dhe Irani shkëmbyen sulme të ashpra të martën në një nga përshkallëzimet më intensive të muajve të fundit, ndërsa përpjekjet diplomatike kanë ngecur.

OECD paralajmëron se nëse ndërprerjet në prodhimin e energjisë dhe transportin detar zgjasin edhe gjatë vitit të ardhshëm, rritja ekonomike globale mund të bjerë në 2.1% në vitin 2026 dhe vetëm 1.8% në vitin 2027.

Nëse ky skenar realizohet, viti 2027 do të ishte një nga vitet me rritjen më të dobët ekonomike të këtij shekulli, me përjashtim të vitit 2020 gjatë pandemisë së Covid-19 dhe vitit 2009 gjatë krizës financiare globale.

Stefano Scarpetta, kryeekonomisti i OECD-së, tha se një skenar kaq negativ nuk konsiderohet më i mundshmi, por ai ilustron qartë koston që mund të ketë për ekonominë botërore një konflikt i zgjatur.

“Ky do tĂ« ishte njĂ« goditje shumĂ« e rĂ«ndĂ« dhe me pasoja afatgjata. ShpresojmĂ« qĂ« tĂ« mos ndodhĂ«, por kohĂ«zgjatja e konfliktit ka rĂ«ndĂ«si vendimtare pĂ«r pasojat ekonomike dhe sociale”, tha ai.

Azia do të goditej më fort

Sipas OECD-së, në rastin e një konflikti të zgjatur, vendet aziatike do të jenë ndër më të prekurat. Pjesa më e madhe e naftës dhe gazit që kalon përmes Ngushticës së Hormuzit ka destinacion tregjet aziatike.

Vende si Japonia dhe Koreja e Jugut kanë arritur deri tani të kufizojnë dëmet falë rezervave të mëdha strategjike të naftës. Megjithatë, nëse bllokimi vazhdon për një periudhë të gjatë, ndikimi ekonomik do të bëhet shumë më i rëndë.

OECD thekson se pasojat nuk do të kufizohen vetëm në Azi.

“Inflacioni mĂ« i lartĂ«, mungesat e furnizimeve, kushtet mĂ« tĂ« shtrĂ«nguara financiare dhe rĂ«nia e besimit do tĂ« dobĂ«sojnĂ« ndjeshĂ«m rritjen ekonomike edhe nĂ« EvropĂ« dhe AmerikĂ«n e Veriut”, thuhet nĂ« raport.

Vendet e varfra përballë rrezikut më të madh

Sipas OECD-së, goditjen më të fortë mund ta marrin vendet në zhvillim që varen nga importet e energjisë dhe plehrat kimike të prodhuara në rajonin e Gjirit.

Scarpetta paralajmëron se këto ekonomi kanë rezerva të kufizuara energjie, kapacitete më të dobëta fiskale, monedha më të brishta dhe sisteme më të dobëta mbështetjeje sociale, duke i bërë shumë më të cenueshme ndaj krizës.

Organizata vlerëson se ngadalësimi ekonomik mund të jetë aq i fortë sa të shtyjë disa vende drejt recesionit.

SHBA, Eurozona dhe Kina

Në skenarin bazë, ku konflikti nuk zgjatet shumë, OECD pret që ekonomia amerikane të rritet me 2% këtë vit, duke tejkaluar Eurozonën me 0.8% dhe Japoninë me 0.6%.

Ndërkohë, parashikimi për Kinën është përmirësuar lehtë, me një rritje ekonomike prej 4.5%, krahasuar me 4.4% të parashikuar në mars.

Inteligjenca artificiale mund të përballet me goditje

OECD paralajmëron se një krizë e zgjatur energjetike mund të ndikojë edhe në zhvillimin e inteligjencës artificiale, një nga motorët kryesorë të rritjes ekonomike amerikane.

Energjia përbën rreth 60% të kostove operative të qendrave të të dhënave (data centers), ndërsa prodhimi i çipave gjysmëpërçues kërkon helium, ku rreth një e treta e furnizimit botëror vjen nga rajoni i Gjirit.

Rritja e kostove të energjisë në Azi do të ndikonte gjithashtu prodhimin e pajisjeve thelbësore për teknologjitë e inteligjencës artificiale.

