❌

Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Yesterday — 5 June 2026Ekonomi

Trium Communications i bashkohet IPREX, Rrjetit Kryesor të Agjencive të Pavarura të Komunikimit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 16:09

Trium Communications, një nga agjencitë kryesore të komunikimit në Shqipëri, i është bashkuar IPREX, një rrjeti global të agjencive të pavarura të komunikimit dhe PR, duke u bërë kështu partneri ekskluziv i IPREX në Shqipëri.

IPREX, i cili u krijua më shumë se 40 vjet më parë, bashkon më shumë se 1100 profesionistë të komunikimit nga mbi 100 tregje globale, duke u mundësuar kështu agjencive anëtare të saj të bashkëpunojnë, të ndajnë ekspertizën dhe të ofrojnë zgjidhje komunikimi në nivel ndërkombëtar.

PĂ«r Trium Communications, ky emĂ«rim shĂ«non njĂ« moment tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m: agjencia pĂ«rfiton nga aftĂ«sia e saj dukshĂ«m e pĂ«rmirĂ«suar si pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur kompanitĂ« shqiptare me ambicie ndĂ«rkombĂ«tare, ashtu edhe pĂ«r t’u ofruar organizatave globale qasje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« nĂ« ekspertizĂ«n lokale nĂ« ShqipĂ«ri dhe nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor.

“Bashkimi me IPREX Ă«shtĂ« njĂ« arritje e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r Trium Communications dhe njĂ« dĂ«shmi e cilĂ«sisĂ« sĂ« punĂ«s, profesionalizmit dhe ekspertizĂ«s qĂ« ekipi ynĂ« u sjell klientĂ«ve çdo ditĂ«â€, tha Adrian Bunguri, Themelues dhe Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i Trium Communications. “NdĂ«rsa bizneset operojnĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« pĂ«rtej kufijve, klientĂ«t tanĂ« kĂ«rkojnĂ« si njohuri lokale ashtu edhe shtrirje ndĂ«rkombĂ«tare. PĂ«rmes IPREX, ne tani mund t’i lidhim ata me partnerĂ« tĂ« besuar komunikimi nĂ« mĂ« shumĂ« se 100 tregje nĂ« mbarĂ« botĂ«n, duke vazhduar tĂ« ofrojmĂ« shĂ«rbimin e personalizuar dhe mbĂ«shtetjen strategjike qĂ« identifikojnĂ« agjencinĂ« tonĂ«.”

Anëtarësimi në IPREX jepet vetëm me ftesë, pas një procesi rigoroz verifikimi, i projektuar për të siguruar që agjencitë anëtare përmbushin standardet e larta të IPREX në lidhje me përsosmërinë profesionale, shërbimin ndaj klientit dhe integritetin e biznesit. Ky rrjet njihet globalisht për suksesin e tij në zhvillimin e bashkëpunimit midis agjencive të pavarura dhe ndihmën e klientëve për të ekzekutuar programe komunikimi shumë-tregjesh me rëndësi lokale dhe qëndrueshmëri globale.

“Duke pasur parasysh nivelin aktual tĂ« pasigurisĂ« ekonomike, ndryshimit politik dhe zhvillimit tĂ« tejskajshĂ«m tĂ« inteligjencĂ«s artificiale, klientĂ«t kanĂ« nevojĂ«, mĂ« shumĂ« se kurrĂ«, pĂ«r kĂ«shilltarĂ« tĂ« cilĂ«ve u besojnĂ« nĂ« terren; njerĂ«z me njohuri dhe marrĂ«dhĂ«nie tĂ« vĂ«rteta lokale, jo vetĂ«m njĂ« prani nĂ« njĂ« hartĂ«. KĂ«ta partnerĂ« tĂ« rinj zgjerojnĂ« jo vetĂ«m shtrirjen tonĂ«, por edhe diversitetin e njohurive dhe pĂ«rvojĂ«s sĂ« disponueshme nĂ« tĂ« gjithĂ« rrjetin”, tha Heidi Otway, Presidente Globale e IPREX.

Që nga themelimi i saj, Trium Communications ka ndërtuar një reputacion të fortë në komunikimet e korporatave, fushatat mediatike, çështjet publike, marrëdhëniet me median, komunikimet në kriza, komunikimet dixhitale dhe fushatat e integruara për klientë lokalë dhe ndërkombëtarë.

Si njĂ« partner i IPREX, Trium Communications do tĂ« fitojĂ« akses nĂ« njĂ« rrjet global profesionistĂ«sh tĂ« lartĂ« tĂ« komunikimit, ekspertizĂ« nĂ« industri, praktikat mĂ« tĂ« mira, programe trajnimi dhe mundĂ«si biznesi ndĂ«rkufitare, duke rezultuar nĂ« forcimin e mĂ«tejshĂ«m tĂ« aftĂ«sisĂ« sĂ« saj pĂ«r t’u ofruar klientĂ«ve zgjidhje komunikimi tĂ« nivelit botĂ«ror.

 

 

 

 

 

 

 

The post Trium Communications i bashkohet IPREX, Rrjetit Kryesor të Agjencive të Pavarura të Komunikimit appeared first on Revista Monitor.

Ibrahimaj: Investimi i “Lutech” konfirmon potencialin e ShqipĂ«risĂ« si qendĂ«r e inovacionit

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 14:45

Ministrja e EkonomisĂ« dhe Inovacionit, Delina Ibrahimaj, mori pjesĂ« nĂ« ceremoninĂ« e inaugurimit tĂ« selisĂ« sĂ« re tĂ« kompanisĂ« “Lutech” nĂ« ShqipĂ«ri, nĂ« prani tĂ« pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« kompanisĂ«, Ambasadorit tĂ« ItalisĂ« nĂ« ShqipĂ«ri dhe tĂ« ftuarve tĂ« tjerĂ«.

Gjatë fjalës së saj, ministrja Ibrahimaj vlerësoi investimin e Lutech si një dëshmi konkrete të transformimit që po kalon ekonomia shqiptare dhe të besimit në rritje që kompanitë ndërkombëtare po tregojnë ndaj potencialit të vendit.

“Vendimi i Lutech pĂ«r tĂ« zgjeruar praninĂ« e saj nĂ« ShqipĂ«ri dhe pĂ«r tĂ« investuar nĂ« fusha strategjike si Inteligjenca Artificiale, Analiza e tĂ« DhĂ«nave, Cloud Computing dhe Transformimi Digjital Ă«shtĂ« njĂ« votĂ« e fortĂ« besimi pĂ«r talentin shqiptar dhe pĂ«r perspektivĂ«n e ekonomisĂ« sonĂ«â€, u shpreh Ibrahimaj.

Ministrja theksoi se Shqipëria po tërheq gjithnjë e më shumë investime me vlerë të shtuar të lartë, të mbështetura mbi kapitalin njerëzor, aftësitë profesionale dhe potencialin e të rinjve shqiptarë.

Ajo vuri në dukje se mbi 250 profesionistë shqiptarë janë tashmë pjesë e Qendrës Globale të Kompetencës së Lutech në Tiranë, duke kontribuar në projekte komplekse dhe inovative për tregjet evropiane dhe globale.

“Zhvillimi i kapitalit njerĂ«zor mbetet njĂ« nga prioritetet tona kryesore. Investimet nĂ« arsimin profesional, aftĂ«sitĂ« digjitale dhe lidhjen mes universiteteve dhe tregut tĂ« punĂ«s janĂ« thelbĂ«sore pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« ekonomi konkurruese dhe tĂ« orientuar drejt inovacionit”, tha ministrja.

Duke vlerësuar fokusin e kompanisë në Inteligjencën Artificiale dhe teknologjitë e avancuara, Ibrahimaj theksoi se Shqipëria synon të jetë një pjesëmarrëse aktive në transformimin digjital global dhe se partneritete të tilla përshpejtojnë këtë proces.

Ministrja mirĂ«priti gjithashtu pĂ«rfshirjen e “Lutech” nĂ« ekosistemin e Durana Tech Park, duke e cilĂ«suar atĂ« si njĂ« hap tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r krijimin e njĂ« qendre rajonale tĂ« inovacionit, kĂ«rkimit dhe teknologjisĂ«.

Ibrahimaj nënvizoi se ky investim përfaqëson një kapitull të ri në marrëdhëniet ekonomike mes Shqipërisë dhe Italisë, të bazuar gjithnjë e më shumë te teknologjia, inovacioni dhe ekonomia digjitale.

“ShqipĂ«ria mbetet e hapur ndaj investimeve qĂ« sjellin dije, teknologji, punĂ«sim tĂ« kualifikuar dhe vlerĂ« afatgjatĂ«. Ambicia jonĂ« Ă«shtĂ« tĂ« ndĂ«rtojmĂ« njĂ« ekonomi moderne, inovative dhe plotĂ«sisht tĂ« integruar nĂ« hapĂ«sirĂ«n ekonomike evropiane”, pĂ«rfundoi ministrja Ibrahimaj.

Marco Alberti, Ambasador i ItalisĂ« nĂ« ShqipĂ«ri, deklaroi se “detyra e njĂ« ambasade Ă«shtĂ« tĂ« promovojĂ« mĂ« tĂ« mirĂ«n e vendit tĂ« saj jashtĂ« kufijve, pĂ«r tĂ« krijuar vlerĂ«. Kjo Ă«shtĂ« ajo qĂ« po bĂ«jmĂ«. Hapja e selisĂ« sĂ« re tĂ« Lutech nĂ« TiranĂ« Ă«shtĂ« njĂ« shenjĂ« e prekshme e partneritetit tĂ« ri strategjik mes ItalisĂ« dhe ShqipĂ«risĂ«. NjĂ« kompani nĂ« rritje tĂ« shpejtĂ«, nĂ« njĂ« sektor kyç pĂ«r zhvillimin e vendit”.

Giuseppe Di Franco, CEO i Grupit Lutech, than w fjalwn e tij se “hapja e selisĂ« sĂ« TiranĂ«s pĂ«rfaqĂ«son njĂ« hap tĂ« mĂ«tejshĂ«m nĂ« ndĂ«rtimin e Lutech si njĂ« aktor evropian nĂ« fushĂ«n e teknologjisĂ« digjitale dhe InteligjencĂ«s Artificiale. TĂ« rritesh nuk do tĂ« thotĂ« vetĂ«m tĂ« zgjerosh praninĂ« ndĂ«rkombĂ«tare, por mbi tĂ« gjitha tĂ« lidhĂ«sh talentet dhe kompetencat pĂ«r tĂ« krijuar vlerĂ« pĂ«r klientĂ«t tanĂ«. Me Global Competence Center synojmĂ« tĂ« forcojmĂ« njĂ« model qĂ« kombinon afĂ«rsinĂ« me tregjet dhe kapacitetin e ofrimit tĂ« shĂ«rbimeve nĂ« shkallĂ« globale”.

Gianluca Ciminata, CEO i Lutech Balkans dhe drejtues i Global Competence Center tĂ« Lutech, theksoi se “inaugurimi i selisĂ« sĂ« re nĂ« TiranĂ« pĂ«rfaqĂ«son njĂ« moment kyç nĂ« rrugĂ«timin tonĂ« tĂ« rritjes ndĂ«rkombĂ«tare. PĂ«rmes Global Competence Center synojmĂ« tĂ« krijojmĂ« njĂ« mjedis dinamik dhe tĂ« hapur, tĂ« integruar ngushtĂ« me qendrĂ«n e KĂ«rkimit dhe Zhvillimit, ku njerĂ«zit mund tĂ« forcojnĂ« kompetencat e tyre dhe tĂ« kontribuojnĂ« nĂ« projekte inovative pĂ«r tregjet globale.”

Zgjedhja e Shqipërisë konfirmon strategjinë e Lutech për të investuar në territore me zhvillim të shpejtë teknologjik, për të vlerësuar talentet vendase dhe për të kontribuar në ndërtimin e ekosistemeve inovative.

Në këtë kontekst, selia e re synon të bëhet edhe një pikë takimi mes kompanisë, universiteteve dhe profesionistëve të rinj, duke nxitur zhvillimin e aftësive dhe krijimin e mundësive të reja të karrierës.

Me Tiranën, Lutech zgjeron praninë e tij gjeografike dhe forcon një model zhvillimi që e sheh Evropën si një sistem të integruar kompetencash, inovacioni dhe talentesh.

-Profili i Grupit Lutech

Grupi Lutech, lider në Itali dhe një nga aktorët kryesorë evropianë në fushën e teknologjisë digjitale dhe Inteligjencës Artificiale, projekton, zhvillon dhe menaxhon zgjidhje për transformimin digjital, inovacionin dhe rritjen e kompanive dhe institucioneve, falë njohjes së thellë të proceseve specifike të industrive të ndryshme.

