Deputetja e PS-së, Sara Mila, ka kthyer një teke raki me fund ‘për Shqipërinë Europiane’, në eventin për 35-vjetorin e themelimit të kësaj force politike në Elbasan.

Teksa komentoi protestat për ‘Zvërnecin’, Mila tha se ishte e lumtur që njerëzit sot protestojnë të lirë. Ajo tha se në qeverisjen e Sali Berishës, nëse do të protestoje, mund të dhunoheshe apo vriteshe.

“Sot ne festojmë 35-vjetorin e PS, por përtej nesh, është duke ndodhur një ngjarje që nuk ka pse të kalojë pa koment. Në Tiranë me mijëra njerëz, ndër ta të rinj, gjenerata Z, kanë dalë duke shpalosur kreativitetin e vet me pankarta, me emocione dhe gjithçka ka ky brez i ri. Unë kur i shoh jam shumë krenare. Por më shumë sesa krenare, jam shumë e lehtësuar, sepse jam bërë pjesë e PS, pjesë e gjeneratës së tyre për një arsye të vetme. Sepse demokracia funksionon vetëm atëherë kur nuk matet me duartrokitje, por me nivelin e kundërshtisë që mund të të bëjnë. Prandaj jam shumë e lumtur që t’i shoh, kushdo qoftë kauza e tyre. Qoftë edhe që një meme të shkojë virale, jam e lumtur t’i shoh atje të lirë. Ju e dini shumë mirë që kjo nuk ka qenë norma. Ka burra e gra në këtë sallë, që e kanë kthyer standardin e të protestuarit lirë në normë. Dikur kur protestohej, keni përjetuar edhe dhunë. Ka pasur protesta kur ju kanë vrarë, si në 21 janar. Ngjyra e të zezës së frikës është eleminuar tërësisht nga Shqipëria. Në zonat e fshatrave në Elbasan kam vetëm 2 porosi. E para ‘ndreqja mirë qejfin atij plakut Mere’. E dini ju për kë e kam, për Saliun. E dytë është ‘moj vajzë të ecësh për zonën tonë në gjurmët e Bukurosh Stafës’. Siç e do tradita kam vendosur që bashkë me Bukuroshin ta kthejmë një teke raki për nder të kësaj dekorate. Me fund për Shqipërinë Europiane”, tha mes të tjerash Mila.

Nga Skënder Minxhozi

Imagjinoni për një çast sikur në projektin e Zvërnecit të mos kishte asnjë një sherr apo pretendim pronësie mbi tokën turistike. Imagjinoni që investitorët me katër miliard euro në duar të vinin e të blinin rregullisht një masë toke e cila ka të gjithë dokumentacionin e saktë, me letra reale gjykatash e kadastrash, e jo me falsifikime dhe grabitje siç po heton edhe drejtësia.

Më tej imagjinoni që territori ku do të zbatohet projekti të mos ishte i rrethuar si një kamp përqëndrimi i kohës së komunizmit dhe sikur rojet e sigurisë të atij territori të mos silleshin me protestuesit sikur të ishin hajdutë të kapur në një shtëpi private duke vjedhur një televizor apo lavatriçe. Imagjinoni sikur të mos kishte as klimë tensioni në Zvërnec dhe as reklamime palësh, por një pritshmëri pozitive plot shpresë për një investim gjigand që do t’i ndryshojë fatin Vlorës dhe të gjithë turizmit shqiptar.

Imagjinoni më në fund, por jo më e parëndësishmja, që edhe qeveria të ishte më transparente dhe komunikuese me publikun. Më së pari me publikun vlonjat e më pas me të gjithë ne të tjerët sepse nuk ndodh shpesh që të ofrohen kaq shumë para për këtë Shqipërinë tonë të varfër. Kemi dëgjuar lloj-lloj dokrrash me miliarda në 35 vite, kemi ëndërruar se do të binte shi jeshil pas vitit ’90 e do të futeshim në Evropë për pesë vjet e shumta! Kemi ëndërruar teksa dëgjonim turlifarë onxhobonxhosh nga bota që na ofronin qiellin e më pas zhdukeshin pa lënë gjurmë pasi kishin nxjerrë ca  para nga ky vend i varfër.

Nuk është ky rasti mesa duket në Zvërnec. Nuk është mashtrimi me premtimet për investime, por e kundërta, është vetë përmasa e investimit që tremb më shumë sesa mashtruesit e vegjël të së shkuarës. Dhe kur në një territor kaq të vogël sa Vlora ofrohet për t’u injektuar një masë kaq e madhe parash afërmendsh duhet matur dora dhe duhet frenuar firma pa kryer disa procedura që e gjithë bota demokratike i zbaton në të tilla raste. Përfshirë një fushatë ekstensive shpjegimi, konsultimesh e informimi krahas marrje së garancive se projekti do të përkojë me standartet që i kërkohen. Kështu bëhen punet që të mos ketë pakënaqësi e protesta, por mbi të gjitha, që të ketë pjesëmarrje proaktive të publikut në politika që i japin formë jetës së tyre në territor për dekada, jo vite.

Zvërneci po merr formë si një projekt i madh turistik që potencialisht do të ndryshojë imazhin e vendit, por edhe si një laborator në qiell të hapur në lidhje me debatin kombetar mbi temat e mëdha sociale, ambjentaliste dhe politike të Shqipërisë. Nuk është vetëm një projekt turistik me impakt potencialisht të fuqishëm në jetën e shqiptarëve. Është dhe një lakmues i temperaturës së vendit, shqisave të tij reaguese dhe aftësisë për t’u orientuar për problemet reale edhe kur mbi tryezë ka një premtim disamiliardësh.

Ironia me flamengot, zogjtë shtegëtarë e kafshë të tjera të ligatinave nuk duhet të jetë më një sport cinik shpotish e batutash vulgare e provinciale në diskurin publik shqiptar. Një vend evropian që po nënshkruan një kontratë me Bashkimin Evropian (ku ambjentalizmi është një fe më vete) nuk mund të tregojë këtë shkallë naiviteti ndaj një teme kaq delikate për asete në zhdukje për të cilat bota e qytetëruar tregon maksimumin e seriozitetit dhe kujdesit. Do ta provojmë këtë kur me Brukselin të diskutojmë mbylljen e kapitujve që prekin mjedisin!

Së dyti, në tryezën ku do të derdhen miliarda nuk duhet shkuar me hijen e letrave të trukuara. Pronësia mbi tokën private na ka ndjekur si makth në 35 vjet sa herë kemi dashur ta zhvillojmë këtë vend. Ka qenë një shkak madhor i prapambetjes ekonomike ku ndodhemi. Janë vrarë e prerë breza shqiptarësh, kanë dështuar dhjetra projekte biznesi në çdo cep të Shqipërisë, është ngritur një makineri manipulimi e trukimesh që nis tek kadastrat e zyrat e tjera e përfundon në sirtarë prokurorësh e gjyqtarësh të pistë që kanë marrë miliona për  të marrë tokën nga ai që e ka e për t’ja dhënë atij që paguan për ta pasur. Është gjëja më elementare dhe normale që edhe për Zvërnecin të kryhet një verifikim i thellë i pronësisë mbi tokën. Nuk hedh njeri miliarda pa e ditur se ka blerë tokë me letra.

Së treti, e më e rëndësishmja në këtë histori, protestat për Zvërnecin nuk kanë parasysh vetëm Zvërnecin. E kundërta është e vërtetë. Dalja e protestuesve me teza politike, kërkesa për dorëheqjen e Ramës tregon se kjo pjesë e shoqërisë nuk e ka inatin vetëm me ligatinat e rrezikuara të Nartës por shumë më tepër se kaq. Në listë është e gjithë politika e kësaj dekade ndaj zhvillimit turistik të vendit, e shtrirë në të gjithë vijën bregdetare, në parqet e zonat e mbrojtura nga Alpet e deri në Butrint. Nën akuzën e protestuesve është sistemi-Shqipëri , me mënyrën sesi është ndërtuar e po ecën këto dekada.

Shqipëria ka nevojë të zhvillohet e të rrisë kapacitetet e saj turistike, por nuk ka pse ta bëjë këtë duke futur nën trysni të skajshme territorin e saj më të vlefshëm, atë që shtrihet në zonat më të brishta dhe më ekskluzive. Gjetja e një balance mes zhvillimit dhe konservimit është një sport i vështirë dhe një pjesë e shoqërisë shqiptare po na thotë se mendon se menaxhimi ka anuar dukshëm nga zhvillimi pa filtra dhe kufinj.

Me gjerë se kaq, kjo që po ndodh është një përballje mes shumë prurjesh të cilat takohen dhunshëm në bulevardin qëndror të Tiranës. Anarkistë të majtë, të vetëquajtur minoritarë, sovranistë të orës së fundit, persona të manipuluar nga rrjeti, opozitarë të sistemit dhe natyrisht edhe qytetarë të zakonshëm të pakënaqur me qeverisjen dhe përgjithësisht me elitat politike deh me mënyrën sesi po shkojn ë punët e këtij vendi – tashmë ky konglomerat ka një pamje konkrete tek protesta e përditshme, duke mos qenë më vetëm “zhurmë sfondi” që belbëzon në internet apo mjetet e mass medias. Politika duhet të dijë të përballet me këtë realitet të ri ky ka hyrë shoqëria shqiptare.

Fundja politika shqiptare dhe kjo maxhorancë qeverisëse duhet të pranojë sfidën që vjen nga pakënaqësia e shprehur në protesta, qoftë edhe kur shoqërohet apo provokohet edhe nga faktorë të tretë si ndërhyrjet e huaja, manipulimi apo interesat e papastra. Racionalja e protestës është shumë e rëndësishme se pjesa e saj e manipuluar dhe hipokrite.

Sazan-Zvërneci si projekt turistik duhet pranuar dhe ndërtuar paralelisht me ndërtimin e një vetëdijeje të ftohtë e të bazuar mbi arsye, se politika dhe qeverisja nuk mund të veprojnë përjetësisht në vakuum dhe pa oponencë publike. Ato janë përditë nën shqyrtimin dhe nën skepticizmin e opinionit publik. Është një “provim” i vazhdueshëm që nuk mbaron ditën e zgjedhjeve. Fillon atë ditë!

Kjo është një ndër shtyllat mbi të cilat ndërtohen dhe funksionojnë demokracitë liberale sot në Evropë dhe jashtë saj. Aty ku projekte turistike, infrastrukturore apo industriale gjejnë shpesh oponencën e shesheve, shoqërisë civile apo aktorëve të tjerë të rëndësishëm të shoqërisë. Nuk ka ndodhur asnjë tragjedi në thelb. Duhet bashkëjetuar me idenë se çdo gjë në një demokraci është relative, e përkohshme dhe nën diskutim. Ky është ndër kushtet primare të progresit në kontinentin ku jetojmë dhe duam të integrohemi.

Përfaqësuesi i Shqipërisë, Alis Kallaçi, ka dhuruar një performancë të jashtëzakonshme dhe plot dritë në skenën e madhe të “Wiener Stadthalle” në Vjenë të Austrisë, ku po zhvillohet Finalja e Madhe e edicionit të 70-të të Eurovizionit. I renditur i pesti në radhën e të konkurrimit, Alis u ngjit në skenë me këngën e tij “Nân”, një baladë prekëse që ka arritur të rrëmbejë duartrokitjet e gjata të publikut europian dhe të lërë gjurmë të thella emocionale.

Një dimension i ri artistik me Rajmonda Bulkun

Surpriza e madhe e kësaj nate finale ishte prania në skenë e aktores së madhe të kinematografisë dhe teatrit shqiptar, Rajmonda Bulku. Shoqërimi i saj i dha performancës një dimension tjetër artistik, duke ndërthurur muzikën me artin dramatik.