OECD vlerëson se, nëse konflikti mbetet afatshkurtër, shumica e bankave qendrore nuk do të kenë nevojë të rrisin normat bazë të interesit.

Inflacioni në ekonomitë e G20 pritet të arrijë në 4% gjatë këtij viti, nga 3.4% në vitin 2025, përpara se të bjerë në 3.1% vitin e ardhshëm. Por nëse konflikti zgjatet, inflacioni mund të arrijë në 4.4% këtë vit dhe 4.7% në vitin 2027. Në këtë rast, bankat qendrore mund të detyrohen të rrisin normat e interesit me 0.5 deri në 0.75 pikë përqindjeje./WSJ

The post OECD paralajmëron ngadalësim të ekonomisë globale dhe recesion nëse lufta në Lindjen e Mesme vazhdon appeared first on Gazeta Si.

↗

Kriza energjetike nga lufta nĂ« Iran – ShqipĂ«ria mes vendeve mĂ« tĂ« mbrojtura, Kosova ndĂ«r mĂ« tĂ« ekspozuarat

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Lufta në Iran, e nisur nga Izraeli dhe SHBA më 28 shkurt 2026, po shndërrohet në një krizë me pasoja të gjera për sigurinë, energjinë dhe ekonominë e Europës Qendrore, Lindore dhe Juglindore. Ndërsa përplasjet ushtarake zhvillohen larg Ballkanit, rritja e çmimeve të energjisë dhe pasiguritë në tregjet ndërkombëtare mund të ndikojnë drejtpërdrejt edhe në ekonomitë e rajonit, analizon Instituti i Vjenës për Studime Ekonomike.

Sulmet ndaj objekteve energjetike në Gjirin Persik dhe bllokimi pothuajse i plotë i Ngushticës së Hormuzit kanë shtyrë lart çmimet globale të naftës dhe gazit. Sipas analizës, vendet që varen më shumë nga importet energjetike janë më të rrezikuara nga pasojat ekonomike të konfliktit.

Në këtë panoramë, Shqipëria renditet mes vendeve më pak të ekspozuara në rajon. Gjatë periudhës 2006-2025, varësia e saj nga importet e produkteve minerale dhe hidrokarbureve ka qenë rreth 2% e Prodhimit të Brendshëm Bruto, një nga nivelet më të ulëta në Europën Qendrore, Lindore dhe Juglindore. Në të njëjtin grup bëjnë pjesë edhe Estonia dhe Rumania.

Ndryshe paraqitet situata në Kosovë, e cila renditet ndër ekonomitë më të varura nga importet energjetike. Sipas studimit, deficiti tregtar në produktet minerale arrin mesatarisht rreth 8% të PBB-së, duke e vendosur Kosovën pas Moldavisë dhe ndër vendet më të prekshme ndaj luhatjeve të çmimeve ndërkombëtare të energjisë.

Analiza thekson se, në rast të një konflikti të zgjatur në Lindjen e Mesme, ekonomitë me varësi të lartë nga importet e energjisë do të përballen me presione më të forta inflacioniste, kosto më të larta për bizneset dhe përkeqësim të balancave tregtare.

Pas Kosovës, ndër vendet më të ekspozuara renditen Moldavia me rreth 11% të PBB-së, si dhe Ukraina, Maqedonia e Veriut dhe Bullgaria me afërsisht 7%. Në anën tjetër, Shqipëria, Rumania dhe Estonia mbeten ekonomitë me ekspozimin më të ulët ndaj importeve të produkteve minerale.

Studimi vëren gjithashtu se shumica e vendeve të rajonit kanë bërë përparim në uljen e varësisë energjetike gjatë dy dekadave të fundit. Performancat më të mira janë regjistruar në Slloveni, Rumani, Serbi, Ukrainë dhe Moldavi, të cilat kanë reduktuar ndjeshëm varësinë nga importet e hidrokarbureve.

Megjithatë, autorët paralajmërojnë se lufta në Iran po shton një tjetër goditje të madhe për rajonin, në një kohë kur ekonomitë europiane ende po përballen me pasojat e luftës në Ukrainë dhe sfidat e sigurisë energjetike.

The post Kriza energjetike nga lufta nĂ« Iran – ShqipĂ«ria mes vendeve mĂ« tĂ« mbrojtura, Kosova ndĂ«r mĂ« tĂ« ekspozuarat appeared first on Gazeta Si.