Me 6,000 profesionistë dhe një volum biznesi prej 1 miliard eurosh, Grupi Lutech udhëheq ndryshimin përmes një modeli që kombinon konsulencën strategjike, zbatimin dhe qeverisjen, duke maksimizuar rezultatet për klientët e tij dhe duke ofruar një paketë të plotë dhe të integruar shërbimesh.

Lutech zgjeron dhe përditëson vazhdimisht portofolin e zgjidhjeve dhe shërbimeve të tij përmes blerjeve strategjike dhe investimeve të vazhdueshme në njerëz, platforma dhe tregje të reja gjeografike.

 

The post Ibrahimaj: Investimi i “Lutech” konfirmon potencialin e ShqipĂ«risĂ« si qendĂ«r e inovacionit appeared first on Revista Monitor.

Studimi i Ilir Ciko: Produktet e njëjta në markete në Shqipëri janë 83% më të shtrenjta se në Europë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 14:25

Studiuesi Ilir Ciko ka prezantuar disa gjetje paraprake tĂ« studimit “Indeksi i KonkurrencĂ«s nĂ« Treg (MCI) pĂ«r Ballkanin PerĂ«ndimor: 2026”, si pjesĂ« e tretĂ« e njĂ« serie studimesh qĂ« tregojnĂ« nivelin e konkurrencĂ«s nĂ« tregjet e ShqipĂ«risĂ« dhe rajonit.

Ky nivel shprehet dhe matet përmes aftësisë së tregjeve për të lejuar devijimin e çmimeve nga ato të BE-së për produkte identike, të tregtuara nga të njëjtët operatorë europianë, duke u konsideruar një faktor përcaktues i deformimit të lartë të evidentuar në treg.

Sipas një postimi të tij në rrjetet sociale, studimi tregon se të gjitha vendet e rajonit kanë pësuar përmirësim të lehtë krahasuar me vitin e mëparshëm, përjashtuar Maqedonisë së Veriut që tregon përkeqësim të lehtë, dhe Malit të Zi që ka pasur përmirësim të konsiderueshëm.

Shqipëria mbetet tregu me barrën më të rëndë mbi konsumatorin në të gjithë Ballkanin Perëndimor, me indeksin MCI 83 dhe barrën më të lartë për konsumatorin në rajon (100).

Për konsumatorin e thjeshtë shqiptar, rezultatet dëshmojnë se produktet që ai blen në markete europiane në Shqipëri, zhveshur nga efekti i ndryshëm i TVSH-së, kushtojnë mesatarisht 83% më shumë se saktësisht të njëjtat produkte të shitura saktësisht nga të njëjtat kompani në tregun Europian, ndërkohë që fuqia blerëse e tij, është vetëm 41% e mesatares së BE.

“MegjithĂ« thirrjen publike, asnjĂ« nga operatorĂ«t e pĂ«rfshirĂ« nĂ« studimin e parĂ«, para dy viteve, nuk ka reflektuar ndonjĂ« ulje tĂ« dukshme çmimi nĂ« treg, ndonĂ«se Leku vijon tĂ« forcohet ndaj Euros.

Po kĂ«shtu, asnjĂ« nga institucionet publike qĂ« kanĂ« detyrĂ« tĂ« monitorojnĂ« tregun dhe mbrojnĂ« konsumatorin, nuk ka marrĂ« ndonjĂ« masĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« fenomen qĂ« u kushton 130-260 milionĂ« euro nĂ« vit konsumatorĂ«ve shqiptarĂ«, ndonĂ«se prej kohĂ«sh, janĂ« plotĂ«sisht nĂ« dijeni pĂ«r sa mĂ« sipĂ«r”, thotĂ« studiuesi Ciko.

Këtë vit, dy ekonomi të reja referuese përfshihen në studim: Kroacia (pjesë e rajonit dhe anëtare e BE-së) dhe Ukraina, si vend i përfshirë nga lufta. Të dy vendet rezultojnë me nivel konkurrence shumë më të mirë se vendet e rajonit (MCI).

Ciko thotë se punimi i plotë do të publikohet së shpejti.

The post Studimi i Ilir Ciko: Produktet e njëjta në markete në Shqipëri janë 83% më të shtrenjta se në Europë appeared first on Revista Monitor.

Amerika i kërkon Kosovës të bëhet pjesë e gazit amerikan me çdo kusht

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 14:23

Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë i ka bërë thirrje Qeverisë së Kosovës për qasjen në gazin e lëngshëm natyror nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Një thirrje të tillë e ka bërë edhe Ambasada e Shteteve të Bashkuara.

 

Amerika po e shtyn hapur Kosovën drejt projekteve amerikane të gazit natyror, ndërsa paralajmërimi është i qartë: nëse vonohet, Kosova rrezikon të mbetet jashtë hartës së re energjetike të Ballkanit.

Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë i ka bërë thirrje Qeverisë që qasjen në gazin e lëngshëm natyror amerikan dhe ndërtimin e infrastrukturës së gazit ta trajtojë si prioritet strategjik kombëtar. Sipas saj, Kosova vazhdon të mbështetet në termocentrale të vjetruara me linjit, ndërkohë që importi i energjisë po rëndon ekonominë dhe po e ekspozon vendin ndaj luhatjeve të tregut energjetik.

Në reagim thuhet se remontet e kapaciteteve ekzistuese, rritja e kërkesës për energji dhe pasiguria në tregjet ndërkombëtare po e bëjnë të domosdoshëm diversifikimin e burimeve energjetike.

Oda Amerikane thekson se shtetet e rajonit tashmë po lidhen me korridore të reja të gazit dhe me projekte të LNG-së, ndërsa Kosova rrezikon të mbetet jashtë kësaj arkitekture të re energjetike rajonale.

“Sfida me tĂ« cilĂ«n pĂ«rballet Kosova nuk Ă«shtĂ« mĂ« disponueshmĂ«ria e furnizimit, por gatishmĂ«ria e vendit pĂ«r ta shfrytĂ«zuar atĂ«â€, thuhet nĂ« reagim, ku kĂ«rkohen investime nĂ« infrastrukturĂ«, ndryshime ligjore dhe angazhim mĂ« i madh me partnerĂ«t strategjikĂ«.

Sipas Odës Amerikane, lidhja me gazin amerikan nuk shihet vetëm si çështje energjie, por edhe si çështje strategjike dhe gjeopolitike për Kosovën. Ata vlerësojnë se qasja në gaz do të ulte varësinë nga importi i shtrenjtë i energjisë elektrike, do të ndihmonte integrimin e energjisë së ripërtëritshme dhe do të rriste konkurrueshmërinë e industrive kosovare përballë rregullave gjithnjë e më të ashpra të Bashkimit Evropian për emetimet e karbonit.

NĂ« fund, Oda Amerikane i kĂ«rkon QeverisĂ« “vullnet politik” dhe hapa konkretĂ« pĂ«r integrimin e KosovĂ«s nĂ« rrjetet rajonale tĂ« gazit, duke paralajmĂ«ruar se mungesa e veprimit mund ta zgjasĂ« cenueshmĂ«rinĂ« energjetike dhe ta kufizojĂ« potencialin ekonomik tĂ« vendit.

NdĂ«rkohĂ«, Ambasada e Shteteve tĂ« Bashkuara nĂ« KosovĂ« ka rishpĂ«rndarĂ« editorialin e tĂ« NgarkuarĂ«s me PunĂ« tĂ« SHBA-sĂ« nĂ« KosovĂ«, Anu Prattipati, ku kĂ«rkohet qĂ« Kosova t’u bashkohet projekteve amerikane tĂ« gazit natyror nĂ« Ballkan.

Prattipati ka theksuar se Kosova duhet tĂ« veprojĂ« shpejt, pasi “mundĂ«sia po mbyllet”. Sipas saj, nĂ«se vonohet, Kosova mund tĂ« mbetet i vetmi vend nĂ« Ballkanin PerĂ«ndimor pa qasje nĂ« gazin natyror tĂ« lĂ«ngshĂ«m amerikan.

“MundĂ«sia pĂ«r t’iu bashkuar kĂ«tyre projekteve po mbyllet. Vonesa e kĂ«tij vendimi rrezikon qĂ« furnizimet amerikane tĂ« GNL-sĂ« tĂ« zotohen diku tjetĂ«r”, ka paralajmĂ«ruar ajo.

Diplomatja amerikane ka përmendur projektet rajonale si Korridori Vertikal i Gazit, terminali lundrues i LNG-së në Kroaci dhe gazsjellësi që lidh terminalin e Aleksandrupolisit në Greqi me Shkupin, si mundësi konkrete ku Kosova mund të përfshihet.

Ajo ka theksuar se lidhja me një projekt ekzistues do të ulte kostot dhe afatet e ndërtimit, ndërsa ka bërë të ditur se Qeveria amerikane posedon mekanizma financimi për ndërtimin e infrastrukturës së gazit natyror.

Prattipati ka rikujtuar edhe faturën e rëndë energjetike të Kosovës, duke iu referuar të dhënave të Doganës së Kosovës, sipas të cilave vendi ka shpenzuar rreth 735 milionë euro për import të energjisë elektrike në katër vitet e fundit.

Sipas saj, centralet me gaz natyror do të ndihmonin stabilizimin e çmimeve, rritjen e prodhimit vendor dhe uljen e varësisë nga fqinjët, ndërsa ka nënvizuar se prioritet i Administratës Trump mbetet ulja e varësisë së Evropës nga energjia ruse.

“Ne e nxisim KosovĂ«n tĂ« hyjĂ« nĂ« partneritet afatgjatĂ« energjetik me AmerikĂ«n pĂ«rmes GNL-sĂ« pĂ«r tĂ« siguruar tĂ« ardhmen e saj energjetike”.

Për një vend si Kosova, ku rreth 90 për qind e energjisë elektrike prodhohet ende nga qymyri, dhe vetëm rreth 10 për qind vjen nga burime të ripërtëritshme si uji, era dhe dielli, gazi mund të shërbejë si alternativë për të thyer varësinë e thellë nga një burim i vetëm.

Kosova deri më tash ka mbetur jashtë sistemit të ndërlidhjes në rrjetin që sjellë gazin amerikan në rajon, por këtë mund ta bëjë duke u ndërlidhur me Shqipërinë ose Maqedoninë e Veriut.

 

The post Amerika i kërkon Kosovës të bëhet pjesë e gazit amerikan me çdo kusht appeared first on Revista Monitor.

Eurozona në prag të recesionit teknik pas rënies së PBB-së së Irlandës

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 14:02

Eurozona është në prag të një recesioni teknik, për shkak të rënies së aktivitetit të kompanive shumëkombëshe me bazë në Irlandë.

Zyra europiane e statistikave, Eurostat, raportoi se PBB-ja e eurozonës ra me 0.2% në tremujorin e parë të këtij viti, pas një rritjeje prej 0.2% në tremujorin e katërt të vitit 2025. Recesion teknik quhet kur PBB-ja bie për dy tremujorë radhazi.

Rënia erdhi kryesisht për shkak të një tkurrjeje prej 12.1% të PBB-së së Irlandës, sipas të dhënave zyrtare të publikuara dje. Kjo u shkaktua nga një rënie prej 27.1% në sektorët e dominuar nga kompanitë shumëkombëshe në Irlandë, pasi u zbeh rritja e fortë e kërkesës për produkte farmaceutike gjatë vitit 2025.

Megjithatë, kërkesa e brendshme e modifikuar e Irlandës, që konsiderohet një matës më i mirë i ekonomisë së saj vendase, u rrit me 0.6%.

Por Eurostat përdor PBB-në si tregues, ndaj rezultati është ky.

Eurostat raportoi gjithashtu se Danimarka shënoi rritjen më të shpejtë tremujore, me +1.9%, e ndjekur nga Estonia dhe Malta, të dyja me +1.1%. Në fund të tabelës së rritjes, pas Irlandës, renditeshin Lituania (-0.3%), Suedia (-0.2%) dhe Franca (-0.1%).

Eurostat fillimisht kishte vlerësuar muajin e kaluar se PBB-ja e eurozonës u rrit me 0.1% në tremujorin e parë të vitit 2026, përpara se të ndikonte rënia e PBB-së së Irlandës, ku u regjistrua tkurrja më e madhe, me -12.1%./ The Guardian

The post Eurozona në prag të recesionit teknik pas rënies së PBB-së së Irlandës appeared first on Revista Monitor.

Kroaci/ Çmime mĂ« tĂ« ulĂ«ta pĂ«r njĂ« sezon veror mĂ« konkurrues

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 13:13

Sektorit të turizmit në Kroaci i është bërë thirrje të ulë çmimet deri në 20% përpara pikut të sezonit veror, në një kohë kur po shtohen shqetësimet për rritjen e kostove të udhëtimit dhe pasigurinë ekonomike globale.

