Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu njoftoi se do të udhëtojë nesër drejt Uashingtonit për një takim me presidentin amerikan Donald Trump, me ftesë të këtij të fundit. Netanyahu tha se pas takimit do të marrë pjesë edhe në ceremoninë përkujtimore për senatorin Lindsey Graham, të cilin e cilësoi si një nga miqtë më të mëdhenj të Izraelit që nga themelimi i shtetit.
Gjatë deklaratës së tij, Netanyahu u ndal edhe te situata në Bregun Perëndimor, duke bërë të ditur se forcat izraelite kanë kryer operacione në disa fshatra, me kontrolle, sekuestrime armësh dhe arrestime. Ai tha se në një operacion në një spital në Nablus janë arrestuar dy persona të dyshuar si bashkëpunëtorë të një sulmuesi, ndërsa shtëpia e autorit të dyshuar të sulmit është mbyllur në pritje të shembjes.
Netanyahu deklaroi gjithashtu se Izraeli është i gatshëm të zgjerojë operacionet kundër bazave të militantëve në zonë.
Në lidhje me Gjykatën Penale Ndërkombëtare, kryeministri izraelit tha se ka biseduar me sekretarin amerikan të Shtetit Marco Rubio, i cili sipas tij ka rikonfirmuar qëndrimin e Shteteve të Bashkuara për të ndërmarrë masa të forta kundër kësaj organizate. Netanyahu e kritikoi Gjykatën në Hagë, duke pretenduar se ajo kërcënon sovranitetin e shteteve demokratike./mxh
Ish-zëvendësministri i Drejtësisë, Arben Isaraj, ka publikuar një mesazh kritik ndaj kryeministrit Edi Rama, duke vënë theksin te rëndësia e besës, besimit dhe ndershmërisë në qeverisje. Në reagimin e tij, Isaraj shprehet se çdo shoqëri e qytetëruar ndërtohet mbi besimin, të cilin e cilëson si një kapital moral të pazëvendësueshëm.
Sipas ish-zv.ministrit socialist, besimi nuk fitohet me fjalë, por ndërtohet me karakter, ndershmëri dhe përgjegjësi, ndërsa gënjeshtra mund të sjellë përfitime të përkohshme, por dëmton marrëdhëniet njerëzore dhe integritetin moral. Isaraj thekson se në një kohë kur informacioni qarkullon me shpejtësi, ruajtja e besës dhe e besimit mbetet një detyrë etike thelbësore.
âVetĂ«m mbi themelin e sĂ« vĂ«rtetĂ«s, ndershmĂ«risĂ« dhe pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« mund tĂ« ndĂ«rtohen marrĂ«dhĂ«nie tĂ« qĂ«ndrueshme, institucione tĂ« besueshme dhe njĂ« shoqĂ«ri e drejtĂ«. Si qelqi i pastĂ«r, besimi duhet tĂ« ruhet me kujdes, sepse njĂ« çarje e vogĂ«l mund tĂ« mos zhduket kurrĂ« plotĂ«sishtâ, pĂ«rfundon reagimi i tij.
âBesa dhe besimi janĂ« si qelqi: njĂ« gĂ«njeshtĂ«r i thyen, por nuk i kthen mĂ« si ishinâ.
Ădo shoqĂ«ri e qytetĂ«ruar ndĂ«rtohet mbi njĂ« kapital moral tĂ« padukshĂ«m, por tĂ« pazĂ«vendĂ«sueshĂ«m: besimin.
Institucionet, ekonomia, drejtësia, familja dhe marrëdhëniet ndërpersonale funksionojnë vetëm atëherë kur individët besojnë te fjala, ndershmëria dhe integriteti i njëri-tjetrit.
NĂ« kulturĂ«n shqiptare ky besim mishĂ«rohet nĂ« njĂ« nocion tĂ« veçantĂ« etik â besĂ«n, e cila pĂ«rfaqĂ«son jo vetĂ«m mbajtjen e fjalĂ«s sĂ« dhĂ«nĂ«, por edhe pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« morale pĂ«r tĂ« qenĂ« i vĂ«rtetĂ« dhe i besueshĂ«m.
ThĂ«nia popullore me natyrĂ« ndĂ«rkombĂ«tare: âBesa dhe besimi janĂ« si qelqi: njĂ« gĂ«njeshtĂ«r i thyen, por nuk i kthen mĂ« si ishinâ pĂ«rmbledh njĂ« nga tĂ« vĂ«rtetat mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« etikĂ«s njerĂ«zore (Aristoteli, Publilius Syrus, Konfuci, Kanti, Kanuni i LekĂ« Dukagjinit).