“Nân”, një krijim me tekst dhe kompozim nga vetë Alis Kallaçi në bashkëpunim me Desara Gjini dhe me produksion të Erjet Barbullushit, u interpretua me vokale tejet të pastra, intensive dhe me një prezencë skenike të mprehtë. Elementet dramatike të përfshira në skenografi theksuan edhe më shumë ndjenjat e nostalgjisë, pritjes dhe forcës së pashtershme të lidhjeve familjare.

Vargjet që u kthyen në himn virale

Se sa e fuqishme është bërë kjo këngë për publikun, këtë e vërteton edhe reagimi i menjëhershëm në rrjetet sociale. Vargjet kryesore të baladës:

“Ta dish se nana po ju pret / E nana ju po ju përcjell…”

janë bërë menjëherë virale që prej mbrëmjes së gjysmëfinales së dytë të së enjtes. Ky impakt është pasqyruar edhe në shifra, duke e rreshtuar “Nân” si një ndër këngët më të klikuara dhe më të ndjekura në kanalin zyrtar të Eurovizionit në YouTube.

Mes kritikëve dhe fansave të shumtë të festivalit evropian, përfaqësimi i Alis Kallaçit po konsiderohet si një nga performancat më autentike dhe më emocionale të këtij edicioni jubilar. Shqipëria solli sonte në Vjenë një histori njerëzore të pastër, e cila kalon çdo kufi kulturor dhe që ka nevojë tani për mbështetjen maksimale të votave të diasporës (Kodi 05) për t’u vlerësuar ashtu siç meriton.

Si të votoni për Alis (Kodi 05)

Rregullat e votimit janë të thjeshta dhe lejojnë deri në 10 vota për person. Dritarja e votimit hapet pak para se të interpretohet kënga e parë dhe do të mbetet e hapur gjatë gjithë performancave LIVE, duke u mbyllur rreth 40 minuta pas këngës së fundit. Të gjitha shtetet pjesëmarrëse në Eurovizion 2026 kanë të drejtë vote, përfshirë ato që nuk u kualifikuan në finale.

Për shqiptarët në diasporë (Votim me SMS):

Nëse jetoni në shtetet e mëposhtme, klikoni mbi lidhjen përkatëse për të gjeneruar automatikisht SMS-në e votimit për Alisin (Kodi 05):

Nata e dytë e gjysmëfinales së Eurovision Song Contest 2026 ka ulur siparin me një lajm të jashtëzakonshëm për publikun shqiptar: Alis ka prekur me sukses Finalen e Madhe! Me një interpretim vokal të fuqishëm dhe thellësisht emocional, artisti ynë elektrizoi arenën e “Wiener Stadthalle”, duke i siguruar Shqipërisë biletën për në natën e shumëpritur të së shtunës.

“Nân” elektrizon skenën
Alis dhuroi një performancë të shkëlqyer që tërhoqi menjëherë vëmendjen e sallës dhe miliona shikuesve në mbarë Evropën. Me një interpretim plot siguri dhe energji, ai arriti të krijojë një nga momentet më të bukura të mbrëmjes.

Kënga u shoqërua me një performancë skenike moderne dhe efekte vizuale mbresëlënëse. Duartrokitjet e gjata dhe brohoritjet në fund të interpretimit treguan qartë entuziazmin e publikut. Ky triumf vjen pas një jave ku kënga “Nân” dhe vokali i Alis u vlerësuan gjerësisht nga mediat ndërkombëtare si një nga interpretimet më të forta dhe vokalisht më të përsosura të këtij edicioni.

Krenaria e Flamurit
Mes dritave verbuese dhe atmosferës elektrizuese të Vjenës, një simbol mori vëmendje të veçantë: Flamuri Kuqezi. Gjatë gjysmëfinales së dytë, ngjyrat e Shqipërisë u valëvitën me krenari të ligjshme.

Në zemër të “Dhomës së Gjelbër” (Green Room), aty ku rrahjet e zemrës shtoheshin për çdo delegacion në pritje të rezultateve, si dhe në arenën e spektatorëve, prania e flamurit shqiptar krijoi një emocion të papërshkrueshëm. Valëvitja e tij shërbeu si një mesazh i qartë i pranisë së fortë të kulturës dhe pasionit shqiptar në këtë jubile të 70-të të festivalit evropian, duke dëshmuar sërish se mbetet një element i pandashëm i identitetit tonë në skenat ndërkombëtare.

10 shtetet e kualifikuara
Në përfundim të televotimit dhe vlerësimit të jurive, Shqipëria u shpall mes 10 shteteve që kalojnë në Finalen e Madhe. Ata do t’u bashkohen 10 shteteve të kualifikuara nga nata e parë dhe vendeve të “Big 5” (+ shteti mikpritës).

Më poshtë është lista e plotë e 10 shteteve që u kualifikuan nga gjysmëfinalja e dytë:

Shqipëria – Alis – Nân

Australia – Delta Goodrem – Eclipse

Bullgaria – Dara – Bangaranga

Çekia – Daniel Zizka – CROSSROADS

Danimarka – Søren Torpegaard Lund – Før vi går hjem

Malta – AIDAN – Bella

Norvegjia – JONAS LOVV – YA YA YA

Qipro – Antigoni – Jalla

Rumania – Alexandra Căpitănescu – Choke me

Ukraina – LELÉKA – Ridnym

Tashmë sytë dhe zemrat janë drejtuar te e shtuna, ku Alis do të ngjitet sërish në skenë me shpresën, pse jo, për të sjellë trofeun e madh në Tiranë./Balkanweb/

Nga Skënder Minxhozi/

Nuk e kanë fare me Robert Ndrenikën sepse atij nuk ke çfarë t’i thuash as sikur ta vrasësh mendjen një vit të tërë për t’i gjetur ndonjë skelet në dollap. Është një ndër patriarkët e kinematografisë e teatrit shqiptar që ka bërë të qeshin, qajnë apo të mendohen thellë shumë breza në 60 vjetët e fundit. Ndrenika është një mal i lartë të cilit mizat vetëm mund t’i zukasin duke i ardhur rrotull. Tjetër gjë s’i bëjnë dot sepse mizat nuk e rrëzojnë dot malin.

Aq më tepër kur goditjet e organizuara në formë detashmenti digjital mundohen të fshehin thelbin e kësaj historie të shëmtuar. Nëse Ndrenika nuk do të kishte shkuar në seancën e Erion Veliajt, ai mund të bënte çdo sakrilegj tjetër publik, e të mos merrte këtë histeri kolektive sharësish mbi shpinë. Është sharë e mallkuar më pak kur mori pozicion të hapur për shembjen e Teatrit. Dhe kjo e ka një shpjegim i cili nuk është as i ri, as i panjohur. Është acarimi që kaplon një porcion të njohur të rrjetit social, medias dhe politikës kur është fjala për të sulmuar kreun e bashkisë Erion Veliaj.

Lali i ka të vjetër dhe të shumtë armiqtë. Një pjesë i ka tërhequr vetë mbi shpinë me stilin polemik dhe sulmet publike ndaj atyre që i konsideron kundërshtarë. Shumicën, të tjerët që përbëjnë edhe korin anti-Ndrenika, i ka krijuar për shkak të karrierës politike dhe peshës që ka marrë në të majtën shqiptare.

Është ky kontigjent pushkatarësh më shumë pa emër e fytyrë, sesa me identitet dhe adresë, i cili mallkon cilindo që aprovon publikisht diçka që bën Veliaj, e kjo është pjesë e një karriere politike të shpejtë dhe të suksesshme. Është e skajshme në rastin e kryebashkiakut por është gjithsesi pjesë e trajtimit rutinë me të cilin politikanët në këtë vend përballen prej vitesh.

Ai që nuk e meritonte të bëhej pjesë e këtij procesioni të dhunshëm e abuzues ishte Robert Ndrenika. Një ndër aktorët legjendarë të skenës dhe ekranit tonë, Ndrenika ka falur mjaftueshëm admirim dhe kënaqësi tek shikuesit në dekada, që të mos fyhej asisoj në një veprim personal e privat që është e drejtë e tij dhe e askujt tjetër. E shpjegoi arsyen pse e kishte puthur në ballë Veliajn dhe pse i kishte thënë ato fjalë. As e dëgjuan fare, por i kujtuan Teatrin. Tamam si në ato faqet e errëta të komunizmit ku i pandehuri nga drejtësia e proletariatit shihej si lebroz nga lagja e opinioni, që s’duhej prekur e madje nuk i duhej hedhur as vështrimi.

Kjo kryqëzatë e vogël budallaqe ndaj një aktori që ka provuar se nuk preket aspak nga këto goditje anonimësh, nuk ka ta bëjë as me qytetarin Robert dhe as me aktorin Ndrenika. Ajo është një deformacion kolektiv i një shoqërie që ka dalë vetëm me një këmbë nga e shkuara dhe që të dënon pa rënë ende çekiçi i gjyqtarit. Është dhe një hipokrizi e skajshme që tenton të hedhë poshtë një karrierë ndër më të mëdhatë në artin shqiptar të 50 viteve të fundit, për një puthje në ballë ndaj një njeriu që siç na e kujton edhe ligji, është i prezumuar i pafajshëm deri në një vendim gjykate.

Përbaltja në tentativë e Ndrenikës tregon se jemi në epokën e dhunës verbale që e ka zanafillën në dekadën e egër të parë të tranzicionit. Ajo subkulturë xhungle e asaj kohe formësoi më pas praktikën e eliminimit, përgojimit, poshtërimit, sharjes, fyerjes deri në palcë të atij që mendon e vepron ndryshe. Ajo sjellje e shfrenuar që u krijua nga kaosi, armët dhe autoritarizmi politik, krijoi më pas degëzimet e veta në të gjithë jetën sociale të cilat ndjehen fuqishëm edhe sot. Nuk do ta heqim lehtë vitin e mbrapshtë ’97 nga subkoshienca jonë.

Nga ajo kohë i kemi edhe sharjet e urrejtjen në skenën politike, vrasjet politike e shtetërore, dhunën e gazetave dhe më në fund edhe çmendurinë e rrjetit social. Një figurë e lartë si ajo e Robert Ndrenikës nuk meriton të jetë objekt i këtij llumi dixhital, politik dhe personal që sot shitet i paketuar si protestë qytetarësh, mllef politikanësh apo puritanizëm me pudër nga drejtësia e re. Çfarëdo të kishte bërë…

Nga Skënder Minxhozi/

Ka një habi të madhe që endet këto muaj në ajrin politik të Tiranës. Është habia që lidhet me procesin përjashtues të të gjitha kandidaturave që guxuan të aplikojnë për të garuar në zgjedhjet e 23 majit për kreun e Partisë Demokratike. Është një habi e cila po zbërthehet në lloj-lloj analizash, komentesh e qëndrimesh në studiot televizive, mediat e tjera dhe rrjetin social përjetësisht të zhurmshëm e folklorik.

Habiten ata që gjithë ditën thonë e stërthonë po vetë se Doktori e ka privatizuar partinë. Habiten ata që kanë jetuar këtu 35 vitet e fundit dhe i kanë parë të gjitha peripecitë që ka kaluar PD e bashkë me të e gjithë Shqipëria, edhe për shkak se kryetari i saj nuk ka pranuar kurrë t’i lëshojë qoshen dikujt tjetër. Habiten edhe ata që panë sesi Berisha deklaroi me lot në sy largimin nga posti i kryetarit në vitin 2013 dhe përjetuan një surprizë të hidhur kur ai u kthye pas tetë vitesh në zyrën e Lulzim Bashës. Habiten më në fund ata që nga mëngjesi në darkë flasin e shkruajnë për nevojën e rotacionit të elitave dhe për domosdoshmërinë e hapjes së procesit politik ndaj të rinjve, e që bëjnë sikur nuk shohin sesi politikani më i vjetër i tranzicionit vazhdon të mbajë fort në duar frenat e partisë së dytë më të madhe të vendit. Një habi kombëtare për një ngjarje të vjetër sa vetë mosha e pluralizmit politik shqiptar.