Në Split, parasezoni turistik ka nisur tashmë, ndërsa qyteti vijon të tërheqë një numër të madh vizitorësh, pavarësisht motit jo të favorshëm në pjesën e parë të majit. Aktualisht, turistët amerikanë, britanikë dhe francezë janë ndër më të shumtit në qytet.

Megjithatë, pasiguria rreth ekonomisë globale, e kombinuar me rritjen e kostove të transportit dhe akomodimit, e ka bërë gjithnjë e më të vështirë parashikimin për kulmin e sezonit veror.

Turistët që vizitojnë Splitin thonë se çmimet janë rritur ndjeshëm krahasuar me vitet e mëparshme, ndërsa shqetësimet për anulimet e fluturimeve dhe rritjet e mëtejshme të çmimeve po ndikojnë gjithashtu në planet e udhëtimit.

Në të njëjtën kohë, Kroacia vijon të investojë në promovimin e turizmit. Bordi Kombëtar Kroat i Turizmit (HTZ) dhe ACI organizuan së fundmi një udhëtim studimor në Dalmacinë qendrore për gazetarë ndërkombëtarë të specializuar në turizmin detar, duke nxjerrë në pah pozicionin e Kroacisë si një nga destinacionet kryesore të lundrimit në Europë.

Megjithatë, mbeten pikëpyetje nëse Kroacia po bëhet tepër e shtrenjtë për disa vizitorë.

Leonie Meyer, nga publikimi gjerman Yacht Exclusiv Boote, tha për HRT se Kroacia vijon të ofrojë mundësi për një gamë të gjerë udhëtarësh.

“ËshtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« thuhet. Ka diçka pĂ«r tĂ« gjithĂ« kĂ«tu. Familjet mund tĂ« lundrojnĂ« kĂ«tu, por edhe jahtet e mĂ«dha. ShumĂ« gjermanĂ« sigurisht qĂ« do tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« vijnĂ« nĂ« Kroaci sepse Ă«shtĂ« njĂ« destinacion i afĂ«rt”, tha Meyer.

Edhe ofruesit e akomodimit privat mbeten me optimizëm të kujdesshëm për muajt në vijim.

Barbara Marković, presidente e ShoqatĂ«s Kroate tĂ« Akomodimit Familjar, tha se shumĂ« udhĂ«tarĂ« qĂ« i kanĂ« planifikuar tashmĂ« pushimet pritet t’i vazhdojnĂ« planet, pavarĂ«sisht rritjes sĂ« çmimeve.

“Ata qĂ« i kanĂ« planifikuar tashmĂ« pushimet, me shumĂ« gjasa do tĂ« vazhdojnĂ« me planet e tyre tĂ« udhĂ«timit. Sapo tĂ« nisĂ« moti mĂ« i ngrohtĂ«, edhe njĂ« rritje prej rreth 50 eurosh mund tĂ« mos ndihet aq e rĂ«ndĂ«. Besoj se çmimet do tĂ« mbeten brenda kĂ«tyre kufijve dhe nuk do tĂ« rriten mĂ« tej”, tha Marković.

Ministri kroat i Turizmit dhe Sportit, Tonçi Glavina, pranoi se kostot e udhëtimit kanë arritur nivele rekord në rang global, pavarësisht nëse turistët udhëtojnë me avion apo me makinë.

“UdhĂ«timet turistike nuk kanĂ« qenĂ« kurrĂ« mĂ« tĂ« shtrenjta dhe ne duhet t’i pĂ«rshtatemi kĂ«tij realiteti”, tha Glavina, duke u bĂ«rĂ« thirrje tĂ« gjitha segmenteve tĂ« sektorit tĂ« turizmit tĂ« prezantojnĂ« oferta promocionale, tĂ« ulin marzhet e fitimit dhe tĂ« krijojnĂ« paketa mĂ« tĂ«rheqĂ«se udhĂ«timi.

Ai shtoi se Kroacia duhet të orientohet drejt uljeve nga 10% deri në 20% për të mbetur konkurruese.

Pavarësisht thirrjes së qeverisë, shumë biznese të turizmit dhe hotelerisë vijojnë të përballen me presion në rritje nga taksat dhe kostot e punës, duke e bërë të vështirë uljen e çmimeve në shkallë të gjerë.

Ndërsa sezoni veror afrohet, vëmendja do të përqendrohet te rezervimet e minutës së fundit, të cilat tradicionalisht kanë luajtur rol të rëndësishëm në tregun turistik kroat.

 

 

The post Kroaci/ Çmime mĂ« tĂ« ulĂ«ta pĂ«r njĂ« sezon veror mĂ« konkurrues appeared first on Revista Monitor.

Reformohet sistemi i lejeve mjedisore, bizneset plane të detyrueshme për gazrat serrë deri më 2050

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 13:11

Bizneset qĂ« operojnĂ« instalime me ndikim tĂ« lartĂ« nĂ« mjedis do tĂ« detyrohen tĂ« hartojnĂ« plane transformimi deri nĂ« vitin 2050, si pjesĂ« e reformĂ«s sĂ« re tĂ« qeverisĂ« pĂ«r sistemin e lejeve mjedisore. Tek konsultimet publike Ă«shtĂ« publikuar njĂ« draft i ri pĂ«r “lejet mjedisore” ku ndryshojnĂ« disa pika.

Projektligji parashikon se “plani i transformimit” duhet tĂ« pĂ«rcaktojĂ« masat pĂ«r “reduktimin e shkarkimeve tĂ« gazeve serrĂ« nĂ« pĂ«rputhje me objektivin e neutralitetit klimatik deri nĂ« vitin 2050”, me objektiva tĂ« ndĂ«rmjetĂ«m pĂ«r vitet 2030 dhe 2040.

Ndryshimet e lidhin lejen mjedisore me performancën klimatike të industrisë, duke kërkuar përdorimin e teknikave më të mira të disponueshme, eficiencë më të lartë të energjisë dhe burimeve, si dhe reduktim të mbetjeve.

Projektligji ndryshon edhe qĂ«llimin e ligjit, duke pĂ«rcaktuar se ai synon “nxitjen e pĂ«rdorimit tĂ« teknikave mĂ« tĂ« mira tĂ« disponueshme, rritjen e efikasitetit tĂ« pĂ«rdorimit tĂ« burimeve dhe energjisĂ«, si dhe reduktimin e mbetjeve”.

NjĂ« tjetĂ«r risi Ă«shtĂ« Sistemi i Menaxhimit Mjedisor. Sipas projektligjit, operatori duhet tĂ« pĂ«rgatisĂ« dhe zbatojĂ« njĂ« sistem qĂ« pĂ«rfshin objektiva pĂ«r “parandalimin e gjenerimit tĂ« mbetjeve”, “optimizimin e pĂ«rdorimit tĂ« burimeve dhe tĂ« energjisĂ«â€ dhe “parandalimin, reduktimin e pĂ«rdorimit ose shkarkimin e substancave tĂ« rrezikshme”.

Reforma rrit edhe transparencĂ«n publike. NĂ« projektligj parashikohet krijimi i njĂ« “baze tĂ« tĂ« dhĂ«nave tĂ« lejeve”, ku do tĂ« pĂ«rfshihen informacionet mbi vendimet pĂ«r leje, kushtet e lejes, vlerat kufi tĂ« shkarkimeve, rezultatet e monitorimit dhe raportet e inspektimit.

Kjo pritet t’u japĂ« qytetarĂ«ve akses online nĂ« tĂ« dhĂ«na mbi lejet mjedisore, shkarkimet e operatorĂ«ve dhe raportet e inspektimeve, duke rritur mundĂ«sinĂ« e kontrollit publik mbi aktivitetet ndotĂ«se.

Autoritetet do tĂ« kenĂ« mĂ« shumĂ« hapĂ«sirĂ« pĂ«r tĂ« rishikuar lejet ekzistuese kur “konfirmohet ndotje mbi normat e lejuara” ose kur “ndodhin incidente tĂ« rĂ«nda, aksidente ose raste mosfunksionimi” me ndikim tĂ« konsiderueshĂ«m nĂ« mjedis.

Projektligji prek edhe fermat intensive të derrave dhe shpendëve, për të cilat Këshilli i Ministrave do të miratojë rregulla të posaçme mbi kapacitetet, monitorimin, raportimin dhe verifikimin e përputhshmërisë.

The post Reformohet sistemi i lejeve mjedisore, bizneset plane të detyrueshme për gazrat serrë deri më 2050 appeared first on Revista Monitor.

Europa regjistron rënien e parë të trafikut ajror pas pandemisë në prill, TIA rritje me 25.3%

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 12:15

Për herë të parë që nga rimëkëmbja e transportit ajror europian pas pandemisë Covid-19, trafiku i pasagjerëve ka rënë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Numri i udhëtarëve në rrjetin e aeroporteve europiane ra me 0.7% në prill 2026, krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar, sipas organizatës europiane të aeroporteve ACI EUROPE.

Grupi thotĂ« se, edhe pse rĂ«nia Ă«shtĂ« e vogĂ«l, ajo “shĂ«non njĂ« moment tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m”.

Ecuria e muajit prill pasqyron një kombinim faktorësh, përfshirë konfliktin në Lindjen e Mesme, i cili ndikoi kryesisht tregun jo-BE+, zhvendosjen e pjesshme të pushimeve të Pashkëve në muajin mars këtë vit, si dhe grevat që goditën rëndë tregun gjerman.

Tregu BE+ vazhdon të rritet, ndërsa dallimet rajonale dhe kombëtare po thellohen

Ndërsa trafiku i pasagjerëve në tregun jo-BE+ ra me 7.6%, tregu BE+ vazhdoi të zgjerohej, duke shënuar rritje prej 0.6%. Vetëm aeroportet e BE-së u rritën me 1.4%.

Brenda tregut jo-BE+, aeroportet në Izrael (-73.4%) pësuan humbje të mëdha, ndërsa aeroportet në tregun kryesor të Turqisë shënuan gjithashtu rënie të trafikut të pasagjerëve (-5.1%). Rënie pati edhe në Gjeorgji (-16.3%) dhe Azerbajxhan (-12.9%), si pasojë e ekspozimit të tyre ndaj zhvillimeve në rajonin e Lindjes së Mesme.

Ndërkohë, disa tregje më të vogla në perëndim të zonës jo-BE+ vazhduan të regjistronin rritje mbresëlënëse: Maqedonia e Veriut (+30.6%), Shqipëria (+25.3%) dhe Moldavia (+24.6%).

Ndër tregjet më të mëdha të BE+, aeroportet në Spanjë (+3.7%) dhe Itali (+2.2%) patën rezultatet më të mira, ndërsa ato në Gjermani (-8.5%), Mbretërinë e Bashkuar (-2.1%) dhe Francë (-0.9%) shënuan rënie të numrit të pasagjerëve.

Performancat më të mira në BE+ u regjistruan nga aeroportet në Sllovaki (+125.2%), Slloveni (+14.6%), Estoni (+12.1%), Maltë (+13.5%) dhe Poloni (+8.3%).

Në anën tjetër, aeroportet në Qipro (-16.1%) dhe Islandë (-11.7%) patën rëniet më të mëdha, të ndjekura nga Austria (-7.4%) dhe Zvicra (-6.1%).

“Prilli shĂ«non njĂ« pikĂ« tĂ« qartĂ« kthese pĂ«r trafikun ajror europian. NdĂ«rsa tashmĂ« po shihnim njĂ« normalizim tĂ« rritjes sĂ« trafikut tĂ« pasagjerĂ«ve pas rimĂ«kĂ«mbjes sĂ« fortĂ« pas pandemisĂ«, paqĂ«ndrueshmĂ«ria gjeopolitike, sidomos lufta nĂ« Lindjen e Mesme po rĂ«ndon mĂ« tej mbi rritjen dhe po nxjerr nĂ« pah dallime tĂ« mĂ«dha nĂ« performancĂ« midis tregjeve”, komentoi shifrat Olivier Jankovec, Drejtor i PĂ«rgjithshĂ«m i ACI EUROPE.

 

Aeroportet më të mëdha dhe më të vogla të Evropës u ndikuan më shumë

NĂ« pĂ«rgjithĂ«si, aeroportet “major” (-3.5%), sĂ« bashku me aeroportet “mega” (-1%) dhe “large” (+0.1%), ishin segmentet mĂ« tĂ« prekura nga konflikti nĂ« Lindjen e Mesme, pasi ato pĂ«rqendrojnĂ« pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« lidhjeve ajrore tĂ« EvropĂ«s me kĂ«tĂ« rajon.

Ndër aeroportet kryesore, vetëm Barcelona (+4.1%), Madridi (+3.3%) dhe Amsterdam-Schiphol (+2.7%) panë rritje të trafikut të pasagjerëve në prill.