↗

FMN tek Banka e Shqipërisë: Inflacioni, kërkon monitorim të vazhdueshëm

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- NjĂ« mision i Fondit Monetar NdĂ«rkombĂ«tar (FMN), i kryesuar nga Diego Cerdeiro, zhvilloi njĂ« vizitĂ« nĂ« ShqipĂ«ri nga 28 maji deri mĂ« 2 qershor, ku zhvilloi takime me drejtuesit e BankĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ« dhe Guvernatorin Gent Sejko.

Gjatë takimeve u diskutuan zhvillimet ekonomike, politika monetare dhe stabiliteti financiar i vendit.

Guvernatori Sejko deklaroi se ekonomia shqiptare ka vijuar të rritet, duke sjellë më shumë punësim dhe paga më të larta. Sipas tij, janë përmirësuar edhe tregues të rëndësishëm si inflacioni, borxhi publik, kreditë me probleme dhe gjendja financiare e sektorit bankar.

FMN vlerësoi se ekonomia shqiptare po tregon qëndrueshmëri, e mbështetur nga rritja ekonomike, tregu i punës dhe kushtet e favorshme financiare. Megjithatë, institucioni paralajmëroi se mbeten rreziqe që lidhen me zhvillimet ndërkombëtare dhe tensionet gjeopolitike.

Sa i takon inflacionit, FMN theksoi se ai është ndikuar nga rritja e çmimeve të energjisë dhe se pritjet inflacioniste duhet të monitorohen me kujdes. Misioni vlerësoi si të përshtatshme politikën monetare të ndjekur nga Banka e Shqipërisë.

Në lidhje me kursin e këmbimit, FMN konfirmoi se forcimi i lekut lidhet me përmirësimet strukturore të ekonomisë dhe mbështeti ruajtjen e regjimit të lirë të kursit të këmbimit.

Për sistemin bankar, FMN vlerësoi se bankat shqiptare paraqiten të qëndrueshme, me kapitalizim dhe likuiditet të lartë, cilësi të mirë të portofolit të kredive dhe rezultate pozitive financiare.

Gjatë vizitës u diskutuan edhe sfidat afatgjata të ekonomisë shqiptare, si zhvillimet demografike, produktiviteti dhe procesi i integrimit në Bashkimin Europian. FMN dhe Banka e Shqipërisë riafirmuan bashkëpunimin e tyre për ruajtjen e stabilitetit ekonomik dhe financiar të vendit.

The post FMN tek Banka e Shqipërisë: Inflacioni, kërkon monitorim të vazhdueshëm appeared first on Gazeta Si.

↗

Vendimi i Bordit: Nafta do të shitet me 191 lekë/litër

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Bordi i TransparencĂ«s ka vendosur tĂ« rrisĂ« me 6 lekĂ« çmimin e naftĂ«s, duke vendosur tregtimin e lĂ«ndĂ«s me 191 lekĂ« pĂ«r litĂ«r. PĂ«r shumicĂ«n, çmimi shkon nĂ« 179 lekĂ«.

Benzina është rritur me 3 lekë dhe do të shitet me 176 lekë/litër, ndërsa me shumicë jo më shumë se 164 lekë/litër.

Çmimet e caktuara nga Bordi do tĂ« hynĂ« nĂ« fuqi sot datĂ« 2 ora 15.00 dhe do tĂ« jenĂ« tĂ« vlefshme deri nĂ« mbledhjen e ardhshme tĂ« bordit ku do tĂ« pasqyrohen ndryshimet e çmimeve tĂ« shitjes.

Në rast të shkeljeve të konstatuara nga operatorë të ndryshëm do të vendoset pezullimi i aktivitetit.

The post Vendimi i Bordit: Nafta do të shitet me 191 lekë/litër appeared first on Gazeta Si.

↗

ShqipĂ«ria po plaket dhe po tkurret, nĂ« njĂ« vit ‘humbi’ mbi 27 mijĂ« banorĂ«

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Shifrat e reja nga INSTAT tregojnĂ« se skenari mĂ« pesimist i popullsisĂ« sĂ« ShqipĂ«risĂ« po realizohet.

Në një vit, popullsia e Shqipërisë është tkurrur me 1.2%, duke u ulur në 2.3 mln banorë.