Të vetmit që nuk habiten janë ata që i qëndrojnë pas Doktorit dhe që kanë vendosur të ndajnë fatin politik final me të. Këta janë më të qartët dhe paradoksalisht më realistët rreth asaj që (s)ndodh në Partinë Demokratike. Një forcë politike ku mund të hapen, madje të shkalafiten të gjitha zyrat, seksionet, grupseksionet, grupi parlamentar, këshilli kombëtar dhe institucionet e tjera më të larta, kati i parë, i dytë dhe i tretë e deri te kolibja e rojes së parkingut në selinë qëndrore, përveç një zyre që është e dhënë me tapi qysh në ditën 1 të egzistencës së PD 35 vjet më parë: zyra e kryetarit Berisha!

Gjithçka mund të rinovohet, gjithçka mund të ndryshojë e transformohet përveç kësaj zyre. Cilido mund të vijë e të shkojë në atë parti, por jo kryetari i cili e ka marrë zyrën me tapi, siç thonë  edhe të habiturit. Ajo zyrë dhe ai post do t’i rezistojë çdo gare të humbur zgjedhore, edhe duke shkelur nenin e famshëm Basha i cili thotë se në ditën e humbjes kryetarit i mbaron mandati, pa pikë dhe pa presje. Ajo zyrë me pronësi nominale duhet t’i rezistojë çdo tërmeti politik, negociate, thirrjeje për ndryshim, fraksioni të madh apo të vogël. Është një zyrë e blinduar politikisht në nivelin personal dhe nuk ka kurrfarë stuhie e furtune që mund ta luajë nga vendi. Aty koha nuk ecën, ajri qëndron pezull dhe i palëvizshëm, aty nocionet e evolucionit dhe ndryshimit shbëhen, logjika e thjeshtë e rinovimit dhe e ligjësive të mëdha të jetës humbet fuqi, aty edhe ligjet e fizikës dhe të gravitetit duken sikur stepen.

Berisha e provoi se dëshëron të jetë një kryetar i pakohë. Le të habiten ata që habinë e paskan me tepri dhe që e përdorin vend e pa vend. Le të habiten e të mos kuptojnë se kryetari historik i PD është i tillë, pra historik, sepse përjetësisht ka qenë kandidat pa rival në partinë e tij. Ka qenë një lloj atleti i garave të thellësisë që ka garuar rregullisht i vetëm, pa konkurentë dhe pa bërryla që ta shqetësonin. Kushdo ka guxuar e ka parë veten në rrugë ose dhe më keq. Historia i njeh mirë rastet dhe emrat.

Prandaj kjo pozitë përjetësisht dominuese brenda partisë i ka krijuar Sali Berishës luksin që kur edhe humbet zgjedhjet, të mos i quajë të tilla, pra zgjedhje, por “farsë”. Paçka se askund në statutin e ndryshuar të PD pas ikjes së Lulzim Bashës, nuk thuhet që nëse partia i konsideron zgjedhjet të vjedhura nga kundërshtarët, kryetari nuk ikën nga posti.

Sot rreziku Doktorit nuk po i vjen nga ndonjë pusi senatorësh apo thikë pas shpine në katet e larta të partisë. Aq më pak po i vjen nga neni Basha me të cilin tallet nga mëngjesi në darkë. Në atë ambjent që quhet PD s’ka më rrezik për Berishën pasi e ka spastruar me kohë fushën e lojës. Risku po i vjen nga s’e priste: nga një grua e panjohur e quajtur Mereme Sela që pati guximin e çmendur të garojë për kryetare partie. Dhe që pasi u skualifikua, siç pritej, vendosi ta çojë në gjykatë nenin e famshëm Basha.

Duket si një shenjë e fatit, por ja që goditja mund të vinte vetëm nga persona të tillë jashtë rrethit të ngushtë politik, të palidhur me interesa, njohje apo histori të përbashkët me Berishën. Akti i padisë në gjykatë për nenin Basha ishte hapi që askush s’e ndërmori këto vite. As vetë Basha, as pasuesit e tij gjithnjë e më të paktë, as Edvin Salianji. Mereme Sela qe e vetmja. Duket si ndonjë barcaletë për ditë me shi por ja që një hap i tillë surprizë nga një grua e panjohur mund të kthehet potencialisht në ortek për Doktorin nëse gjykata do ta lexojë ftohtë dhe objektivisht statutin e ndryshuar të PD të miratuar nga një tjetër gjykatës me mbiemrin Zhukri. Nëse kjo padi-surprizë do të kthehej në realitet, mund të kishim një zhvillim që as Berisha e as të tjerët rreth tij s’do të dinin si ta menaxhonin. Atëhere do të kishte vërtetë vend për t’u habitur!

Nga Skënder Minxhozi/

Debati më i fundit në lidhje me transmetimin televiziv të gjyqeve ndaj zyrtarëve të lartë, shoqëruar me reagimet normale për futjen e tyre pas xhamave të blinduar, duket se e kanë zënë të papërgatitur drejtësinë speciale. Papritur Meta, Veliaj, Beqaj dhe i fundit Ahmetaj kanë kërkuar që seancat e proceseve të tyre të jenë të hapura për publikun dhe mundësisht të transmetuara nga televizionet. Një kërkesë në pamje të parë paradoksale dhe e pakuptueshme, por me një prapamendim të qartë dhe të lexueshëm. Në interes të opinionit publik.

Mbyllja dhe hermetizmi në emër të sigurisë dhe sekretit hetimor,  janë justifikimi shabllon me të cilin Spak-Gjkko po trajtojnë sot listën e politikanëve që ka nëpër qeli. Ilir Meta, Erion Veliaj dhe Ilir Beqaj izolohen dhe trajtohen de facto si kriminelë dhe si persona që i kanë marrë tashmë dënimet, listat e tyre të vizitave shihen si të ishin vrasës serialë (ndërkohë që këta të vërtetët presin eskorta nëpër burgje e kalojnë javë të tëra pushimesh nëpër spitale private).

Është tashmë e dukshme se mbi ashpërsinë e trajtimit dhe shkeljen e skajshme të të drejtave të treshes Meta-Veliaj-Beqaj, Spak-Gjkko po mundohen të ndërtojnë një gjysëm-narrative suksesi, sipas parimit “hiqi patentën e arrestoje atë që hyri me të kuqe, paçka se nja dhjetë makina të tjera bënë të njëjtën gjë dhe shpëtuan”. Ndëshkimi ndaj këtij grupi politikanësh është alibia për të mos prekur me dorë dosje të tjera të nxehta që gjallojnë çdo ditë në realitetin shqiptar e trajtohen me të njëjtën symbyllje si dhjetë apo njëzet vite më parë nën drejtësinë e plepave.

Më tej akoma këta pak politikanë me të cilët Spak-Gjkko kërkojnë të kompensojnë bashkëfajësinë për moszbardhjen e 21 janarit e të tjerave ngjarje të rënda, këta pra duhen futur në rrethin e nëntë të ferrit në mënyrë që populli jashtë të fërkojë barkun e t’u këndojë vargje prokurorëve e gjyqtarëve që po na shpëtojnë nga hallet. Duhet plotësuar grafiku, duhet kryer edhe teatri i ashpërsisë dhe rigorozitetit në sytë e miletit. Na shihni ç‘po ju bëjmë, a nuk jemi më të mirët?

Jo, nuk janë më të mirët! Patëm gjashtë vite kohë për t’ju mësuar emrat, tabiatet dhe mënyrat sesi infiltruan në sistemin e ri të drejtësisë. Gjashtë vite kohë gjatë të cilës kishin të gjitha mundësitë e kësaj bote që të gjenin vrasësit dhe urdhëruesit e 21 janarit e nuk e bënë, që të zbardhnin siç duhej shpërthimin e Gërdecit apo korrupsionin masiv në rrugën e Kombit e sërish nuk po e bëjnë duke e çuar gjithçka drejt parashkrimit, si paraardhësit e tyre. Kishin kohë natyrisht edhe për të thyer koracën e trashë të pandëshkueshmërisë, por edhe këtë e kanë bërë pjesërisht dhe në mënyrë selektive. Shihni gjyqin ndaj Berishës për leje pallatesh, e jo për të tjerat!

Hermetizmi që po aplikohet ndaj kësaj liste politikanësh që sot ndodhet nën kthetrat e drejtësisë së re, ka si metaforë kafazin prej xhami të blinduar, ku mbahet një ish-president, një kryetar bashkie i Tiranës në detyrë dhe një ish-ministër. Dikush kujtonte me të drejtë këto orë se kështu të mbyllur nuk janë mbajtur as shefat e nacional-socializmit hitlerian në Nurenberg megjithëse ishin të akuzuar për 50 milion viktima të Luftës së Dytë Botërore.

Megjithatë pyetja bazë e momentit është kjo: pse “hajdutët” e parave të këtij populli sot kërkojnë gjyqe televizive, ndërsa gjyqtarë e prokurorë rrudfhin buzët dhe refuzojnë? Çfarë e shtyn një zyrtar të lartë që ka mbi tryezë një dosje mijëra faqesh, që të pranojë më mirë riskun që i gjithi ky mal akuzash të bëhen publike e të dukshme edhe për një shqiptar që jeton në Zelandën e Re apo në Japoni, sesa një proces të mbyllur e hermetik ku prokurori intimidon gjyqtarin dhe e detyron të firmosë pretencën në heshtje? A mos ndoshta kjo ndodh sepse të pandehurit kanë bindjen e përbashkët se hapja e proceseve do të relativizojë edhe mijëra faqet e dosjeve të akuzës? Në qoftë kështu shpjegohet edhe hutimi e refuzimi i gjyqtarëve e prokurorëve ndaj hapjes së proceseve për publikun.

Pyetja e mësipërme duket se e ka përgjigjen brenda. Këta politikanë të lartë po mundohen t’i ikin poshtërimit dhe represionit shumëmujor pas perdeve në qelitë e paraburgimit, ndërkohë që gjyqet popullore, gjithashtu televizive, i kanë shpallur tashmë të dënuar, i kanë telendisur e pushkatuar publikisht, duke ju komentuar deri në lodhje çdo detaj të marrë nga një dorë e kujdesshme nga dosjet e tyre, për t’i nxjerrë sa më keq në meidanin publik. Hapja e proceseve të tyre në këto kushte është akti i madh i transparencës për të gjithë: për të pandehur e për akuzues apo edhe për ata që do të bëjnë arbitrin në mbarim të seancave. Shqiptarët meritojnë të njohin të gjitha abuzimet e këtyre zyrtarëve nëse ata gjenden fajtorë, ose nga ana tjetër të njihen me heronjtë falsë dhe arrogantë brenda drejtësisë së re, nëse akuzat e tyre nuk provohen. Të dalin të gjithë në dritë, boll me fshehje pas procedurave.

Hapja e proceseve gjyqësore është një moment drejtësie publike. Sidomos për këtë drejtësi që është akuzuar prej vitesh për arrogancë, subjektivizëm dhe teatër selektiv me provat, të pandehurit dhe proceset. Pasi kemi dëgjuar gjyqet televizive me copa letrash e fraza të shkëputura nga hetimet, le të dëgjojmë të gjithë historinë se kështu është më e ndershme. Kush të dalë fajtor të shkojë me të vërtetë në burg, e jo të mbahet në paraburgim më të ashpër se vetë burgu duke pasur mbi uniformë etikëten mashtruese “i prezumuar i pafajshëm”!

Nuk na duhet një drejtësi selektive studiosh debati, por drejtësi që jepet në dritën e diellit, me kamera dhe mikrofon para gojës në një sallë gjyqi. Të atij gjyqi ku gjyqtari është më i frikësuari nga meraku se mos prokurori e fut nën përgjim! Apo kështu kemi frikë se na prishet vitrina e bukur dhe vezulluese e drejtësisë së re?! Kot lodheni, është prishur tashmë! Drejtësia me pesë yje po i ngjan frikshëm drejtësisë së vjetër, të cilën kujtuam se e hoqëm qafe.