Mynihu (-16.4%) dhe Frankfurti (-11%) shënuan rëniet më të forta, kryesisht për shkak të jo më pak se shtatë ditëve grevë gjatë muajit.

Aeroporti i Stambollit (-6.8%) dhe Istanbul Sabiha Gökçen (-3.4%) — qĂ« zakonisht janĂ« ndĂ«r performuesit mĂ« tĂ« mirĂ« — shĂ«nuan rĂ«nie nĂ« prill. RĂ«nie tĂ« trafikut pati edhe nĂ« London Gatwick (-8.8%) dhe London Heathrow (-5.34%). NdĂ«rkohĂ«, Rome-Fiumicino (-0.6%) dhe Paris-CDG (0.0%) mbetĂ«n pothuajse nĂ« tĂ« njĂ«jtat nivele.

Në të kundërt, aeroportet mesatare (+2.1%) dhe të vogla (+5.5%), rrjetet e të cilave janë kryesisht brenda Evropës, mbetën në masë të madhe të paprekura. Kjo erdhi falë faktit që kompanitë ajrore me kosto të ulët nuk ulën kapacitetet, si edhe për shkak të zhvendosjes së një pjese të kërkesës nga udhëtimet me distanca të gjata drejt atyre me distanca të mesme dhe të shkurtra.

Megjithatë, krahasuar me nivelet para pandemisë të vitit 2019, aeroportet e vogla vazhduan të kishin performancën më të dobët, me -27.7%. Kjo pasqyron ndryshime strukturore në kushtet e tregut dhe sfida të mëdha për qëndrueshmërinë e tyre financiare.

 

Mallrat dhe lëvizjet e avionëve

Trafiku i mallrave në aeroportet evropiane ra me 5.3% gjatë muajit prill, ndërsa numri i lëvizjeve të avionëve shënoi një rënie të lehtë prej 0.8%.

Të dhënat sipas grupeve të aeroporteve

NĂ« prill, aeroportet qĂ« presin mĂ« shumĂ« se 40 milionĂ« pasagjerĂ« nĂ« vit (Majors), ato me 25–40 milionĂ« pasagjerĂ« (Mega), me 10–25 milionĂ« pasagjerĂ« (Large), me 1–10 milionĂ« pasagjerĂ« (Medium) dhe me mĂ« pak se 1 milion pasagjerĂ« (Small) raportuan ndryshime mesatare pĂ«rkatĂ«sisht prej -3.5%, -1%, +0.1%, +2.1% dhe +5.5%, krahasuar me njĂ« vit mĂ« parĂ«.

Aeroportet që raportuan rritjen më dinamike të trafikut të pasagjerëve krahasuar me prillin 2025 janë si më poshtë:

Majors: Barcelona BCN (+4.1%), Madrid MAD (+3.3%), Amsterdam AMS (+2.7%), Paris CDG (0%), Rome FCO (-0.6%).

Mega airports: MĂĄlaga AGP (+9.5%), Zurich ZRH (+6.1%), Copenhagen CPH (+5.8%), London STN (+3.1%), Palma de Mallorca PMI (+2.6%).

Large airports: Tirana TIA (+25.3%), Charleroi CRL (+16.2%), Malta MLA (+13.5%), Milan LIN (+13.3%), KrakĂłw KRK (+13%).

Medium airports: Bratislava BTS (+144.7%), Skopje SKP (+31.1%), A Coruña LCG (+25.4%), Chișinău RMO (+24.6%), Timișoara TSR (+21.5%).

Small airports: Stockholm BMA (+699.8%), Bucharest BBU (+210.6%), Hatay HTY (+165.8%), CĂłrdoba ODB (+135.1%), Friedrichshafen FDH (+89.1%)./ ACI Europe

 

The post Europa regjistron rënien e parë të trafikut ajror pas pandemisë në prill, TIA rritje me 25.3% appeared first on Revista Monitor.

Puna është ilaç, por ne vazhdojmë të japim dozën e gabuar

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 11:43

Nga David Hanscom MD

 

Të mbetesh pa punë mund të shkatërrojë sistemin nervor

Ekziston një lidhje e dokumentuar mes të qenët pa punë dhe shëndetit të dobët mendor. Papunësia mund të krijojë shqetësim të rëndë psikologjik dhe anasjelltas.

Mjekësia moderne shpesh dështon të marrë parasysh faktorët socialë gjatë trajtimit të pacientëve.

Largimi i dikujt nga puna ka pasoja të konsiderueshme.

Adresimi i faktorëve socialë duhet të bëhet shumë shpejt prioritet i sistemit shëndetësor.

Në vitin 2012, NBC News raportoi për një valë tronditëse vetëvrasjesh mes punëtorëve italianë të shkatërruar nga kriza ekonomike. Mesazhet që ata kishin lënë pas nuk ishin të ndërlikuara:

“Nuk mund tĂ« jetoj pa punĂ«.”
“Jam njĂ« dĂ«shtim.”
“Biznesi im Ă«shtĂ« si familja ime. NĂ«se ai dĂ«shton, dĂ«shtoj edhe unĂ«.”

Këto nuk janë fjalët e njerëzve që thjesht humbën një pagë. Janë fjalët e njerëzve që humbën vetveten.

Si kirurg i shtyllës kurrizore për 33 vjet, autori thotë se për një kohë të gjatë e përjashtoi veten nga bisedat mbi shëndetin mendor. Në atë kohë, ai nuk e kuptonte se dhimbja kronike mendore dhe dhimbja fizike janë në thelb e njëjta gjë, që lind nga çrregullime në nivel qelizor. Ai besonte se çdo dhimbje ishte strukturore dhe se, nëse nuk identifikohej një burim anatomik, nuk kishte çfarë të bënte.

Puna ose ishte e mundur, ose jo. Kur nuk ishte, ai i largonte pacientët nga puna dhe mendonte se po i ndihmonte.

Kjo ishte gjithashtu më e lehtë sesa të merrej me detaje si puna me orar të reduktuar, detyrat e lehta apo ndërthurja e ndërlikuar mes jetës së një personi dhe diagnozës së tij. Ajo që nuk kuptoi për shumë gjatë ishte se largimi i një personi nga puna nuk është kurrë një akt neutral. Ai mund të jetë, dhe shpesh është, vetë një formë dëmtimi.

Ironikisht dhe tani shqetĂ«sueshĂ«m pĂ«r tĂ«, njerĂ«zit me çdo lloj paaftĂ«sie shpesh etiketohen si “tĂ« vĂ«shtirĂ«â€, “mĂ« pak tĂ« vlefshĂ«m” apo si njerĂ«z qĂ« nuk duan tĂ« rikthehen nĂ« punĂ«. Ata shpesh largohen shpejt nga kujdesi mjekĂ«sor dhe ndihen tĂ« padĂ«gjuar. Autori thotĂ« se ishte mĂ«suar tĂ« besonte se mĂ«nyra pĂ«r tĂ« zgjidhur krizĂ«n e paaftĂ«sisĂ« pĂ«r punĂ« ishte tĂ« bĂ«hej mĂ« i ashpĂ«r dhe t’i shtynte njerĂ«zit tĂ« riktheheshin nĂ« punĂ«. Dhe ai e bĂ«ri kĂ«tĂ«.

Rreth shtatĂ« vite pas fillimit tĂ« praktikĂ«s sĂ« tij, ai kuptoi se njĂ« nga arsyet kryesore pse pacientĂ«t nĂ« paaftĂ«si pĂ«r punĂ« shpesh bĂ«heshin “tĂ« vĂ«shtirĂ«â€ ishte zemĂ«rimi i madh qĂ« ndienin nga fakti se ishin bllokuar mes dhimbjes dhe sistemit. NdĂ«rsa shpresat e tyre shuheshin vazhdimisht pas çdo vizite tjetĂ«r mjekĂ«sore, dĂ«shpĂ«rimi thellohej gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ«. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye ai e quan kĂ«tĂ« situatĂ« “Humnera”, njĂ« vend shumĂ« i errĂ«t ku nuk duket asnjĂ« rrugĂ«dalje.

Fatkeqësisht, gjatë 45 viteve në mjekësi, ai thotë se kjo situatë vetëm është përkeqësuar. Mjekët kalojnë më pak kohë me pacientët, rekomandojnë më shumë ndërhyrje joefektive dhe i kalojnë njerëzit më shpejt në status paaftësie. Por, në thelb, askush nuk dëshiron të shihet si i paaftë dhe i varur nga të tjerët. Njerëzit duan të dëgjohen dhe të shihen, dhe të etiketohesh si diçka tjetër përveç një qenieje njerëzore është shkatërruese. Historia e punëtorëve italianë që kryen vetëvrasje është vetëm një pjesë e këtij realiteti.

Neuroshkenca e ndjenjës së përkatësisë

Sistemi nervor i njeriut nuk është krijuar për izolim dhe mungesë qëllimi. Ai është krijuar për lidhje, kontribut dhe siguri.

Kur ndihemi të sigurt, vërtet të sigurt dhe jo thjesht të stabilizuar nga ana mjekësore, trupi kalon në një gjendje ku shërimi bëhet i mundur. Fiziologjia e kërcënimit bën të kundërtën: e mban organizmin në alarm të vazhdueshëm, e mbush trupin me hormone stresi, intensifikon sinjalet e dhimbjes dhe dobëson pikërisht aftësitë që nevojiten për rikuperim.

Në formën e saj më të mirë, puna është një nga sinjalet më të fuqishme të sigurisë që kemi. Ajo krijon strukturë, lidhje sociale, ndjenjë kompetence dhe stabilitet ekonomik, elemente që sistemi nervor i interpreton si prova se bota nuk është e rrezikshme.

Kur këto sinjale zhduken, truri nuk regjistron thjesht mungesën e tyre. Ai e interpreton boshllëkun si kërcënim.

Pikërisht për këtë arsye izolimi social prodhon simptoma kronike mendore dhe fizike që shpesh nuk identifikohen në analizat tradicionale. Aktivizohen qarqet neurologjike të rrezikut dhe shtigjet e shqetësimit emocional.

PĂ«r sistemin nervor ka mĂ« pak rĂ«ndĂ«si nĂ«se pĂ«rvoja etiketohet si “vetmi” apo “dhimbje shpine”. Sinjali bazĂ« Ă«shtĂ« i njĂ«jtĂ«: diçka nuk shkon dhe nuk jam i sigurt.

 

ÇfarĂ« konfirmojnĂ« sot studimet

Një studim i madh australian i publikuar në BMC Public Health analizoi 369 persona të përfshirë në programin kombëtar të punësimit për personat me aftësi të kufizuara, ku pothuajse gjysma kishin si problem kryesor depresionin, ankthin, PTSD apo psikozën.

Rezultatet ishin të qarta. Ata që punonin kishin nivele dukshëm më të larta të shëndetit mendor dhe mirëqenies sesa ata që nuk punonin. Diferenca nuk ishte e vogël. Te personat me probleme psikologjike, rezultati i shëndetit mendor ishte 47.5 për ata që kishin punë, krahasuar me 36.9 për ata pa punë, një diferencë me rëndësi reale klinike dhe jo vetëm statistikore.

Por studimi bëri diçka edhe më të rëndësishme sesa konfirmimi i asaj që dyshohej prej kohësh. Ai ngriti një pyetje më të vështirë: çfarë marrëdhënieje krijojnë njerëzit me procesin e shërimit kur sistemi i mbështetjes ose i ndihmon, ose i dështon?

Përmes intervistave të thelluara, studiuesit identifikuan pesë histori të ndryshme, pesë mënyra sesi njerëzit përjetojnë lidhjen mes shëndetit mendor, punës dhe mbështetjes që marrin.

Disa njerëz u rikuperuan pavarësisht sistemit, duke gjetur punë falë vendosmërisë së tyre, ndërsa strukturat formale të mbështetjes u krijonin pengesa. Të tjerë u rikuperuan falë sistemit, kur patën fatin të takonin njerëz që i dëgjonin, përshtateshin me nevojat e tyre dhe i trajtonin si qenie njerëzore të plota, jo si objektiva statistikore për punësim.

Të tjerë vazhdonin rikuperimin në një rrugë të paqëndrueshme, të lidhur me shpresën se një ditë puna do të bëhej sërish e mundur. Ndërsa për disa të tjerë, vetë sistemi pengonte rikuperimin: punë të papërshtatshme, mungesë informacioni dhe marrëdhënie përçmuese rëndonin edhe më shumë barrën e problemeve mendore.

Historia më e zakonshme nga të gjitha ishte thjesht mbijetesa: njerëz të rraskapitur, të bllokuar në sisteme që nuk ishin ndërtuar për ta, duke u përpjekur vetëm të mos fundosen.