Besimi nuk fitohet me fjalë, por me karakter; nuk ndërtohet brenda një dite, por përmes një historie të gjatë ndershmërie dhe përgjegjësie.
Ndërsa gënjeshtra mund të sjellë një përfitim të përkohshëm, ajo lë plagë të thella në marrëdhëniet njerëzore dhe cenon integritetin moral të individit.
Në një botë ku komunikimi është i menjëhershëm dhe informacioni qarkullon me shpejtësi, ruajtja e besës dhe e besimit mbetet një detyrë etike me rëndësi të veçantë.
Vetëm mbi themelin e së vërtetës, ndershmërisë dhe përgjegjësisë mund të ndërtohen marrëdhënie të qëndrueshme, institucione të besueshme dhe një shoqëri e drejtë.
Si qelqi i pastĂ«r, besimi duhet tĂ« ruhet me kujdes, sepse njĂ« çarje e vogĂ«l mund tĂ« mos zhduket kurrĂ« plotĂ«sisht.â, shkruan Arben Isaraj./mxh
Rita Ora ka folur hapur për historinë e familjes së saj dhe ndikimin që emigrimi ka pasur në jetën dhe karrierën e saj. Artistja me origjinë shqiptare tha se rrugëtimi i prindërve të saj drejt Mbretërisë së Bashkuar është një nga arsyet pse ajo ndihet sot krenare për identitetin e saj.
E lindur nĂ« PrishtinĂ«, Rita u shpĂ«rngul me familjen nĂ« LondĂ«r kur ishte ende fĂ«mijĂ«. NĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r The Times, ajo kujtoi se prindĂ«rit e saj u detyruan tĂ« rindĂ«rtonin jetĂ«n nga e para pasi mbĂ«rritĂ«n nĂ« Britani, duke u pĂ«rballur me sfida tĂ« shumta pĂ«r tâu integruar dhe pĂ«r tĂ« vazhduar profesionet e tyre.
Nëna e saj, Vera, e cila ishte mjeke, u rikualifikua për të ushtruar profesionin si psikiatre, ndërsa babai, Besniku, ekonomist me profesion, punoi fillimisht në menaxhimin e një lokali në Londër. Sipas këngëtares, përkushtimi dhe sakrificat e tyre kanë qenë frymëzim për të gjatë gjithë jetës.
Rita u shpreh se nuk e ka parë kurrë statusin e emigrantes si diçka negative, pavarësisht debatit të vazhdueshëm mbi emigracionin në Britaninë e Madhe.
âDo tĂ« jem gjithmonĂ« mirĂ«njohĂ«se pĂ«r mundĂ«sitĂ« qĂ« kam pasur dhe krenare qĂ« jam emigrante,â tha ajo, duke shtuar se shumĂ« njerĂ«z qĂ« largohen nga vendlindja ndajnĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n dĂ«shirĂ« pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« jetĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« dhe pĂ«r tĂ« dĂ«shmuar aftĂ«sitĂ« e tyre.
Artistja foli edhe pĂ«r projektet profesionale, duke treguar se aktualisht Ă«shtĂ« duke punuar pĂ«r albumin e saj tĂ« katĂ«rt, ndĂ«rsa rikthehet edhe nĂ« rolin e MbretĂ«reshĂ«s sĂ« Zemrave nĂ« filmin âDescendantsâ.
Në intervistë, Rita ndau edhe një dëshirë që ende nuk është bërë realitet: një bashkëpunim artistik me bashkëshortin e saj, regjisorin Taika Waititi. Ajo tha se të dy do të donin të punonin së bashku nëse do të gjenin projektin dhe historinë e duhur.
Ăifti, qĂ« do tĂ« festojĂ« katĂ«r vjet martesĂ« kĂ«tĂ« verĂ«, sipas kĂ«ngĂ«tares nuk Ă«shtĂ« shumĂ« i dhĂ«nĂ« pas planifikimeve. Me humor, ajo tha se zakonisht i lĂ«nĂ« gjĂ«rat pĂ«r momentin e fundit.
Rita preku edhe temën e shëndetit, duke zbuluar se ka zgjedhur të ngrijë vezët në moshë të re, pas rekomandimit të mjekëve. Ajo e cilësoi këtë si një nga vendimet më të rëndësishme që ka marrë për të ardhmen e saj.