Ish-Presidenti i Republikës, Bamir Topi, i ftuar këtë të martë në studion e emisionit “Quo Vadis” në Vizion Plus, ka rrëfyer për herë të parë se si është bërë emërimi i Ols Dados prokuror në vitin 2008. Sipas Topit, propozimi ka ardhur nga Kryeprokurorja e asaj kohe, Ina Rama, dhe institucioni i Presidentit ka pasur vetëm tagrin për ta dekretuar formalisht.

Ai tha se gjithçka që i takonte procedurës ezaurohej brenda Prokurorisë, e cila administronte të gjitha dokumentet kur hapej gara dhe te Presidenti vinte vetëm propozimi formal për dekretim.

“Njerëzit duhet ta kuptojnë: Tek Presidenti nuk vijnë gjëra të karakterit analitik. Dekreti është në përputhje me parimet kushtetuese. Cilat janë parimet kushtetuese? Që në këtë marrëdhënie midis dy institucioneve, të drejtën e propozimit e ka Kryeprokurori, i cili vjen vetëm me një propozim formal dhe Presidenti e dekreton. Këtu mbyllet rruga institucionale. Me sa unë kam në memorie, jo thjesht si procedurë specifike, por sipas ligjit dhe Kushtetutës, ka pasur një tagër, ndoshta minimal, por e ka pasur edhe Presidenti, edhe Kryeprokurori, në rastin konkret Kryeprokurorja, e cila sipas analizës së rrethanave, unë nuk e kam shfrytëzuar personalisht, ka pasur një minimum të drejte për të futur në sistem edhe ndonjë person, burrë apo grua, ç’rëndësi ka, e cila e tejkalonte këtë pjesën e Shkollës së Magjistraturës”, ka thënë ish-Presidenti Topi.

Kryebashkiaku i Tiranës, Erion Veliaj, ka depozituar prej disa ditësh një kërkesëpadi pranë Gjykatës Administrative, në të cilën kërkon pavlefshmërinë e emërimit të Ols Dados prokuror, pikërisht pse ai është emëruar (siç e dëshmoi sot Presidenti Topi, me propozim direkt nga Kryeprokurorja Ina Rama) në detyrë pa pasur Shkollën e Magjistraturës.

Avokati i kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, Plarent Ndreca ka zbuluar në Top Story se përveç Nesti Angonit, personit anonim mbi denoncimin e të cilit po mbahet i burgosur Veliaj, në dosje shfaqet edhe një Nasta Pëllumbi, një tjetër person që nuk ekziston, e që po ashtu nuk i firmos denoncimet.

Zbulimi i një emri tjetër anonim përforcon faktin se në fakt, dosja hetimore kundër Veliajt është bërë me denoncime personash të rremë dhe që nuk ekzistojnë.

Ndreca tha se çështja Veliaj është çështje tipike e një goditjeje apo eleminimi politik ndaj tij, por edhe një shembull ku drejtësia instrumentalizohet për të larguar nga detyra dhe për të eliminuar nga fusha politike një politikan.

Ai theksoi se çështja është komplekse e voluminoze dhe se Veliajt i është mohuar për një kohë të gjatë njohja me dosjen.

Pjesë nga debati në emision:

Ndreca: Çështja Veliaj është çështje tipike e një persekutimi ose më saktë, një goditjeje apo eleminimi politik të tij. Ky është rasti tipik ku drejtësia instrumentalizohet për produkt politik, pra për ta larguar nga detyra dhe për ta eliminuar nga fusha politike. Pse e them këtë?

Rakipllari: Kush e ka këtë fuqi për ta bërë?

Ndreca: Prokurorët…

Rakipllari: Prokurorët kanë interesa politike?

Ndreca: Sigurisht, ata kanë një interes të ndryshëm, pra jo partiak, por politik. Dhe politik do të thotë edhe statistikor, pra përfiton prokuroria, por nga produkti i punës së prokurorisë përfitojnë edhe aktorë politikë partiakë. Pra, është një shënjestër politike për ta eleminuar nga fusha politike dhe për të mos e lejuar të ushtrojë funksionin që i është besuar nga qytetarët e Tiranës. Mënyra se si është bërë hetimi, fakti që është nisur nga një person anonim, dhe para 2-3 ditësh kam zbuluar se paska edhe një anonim tjetër – nga një Nesti, na doli edhe një Nasta – pra, Nesti dhe Nasta kanë krijuar gjithë procesin Veliaj. Asnjë nga avokatët nuk e kishte parë më herët këtë sepse janë 60 mijë faqe dhe vazhdojnë të lexojnë 3-4 avokatë intensivisht, e nuk ia dalin dot që të shohin çdo fletë dhe na doli se qenka një informacion nga Nasta Pëllumbi, Lëvizja Qytetare Antikorrupsion. As Nasta Pëllumbi nuk ekziston. As Nesti Angoni nuk ekziston. As Lëvizja Qytetare Antikorrupsion nuk ekziston.

Mënyra se si është bërë hetimi, shkeljet e rënda proceduriale, mënyra se si është humbur një fazë e procesit gjyqësor pa u njohur me dosjen… pra ajo që diskutuam, prezumimi i pafajësisë, në rastin e Erion Veliajt është bërë një proces pa i dhënë dosjen, i konfirmuar nga gjykata e themelit që ia dha dosjen; pra, edhe gjykata e themelit e pranon se paska një problem, nuk e paska njohur dosjen, që do të thotë se ka humbur një fazë procesi. Eshtë një çështje kaq komplekse, kaq voluminoze, bëhet fjalë për 60 mijë faqe, për 1097 prova shkresore dhe materiale dhe për 190 dëshmitarë.

Drejtësia është përdorur si instrument për të goditur një politikan. Në asnjë nga vendimet, as e shkallës së parë, as GJL, nuk është futur fare në analizë fakti që Veliaj është Kryetar i Bashkisë së Tiranës në proporcionalitetin që kërkon një masë sigurimi. Ndërkohë që, kemi një vendim të Komisionit të Venecias, që është marrë me iniciativën e Presidentit të PE për rastin e kryetarit të Bashkisë së Stambollit, ku thuhet që “në rastin kur ka masa sigurimi ekstreme siç është arresti me burg për kryetarë bashkish, duhet të ketë një proporcion krejt tjetër dhe një kujdes të posaçëm sepse bëhet fjalë për një përfaqësues qyteti”.

Nga Skënder Minxhozi/

Nëse do të njohësh një vend shko e shih varrezat e tij. Kjo është një shprehje e vjetër aksiomatike  e ofruar në formën e një këshille për cilindo që kërkon të njohë shpejt dhe pa harxhuar kohë dhe shojet e këpucëve një vend çfarëdo. Në kontekstin e sotëm të një vendi si ky i yni, i cili lufton ende për të dalë nga këneta plot gropa thithëse e tranzicionit, sfidat janë të panumërta dhe të të gjitha formave e përmasave.  Megjithatë 36 vjet pas rënies së komunizmit ka një mënyrë për të distiluar dhe tkurrur në palcë tabelën e halleve shqiptare. Nuk ka nevojë të shkosh në Sharrë apo Shishtufinë.

Mjafton të verifikosh dy aspekte që kanë të bëjnë jetën e përditshme, madje janë në një farë mënyre thelbi i saj: mallrat ushqimore dhe karburanti që përdorim. Dikur, në mesin e dekadës së shkuar, i thanë një ministri të sapozgjedhur socialist se nëse qeveria e tij do të arrinte t’i ofronte shqiptarëve naftë cilësore dhe ushqim të kontrolluar e me cilësi të lartë, jeta në Shqipëri do ndryshonte si nata me ditën. Natyrshëm përgjigja e ministrit qe pohuese, pasi e tillë ka qenë qasja e të gjithë minstrave kryeministrave, deputetëve e maxhorancave që nga dita e parë e pluralizmit shqiptar.

Ja pra që kanë premtuar në boshllëk që të gjithë. Thënë ndryshe, kanë premtuar por e kanë shkelur rregullisht premtimin. Jemi vendi me karburantin më të keq dhe më të shtrenjtë në rajon. Jemi gjithashtu vendi ku ushqimi kushton gjithashtu shtrenjtë, po aq sa në Greqi e shumë më tepër se në Maqedoni e Kosovë dhe që është më pak i kontrolluar dhe me standarte se i fqinjëve që na rrethojnë. Thënë me fjale të tjera, paguajmë më shumë që të ushqehemi më keq dhe që të drejtojmë automjete që na sëmurin me gazrat që nxjerr nafta e përzier me ujë a Zoti e di çfarë tjetër!

Kjo është një situatë që nuk ka ndonjë lidhje me luftën aktuale. Është normaliteti ynë i përditshëm, jo emergjenca jonë. Është një bashkëjetesë nga halli të cilën e kemi pranuar si shumë sfida të tjera gjatë shtegut të tranzicionit. Është një pranim në heshtje, një vetëdorëzim i cili nga politika trajtohet me nënqeshjen cinike të atij që e di qysh në krye të herës se në një protestë për çmimin e naftës do te dalin vetëm katër veta tek Kryeministria.

Në një hark kohor prej diçka më shumë se pesë vitesh kemi kaluar dy luftra dhe një pandemi. Që të gjitha me pasoja të rënda në ekonominë botërore. Patjetër dhe në ekonominë e brishtë dhe defektoze shqiptare. Brenda pesë vitesh kemi parë sesi mallrat e konsumit janë shtrenjtuar dukshëm më shpejt dhe më thellë sesa rritja e pagave e pensioneve. Kemi parë sesi nafta preku 2600 lek litrin para tre viteve, ashtu siç ka gjasa të ndodhë sërish së shpejti nëse një luftë idiote e nisur nga verbëria e jo nga vizioni, nuk i ul pushkët dhe topat. Jemi mësuar gradualisht që çmimet në dyqanin e lagjes ta tejkalojnë takatin e kuletës që mbajmë në xhep. Jemi mësuar edhe që naftën ta blejmë kur mundemi në shtetin tjetër, pasi ky i yni megjithëse pret çdo ditë anije e cisterna të mbushura me naftë, ka vendosur ta mbajë çmimin aty ku një amerikani do t’i binin syzet nga habia, po ta shihte tabelën e benzinatës në breg të Lanës. Jemi ndër më të varfërit në Evropë, por për nga të ardhurat, jo për nga çmimet!

Shqipëria ka shumë më tepër halle sesa nafta dhe ushqimi. Por këto duket se janë dy aspekte të jetës së përditshme që shkojnë drejt e në palcën e egzistencës materiale që kushtëzon cilësinë e jetesës për njeriun e thjeshtë në këtë vend. Janë gjithashtu dy ushtrime të komplikuara për shtetin, biznesin dhe hallkat e tjera ndërmjet tyre, pasi kërkojnë vullnet, korrektesë dhe ndershmëri.

Një vend e tregon veten në kohë krize. Eshtë momenti i sprovës ai qe teston te gjithe shoqerine, shtetin, institucionet dhe grupet e interesit. Është momenti i solidaritetit, i empatisë dhe vëmendjes, jo i spekulimit dhe i abuzimit si Grandeja i famshëm i Balzakut, i cili u pasurua gjatë Revolucionit Francez dhe luftrave napoleonike duke blerë vreshta për dy aspra dhe shitur batanije e verë për ushtrinë. Mes Bordit të Paqes që kërkon të zgjidhë luftrat (po jo këtë aktualen) dhe Bordit të Transparencës që kërkon të kapë për flokësh çmimet e naftës në Shqipëri, distanca është e madhe, por rezultati është i ngjashëm. Që të dy kanë dështuar ta fitojnë betejën e tyre.