Studimet sot po konfirmojnë atë që punëtorët italianë e kishin kuptuar instinktivisht prej kohësh.

 

Cilësia e punës dhe mbështetjes ka rëndësi

Jo çdo punë shëron. Puna që nuk përputhet me aftësitë dhe vlerat e një personi, puna e pasigurt apo ajo që përfshin bullizëm dhe mungesë kontrolli, mund ta përkeqësojë shëndetin mendor.

Studimi australian tregoi se njerëzit që punonin më shumë ose më pak orë sesa dëshironin, apo ata me kontrata të përkohshme në vend të atyre të qëndrueshme, kishin nivele më të ulëta mirëqenieje sesa ata me punë të qëndrueshme dhe të përshtatshme për ta.

Ajo që dallonte vazhdimisht përvojat ndihmuese nga ato të dëmshme nuk ishte programi, modeli i financimit apo burokracia. Ishte marrëdhënia njerëzore.

PunonjĂ«sit qĂ« merrnin kohĂ« pĂ«r tĂ« kuptuar historinĂ« e njĂ« personi, pĂ«r tĂ« dĂ«gjuar aspiratat e tij, pĂ«r tĂ« pranuar frikĂ«rat dhe pĂ«r t’iu pĂ«rgjigjur me fleksibilitet dhe respekt, ndihmonin rikuperimin. Ata qĂ« i vendosnin njerĂ«zit nĂ« punĂ« tĂ« papĂ«rshtatshme, fshehnin burimet nĂ« dispozicion apo komunikonin pĂ«rmes presionit dhe autoritetit, jo.

 

Pika e verbër e mjekësisë

Kur autori mendon për pacientët që i largoi nga puna pa kuptuar plotësisht pasojat, ai pranon se po trajtonte vetëm një fragment të personit dhe jo tërësinë e tij.

Mjekësia moderne është jashtëzakonisht efektive në ndërhyrjet akute, por shumë e papërgatitur për të përballuar forcat sociale dhe mjedisore që ndikojnë pjesën më të madhe të sëmundjeve kronike.

Varfëria, izolimi, pasiguria e strehimit, ambientet toksike të punës dhe traumat e vazhdueshme nuk janë faktorë dytësorë. Ato janë ndër shkaqet kryesore që përcaktojnë nëse sistemi nervor do të vazhdojë të jetojë në alarm apo do të kalojë drejt sigurisë dhe shërimit.

Faktorët socialë të shëndetit përbëjnë rreth 80% të sëmundjeve kronike. Këtu përfshihen varfëria, mungesa e mundësive, ambientet shtypëse të punës, abuzimi fizik, emocional apo seksual, paqëndrueshmëria sociale, mungesa e strehimit, bullizmi, rrjetet sociale, ekspozimi i tepërt ndaj tyre, mungesa e mbrojtjes policore dhe autoritarizmi.

Nëse të ardhurat vjetore të një personi në SHBA janë më pak se 40 mijë dollarë, incidenca e çrregullimeve të ankthit arrin në 100%.

Të përpiqesh të shërosh dikë duke injoruar mjedisin ku jeton nuk është thjesht qasje e paplotë. Shpesh është kundërproduktive. Trupi nuk mund të trajtohet si sistem i mbyllur kur ai reagon vazhdimisht ndaj një bote të hapur përreth tij.

Puna është ilaç.

Por si çdo ilaç tjetër, edhe ajo mund të shërojë ose të dëmtojë, në varësi të dozës, cilësisë dhe mënyrës si përjetohet nga personi që e merr, nëse ai ndihet si një rast që po përpunohet apo si një qenie njerëzore që dëgjohet dhe mbështetet.

Mjekët nuk po trajnohen për të njohur apo adresuar këto probleme sociale, as individualisht dhe as kolektivisht. Sistemi mjekësor praktikisht ka hequr dorë nga kjo përgjegjësi.

Sistemet tona mjekĂ«sore, profesionale dhe sociale duhet urgjentisht tĂ« fillojnĂ« t’i trajtojnĂ« njerĂ«zit si qenie njerĂ«zore, brenda rrethanave reale tĂ« jetĂ«s sĂ« tyre.

Jo një ditë në të ardhmen. Tani./ Psychology Today

 

The post Puna është ilaç, por ne vazhdojmë të japim dozën e gabuar appeared first on Revista Monitor.

Hyrjet e të huajve në maj rriten me 16%, sipas të dhënave paraprake

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 11:40

Në muajin maj 2026, vendi ynë mirëpriti 1,143,595 vizitorë të huaj, një rritje prej 16% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, bënë të ditur të dhënat nga Agjencia për Media dhe Informim. Të dhënat publikohen më pas zyrtarisht nga INSTAT.

Sipas të dhënave të tjera të INSTAT, pas një fillimi të vakët, nga moti i paqëndrueshëm turizmi ka shënuar rigjallërim më pas. Pas rritjes me 11 për qind të të huajve në mars, prilli rezulton me 8.8 për qind më shumë të huaj sesa prilli i vitit të shkuar.

Janari dhe shkurti nisën dobët me rënie të lehtë ose rritje gati zero.

Ndikim pozitiv në turizëm vlerësohet të ketë pasur dhe konfliktet në Lindjen e Mesme, që kanë ndryshuar axhendën e shumë pushuesve, sidomos atyre nga Europa drejt vendeve më të sigurta dhe më afër.

Këtë tendencë e theksoi se Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH), në raportin e fundi rajonal të perspektivës ekonomike.

Sipas bankĂ«s “Presionet mbi konkurrueshmĂ«rinĂ« e jashtme, rreziqet klimatike dhe luhatjet e çmimeve tĂ« energjisĂ«, tĂ« lidhura me konfliktin nĂ« Lindjen e Mesme, pĂ«rbĂ«jnĂ« rreziqe negative.

MegjithatĂ« BERZH thotĂ« se kĂ«to efekte mund tĂ« zbuten pjesĂ«risht nga zhvendosja e flukseve turistike nga disa vende mĂ« pranĂ« konfliktit”.

Sipas të dhënave të INSTAT, Kosova vijon të dominojë, duke sjellë 30% të hyrjeve, e ndjekur nga Italia me rreth 13% dhe më pas Greqia me 8.6%, Maqedonia e Veriut me 8.1%, mali i Zi me 6.6%.

Në prill, një tendencë e dukshme ishte rritja e turistëve nga Franca, me 23% dhe atyre nga Polonia, që pothuajse u dyfishuan, teksa u rritën me 81%.

Turizmi, rikthehen polakĂ«t, Italia dhe Franca kompensojnĂ« “ikjen” e gjermanĂ«ve

The post Hyrjet e të huajve në maj rriten me 16%, sipas të dhënave paraprake appeared first on Revista Monitor.

Stabilizohen çmimet e importit dhe prodhimit në 3-mujorin e parë

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 11:28

Produktet e importit  nuk po ushtrojnë presion mbi çmimet pasi vlera e tyre në tre-mujorin e parë të vitit erdhi në rënie, ndërsa kostot e prodhimit vendas mbeten të pandryshuara në të njëjtën periudhe.

Çmimet e importit nĂ« rĂ«nie tĂ« lehtĂ«

Indeksi i Çmimeve tĂ« importit nĂ« tremujorin e parĂ« tĂ« vitit 2026 shĂ«noi rĂ«nie prej 0,2%, krahasuar me tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« tĂ« njĂ« viti mĂ« pare. Ky trend rĂ«nĂ«s u udhĂ«hoq kryesisht nga grupi i energjisĂ« elektrike, gazit, avullit dhe ajrit tĂ« kondicionuar, i cili pĂ«soi njĂ« ulje prej 2,4%.

Rënie më të lehta u vërejtën gjithashtu në industrinë nxjerrëse me 0,3% dhe në industrinë përpunuese me 0,1%. Ndërkaq, në nivel tremujor, krahasuar me tremujorin e fundit të vitit 2025, çmimet e importit regjistruan një rritje shumë të lehtë, çka sinjalizon një stabilizim të  çmimeve të importit.

Kostot e prodhimit në vendnumëro

Nga ana tjetĂ«r, indeksi i Çmimeve tĂ« Prodhimit (IÇP), i cili mat ecurinĂ« e çmimeve tĂ« produkteve industriale vendase, arriti nĂ« 129,7 pikĂ« pĂ«r tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ«. NĂ« terma vjetorĂ«, çmimet e prodhimit mbetĂ«n pothuajse tĂ« pa- lĂ«vizura, me njĂ« rritje gati tĂ« padukshme prej 0,02% nĂ« krahasuar me tremujorin e parĂ« tĂ« vitit 2025.

Çmimet e prodhimit pĂ«r tregun vendas u rritĂ«n me 0,3%, ndĂ«rsa çmimet e produkteve tĂ« destinuara pĂ«r eksport pĂ«suan njĂ« rĂ«nie prej 0,5%.

Brenda strukturës së prodhimit vendas, rritja më e lartë vjetor u regjistrua në industrinë përpunuese me 0,4%, e ndjekur nga sektori i furnizimit me ujë dhe menaxhimit të mbetjeve me 0,3%.

Në nën-aktivitetet e industrisë përpunuese, rritja më e ndjeshme prej 1,2% u konstatua në prodhimin e pijeve, prodhimin e drurit dhe artikujve prej kashte, shtypshkrim, si dhe në prodhimin e produkteve të kauçukut dhe plastikës.

NĂ« krahun e rĂ«nies, ashtu si te importet, tkurrja mĂ« e fortĂ« u shĂ«nua nĂ« seksionin e energjisĂ« elektrike, gazit dhe avullit me 0,9%, ndĂ«rsa nĂ« industrinĂ« pĂ«rpunuese ranĂ« çmimet e pajisjeve elektrike me 0,9% dhe metalurgjia me 0,6%. NĂ« terma tremujorĂ«, IÇP shfaqi njĂ« gjallĂ«rim tĂ« lehtĂ« prej 0,1% krahasuar me tremujorin e katĂ«rt tĂ« vitit tĂ« kaluar.

The post Stabilizohen çmimet e importit dhe prodhimit në 3-mujorin e parë appeared first on Revista Monitor.

Arkëtohen 40 mln euro nga rivlerësimi për 4 muaj; Ende pa afat çmimet e referencës në rrethe

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 10:47

Procesi i rivlerësimit të pasurive të paluajtshme me tatim të reduktuar 5% ka sjellë të ardhura prej 3.9 miliardë lekësh, ose rreth 40 milionë euro, gjatë periudhës shkurt-maj 2026.

Shifrat u bënë të ditura nga Ministri i Financave, Petrit Malaj, i cili theksoi se interesi i qytetarëve për këtë proces rezulton më i lartë krahasuar me rivlerësimin e zhvilluar në vitin 2022.

Ministri i Financave Malaj theksoi se krahasuar me procesin e rivlerësimit të zhvilluar në vitin 2022, interesi i individëve është më i lartë. Sipas tij në vitin 2022 në total u arkëtuan 5.6 mld lekë të ardhura, kundrejt 3.9 mld lekëve të arkëtuara për 3 muaj në 2026.

Po ashtu për periudhën shkurt-prill Agjencia Shtetërore e Kadastrës (ASHK) llogariti arkëtimin e 3.2 mld lekëve apo rreth 34 mln euro.

Nga totali i tatimit për rivlerësimin e pronave, rezultoi se vetëm 22% e aplikuesve apo në numër 2,114 e tyre kishin paguar tatimin për periudhën e aplikimeve shkurt-prill. Totali i tatimit të paguar prej tyre dhe transferuar në tatime, sipas të dhënave llogaritet në vlerën e 1,59 mld lekëve.

Në total për periudhën kishin aplikuar 9,532 qytetarë.

53% e aplikimeve rezultojnë me tatim të papaguara (5,053 aplikime të përllogaritura nga ASHK por të papaguara); 25% e tyre apo 2,365 aplikimeve rezultojnë të refuzuara nga ASHK.

Numri i aplikimeve më së shumti është i përqendruar në Tiranë dhe Durrës. 42% e totalit të aplikimeve janë në Tiranë, 18% e tyre janë nga qytetet Durrës, Kavajë dhe Krujë. Aplikimet e qytetit të Vlorës përbëjnë 6%, në Lezhë është përqendruar 4.5% e tyre, në Sarandë 4%, në Fier 4% etj.

Rivlerësimi i apartamenteve me 5%, tatimet arkëtojnë për muajt shkurt-prill 16 mln euro të ardhura

Ndryshe nga Tiranë ku qytetarët që po kryejnë rivlerësimin nëpërmjet Agjencisë Shtetërore të Kadastrës mund të kryejnë procesin, me çmimet e referencës të ndryshuar në vitin 2023. Në fund të korrikut 2023 për Tiranë hynë në fuqi çmimet e reja për 32 zonat kadastrale.