Rënia e popullsisë është ndikuar kryesisht nga emigracioni, i cili edhe gjatë vitit 2025 mbeti negativ. Migracioni neto rezultoi në minus 28.531 persona, ndërsa shtesa natyrore e popullsisë ishte pozitive me 1.147 persona, pasi numri i lindjeve tejkaloi atë të vdekjeve.

Gjatë vitit 2025 u regjistruan 22.541 lindje dhe 21.394 vdekje. Ndërkohë, raporti gjinor në lindje mbeti pothuajse i pandryshuar, me 107.9 djem për çdo 100 vajza të lindura.

Të dhënat tregojnë se vetëm qarku i Tiranës ka shënuar rritje të popullsisë, me 0.7% më shumë banorë krahasuar me vitin 2025. Në krahun tjetër, rënia më e fortë është regjistruar në Kukës, me 2.59%, dhe në Shkodër, me 2.56%.

Tirana vazhdon të përqendrojë pjesën më të madhe të popullsisë së vendit. Më 1 janar 2026, kryeqyteti përbënte 32.8% të popullsisë totale, duke mbetur qarku më i populluar i Shqipërisë. Pas tij renditen Fieri me 9.7%, Elbasani me 9.5% dhe Durrësi me 9.4% të popullsisë.

Një tjetër statistikë ogurzezë është rritja e moshës mediane në vend, që tregon se popullsia dominuese është në plakje. Mosha mediane është rritur nga 44.3 në 45 vjeç, ndërsa raporti i varësisë së të moshuarve është rritur nga 33.3% në 35.7%.

Po ashtu, raporti i varësisë së përgjithshme, që mat numrin e personave në moshë joaktive për çdo 100 persona në moshë pune, është rritur nga 57.1% në 59.4%, duke sinjalizuar një barrë në rritje për tregun e punës dhe sistemet e mbrojtjes sociale.

The post ShqipĂ«ria po plaket dhe po tkurret, nĂ« njĂ« vit ‘humbi’ mbi 27 mijĂ« banorĂ« appeared first on Gazeta Si.

↗

Ndryshimet në Kodin Rrugor për mjetet elektrike, Komisioni i Jashtëm rrëzon propozimet e opozitës

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Komisioni pĂ«r EuropĂ«n dhe PunĂ«t e Jashtme rrĂ«zoi sot propozimin e deputetit tĂ« PartisĂ« Demokratike, Kliti Hoti, pĂ«r disa ndryshime nĂ« Kodin Rrugor.

Hoti u shpreh se qëllimi i këtij pr/ligji është që të nxisë përdorimin e mjeteve elektrike. Ai propozoi pajisjen e mjeteve me targa të veçanta identifikuese dhe përjashtimi ose reduktimin e detyrimeve financiare dhe administrative për një periudhë 5-vjeçare nga data e regjistrimit të parë.

Gjatë mbledhjes, zv/ministri i Brendshëm, Xhemal Qefalia vlerësoi nismën e deputetit Hoti, por bëri të ditur se institucioni ka përgatitur një draft të ri për ndërhyrje në Kodin Rrugor.

Qefalia theksoi se, propozimet e deputetit mund të shqyrtohen në kuadër të paketës së re të ndryshimeve që po hartohet nga grupet e ekspertëve, me synimin për të ndërtuar një kod rrugor bashkëkohor dhe më funksional.

Relatori i çështjes në komision, deputeti Ervin Hoxha, vlerësoi nismën si një hap pozitiv për lehtësimin e përdorimit të mjeteve elektrike dhe për nxitjen e politikave fiskale mbështetëse në këtë sektor.

Ai theksoi gjithashtu nevojën për harmonizimin e legjislacionit shqiptar me atë të Bashkimi Evropian, duke shtuar se projektligji në fjalë nuk synon drejtpërdrejt përafrimin me acquis communautaire, por trajton çështje specifike të kuadrit kombëtar rrugor.

Komisioni vendosi me 3 vota pro, asnjë dhe 7 abstenime të mos miratojë këtë propozim.

Komisioni gjithashtu shqyrtoi edhe propozimin e deputetit tĂ« partisĂ« “MundĂ«sia”, Erald Kapri pĂ«r disa ndryshime nĂ« Kodin Rrugor.