E3 Sentry ishte simboli i supremacisë teknologjike amerikane në fazën e fundit të Luftës së Ftohtë: tani e gjen veten duke i dhënë fund historisë së saj të gjatë aeronautike në qiellin e Gjirit, i ekspozuar në pistat ndaj raketave iraniane, të cilat dëmtuan njërën prej tyre . Një humbje e konsiderueshme: Pentagoni kishte dërguar gjashtë në Arabinë Saudite , për të koordinuar një ofensivë ajrore që supozohej të përfundonte brenda pak ditësh. Ky gjigant i plagosur, që kushtonte gati gjysmë miliardi euro, duket se simbolizon të metat e makinës luftarake amerikane, e paaftë për të nënshtruar Republikën Islamike.

Shpesh i quajtur AWACS —shkurtim për Sistemin e Paralajmërimit dhe Kontrollit të Hershëm Ajror —dhe lehtësisht i dallueshëm nga disku i madh i zi me diametër nëntë metra i montuar në trup, ky modifikim ushtarak i kuadkopterit Boeing 707 ishte një makinë e jashtëzakonshme kur hyri për herë të parë në shërbim në vitin 1977: një qendër mbikëqyrjeje fluturuese që monitoronte hapësira të gjera. Karakteristika e tij unike ishte aftësia për të dalluar edhe avionë dhe raketa që fluturonin ulët, të cilat i shpëtonin radarit tokësor. Në bord, trembëdhjetë operatorë para ekraneve koordinonin lëvizjet e skuadriljeve dhe armëve kundërajrore. Kur hyri në shërbim, BRSS nuk kishte asgjë të ngjashme me të: dhe edhe sot, rusët nuk kanë arritur të prodhojnë një sistem konkurrues , me pasoja serioze në operacionet e tyre në Ukrainë.

Deri në vitin 1992, Shtetet e Bashkuara kishin blerë 68 prej tyre. 18 të tjerë u blenë nga NATO, me ekuipazhe shumëkombëshe që përfshinin personel italian dhe një bazë të avancuar në Trapani. Franca, Britania e Madhe dhe Arabia Saudite gjithashtu i përvetësuan ato. Ka pasur disa programe për të përmirësuar pajisjet në bord, duke zëvendësuar kompjuterët dhe radarin me tranzistor të viteve 1970, të cilat dyfishuan koston fillestare prej 270 milionë dollarësh për avion : ndërhyrje aq të kushtueshme sa Uashingtoni hoqi dorë nga pjesa më e madhe e flotës. Tani, vetëm gjashtëmbëdhjetë prej tyre mbeten në shërbim, shpesh të lëna jashtë funksionit për mirëmbajtje. Por ato konsiderohen të domosdoshme sepse janë i vetmi instrument i aftë për të koordinuar një mision jashtë vendit: një detyrë e kryer në dy konfliktet me Irakun dhe në operacionet në Kosovë dhe Libi.

Procedurat për zëvendësimin e tyre – siç ka ndodhur shpesh në dekadën e fundit – janë shndërruar në një sagë: u zgjodh Boeing E7 Wedgetail, me një radar skanimi të gjatë e të ngushtë në vend të modelit të vjetër rrethor. Miratimi i tij u vendos në vitin 2022, me dërgesat e planifikuara për vitin 2027. Administrata Trump e anuloi atë për shkak të kostove të tepërta dhe dyshimeve në lidhje me aftësinë e avionit për t’i mbijetuar forcës ajrore kineze: Sekretari i Luftës Pete Hegseth e quajti atë “një sistem që nuk do të na japë asnjë avantazh në të ardhmen”. Disa javë më parë, kontratat për dy E7 u rivendosën, me një investim prej gati 2.5 miliardë dollarësh.

Ndërkohë, pesha e ofensivës kundër Teheranit ka rënë mbi krahët e këtyre dinosaurëve. Misionet e tyre kryhen nga pistat e Aeroportit Princ Sultan të Arabisë Saudite, i cili tashmë është shënjestruar me sukses tre herë nga Pasdarani. Në misionin e parë, ata çaktivizuan – “përkohësisht”, sipas Trump – pesë tankerë KC135; në të dytin, furnizime të tjera ajrore; dhe së fundmi, dy ditë më parë, një E3 Sentry. Përhapja e konfliktit dhe nevoja për të patrulluar të gjithë Gadishullin Arabik javën e kaluar e detyruan selinë qendrore të dërgonte përforcime: pesë Hawkeyes më të vegjël E2D, që normalisht mbahen në transportues aeroplanësh, arritën në front ditët e fundit nëpërmjet një ndalese në Aviano. Ato janë versioni më i fundit i një veterani tjetër, të ndërtuar që nga viti 2010, të cilat duken veçanërisht të dobishme në zbulimin e dronëve kamikazë Shahed që janë në qendër të luftës bashkëkohore.

Pak minuta me pare presidenti amerikan Donald Trump ka postuar nje mesazh ne rrjetin e tij social, i cili tingellon si nje parlajmerim per nje terheqje te afert te SHBA nga konflikti aktual me Iranin. “Shqyrtojmë shkurtimin e përpjekjeve tona të mëdha ushtarake në Lindjen e Mesme në lidhje me Regjimin Terrorist të Iranit”, shprehet Trump ne mesazh, duke renditur permbushjen e objektivave luftarake qe amerikanet i kishin vene vetes ne kete fushate ushtarake.

Ky mesazh vjen ne momentin kur lufta ne Gjirin Persik ka hyre ne rruge pa krye, me ngushticen e Hormuzit te bllokuar, vendet e Gjirit te goditura rende nga lufta, e mbi te gjithe me regjimin iranian i cili nuk tregon shenja terheqjeje. Rritja e cmimit te naftes mund te jete nje nder motivet kryesore te nje terheqjeje te mundshme amerikane, pasi reagimi i publikut amerikan ndaj rritjes se cmimit te hidrokarbureve ne ditet e fundit ka qene mjaft negativ.

Ja mesazhi i plote i Trump:

Po i afrohemi shumë përmbushjes së objektivave tona, ndërsa shqyrtojmë shkurtimin e përpjekjeve tona të mëdha ushtarake në Lindjen e Mesme në lidhje me Regjimin Terrorist të Iranit: (1) Degradimin e plotë të Aftësisë së Raketave, Lëshuesve dhe gjithçkaje tjetër që lidhet me to. (2) Shkatërrimin e Bazës Industriale të Mbrojtjes së Iranit. (3) Eliminimin e Forcave të tyre Detare dhe Ajrore, duke përfshirë Armët Kundër Avionëve. (4) Moslejimin kurrë të Iranit që t’i afrohet Aftësisë Bërthamore, dhe gjithmonë të qenit në një pozicion ku SHBA-të mund të reagojnë shpejt dhe fuqishëm ndaj një situate të tillë, nëse ndodh. (5) Mbrojtjen, në nivelin më të lartë, të aleatëve tanë të Lindjes së Mesme, duke përfshirë Izraelin, Arabinë Saudite, Katarin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreinin, Kuvajtin dhe të tjerë. Ngushtica e Hormuzit do të duhet të ruhet dhe të mbikëqyret nga kombe të tjera që e përdorin atë – Shtetet e Bashkuara nuk e bëjnë! Nëse na kërkohet, ne do t’i ndihmojmë këto vende në përpjekjet e tyre për Hormuzin, por kjo nuk duhet të jetë e nevojshme pasi kërcënimi i Iranit të zhduket. Është e rëndësishme të theksohet se do të jetë një Operacion Ushtarak i lehtë për ta. Faleminderit për vëmendjen tuaj ndaj kësaj çështjeje! Presidenti DONALD J. TRUMP

Nga Skënder Minxhozi/

Kjo është batuta më e fundit ironike që po qarkullon në rrjet në të gjithë botën, e drejtuar ndaj njeriut më të fuqishëm, presidentit amerikan Donald Trump. Është paradigma e qëndrimit amerikan në harkun e tre javëve luftë me Iranin, të cilat e kanë futur të gjithë botën në një tunel të errët krize dhe pasigurie. Është gjithashtu një dëshmi dëshpëruese e politikës së jashtme të improvizuar të kreut të Shtëpisë së Bardhë, i cili e ka marrë për dore vendin e tij në një konflikt tejet delikat, pa asnjë plan dhe asnjë perspektivë të besueshme zgjidhjeje. Ajetollahu i zëvendësua nga një tjetër ajetollah, ndërkohë që bazat ushtarake amerikane në rajon janë goditur rëndë, Tel Avivi dhe të tjera pjesë të Izraelit po njohin bombardime masive kurse ekonomika botërore ndodhet në pragun e një katastrofe të afërt.

Në tre javë Amerika ka vendosur të shkojë edhe një herë tjetër pas strategjisë së luftës totale në Lindjen e Mesme të Benjamin Netanjahut, duke ju bindur qorrazi projektit të rrëzimit të regjimit të ajetollahëve. Çka po rezulton, me mënyrën sesi merr formë, një gabim trashanik dhe me pasoja fatale për të ardhmen e rajonit por edhe të të gjithë botës.

I mrekulluar me 88 minutat e rrëmbimit të presidentit Maduro në Venezuelë, i dhënë i gjithi pas taktikës së presionit mbi miq dhe armiq, Donald Trump duket se ka ngecur në kënetën e Gjirit Persik njëlloj si paraardhësit e tij në Zyrën Ovale, ndërkohë që askush nuk po tregohet i gatshëm t’i vijë në ndihmë. Edhe pas thirrjeve publike ndaj Kinës(!!!) për t’u përfshirë në zgjidhjen e krizës, edhe pas apelit të përsëritur ndaj aleatëve evropianë, kanadezë, australianë apo japonezë. Të gjithë po i kthejnë shpinën një lufte që SHBA e Izraeli e nisën pa pyetur askënd dhe tani nuk dinë si të dalin nga fati cinik i luftës që kërkuan.

Ishte thënë deri në mërzi që Irani nuk është as Irak dhe as Siri. Aq më pak është Venezuelë apo Kubë. Ishte e ditur se iranianët e kanë perfeksionuar taktikën e luftës asimetrike, ku dronët 10 mijë dollarësh interceptohen nga raketa që shkojnë deri në 3-4 milion dollarë. Ishte e ditur se ata kanë një arsenal raketash balistike që mund të hedhë në erë të gjithë rajonin e më gjerë. E megjithatë Trump u dha pas modelit të fitores së lehtë venezueliane, pa llogaritur se çfarë po bën.

Kjo luftë duhej të zgjaste vetëm pak ditë sipas Presidentit Trump. Ndërkohë titulli i shkrimit përmban edhe evolucionin e qëndrimit të aleatëve izraelo-amerikanë ndaj vetë luftës. Nga fitore e mbaruar në ditën kur fshinë me një valë bombardimesh thuajse të gjithë lidershipin e Iranit, tek fitorja në proces në javën pasardhëse e cila komunikohej përmes gjesteve prej adolëeshenti të sekretarit të luftës Hegseth, e deri tek thirrja javën e tretë për ndihmë ndaj Kinës, Evropianëve e gjithë të tjerëve. Mbeti vetëm Bordi i Paqes pa u thirrur nën armë!

Sulmi ndaj Iranit është një operacion ushtarak tipik nga ata që përmban manuali historik i luftës i Izraelit në Lindjen e Mesme. Një aventurë e radhës ushtarake e cila i shkon për shtat një vendi që i ka sulmuar të gjithë me strategjinë e parandalimit, duke shpërfillur ligjin ndërkombëtar dhe të gjitha konventat e imagjinueshme që mbajnë në këmbë rendin botëror të pas Luftës së Dytë Botërore.