Në rrethe procesi i rivlerësimit nga ASHK do të vijojë të kryhet me çmimet e vendosura që në 2016.

Ministri i Financave Petrit Malaj tha se ende nga grupi i punës nuk janë gati çmimet e reja të referencës për rrethet. Malaj përsëriti se nëse qytetarët do të kërkojnë të rivlerësojnë pronat sipas vlerës së tregut, procesin duhet ta kryejnë nëpërmjet ekspertit privat të licencuar.

“Grupi i punĂ«s Ă«shtĂ« duke punuar, Ă«shtĂ« mĂ« kompleks se pĂ«rfshin edhe bashkitĂ«. Ky proces nuk e pengon rivlerĂ«simin, por kjo nuk i pengon qytetarĂ«t qĂ« kĂ«rkojnĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« rivlerĂ«simin sipas çmimeve tĂ« tregut, mund ta bĂ«jnĂ« me vlerĂ«sues privat”.

NĂ« muajin korrik 2025 Ministria e Financave, propozoi njĂ« hartĂ« e re çmimesh pĂ«r rrethet me rritje deri 200% (rritja mĂ« e lartĂ« nĂ« zonĂ«n pranĂ« portit tĂ« DurrĂ«sit). Çmimet e reja parashikoj tĂ« hynin nĂ« fuqi nga 1 janari 2026.

Nga 1 janari, sa do të rritet taksa e ndërtesës për shtëpitë dhe dyqanet për 119 zona në rrethe

Por çmimet e propozuara në 2025 ende nuk janë miratuar. Por këtë vit mbi projektvendimin e propozuar Ministria e Financave shtoi zona të reja kadastrale, duke përfshirë për herë të çmimet si zona më vete edhe fshatrat. Aktualisht zonat rurale nuk kanë çmim reference. Për to përdoret çmimi i qytetit, por i reduktuar 35%.

Referencat e ndërtesave për banim në fshat, ja në cilat zona çmimet do barazohen me qytetin

Por edhe kjo ndarje e re për çmimet e referencës së rretheve ende nuk është miratuar.

Ministri i Financave Petrit Malaj gjatë një seance në Kuvendin e Shqipërisë më herët shpjegoi se çmimet e referencës po rishikohen sërish, ku grupi ndërinstitucional i ngritur për këtë qëllim po merr të gjithë kohën e nevojshme për të nxjerrë çmimet sa më reale që i përafrohen tregut.

Malaj për rritjen e çmimeve të referencës në rrethe, hipoteka regjistron më pak se vlera reale

The post Arkëtohen 40 mln euro nga rivlerësimi për 4 muaj; Ende pa afat çmimet e referencës në rrethe appeared first on Revista Monitor.

PasuritĂ« e zyrtarĂ«ve nĂ«n algoritĂ«m: ILDKPKI kalon te modeli “Red Flags”

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 10:00

NĂ« luftĂ«n kundĂ«r korrupsionit, algoritmet po bĂ«hen po aq tĂ« rĂ«ndĂ«sishme sa hetuesit. ILDKPKI ka nisur ndĂ«rtimin e njĂ« sistemi tĂ« ri kontrolli qĂ« synon tĂ« dallojĂ« automatikisht “shenjat e kuqe” nĂ« deklaratat e pasurisĂ« sĂ« zyrtarĂ«ve.

Modeli, i njohur si “Red Flags”, pĂ«rdoret nga shumĂ« institucione antikorrupsion nĂ« botĂ« pĂ«r tĂ« veçuar rastet me risk tĂ« lartĂ« dhe pĂ«r t’i kaluar ato nĂ« verifikim tĂ« thelluar. NĂ«se zbatohet sipas planit, ai mund tĂ« ndryshojĂ« rrĂ«njĂ«sisht mĂ«nyrĂ«n se si kontrollohen pasuritĂ« e politikanĂ«ve dhe zyrtarĂ«ve nĂ« ShqipĂ«ri.

Sipas raportit, ILDKPKI po zhvillon njĂ« metodologji tĂ« re verifikimi tĂ« bazuar nĂ« analizĂ«n e riskut dhe nĂ« indikatorĂ« paralajmĂ«rues tĂ« njohur si “Red Flags”. QĂ«llimi Ă«shtĂ« qĂ« kontrollet tĂ« mos mbĂ«shteten vetĂ«m te pĂ«rzgjedhja formale e subjekteve sipas skemĂ«s ligjore aktuale, por tĂ« fokusohen te rastet qĂ« paraqesin probabilitet mĂ« tĂ« lartĂ« pĂ«r parregullsi, fshehje pasurie apo konflikt interesi.

Në raport thuhet se metodologjia po zhvillohet duke u mbështetur te praktikat më të mira ndërkombëtare, ku përdoren tregues risku për të identifikuar deklarata që meritojnë verifikim më të thelluar. Institucioni synon të përdorë edhe analiza të tipologjive të korrupsionit dhe të dhëna nga institucione të tjera për të ndërtuar këtë sistem.

Në praktikë, një model i tillë mund të sinjalizojë raste ku pasuria rritet me ritme të pazakonta krahasuar me të ardhurat e deklaruara, kur ka lëvizje të shpeshta të aseteve, transaksione të pazakonta, lidhje me persona apo kompani me interes publik, ose kur ka mospërputhje mes deklarimeve të ndryshme ndër vite.

Raporti nuk jep ende listën e indikatorëve që do të përdoren, por thekson se sistemi synon të prioritizojë rastet me risk më të lartë.

Një element tjetër i rëndësishëm është se kjo nismë lidhet edhe me planet për transformimin digjital të institucionit. ILDKPKI parashikon që sistemi elektronik i deklarimit të pasurive të lidhet me databaza të institucioneve të tjera shtetërore për shkëmbim të automatizuar informacioni, me synimin për të rritur saktësinë e verifikimeve dhe për të ulur kontrollin manual. /D.Hyka

The post PasuritĂ« e zyrtarĂ«ve nĂ«n algoritĂ«m: ILDKPKI kalon te modeli “Red Flags” appeared first on Revista Monitor.

Financial Times: Resorti luksoz i planifikuar nga familja Trump nxit protesta në Shqipëri

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 08:49

Demonstruesit kundërshtojnë resortin prej 4 miliardë dollarësh, i mbështetur nga firma e investimeve e themeluar nga dhëndri i presidentit amerikan, Jared Kushner.

Një projekt për ndërtimin e një resorti luksoz në një zonë të pabanuar në Mesdhe, i lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e Donald Trump, prej një jave ka nxitur protesta në Shqipëri.

MijĂ«ra qytetarĂ« u mblodhĂ«n tĂ« enjten nĂ« TiranĂ« pĂ«r tĂ« pestĂ«n ditĂ« radhazi, duke mbajtur pankarta kundĂ«r qeverisĂ« me mbishkrimin “Ndalni vjedhjen e ShqipĂ«risĂ«â€ dhe figura flamingosh rozĂ«, qĂ« janĂ« kthyer nĂ« simbol tĂ« lĂ«vizjes, pasi kĂ«ta shpendĂ« gjenden nĂ« ligatinat e mbrojtura pranĂ« zonĂ«s ku parashikohet zhvillimi i projektit.

Protestat kundërshtojnë resortin e propozuar prej 4 miliardë dollarësh, të mbështetur nga Affinity Partners, firma e investimeve e themeluar nga Kushner. Projekti do të përfshinte një zhvillim pranë Zvërnecit, zonë bregdetare ngjitur me ligatinat, si dhe një resort të nivelit të lartë në Sazan, ishulli i vetëm i Shqipërisë.

Nëse projekti anulohet, ai do të ishte projekti i dytë i familjes Trump në Ballkan që dështon për shkak të kundërshtimit lokal, pas planit të mbështetur nga Kushner për një hotel Trump në kryeqytetin serb, Beograd, i cili u anulua vitin e kaluar.

Bashkëshortja e Kushner, Ivanka Trump, u përball me kritika javën e kaluar pas një interviste në podkastin e David Senra, ku tregoi se si ajo dhe bashkëshorti i saj kishin zbuluar ishullin që tani planifikojnë ta zhvillojnë.

“Ishim nĂ« barkĂ«n e njĂ« miku dhe u ndalĂ«m pĂ«r tĂ« notuar”, tha Ivanka. “Notuam deri nĂ« ishull, bĂ«mĂ« njĂ« shĂ«titje, zbathur gjatĂ« gjithĂ« rrugĂ«s, deri nĂ« majĂ«, dhe mbetĂ«m tĂ« magjepsur.

“PamĂ« njĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« vĂ«nĂ« nĂ« jetĂ« potencialin e ishullit dhe pĂ«r ta zhvilluar atĂ«, por duke vepruar me shumĂ« kujdes dhe maturi, sepse Ă«shtĂ« njĂ« vend me bukuri tĂ« jashtĂ«zakonshme”, tha Ivanka.

Prokuroria e Posaçme kundër Korrupsionit në Shqipëri njoftoi në fillim të kësaj jave se po shqyrton ndryshimet e vitit 2024 në statusin e mbrojtur të zonës dhe në pronësinë e tokës, të cilat i hapën rrugë zhvillimit të planifikuar. Projekti mori miratim paraprak në fund të vitit 2024.

Projekti llogaritet të ketë një vlerë prej mbi 4 miliardë dollarësh, më shumë se 10% e prodhimit të brendshëm bruto vjetor të Shqipërisë. Zyrtarët thonë se ai mund të tërheqë turistë me fuqi të lartë shpenzuese dhe të nxisë më tej industrinë e turizmit, e cila është zgjeruar me ritme të shpejta vitet e fundit.

Grupet mjedisore dhe kundërshtarë të tjerë të projektit argumentojnë se planet kërcënojnë ekosisteme të ndjeshme dhe nuk janë shqyrtuar sa duhet.

“Nuk ka asnjĂ« mundĂ«si qĂ« investimi tĂ« ndalet pĂ«r sa kohĂ« qĂ« jam unĂ« kĂ«tu”, tha kĂ«tĂ« javĂ« kryeministri Edi Rama. Duke iu referuar akuzave rreth projektit, ai shtoi se investimi po vijon me “pronarĂ« tĂ« rinj dhe legjitimĂ«â€.

Ishulli i Sazanit mbetet pronë shtetërore, ku Affinity Partners ka marrë statusin e investitorit strategjik. Zonat bregdetare aty pranë, ku do të zhvillohet një pjesë tjetër e projektit, janë blerë nga investitorë nga Katari, të cilët kanë qenë partnerë në projekt, tha Rama në një postim në Facebook.

NjĂ« tjetĂ«r kompani, e identifikuar nga mediat vendase si pronare e njĂ« pjese tĂ« tokĂ«s, grupi offshore “ZvĂ«rnec South Adriatic Development”, u tha mediave lokale se toka Ă«shtĂ« “nĂ« pronĂ«si private, metĂ«r pĂ«r metĂ«r” dhe se kompania e ka blerĂ« atĂ« ligjĂ«risht.

Kushner dhe Affinity Partners nuk iu përgjigjën menjëherë kërkesave për koment.

Rama i akuzoi protestuesit se po veprojnë kundër interesave ekonomike të Shqipërisë dhe tha se disa prej tyre janë ndikuar nga fushata dezinformimi në rrjetet sociale.

Bumi i fundit turistik ka transformuar pjesë të bregdetit shqiptar, duke tërhequr miliona vizitorë falë çmimeve relativisht të ulëta dhe plazheve ende të paprekura. Megjithatë, rritja e çmimeve të pronave dhe zhvillimet në shkallë të gjerë kanë shtuar shqetësimet për rritjen e kostos së jetesës së banorëve vendas.

“Fokusi ynĂ« mbetet administrimi i pĂ«rgjegjshĂ«m, pĂ«rmirĂ«simi mjedisor, krijimi i vendeve tĂ« punĂ«s dhe ndĂ«rtimi i njĂ« vlere afatgjatĂ« pĂ«r komunitetet lokale”, tha Asher Abehsera, kryetar i Sazan Real Estate Development, kompania qĂ« po punon pĂ«r projektin bashkĂ« me Affinity Partners. “Ne respektojmĂ« proceset publike dhe institucionale nĂ« vijim.”

Lutfi Dervishi, analist i pavarur dhe ish-drejtues i Transparency International Albania, tha se protestat në Tiranë pasqyrojnë një pakënaqësi më të gjerë ndaj administratës së Ramës.

“Duket si njĂ« protestĂ« shumĂ«ngjyrĂ«she”, tha Dervishi. “Aty sheh njerĂ«z kundĂ«r establishmentit pĂ«rkrah grupeve shumĂ« tĂ« ndryshme, me ankesa tĂ« ndryshme. Por, ndryshe nga protestat e mĂ«parshme, kjo Ă«shtĂ« paqĂ«sore dhe e qĂ«ndrueshme.”/ Financial Times

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

The post Financial Times: Resorti luksoz i planifikuar nga familja Trump nxit protesta në Shqipëri appeared first on Revista Monitor.