Deputeti Kapri kundërshtoi urdhrin e ministrit të Brendshëm për ndalimin e qarkullimit të përkohshëm të motomjeteve elektrike.

Kapri u shpreh që në pr/ligjin që ka propozuar monopatinat të konsiderohen si biçikleta dhe të qarkullojnë në korsitë e biçikletave. Nën moshën 14 vjeç të jenë të ndaluara të përdoren. Nga mosha 14-18 vjeç të jetë e detyruar kaska mbrojtëse dhe shpejtësia deri në 25 kilometra në orë.

Zv/ministri i brendshëm, Xhemal qefalia vlerësoi nismën e deputetit Kapri, por u shpreh se qeveria është e interesuar për shëndetin e qytetarëve, teksa përmendi numrin e lartë të aksidenteve.

Relatori i çështjes në komision, deputeti Ervin Hoxha, theksoi se ndalimi i këtyre mjeteve parandalon aksidentet. Ai u shpreh se duhet pritur nisma e Ministrisë së Brendshme për ndërhyrjet në Kodin Rrugor.

Komisioni rrëzoi me 2 vota pro, 7 kundër dhe asnjë abstenim projektligjin.

The post Ndryshimet në Kodin Rrugor për mjetet elektrike, Komisioni i Jashtëm rrëzon propozimet e opozitës appeared first on Gazeta Si.

↗

Rritja e pagave dhe bonusi i pensionistëve, një faturë shtesë miliarda euroshe për shtetin

✇Gazeta Si
By: Gisela Troplini

Nga Gazeta ‘Si’- Rritja e pagĂ«s minimale nĂ« 50 mijĂ« lekĂ« nĂ« muaj do t’i kushtojĂ« buxhetit tĂ« shtetit rreth 7 miliardĂ« lekĂ« mĂ« shumĂ« sesa ishte parashikuar fillimisht pĂ«r vitin 2026.

Sipas një raporti të Ministrisë së Financave mbi devijancat mes Buxhetit 2026 dhe Kuadrit Makroekonomik e Fiskal 2026-2028, rritja e shpenzimeve për personelin arrin në 7 miliardë lekë, ose 0.25% të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Ky fond lidhet kryesisht me rritjen e pagës minimale nga 40 mijë në 50 mijë lekë, si dhe me indeksimin e pagave në administratën publike.

Megjithatë, dokumenti zyrtar tregon se devijanca më e madhe në shpenzimet e shtetit nuk vjen nga pagat, por nga fondet speciale. Ky zë rezulton 11.7 miliardë lekë, ose 0.42% e PBB-së, më i lartë se parashikimi fillestar, duke përbërë ndikimin më të madh fiskal në Buxhetin 2026.

Pjesa më e madhe e kësaj rritjeje lidhet me bonusin e pensionistëve, për të cilin janë parashikuar 6.2 miliardë lekë shtesë. Sipas raportit, fondi reflekton politikën e reformës së pensioneve dhe objektivin për rritjen e pensionit minimal në nivelin e 200 eurove, një masë që nuk ishte përfshirë në Kuadrin Makroekonomik dhe Fiskal të miratuar në janar 2025.

Një tjetër zë me ndikim të konsiderueshëm janë shpenzimet për sigurimet shëndetësore, të cilat rriten me 3.88 miliardë lekë. Shtesa lidhet me indeksimin e pagave, njësimin e vjetërsisë në punë të mjekëve dhe infermierëve me administratën publike, si dhe me financimin shtesë të sistemit spitalor, përfshirë shërbimin e ri të trombektomisë.

Ndërkohë, skema e sigurimeve shoqërore përfiton 1.2 miliardë lekë më shumë, si rezultat i efektit që sjell rritja e pagës minimale në kontributet shoqërore dhe zgjerimi i bazës së kontribuuesve.

Sipas Ministrisë së Financave, financimi i këtyre devijancave mbështetet në hapësirën fiskale të krijuar nga rritja e pritshme ekonomike dhe zgjerimi i të ardhurave buxhetore. Megjithatë, fondet speciale mbeten zëri që ushtron presionin më të madh mbi strukturën e shpenzimeve të Buxhetit 2026.

The post Rritja e pagave dhe bonusi i pensionistëve, një faturë shtesë miliarda euroshe për shtetin appeared first on Gazeta Si.

❌