E reja në këtë rast është se kësaj aventure rajonale i është bashkuar edhe Presidenti i Paqes Donald Trump i cili ka muaj që reklamon një çmim Nobel për konfliktet që ka zgjidhur. Kthimi i shpinës i aleatëve, rivalëve e armiqve tregon përmasat e gabimit strategjik që Trump ka bërë duke e futur SHBA e bashkë me të edhe botën në një luftë të paligjshme, të pamenduar dhe me potencialin e një fiaskoje historike.

Konflikti me Iranin mund të zgjidhet artificialisht, ashtu siç nisi. Me një deklaratë nga ato që shpërfillin logjikën dhe ligjet e gravitetit nga presidenti i SHBA. Nga ato deklarata ku ai shpall fitore të padiskutueshme, ku thotë se ka bërë të vetmen gjë të mundshme, pra të sulmojë Iranin dhe të fitojë ndaj tij. Paçka se opinioni pubik botëror do të nisë të qeshë e të shpotisë, është urgjente që të kemi më mirë një skeptakël gënjeshtre sesa një kalvar gjaku dhe krize që nuk dihet kur dhe me çfarë kostosh mbaron. Paçka se tashmë Trump ka hyrë në histori si Presidenti i SHBA që ju drejtua publikisht kinezëve për ndihmë në një konflikt ushtarak! Më mirë t’i përkëdhelet edhe një herë sedra prej fëmije presidentit të SHBA sesa të vuajë e gjithë bota.

Deri në atë moment që vetëm subkoshienca e Donald Trump e di se kur do të vijë, bota mban frymën në pritje të një lajmi të mirë. Përndryshe, nëse konflikti vazhdon, ky ka për të qenë jo vetëm Vietnami i Presidentit Trump por dhe mjerimi i të gjithë planetit.

Nga Skënder Minxhozi/

Është hapur një debat për një fenomen të vjetër në Tiranën e politikës dhe mediave. Pse na duhen ambasadorët e huaj në rolin e arbitrit dhe pse nuk rrinë urtë në qoshen e tyre, siç jua përcaktojnë konventat dhe sinoret e zanatit të diplomacisë?! Një pyetje që ka sens por që duket e hedhur në boshllëk, e jo në terrenin konkret të Shqipërisë postkomuniste të 35 viteve të fundit. Ku një fjalë ambasadori shpesh ka ndarë sherre, ka pajtuar kundërshtarë apo ka bërë të tërhiqen trimat nga beteja e radhës në minutën e fundit. Jo se ambasadorët kanë ndonjë pushtet special, por sepse të tillë, arbitra e vendimmarrës i kemi fabrikuar ne shqiptarët me kalimin e viteve.

A ju kujtohet ambasadori i parë amerikan në Tiranë pas vitit 1990, Uilliam Rajerson? Mori pjesë aktive në fushatën elektorale të opozitës së djathtë dhe e bekoi me shumë entusiazëm rënien e komunizmit dhe ngjitjen në skenë të demokratëve. Pak kohë më pas kreu i opozitës Fatos Nano u burgos dhe shumë fjalë qarkulluan mbi rolin e amerikanëve në atë rast. Dhjetra ambasadorë të vendeve kryesore perëndimore do të shkelnin në gjurmët e Rajerson më pas, duke krijuar një manual të vërtetë fuqie e kompetencash të  pashkruara askund të diplomatëve të Perëndimit në të gjitha punët shqiptare.

Le ta themi hapur qysh në krye: Diplomatët perëndimorë në Tiranë janë stigma 35 vjeçare e një vendi që s’po mëson të ecë me këmbët e veta. Ata kanë qene dhe ende janë valvula e përjetshme e garancisë dhe e shkarkimit sa herë që demokracia e dobët dhe e korruptuar shqiptare del nga rruga e merr arat. Janë rojtarët e paqes dhe ekuilibrit sa herë që i futemi “shtegut të ’97-ës”.

Është një simbiozë e palëvizshme dhe e domosdoshme për sa kohë që sistemi Shqipëri nuk do të arrijë të funksionojë por vetëm të rrëzohet, të hapë kriza dhe të krijojë probleme.

Duke e fokusuar problemin tek ambasadorët kemi fshehur atë që në fakt është fenomeni i vërtetë në raportin me botën e jashtme. Pra faktin e thjeshtë se problemi nuk nis tek ata, por tek ne. Ose më saktë, tek nevoja për mbështetje që politika shqiptare dhe aktorë të tjerë me peshë në jetën tonë publike, kanë pasur rregullisht për faktorin e jashtëm.

Epiqendra e fokusit të elitës tonë 35 vjeçare kanë qenë prej dekadash qendrat e fuqishme vendimmarrëse të Perëndimit, Uashingtoni, Londra, Parisi e Berlini. Diplomatët e tyre këtu kanë qenë zgjatimi më i afërt me këto qendra. Tërheq vëmendje një vizitë e të ngarkuarës me punë të SHBA në zyrën e Ramës, por tërheq ku e ku më tepër vëmendje një dhënie dore e këtij fundit Donald Trumpit në Uashington.

Është politika shqiptare që ka nevojë për vëmendje, legjitimim dhe njohje nga të fuqishmit e Perëndimit, duke i vënë për pasojë edhe të dërguarit e tyre këtu në postin e guvernatorëve të pashpallur. Një prezencë nga e cila ka përfituar Rama, Berisha, Meta, Nano dikur e gjithë ofiqarët e tjerë të tranzicionit.

Është e vërtetë se ambasadorë si Gonzato fjala vjen, apo të tjerë para tij sillen e flasin disa herë si Kryegjyshi i bektashinjve, apo si kryeministra të Shqipërisë, duke i dhënë vetes një peshë më të madhe se ajo që kanë në realitet. Një sjellje që shpesh duket për së largu që anon nga teatri dhe disa herë nga shijet e preferencat personale, e jo nga instruksionet që kanë marrë një natë më parë nga qendra. E megjithatë këtë rol jua kemi dhënë vetë, nuk e kanë dashur ata qysh në krye të herës. Diplomatë të huaj që marrin postin e ambasadorit, pranojnë kur zbresin në Tiranë se në postin paraardhës diku në Azi, Evropë apo Afrikë ata nuk i kishte trajtuar askush me reverancat, vëmendjen dhe temenatë e Tiranës politike e mediatike. Nga gjysëm-anonimë në super yje, tamam si në një sezon të Big Brother.

Në 14 shtatorin e largët të vitit 1998 u vra Azem Hajdari dhe Tirana kaloi në kaos total vetëm një vit pas ngjarjeve të 1997. Opozita e egërsuar në bulevard rrëmbeu dy tanke të Gardës së Republikës, të cilat shkoi e i vendosi në derën e selisë së saj në qendër të Tiranës. Ka hequr shumë ambasadori i OSBE i asaj kohe për të bindur krerët e partisë që të dorëzonin dy tanket në Gardë, pasi ishin bërë objekt krenarie e fotosh me dy gishta për të gjithë opozitarët që rrinin tek kafenetë rrotull selisë së PD. Ja pra që ambasadorët e shkretë paskan mbledhur edhe armë të rënda në dyert e selive të partive shqiptare!

Nuk ka njeri me logjikë bazike që të jetë kundër faktit që diplomatët e huaj në Shqipëri të mbajnë pozicionin për të cilin paguhen nga shtetet e tyre. Pra, të flasin pak ose aspak jashtë kuadrit të marrëdhënieve dypalëshe të Shqipërisë me vendin e tyre dhe kur të kenë diçka për të thënë të marrin makinën e të shkojnë t’ja thonë mendimet e tyre ministrit apo zëvendësministrit të jashtëm, e jo të qendisin deklarata publike prej nga prodhohet barut për topat e politikës e medias.

Këtë bëjnë e rregullisht homologët e tyre shqiptarë në kryeqytetet ku janë akredituar, sepse afërmendsh simetria nuk mund të funksionojë në këtë rast. SHBA, Gjermania apo Franca e Britania e Madhe përcaktojnë ku e ku më tepër në jetën e brendshme të Shqipërisë sesa kemi në rol si shtet në vendet përkatëse.

Madje këtu shkohet edhe në absurd, kur ambasadori britanik për shembull flet për rrezikun që Shqipëria të dëmtojë perspektivën evropiane nëse nuk bën iks apo ypsilon reforma. Një përfaqësues i një vendi që ka dalë me referendum nga Evropa, na tërheq veshin që po largohemi nga Evropa!!!

Ambasadorët e huaj në Tiranë do t’i relativizojë normalizimi i Shqipërisë, konsolidimi i instutciuoneve dhe i ekonomisë së saj, rigoroziteti i zbatimit të ligjit dhe lufta reale kundër korrupsionit. Do të ndodhë pak a shumë siç ndodhi kur u liberalizuan vizat. A e mbani mend sesa të rëndësishme ishin godinat e ambasadave gjatë asaj kohe? Po radhët kilometrike në dyert e tyre? E kujtoni kur po të njihje një konsull në një ambasadë të huaj ishte si të kishe fituar lotarinë? Shikojini sot sa të qeta janë këto seli diplomatike dhe kuptoni sesi mund të relativizohet roli i një përfaqësie diplomatike sa herë që vendi hedh një hap drejt normalitetit.

Kësisoj fenomeni i protagonizmit publik të diplomatëve të huaj në Tiranë nuk është një e keqe as fatale dhe as e përjetshme që na ka rënë mbi krye vetëm ne shqiptarëve e s’na shqitet. Në Romë nuk e njeh askush ambasadorin amerikan, sepse italianët nuk e kanë ambasadën e SHBA në qendrën e tyre të vëmendjes e të interesave. Një ditë do të jetë kështu edhe në Tiranë. Do të jetë e njëjta ditë kur ky vend të nisë të funksionojë normalisht, pa rrahjet e shpatullave nga ambasadori amerikan apo fotoja e radhës me kolegun e tij britanik apo gjerman. Duhet pritur dhe ca mesa duket…

Nga Skënder Minxhozi/

Opozita ka kohë që premton se vendi ndodhet në kilometrin e fundit të rrëzimit të qeverisë. Dhe ku kishte rast më të mirë se votimi për imunitetin e ish zv.kryeministres Balluku për ta bërë këtë. Demokratët kanë thyer karrige, kompjutera e tavolina për fabula shumë më të dobëta se ky votim delikat. Megjithatë sot në Kuvend nuk u pa asgjë nga repertori i zakonshëm i tymit, bilbilave dhe dhunës fizike. As Noka, as Bardhi dhe as të tjerët rrotull tyre nuk kaluan në “modalitet force” por pritën të qetë votimin që tashmë nuk fshihte asnjë surprizë: 47 me 82 kundër heqjes së imunitetit!

Shumë arsye ka që ky reagim i butë i ka zënë vendin rrugës së ashpër në këtë ditë tejet sensistive për politikën shqiptare, kur po vendoset një precedent që do të shërbejë edhe për më tej. Ndoshta është pikërisht lloji i precedentit që ka bërë të pushojnë vuvuzelat e bombat tymuese. Është frika e kuadratit parlamentar (përfshirë deputetët opozitarë) që mund t’i ketë bërë të mendohen mirë edhe ata që e duan Belinda Ballukun e Edi Ramën jashtë pushtetit dhe mundësisht në burg.

Është frika që thote se kur të vjen mandata e Spakut, bien spaletat e pushtetit, bodigardët, protokolli dhe të gjitha ofiqet e tjera, në këmbim të prangave, kontrolleve në mesnatë dhe gjithfarë trukesh të tjera të shëmtuara që kemi parë të konsumohen ndaj Ahmetajt, Metës, Veliajt e Beqajt dhe një liste tjetër zyrtarësh të të gjitha niveleve.