Eurostat: 35% e shqiptarëve nuk përballojnë qiratë, faturat, pushimet, apo blerjen e rrobave të reja

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 06:03

Shqipëria është vendi me nivelin më të lartë të privimit të rëndë material dhe social në Europë, sipas të dhënave më të fundit të Eurostat për vitin 2024.

Treguesi mat përqindjen e popullsisë që nuk mund të përballojë të paktën 7 nga 13 mallra, shërbime ose aktivitete që konsiderohen të nevojshme për një standard jetese të përshtatshëm.

Në to përfshihen pagesa e qirasë dhe faturave, përballimi i shpenzimeve të papritura, konsumimi i rregullt i mishit ose peshkut, një javë pushime larg shtëpisë, zotërimi i një automjeti, zëvendësimi i mobilieve të konsumuara, blerja e rrobave dhe këpucëve të reja, mundësia për të shpenzuar një shumë të vogël për veten, pjesëmarrja në aktivitete sociale dhe aksesi në internet.

Të dhënat tregojnë se rreth 35% e popullsisë në Shqipëri (34.8%) jetonte në kushte të privimit të rëndë material dhe social në vitin 2024, niveli më i lartë në Europë.

Shifrat tregojnë se hendeku mes Shqipërisë dhe vendeve të Bashkimit Europian mbetet shumë i madh. Mesatarja e BE-së ishte rreth 6.3% në vitin 2024, rreth pesë herë më e ulët se niveli i regjistruar në Shqipëri.

Shqiptarët kanë shumë mungesa jo vetëm në raport me vendet e BE-sw, por edhe në krahasim me vendet e tjera të rajonit. Maqedonia e Veriut e ka privimin material në nivelin e 11.6%, Serbia 10.3% dhe treguesi është pak më i lartë në Mal të Zi, me 12.3%. Nuk ka të dhëna për Bosnjë Hercegovinën dhe Kosovën.

Në krahasim me vitet e mëparshme, norma e privimit material ka ardhur në ulje (në vitin 2018, treguesi ishte gati 46%), sërish ajo mbetet të paktën dy herë më e lartë e i dyti pas nesh.

Më pak europianë në vështirësi se një dekadë më parë

Në nivel të Bashkimit Europian, numri i personave që jetojnë në kushte të privimit të rëndë material dhe social ka rënë nga rreth 41 milionë në vitin 2015 në 27.5 milionë në vitin 2024.

Mesatarisht nĂ« BE, rreth 6.3% e popullsisĂ« shfaq nivel tĂ« lartĂ« tĂ« privimit material, me kryesimin qĂ« e mbajnĂ« Rumania (16.8%), Greqia (14.9%), Bullgaria (15%) dhe niveli mĂ« i ulĂ«t Ă«shtĂ« nĂ« Poloni (2%), HolandĂ« (2.6%), Austri (2.9%), Çeki (2.6%).

Si matet treguesi i privimit material

Treguesi i privimit material, sipas përkufizimit të Eurostat, mat mungesën e detyruar të disa elementeve që konsiderohen të nevojshme dhe të dëshirueshme për një jetë të përshtatshme.

Ai mat përqindjen e popullsisë që nuk mund të përballojë të paktën 7 nga 13 elementët e mëposhtëm:

  1. pagesën e qirasë, faturave, kësteve të blerjeve me pagesë të shtyrë ose kësteve të kredive të tjera;
  2. mbajtjen e banesës mjaftueshëm të ngrohtë;
  3. përballimin e shpenzimeve të papritura;
  4. konsumimin e mishit, pulës, peshkut ose alternativave vegjetariane çdo dy ditë;
  5. një javë pushime larg shtëpisë;
  6. aksesin në një makinë ose furgon për përdorim personal;
  7. zëvendësimin e mobilieve të konsumuara;
  8. zëvendësimin e rrobave të konsumuara me disa të reja;
  9. zotërimin e dy palëve këpucë të përshtatshme;
  10. shpenzimin e një shume të vogël parash çdo javë për veten;
  11. pjesëmarrjen në aktivitete të rregullta argëtuese;
  12. takimin me miq ose familjarë për një pije apo vakt të paktën një herë në muaj;
  13. lidhjen me internet.

Elementët 1 deri në 7 lidhen me nivelin e familjes, ndërsa elementët 8 deri në 13 lidhen me nivelin individual.

 

The post Eurostat: 35% e shqiptarëve nuk përballojnë qiratë, faturat, pushimet, apo blerjen e rrobave të reja appeared first on Revista Monitor.

Tatimet nisin verifikimin e faturave, rreth 2,161 individë në pritje të kompensimit për arsimin

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 06:02

Administrata Tatimore ka nisur verifikimet e dokumentacionit të dorëzuar nga individët që kanë aplikuar për përfitimin e kompensimit pas zbritjes së shpenzimeve deri në vlerën 100 mijë lekë për arsimin e fëmijëve, të deklaruara në Deklaratën Vjetore të të Ardhurave Personale (DIVA) 2025.

Sipas të dhënave të Administratës Tatimore për Monitor, rreth 2,161 individë pritet të përfitojnë kompensim për arsimin e fëmijëve, pasi kanë deklaruar zbritje të shpenzimeve arsimore deri në vlerën maksimale prej 100 mijë lekësh.

Për këtë kategori, përfitues të njohjes së shpenzimeve arsimore janë vetëm individët me të ardhura bruto vjetore deri në 1.2 milionë lekë. Administrata Tatimore ka nisur procesin e verifikimit të dokumentacionit që justifikon këto shpenzime.

Shuma e kompensimit do të disbursohet në llogaritë bankare të deklaruara gjatë aplikimit në sistemin e-Filing, pas përfundimit të verifikimit të dokumentacionit.

Sipas burimeve nga Administrata Tatimore, procesi i shqyrtimit të kërkesave për këtë kategori do të kërkojë më shumë kohë krahasuar me aplikimet e tjera, pasi nevojitet verifikimi i faturave të fiskalizuara që justifikojnë shpenzimet e deklaruara për arsimimin e fëmijëve.

Kjo kategori individësh, gjatë plotësimit të DIVA-s, përveç zbritjes së shpenzimeve në vlerën 48 mijë lekë për çdo fëmijë në ngarkim, përfitoi edhe zbritjen e shpenzimeve arsimore deri në vlerën 100 mijë lekë.

Këto të fundit duhet të justifikohen me fatura të fiskalizuara. Ndërkohë, zbritja prej 48 mijë lekësh për çdo fëmijë në ngarkim u përfitua nga të gjithë individët që plotësuan dhe dorëzuan DIVA-n, pavarësisht nivelit të të ardhurave.

Konkretisht, sipas një shembulli të publikuar nga Monitor, një individ që kishte plotësuar dhe dorëzuar deklaratën DIVA, i kategorizuar në fashën me të ardhura bruto nën 1.2 milionë lekë dhe me dy fëmijë në ngarkim, përfitoi njohjen e shpenzimeve në vlerën 96 mijë lekë për kujdestarinë e fëmijëve dhe 100 mijë lekë për arsimin.

Pas zbritjes sĂ« kĂ«tyre shpenzimeve dhe rillogaritjes sĂ« tatimit, individi rezultoi me tatim tĂ« mbipaguar nĂ« vlerĂ«n 25 mijĂ« lekĂ«. Kjo Ă«shtĂ« shuma qĂ« do t’i kthehet si kompensim. PĂ«r tĂ« pĂ«rfituar kĂ«tĂ« shumĂ«, krahas kĂ«rkesĂ«s, certifikatĂ«s familjare dhe dokumentit qĂ« vĂ«rteton IBAN-in e llogarisĂ« bankare, duhet tĂ« dorĂ«zohen edhe faturat e fiskalizuara tĂ« shpenzimeve pĂ«r fĂ«mijĂ«t.

Shembujt e DIVA, nga 62 deri në 250 euro, sa varion kompensimi për arsimin e fëmijëve 

Afati për plotësimin dhe dorëzimin e deklaratës DIVA ishte deri më 31 mars 2026.

Që nga fundi i muajit maj, Administrata Tatimore ka nisur dhënien e kompensimeve për individët përfitues që kanë deklaruar një ose dy fëmijë në ngarkim. Në total, për këtë kategori janë 34,263 individë përfitues, ndërsa vlera totale e kompensimeve llogaritet rreth 518 milionë lekë.

Kompensimi për fëmijët nga DIVA 2025, Tatimet nisën pagesat për 3 mijë përfituesit e parë

Po ashtu e drejta për aplikim me qëllim përfitimin e kompensimit për asnjë kategori nuk humbet për 5 vite. Afati i shqyrtimit të kërkesës për kompensim nga administrate tatimore është deri në 2 muaj.

Kompensimi për fëmijët nga DIVA 2025, Tatimet: E drejta për aplikim nuk humbet për 5 vite

The post Tatimet nisin verifikimin e faturave, rreth 2,161 individë në pritje të kompensimit për arsimin appeared first on Revista Monitor.

A Region Apart: One in Five Western Balkans Citizens Has Never Travelled Within the Region

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 06:00

Despite years of efforts to promote regional cooperation and initiatives aimed at facilitating free movement, citizens of the Western Balkans remain surprisingly disconnected from one another.

Data from the Regional Cooperation Council’s Balkan Barometer 2025 show that a significant share of the region’s population, 22%, have never visited any neighbouring Western Balkan economy, reflecting the continued impact of political barriers, inadequate infrastructure and limited regional connectivity.

The survey findings indicate that Bosnia and Herzegovina is the least visited destination within the region. On average, 46% of respondents across the Western Balkans said they had never travelled there. North Macedonia follows with 38%, while Albania and Kosovo each register 37%.

At the other end of the scale, Montenegro emerges as the most visited country in the region, with only 21% of Western Balkan citizens reporting that they have never been there.

Albania and Kosova: Strong Ties, but Bosnia and Serbia Remain Largely Unexplored

For Albanian citizens, Kosovo remains by far the closest and most frequently visited destination. Only 20% of Albanians say they have never travelled to Kosovo. The connection is even stronger in the opposite direction, with just 4% of Kosovars reporting that they have never visited Albania, highlighting the deep cultural, ethnic and tourism links between the two societies.

Mobility drops sharply, however, when it comes to the rest of the region. Around 72% of Albanians have never visited Serbia, while 66% have never travelled to Bosnia and Herzegovina.

For Kosovo, isolation from these two countries is even more pronounced, largely due to political tensions and visa restrictions with Bosnia and Herzegovina. According to the survey, 79% of Kosovars have never visited Bosnia and Herzegovina, while 67% have never travelled to Serbia.

Neighbours with Limited Interaction

The data also reveal significant gaps in mobility between countries that share borders. For example, 68% of Serbian citizens have never visited Albania, while 60% of citizens of Bosnia and Herzegovina have never travelled to either Albania or Kosovo.

North Macedonia and Montenegro appear to be the most neutral and accessible destinations across the region. Montenegro, in particular, enjoys strong visitor flows from neighbouring countries. Only 7% of Serbian citizens and 8% of citizens from Bosnia and Herzegovina report never having visited Montenegro, largely due to its popular Adriatic coastline and long-standing historical ties.

One in Five Citizens Has Never Travelled Within the Region

Another worrying indicator for regional integration is that 22% of citizens across the Western Balkans say they have never visited any of the region’s economies. The figure rises to 36% among citizens of Montenegro and 30% among those in North Macedonia.

The findings suggest that, for a considerable share of the population, regional integration remains more of a political concept than a lived reality. The Balkan Barometer 2025 concludes that without the removal of remaining political barriers and significant improvements in road and rail infrastructure, integration in the Western Balkans will continue to exist largely on paper rather than in the everyday experiences of its citizens./B.Hoxha

The post A Region Apart: One in Five Western Balkans Citizens Has Never Travelled Within the Region appeared first on Revista Monitor.

Izolimi rajonal, 22% e qytetarëve të Ballkanit nuk udhëtojnë fare te fqinjët

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
5 June 2026 at 06:00

Pavarësisht përpjekjeve shumëvjeçare për bashkëpunim rajonal dhe nismave për lëvizjen e lirë, qytetarët e Ballkanit Perëndimor vazhdojnë të mbeten gjeografikisht të izoluar nga njëri-tjetri.

TĂ« dhĂ«nat “Barometrit tĂ« Ballkanit 2025” nga KĂ«shilli i Bashkimit Rajonal tregojnĂ« se njĂ« pjesĂ« e konsiderueshme e banorĂ«ve tĂ« rajonit 22% nuk kanĂ« vizituar kurrĂ« asnjĂ« nga ekonomitĂ« fqinje pĂ«r shkak tĂ« barrierave politike, mungesĂ«s sĂ« infrastrukturĂ«s etj.

Rezultatet e Anketës tregojnë se Bosnja dhe Hercegovina është vendi më pak i vizituar nga vendet e tjera të rajonit, ku mesatarisht 46% e të anketuarve deklarojnë se nuk kanë shkelur kurrë atje. Ajo ndiqet nga Maqedonia e Veriut 38%, Shqipëria dhe Kosova me nga 37% secila.

Në kahun tjetër, Mali i Zi rezulton vendi më i eksploruar, me vetëm 21% të qytetarëve të rajonit që nuk e kanë vizituar asnjëherë.

ShqiptarĂ«t dhe Kosova: NjĂ« urĂ« e fortĂ«, por Bosnja dhe Serbia mbeten “tokĂ« e panjohur”

Për qytetarët e Shqipërisë, Kosova mbetet destinacioni më i afërt dhe më i vizituar. Vetëm 20% e shqiptarëve të Shqipërisë thonë se nuk kanë qenë kurrë në Kosovë. Ky raport është edhe më i fortë në kahun e kundërt, ku vetëm 4% e qytetarëve të Kosovës nuk e kanë vizituar kurrë Shqipërinë, duke konfirmuar lidhjet e ngushta kulturore, etnike dhe turistike.

Megjithatë, lëvizshmëria e shqiptarëve zbehet ndjeshëm kur bëhet fjalë për pjesën tjetër të rajonit:72% e shqiptarëve të Shqipërisë nuk kanë vizituar kurrë Serbinë. 66% e tyre nuk kanë qenë kurrë në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Për Kosovën, izolimi me këto dy vende është edhe më ekstrem, kryesisht për shkak të barrierave politike dhe regjimit të vizave me Bosnjën. 79% e qytetarëve të Kosovës nuk kanë vizituar kurrë Bosnjën dhe 67% nuk kanë qenë kurrë në Serbi.

Fqinjësi pa komunikim

Të dhënat nxjerrin në dritë edhe hendeqe të tjera të thella ndërmjet vendeve që ndajnë kufij të përbashkët. Për shembull, 68% e qytetarëve të Serbisë nuk kanë vizituar kurrë Shqipërinë, ndërsa 60% e qytetarëve të Bosnjë-Hercegovinës nuk kanë shkelur kurrë në Shqipëri apo Kosovë.

Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi shfaqen si vendet më neutrale dhe më të aksesueshme për të gjithë. Mali i Zi është veçanërisht i vizituar nga serbët (vetëm 7% nuk e kanë vizituar dhe nga boshnjakët, vetëm 8% nuk e kanë vizituar, kryesisht për shkak të turizmit bregdetar dhe lidhjeve historike.

Një e pesta e rajonit nuk lëviz fare

Një tjetër tregues negative për integrimin rajonal është se 22% e qytetarëve në nivel rajoni deklarojnë se nuk kanë vizituar asnjë nga vendet e Ballkanit Perëndimor. Kjo shifër shkon deri në 36% për qytetarët e Malit të Zi dhe 30% për ata të Maqedonisë së Veriut, duke dëshmuar se për një pjesë të madhe të popullsisë.

Anketa e Barometrit 2025 tregon se pa heqjen definitive të barrierave politike dhe pa përmirësimin e infrastrukturës rrugore e hekurudhore, integrimi i Ballkanit do të mbetet më shumë një projekt në letër sesa një realitet i jetuar nga qytetarët e tij./ B.Hoxha

 

The post Izolimi rajonal, 22% e qytetarëve të Ballkanit nuk udhëtojnë fare te fqinjët appeared first on Revista Monitor.

Before yesterdayEkonomi

“FluturojnĂ«â€ çmimet e pronave tĂ« banimit nĂ« KosovĂ«, rritje deri nĂ« 5.3%

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
4 June 2026 at 15:21

Çmimet e pronave tĂ« banimit nĂ« KosovĂ« nĂ« tremujorin e parĂ« tĂ« vitit 2026 janĂ« rritur pĂ«r 5.3 pĂ«r qind krahasuar me tremujorin e parĂ« tĂ« vitit tĂ« kaluar. NdĂ«rkaq, krahasuar me tremujorin e katĂ«rt tĂ« vitit 2025 çmimet e pronave tĂ« banimit shĂ«nuan rritje prej 2.4 pĂ«r qind.

 

Çmimet e pronave tĂ« banimit nĂ« KosovĂ« kanĂ« vazhduar tĂ« rriten edhe gjatĂ« vitit 2026, duke shĂ«nuar ngritje si nĂ« nivel vjetor ashtu edhe nĂ« krahasim me muajt e fundit tĂ« vitit paraprak.

Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« publikuara nĂ« Indeksin e Çmimeve tĂ« Pronave tĂ« Banimit, nĂ« tremujorin e parĂ« tĂ« vitit 2026 çmimet e banesave dhe pronave tĂ« banimit janĂ« rritur pĂ«r 5.3 pĂ«r qind krahasuar me tremujorin e parĂ« tĂ« vitit 2025.

Rritje është regjistruar edhe krahasuar me tremujorin e katërt të vitit 2025, ku çmimet kanë shënuar ngritje prej 2.4 për qind vetëm brenda një tremujori.

Të dhënat tregojnë se trendi i rritjes së çmimeve po vazhdon prej vitesh, ndërsa ndryshimet nuk janë të njëjta në të gjitha rajonet e vendit.

Në Rajonin e Prishtinës, ku vitet e fundit janë përqendruar ndërtimet më të mëdha të komplekseve banesore dhe kërkesa më e lartë për banim, rritja vjetore e çmimeve në tremujorin e parë të vitit 2026 ishte 1.4 për qind krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Megjithatë, rritja më e madhe është regjistruar në rajonet tjera të Kosovës.

Sipas raportit, jashtë Rajonit të Prishtinës çmimet e pronave të banimit janë rritur për 12.3 për qind krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2025.

Raporti pĂ«rfshin edhe ndryshimet vjetore tĂ« Indeksit tĂ« Çmimeve tĂ« Pronave tĂ« Banimit pĂ«r periudhĂ«n nga TM1 2019 deri nĂ« TM1 2026, ku shihet se tregu i banimit nĂ« KosovĂ« ka vazhduar tĂ« lĂ«vizĂ« me trend rritĂ«s pothuajse nĂ« çdo vit.

Po ashtu janë publikuar edhe vlerat e indeksit, ndryshimet tremujore, ndryshimet vjetore dhe ndryshimet mesatare vjetore për periudhën TM1 2018-TM1 2026, të cilat paraqesin lëvizjet e vazhdueshme të çmimeve të banesave dhe pronave të banimit në vend.

Në raport bëhet e ditur edhe se të dhënat për tremujorin e katërt të vitit 2025 janë rishikuar pas pranimit të të dhënave të reja dhe përditësimit të bazës administrative. Sipas publikimit, vlerat e reja të rishikuara zëvendësojnë ato që ishin publikuar më herët.

The post “FluturojnĂ«â€ çmimet e pronave tĂ« banimit nĂ« KosovĂ«, rritje deri nĂ« 5.3% appeared first on Revista Monitor.

RĂ«nia e importeve kineze tĂ« naftĂ«s “mbron” tregun global nga çmimet mĂ« tĂ« larta

✇Revista Monitor
By: Eralda Zito
4 June 2026 at 14:01

Analistët thonë se dërgesat pranë nivelit më të ulët në gati një dekadë janë një faktor kryesor që nafta bruto ende tregtohet nën 100 dollarë për fuçi.

 

Një rënie e fortë e kërkesës së Kinës për importe nafte po bëhet një nga arsyet kryesore pse bota nuk po përballet me një krizë më të madhe energjetike, ndërsa lufta në Lindjen e Mesme po i afrohet ditës së 100-të.

Nafta po tregtohet nën 100 dollarë për fuçi, pavarësisht humbjes së një të pestës së furnizimit botëror për më shumë se tre muaj.

Tom Baker nga Vitol tha se ulja dramatike e blerjeve të naftës bruto nga Kina, me kërkesën që ka rënë me 4-5 milionë fuçi në ditë, ka ndihmuar të zbutet humbja e 12 milionë fuçive në ditë nga Gjiri.

“Importet e ulĂ«ta tĂ« KinĂ«s kanĂ« mbrojtur pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« tregut tĂ« naftĂ«s,” tha Martijn Rats nga Morgan Stanley.

Sipas vlerësimeve të Morgan Stanley, sasia e naftës që ka mbërritur në Kinë me anije gjatë 30 ditëve të fundit ka rënë në 7.5 milionë fuçi në ditë, nga rreth 13 milionë në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Të dhënat e S&P Global Energy tregojnë se importet totale të naftës bruto të Kinës në prill ranë me më shumë se 2 milionë fuçi në ditë, në 9.4 milionë fuçi në ditë.

Për majin, S&P parashikon një rënie të mëtejshme në rreth 8 milionë fuçi në ditë.

Hu Min Min nga S&P tha se rënia e importeve kineze është bërë një faktor kritik që po riformëson tregun global të naftës.

Arsyet e rënies së papritur të blerjeve kineze janë të paqarta. Pekini nuk ka folur hapur për strategjinë e tij të tregtimit të naftës.

Shumica e analistëve besojnë se Kina ka nisur të përdorë rezervat e naftës që kishte grumbulluar gjatë vitit të kaluar, kur çmimet ishin të ulëta.

Tom Baker tha se Kina mbetet si njĂ« “vrimĂ« e zezĂ«â€, sepse askush nuk ka njĂ« pamje tĂ« qartĂ« tĂ« rezervave tĂ« saj.

Sipas Hu Min Min, Kina ka reaguar ndaj krizës së Iranit duke ulur prodhimin në rafineri dhe duke kaluar nga grumbullimi i rezervave te përdorimi i tyre.

S&P parashikon se Kina do të përdorë rezervat tregtare me ritëm 700-800 mijë fuçi në ditë deri në tremujorin e tretë.

Gjithashtu, ndalimi i përkohshëm i eksporteve të karburantit për avionë dhe naftës diesel ka ulur kërkesën për importe.

“Sjellja e KinĂ«s nĂ« energji, si pĂ«rgjigje ndaj luftĂ«s me Iranin, pĂ«rmblidhet me njĂ« fjalĂ«: siguri,” tha Ye Lin nga Rystad Energy.

Kufizimet e Kinës mbi eksportet e produkteve të naftës kanë shkaktuar kritika nga partnerët tregtarë që varen nga furnizimet kineze.

Pekini ka refuzuar kĂ«rkesat e rafinerive shtetĂ«rore pĂ«r tĂ« eksportuar kĂ«to karburante me çmime tĂ« larta, duke zgjedhur nĂ« vend tĂ« kĂ«saj tĂ« dĂ«rgojĂ« disa ngarkesa si ndihmĂ« — njĂ« formĂ« e “diplomacisĂ« sĂ« naftĂ«s”.

Analistët vërejnë se rënia e importeve të naftës bruto është shumë më e madhe se rënia e kërkesës së brendshme, e cila pritet të ulet vetëm me rreth 1.5 milionë fuçi në ditë në tremujorin e dytë.

Kjo rënie më e lehtë e kërkesës lidhet pjesërisht me rritjen më të dobët ekonomike të Kinës, problemet në tregun e pronave dhe besimin e ulët të konsumatorëve dhe bizneseve.

Ye nga Rystad theksoi gjithashtu një zhvendosje strukturore të Kinës nga nafta drejt energjisë elektrike.

Sipas saj, investimet nĂ« makina elektrike, hekurudha tĂ« elektrifikuara dhe energji tĂ« rinovueshme i kanĂ« dhĂ«nĂ« KinĂ«s njĂ« “mburojĂ« strategjike” pĂ«r ta pĂ«rballuar krizĂ«n me mĂ« pak dhimbje.

Por Baker nga Vitol paralajmëroi se importet e ulëta kineze të naftës nuk do të vazhdojnë përgjithmonë.

Në një moment, kur Kina të ketë sërish nevojë për ato fuçi, çmimi do të duhet të rritet dhe mënyra e vetme për ta balancuar tregun do të jetë ulja e kërkesës.

Even Pay nga Trivium China tha se nuk është e qartë sa shumë Pekini po e llogarit ndikimin global të qasjes së tij ndaj tregut të naftës.

Sipas saj, Kina i justifikon rezervat e mëdha të naftës kryesisht me sigurinë e brendshme energjetike dhe ekonomike./ Financial Times

The post RĂ«nia e importeve kineze tĂ« naftĂ«s “mbron” tregun global nga çmimet mĂ« tĂ« larta appeared first on Revista Monitor.

❌
❌