Është gjithashtu frika që politika (edhe ajo opozitare) ka nisur të ketë nga aspektet abuzuese të drejtësisë speciale të cilën vetë këta politikanë e votuan dhjetë vite të shkuara. Paraburgimet abuzive, refuzimet për të dhënë mundësinë e njohjes së të pandehurve me dosjet hetimore e mbylljet e tyre nëpër regjime sigurie që i ngjajnë izolimit të kriminelëve – të gjitha këto duket se kanë bërë të mendohen shumë koka në atë sallë sot, për këtë që po ndodh. Shikoni sesi e trajtojnë Veliajn, kryetarin në detyrë të bashkisë Tiranë dhe e kuptoni hezitimin e politikës ndaj Spak.

Së dyti qëndrimi i sotëm thuajse gojëmbyllur i opozitës, teksa kishte premtuar të niste fanfarën e tymit e zjarrit nëpër Tiranë, duket se ka edhe një motiv diplomatik pas perdes. Gabimi i protestës së fundit, me goditjen e ish-vilës së Enver Hoxhës e cila sot nuk mban brenda krerët e Bllokut të dikurshëm por artistë të huaj, tërhoqi reagimet e forta të ambasadave në Tiranë.

Eshtë pikërisht ai lloj gabimi që qeveria mundohet ta shfrytëzojë tek Berisha sa herë që ai godet institucionet. Me gjasë ajo që ndodhi sot ka nga pas edhe paralajmërimin e ambasadave perëndimore për të mos kaluar në vandalizëm parlamentar gjatë votimit për imunitetin e Belinda Ballukut.

Së fundi, mjafton të shohësh fotot ajrore të protestës tek parlamenti për të kuptuar arsyen themelore të mbylljes së kësaj te enjteje kryeqytetase pa buletin lufte, guerrilje urbane dhe të tjera si këto. Paraprakisht ministria e brendshme kishte njoftuar se Kuvendin do ta rrethonin 1500 trupa sigurie. Përballja në terren qe shumë e padrejtë: 1500 policë me jo më shumë se 300 protestues të pranishëm në hyrjen e Kuvendit (duke llogaritur edhe mediat mes tyre). Pak si vështirë të mbulosh kilometrin e fundit në këto raporte force. Nuk të ndihmon dot madje as Belinda!

Situata aktuale që përfshin një përballje të politikës me drejtësinë e re ka në thelb një paradoks të madh të cilin e kemi parë të konsumohet gjatë gjithë këtyre viteve. Opozita e ka anatemuar reformën, ka mallkuar prokurorët e gjyqtarët dhe ka hedhur poshtë çdo hetim që ka nisur ndaj saj. Pozita nga ana tjetër ka hapur me vite krahun që të hetohen e burgosen zyrtarët e vet duke përdorur shprehjen e famshme “partia nuk është zyrë avokatie”.

Në rastin Balluku këto kahje u përmbysën. Opozita u bashkua me kërkesën e Spak (formalisht), qeveria doli kundër prokurorisë së posaçme. Natyrisht interesi politik luajti rol në të dyja sjelljet përkatëse por sërish ky ndërrim krahu përbën një risi që vlen të nënvizohet. Sepse përtej rastit Balluku përballja e politikës me drejtësinë duket se po afrohet me shpejtësi e kjo nuk prek domosdoshmërisht vetëm qeverinë, por të gjithë  klasën politike. Shenjat kanë kohë që duken, mbetet të shihet sesi do të konsumohet e çfarë do të prodhojë kjo krizë institucionale e kushtetuese.

Ndërkohë Berisha shpalli datën e radhës për të mbyllur kilometrin e fundit. Edhe një herë revolucioni duhet të presë stacionin tjetër për të zbritur në tokë.

Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha në një dalje nga SPAK për mediat u pyet për sulmin me molotov ndaj Vilës së ish-diktatorit Enver Hoxha gjatë protestës së të shtunës që mbajti opozita.

Kryedemokrati tha se janë përdorur mjete prioteknike, ndërsa kërkoi ndjesë. Ai shtoi se askush nuk ishte në dijeni që aty kishte njerëz.

“Po janë përdorur mjete piroteknike që ju i quani bomba molotov, por askush nuk është plagosur prej tyre. Ishin dy zonja. Nuk duhej të ndodhte kurrë kurrsesi. Unë e mora vesh pasi pyeta. Më thanë se ishte bërë qendër kulturore. Ajo mund të ishte muze e torturave çnjerëzore. Por qendër kulture vila e Enver Hoxhës, është fyerje për mbi 7 mijë të ekzekutuar barbarisht për vlerat themelore të njeriut për 40 mijë të internuar dhe 140 mijë të persekutuar. Vetëm mendja e sëmurë e Ramës mund ta bënte atë qendër kulturore.”, tha ai.

Në fakt, qëndrimi i Berishës bie në kundërshti me atë çfarë ndodhi në terren. Molotovët dhe fishekzjarrët ndaj vilës së Enver Hoxhës, sot e kthyer në qendër kulture nën menaxhimin e fonacionit francez Art Explora, shpërthyen vetëm pak metra pasi aty kaloi Sali Berisha, nën shoqërinë e Flamur Nokës, Gazment Bardhit dhe të tjerëve drejtues të PD. Për sulmin e dhunshëm, Policia arrestoi 4 protetsues, ndërsa çoi në SPAK Klevis Balliun, por edhe kësaj kryepërgjegjësi Sali Berisha shpëtoi.

Ndërkohë një pyetje lind për SPAK dhe drejtësinë e re: Çfarë ndodh me politikanët që sulmojnë objektet kulturore dhe rrezikojnë jetët e atyre që janë brenda?! Me siguri asnjë përgjigje s’do të vijë…

Nga Skënder Minxhozi/

Po të dëgjosh Sali Berishën sot Shqipëria ka vetëm një person që është i padëshëruari i madh i Perëndimit dhe ky nuk është ai vetë, por Edi Rama. Ai është i izoluari sipas Doktorit, ai është i anatemuari i Londrës, Parisit e Berlinit, ai po tregohet me gisht nga kancelaritë si e keqja e vendit. Paçka se kryeministri sapo është kthyer nga një takim me Presidentin e Këshillit Evropian në Bruksel. Paçka se po bën gati valixhet për në SHBA në ceremoninë e Bordit të Paqes në Shtëpinë e Bardhë. Ku natyrshëm koncepti i “izolimit ndërkombëtar” relativizohet dhe humbet peshë.

Personi që paraqitet rregullisht tek dezhurni i SPAK për të vërtetuar prezencën, politikani që është nën proces penal për korrupsion nga drejtësia e re, njeriu që nuk mund të shkelë në tokën amerikane dhe britanike prej pesë vjetësh tregon prej muajsh me gisht kundërshtarin e tij si njeriun e izoluar nga bota dhe që ndodhet në prag të largimit. Thënë ndryshe, i cili ndodhet në kilometrin e fundit siç pëlqen të shprehet Berisha, por një kilometër që duket i gjatë 13 vite, qëkurse PD ka zbritur në një opozitë të cilës nuk i duket fundi.

Mungesa e Edi Ramës në dy forume me peshë në ekonomi e biznes si dhe në fushën e sigurisë, siç janë Davosi dhe Mynihu, ofrohet sot si prova materiale e izolimit ndërkombëtar të tij. Një aktakuzë selektive dhe si e tillë edhe iluzive dhe e pavërtetë. Nëse Edi Rama nuk u ftua në Davos pasi Trump tha se ka nja dy-tre persona që nuk i pëlqejnë në tryezën e Bordit të Paqes, pse është ftuar pas një jave në Shtëpinë e Bardhë pikërisht në të njëjtin aktivitet?! Mos u bë i pëlqyeshëm papritur tani?

Së dyti, nëse Mynihu është prova se evropianët e kanë izoluar politikisht kryeministrin shqiptar, përse u pranua ai në Bruksel pak ditë më parë Presidenti i Këshillit Evropian? Që është struktura më e rëndësishme vendimmarrëse e BE? Si funksionoka kështu ky izolim “à la carte”, si një menu restoranti ku zgjedh një gatim e jo një tjetër?! A mund të jetë i izoluar një lider politik që bëhet gati të shkojë në Uashington, por që nuk qenka ftuar në Mynih?

E vërteta është se klima e instaluar pas hetimeve të SPAK ka krijuar realisht një problem politik delikat për qeverisjen e majtë. E vërtetë është edhe se këto rrethana kanë krijuar një spostim nga lufta politike klasike, ku opozita e sheh veten të spostuar nga epiqendra e teatrit politik dhe nëpër sheshe pa popull me vete, kurse drejtësia bëhet de facto oponentja kryesore dhe më serioze e qeverisë.

Ky rreshtim i pazakontë në fushën e lojës e ka futur në një krizë të dukshme Ramën në raport me qeverisjen e tij hijërëndë dhe të qetë me 83 mandate parlamentare.

Por nga prishja e qetësisë së qeverisjes e deri tek “përmbysja në 20 shkurt” është në mes një hendek i madh. Një maxhorancë e plagosur nuk është domosdoshmërisht një maxhorancë në prag të përmbysjes. Sidomos kur ka përballë një opozitë që është konsumuar po aq sa qeveria, jo duke qeverisur po duke ndenjur në pakicë.

Është ndërtuar këto muaj pas zgjedhjeve të 11 majit një narrativë politiko-mediatike që synon të vendosë shenjën e barazimit mes halleve të pozitës dhe opozitës. Teksa PD-PL dhe PR, pra të tre formacionet kryesore të opozitës, i kanë drejtuesit e tyre në procese penale në SPAK-GJKKO, sipas fabulës që ndërtohet kryesisht në disa nga studiot televizive të debatit politik, hallexhiu i vërtetë, ai që ka bërë valixhet gati për të ikur, është kryeministri dhe partia e tij në pushtet. Jo ata që janë nëpër gjyqe, por ata që janë në qeveri. Një vizion kokëposhtë ky i asaj që janë faktet reale. Berisha e Meta e kanë gëlltitur tashmë si të mirëqenë faktin se ndodhen nën akuza penale ose janë të skeduar nga perëndimorët, por nga ana tjetër akuzojnë gjithë ditën të tretët për faje e akuza që i kanë vetë aktualisht mbi shpinë.

Është pak a shumë si fabula tjetër krejtësisht alogjike, ajo kur opozita ankohet për gazin lotsjellës dhe ujin e zjarrfikësave në protestat e saj plot shishe molotov, ndërkohë që kur ka qenë në pushtet i ka vrarë protestuesit në vend që t’i lagte me ujë.

Qeveria ndodhet në ditët e saj më gri, por përgjegjësitë dhe korrupsioni i saj nuk i bëjnë më të pranueshëm opozitarët që po enden gjyqeve apo që nuk shkelin dot në vendet kryesore të Perëndimit. Pse e bën më të pranueshëm Sali Berishën, fjala vjen, fakti që Rama izolohet në Perëndim, kur ai vetë është rasti klasik i izolimit ndërkombëtar të një politikani të një vendi të vogël në një cep të kontinentit?!

Kur opozita premton se do ndreqë korrupsionin, keqqeverisjen dhe izolimin ndërkombëtar të socialistëve, duhet të marrë fillimisht një pasqyrë e të analizojë sesi qëndron ajo vetë në raport me këto sfida. Një qeverisje e dikurshme që ka vrarë dhe vjedhur nuk është kandidatja më e mirë për të zëvendësuar një qeverisje që po akuzohet se po vjedh. Është çeshtje nenesh të kodit penal. Diferenca nuk do shumë mundim të perceptohet, paçka sesi po paketohet këto kohë i gjithë ky mall në prag të skadencës që quhet elitë politike e tranzicionit!

“Reforma në drejtësi ka dështuar, ajo ndodhet në vdekje klinike”, kështu është shprehur analisti Skënder Minxhozi gjatë një intervistë në emisionin “Real Story” në ABC Neës, ndërsa komentoi reformën në drejtësi.

Minxhozi është shprehur kritik, duke thënë se tashmë dosjet e prapambetura në sistemin gjyqësor kanë kaluar 200 mijë, institucionet e reformes nuk po e kryejne funksionin e tyre dhe se dukshëm ka ardhur koha për ndryshime të aparatit ligjor të reformës.

“Kur thashë që ka ardhur koha për disa ndryshime mendoj se ky proces duhet të ketë një reflektim më të thellë sesa ai që po bëhet këto orë dhe që prek vetëm çeshtjen Balluku. KED është në gjumë, ILD nuk heton as dosjet për të cilat ka pasur vendime të Gjykatës së Strasburgut që i ka hedhur poshtë. KLP dhe KLGJ kanë ende vakanca gjyqtarësh dhe prokurorësh që nuk i plotësojnë duke lënë një boshllëk të frikshëm në të gjithë sistemin. Gjykata Kushtetuese shumë e nderuar që dikur hidhte “tuç” Sali Berishën me Karamanlisin për detin, sot është kjo që është dhe që të dhimbset me situatën që kalon. Mali i dosjeve të pagjykuara ka kaluar 200 mijë. Pra çfarë ka ndodhur? Ka ndodhur që u nisëm për të vënë vetullat dhe kemi nxjerrë sytë”, tha mes të tjerash ai.

“Në Shqipëri nuk ka de facto proces gjyqësor, tha Minxhozi. Unë jam i bindur që, nëse në një sallë gjyqi nuk është arbitër gjyqtari, por prokurori që mund të përgjojë e hetojë gjithkënd, vetë procesi ka vdekur”, u shpreh ai.

Gjithashtu, ai theksoi se drejtësia e re ka treguar një dëshirë protagonizmi që dukeet se e ka shtyrë edhe tek pezullimi i zv.kryeministristres Balluku. “Unë mendoj se në këtë rast kemi të bëjmë me përplasje të një dëshirë për mosveprim nga ana e qeverisë, në lidhje me një numër problemesh që kanë dalë natyrshëm nga reforma, dhe nga ana tjetër nga një dëshirë për protagonizëm e vetë organeve speciale të reformës. Rama ka hezituar të bëjë kryeministrin, por ka preferuar të bëjë blogerin, kurse Spak ka menduar të marrë një rol publik dhe mediatik që e ka shtyrë të bëjë një faull duke hyrë në kompetencat e ekzekutivit.

Qeveria po planifikon të kryejë një ndërhyrje që do të mund të prekte aspektin e masës së pezullimit. Unë do të thoja se kjo është shumë pak dhe shumë vonë sepse jemi në vitin e dhjetë pas votimit për reformën dhe vitin e shtatë pas fillimit të punës së drejtësisë së posaçme. Rama ka hezituar gjatë të hedhë këtë hap duke u kufizuar tek mesazhet publike e jo tek veprimi konkret. Edi Rama nuk eshte drejtues podcasti, ai eshte kryeminister e duhet te flase me akte konkrete.

Modifikimet ligjore pas kaq shumë viteve s’duhen përjetuar si fundi i botës por si një proces fiziologjik që synon të korigjojë aspekte që natyrshëm kanë krijuar përplasje, mbivendosje, kaos dhe shkelje standartesh e të drejtash.

Personat që viheshin nën hetim linçohen mediatikisht nga filtrime dosjesh të përzgjedhura në mënyrë selektive. Në anën tjetër u zbulua dhe kemi vënë re me kalimin e viteve që procese të mbyllura që opinioni publik nuk kishte nga t’i merrte vesh siç është vetingu i gjyqtarëve e prokurorëve, në momente të caktuara u kthyen në pazare të gjësë së gjallë. Vetingun e kanë kaluar persona që nuk duhet të ishin fare pjesë e drejtësisë së re, por duhet të ishin përjashtuar me ceremoni nga sistemi për shkak të rekordeve problematike që kanë lënë pas vetes.

Nënshtrimit de facto i procesit gjyqësor në disa nivele ndaj institucionit të akuzës speciale më duket defekti më i madh që ka sot reforma në drejtësi. Që do të thotë se në Shqipëri, e përsëris, nuk ka de facto proces gjyqësor, tha ai. Ndëshkimi i elitës politike duhet të ndodhë në procedurë dhe në respekt të standarteve të demokracive të konsoliduara dhe të respektimit të të drejtave të njeriut. Duhet drejtësi jo thjesht ndëshkim!

Nga Skënder Minxhozi/

Fillimisht i duhet të hedhë poshtë akuzat e kundërshtarëve politikë që e akuzojnë se s’po le gur pa lëvizur që t’i shpëtojë “shpatës” së drejtësisë. Kjo është relativisht e lehtë pasi në çdo rast dhe për çdo gjë Berisha dhe të tjerët do të ishin kundër asaj që bën Edi Rama me axhendën e tij diplomatike. E kanë goditur për politikën rajonale, për raportet me SHBA, për Kosovën, Greqinë dhe gjithçka tjetër që mban brenda harta politike e hemisferës veriore.

Edi Rama duhet t’i shpjegojë lëvizjet e tij diplomatike më së shumti në planin e jashtëm. Duhet t’ua shpjegojë partnerëve evropianë të cilët në shumicë i ka miq e të njohur të vjetër. Duhet të japë shpjegime në kohën kur kontinenti i vjetër dhe shteti më i fuqishëm i botës po polarizojnë qëndrimet mes tyre duke përfshirë kërcënimet tregëtare por edhe territoriale, siç qe rasti i Groenlandës.

Në të gjitha këto ngjarje të mëdha Shqipëria e vogël nuk ka as gisht e as të drejtë vote. Jemi shumë të parëndësishëm për të qenë aktorë në këtë paradë muskujsh të nivelit botëror. E megjithatë porsi pluhuri i hekurit kur i vendos afër një magnet, kjo përmbysje gjeopolitike po kërkon rreshtimin e të gjitha “grimcave” sipas poleve të magnetit. Ashpërsimi i marrëdhënieve brenda botës perëndimore do të kërkojë me gjasë që dikur të gjithë dhe cilido të bëjnë një zgjedhje mes SHBA dhe Evropës. Kjo është mesa duket e ardhmja, pasi amerikanët e kanë bërë të qartë se parimi i ri të cilit i falen është “secili për vete, Zoti për të gjithë”!

Në këtë rirreshtim të historisë për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore, Shqipëria duhet të ruajë interesat dhe të ardhmen e saj. Të qëndrojë fort me Amerikën në aspektin e sigurisë dhe të mbajë hapur korsinë që çon në BE, si projekti i vetëm afatgjatë dhe me perspektivë për shqiptarët. Edhe ky është një balet i vështirë për t’u kërcyer mes dy gjigandësh, i cili do të testojë skajshëm aftësitë diplomatike të kryeministrit shqiptar dhe të të gjithë shtetit.

Edi Rama ka qenë kurdoherë një notar që ka pëlqyer të notojë kundër rrymës. Edhe kur tentoi paqëtimin e rajonit përmes Ballkanit të Hapur, edhe kur ra dakord me Melonin për bazën e refugjatëve në Shëngjin apo kur mbante e vazhdon të mbajë raporte me Erdoganin, Sorosin, Orbanin apo sheikët e Gjirit. Që të gjithë figura me dritë-hije të cilët jo rrallë dalin nga spektri i diplomacisë korrekte.

Natyrshëm që Rama ka ndjekur jo vetëm instiktin e shtetarit dhe punët e vendit, por edhe interesin e tij politik në këto raporte që ka ndërtuar. Natyrshëm edhe pjesëmarrja në Bordin e Paqes është një lëvizje politike e tillë, pra ndarëse. Siç është gjithashtu ndarëse dhe e debatueshme një vizitë në Tel Aviv për t’i shtrënguar dorën Bibit, udhëheqësit që edhe kur merr avionin për të udhëtuar jashtë vendit kujdeset që të evitojë qiejt e Evropës se mos e ulin me zor në tokë dhe i venë prangat.

E nëse marrja pjesë në OKB-në private të Donald Trump është diçka që shumëkush në Shqipëri (e më pak në Evropë) nuk e konsiderojnë si sakrilegj, vizita në Izrael është një akt që kërcet dhe bie në sy për së largu. Për keq natyrisht, më shumë sesa për mirë, duke parë tragjedinë që u shpalos para syve të të gjithë globit në Gaza për shkak të sulmeve izraelite.

Ky i Ramës është një balet diplomatik në tehun e briskut, i cili për kundërshtarët e tij në Tiranë është një valle vetëvrasëse e imponuar nga problemet e  brendshme, teksa për miqtë në Evropë, Turqi e gjetiu duket si një ndër shumë episodet e galerisë së gjesteve provokative me të cilat Edi Rama i ka mësuar tashmë. Nisur nga atletet e bardha, batutat e kudondodhura majtas e djathtas dhe stilin e drejtpërdrejtë e pa komplekse që tejkalon manualet ideologjike, ato politike e diplomatike.

Në mandatin e katërt qeverisës Edi Ramës i takon të menaxhojë një Shqipëri të turbullt me një qeverisje gjithashtu të turbullt, në një botë kaotike dhe të pasigurt. Kjo kërkon diçka më shumë se një batutë me Makronin apo një palë atlete sportive në foton familjare të një Samiti. Kërkon të dish ç’po bën, pse po e bën dhe çfarë përfitimesh do të marrësh në fund të rrugës. Improvizimet janë të ndaluara në kohë kolere. Dhe bota po kalon një epidemi më të keqe se covidi. Po kalon “epideminë” dramatike të ribërjes së rendit botëror, ku duhet mendje e kthjellët, miq besnikë dhe nerva çeliku.

Nga Ergys Mertiri

Pasi ai kishte caktuar takimin e rradës ne Lezhë, Berisha lajmëron befas një foltore emergjente në Kombinat në të njëjtën orë. Qëllimi është i qartë, të dublojë kundërshtarin duke i marrë kohën televizive.

Në fakt, që kur nisi lëvizjen e vet, Salianji i ka percaktuar agjendën politike Berishës në çdo hap. Menjëherë ai nisi protestat, foltoret nëpër rrethe, analizën e zgjedhjeve 8 muaj pas humbjes.

Sulmet ndaj banale foltorike kane qenë pjesa tjetër dhe qesharake e dramës. Akuzat se Salianjin e ndihmojnë bandat e krimit, strukturat e Edi Ramës dhe tradhëtarët e brenshëm, janë askpekti humoristik që kulmon me përjashtimin e tij (te pamundur) nga partia që Berisha e quan vetpërjashtim. Ai që pak javë më parë konsiderohej hero i burgosur politikisht nga regjimi i Ramës, sot shpallet armik e tradhëtar, bashkëpunëtor i Ramës për të shkatërruar opozitën.

E për të mos u mjafruar me kaq, menjëherë pas tryezës për bashkimin e opozitës dhe thirrjeve për bashkim të gjerë me të gjithë spektrin opozitar nis një aksion spastrimesh në parti kundër të gjithë atyre që ai i quan tradhëtarë e bashkëpunëtorë të Ramës, si dhe atyre që nga mërzitja pse nuk morën postet e pretenduara, nuk punuan në zgjedhje. Politika e re bashkime-spastrime tregon çbalancimin e rëndë mendor ku ka hyrë kjo opozitë, që në fakt pazaret me Ramën i bën vetë, duke filluar nga Berisha i pari, ndërsa pjesa më joaktive në zgjedhje ishte ajo e listës së mbyllur e caktuar arbitrarisht nga vetë Berisha në kundërshtim me statutin.

Pasi të gjejë e përjashtojë armiqtë e brendshëm dhe “elementin antiparti”, lideri historik do fillojnë të përjashtojnë edhe masat e demokratëve që mbushin sallat e tradhëtarit. Në fund do mësojë si në atë skeçin e Koço Devoles për byronë politike ku Enveri bust kërkonte shpalljen e studentëve armiq të popullit. E kur Ramizi e sqaron se me studentët eshtë bashkuar gjithë populli Enveri ia pret:
“Edhe populli të shpallet armik i popoullit dhe partisë!”