Këngëtarja shtoi se përvoja e nënës së saj me kancerin e gjirit dhe menopauzën e hershme e ka bërë më të ndërgjegjshme për rëndësinë e kujdesit ndaj shëndetit, duke e shtyrë të marrë vendime afatgjata për mirëqenien e saj./mxh
Kapiteni i kombëtares italiane, Gianluigi Donnarumma, dhe partnerja e tij prej vitesh, Alessia Elefante, kurorëzuan dashurinë e tyre me një ceremoni madhështore në rajonin e Pulias, duke organizuar një nga dasmat më ekskluzive të vitit.
Ăifti u martua fillimisht nĂ« KishĂ«n Madre tĂ« Locorotondos, ndĂ«rsa festa u zhvillua nĂ« kompleksin luksoz Pettolecchia La Residenza nĂ« Fasano. Sipas vlerĂ«simeve tĂ« tregut, marrja me qira ekskluzive e kĂ«saj rezidence historike kushton nga 10 mijĂ« deri nĂ« 25 mijĂ« euro nĂ« ditĂ« gjatĂ« sezonit tĂ« verĂ«s.
NĂ« dasmĂ« morĂ«n pjesĂ« emra tĂ« njohur tĂ« sportit dhe muzikĂ«s. Mes tĂ« ftuarve ishin futbollistĂ«t Erling Haaland dhe Mateo KovaÄiÄ, ish-trajneri Roberto Mancini, si edhe artistĂ«t Sfera Ebbasta dhe Ozuna.
Për menunë e mbrëmjes, Donnarumma dhe Alessia zgjodhën grupin gastronomik Da Vittorio, i vlerësuar me tre yje Michelin, duke i dhënë ceremonisë një tjetër prekje luksi.
Dasma u zhvillua në një atmosferë elegante dhe private, duke konfirmuar edhe një herë Pulian si një nga destinacionet më të preferuara për organizimin e dasmave luksoze në Itali./mxh
Kryeministri Edi Rama ka reaguar pas kritikave dhe komenteve tĂ« shumta qĂ«, sipas tij, kanĂ« qarkulluar nĂ« rrjete sociale dhe pĂ«rmes mesazheve private pas fjalĂ«s sĂ« tij pĂ«r âBulevardin e Flamingoveâ.
Në një postim në rrjetin social X, Rama thotë se disa prej reagimeve kanë keqinterpretuar mesazhin e tij, duke theksuar se thirrjet për dorëheqje nuk ndikojnë në marrëdhënien e tij me qytetarët që i kanë dhënë votën.
âPĂ«r asnjĂ« prej tyre dhe as pĂ«r tĂ« gjithĂ« ata bashkĂ« nuk mĂ« ka shkuar ndĂ«rmend tĂ« prish kontratĂ«n me 800 mijĂ« shqiptarĂ«â, shkruan kryeministri.
Rama sqaroi se referenca ndaj flamingove lidhej me âmĂ«simetâ qĂ« ai thotĂ« se ka marrĂ« nga kjo figurĂ« simbolike, ndĂ«rsa sorrat dhe korbat, sipas tij, pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« âanĂ«n e errĂ«t tĂ« protestĂ«sâ.
Kreu i qeverisë deklaron se liria e shprehjes dhe e drejta për protestë janë të barabarta për të gjithë, duke shtuar se mandati i tij buron nga kontrata me qytetarët shqiptarë.
âKontrata ime me shqiptarĂ«t nuk varet nĂ« asnjĂ« pikĂ« tĂ« vetme nga ata, por Ă«shtĂ« pronĂ« e tĂ« gjithĂ« atyre me tĂ« cilĂ«t e kam nĂ«nshkruarâ, pĂ«rfundon Rama reagimin e tij.
POSTIMI I PLOTE
MĂ« vijnĂ« nĂ« rrugĂ« tĂ« ndryshme pĂ«rmes whatsapit, nga miq a tĂ« panjohur, muhabete* sorrash e korbash pas fjalĂ«s sime pĂ«r Bulevardin e Flamingove. NjĂ« prej tyre, qĂ« e kam dĂ«gjuar edhe me audion origjinale nga poshtĂ« dritares sĂ« zyrĂ«s, do njĂ« koment: PĂ«rsĂ«risin qĂ« sâduan âdialogâ, sâka ânegociataâ, sâjapin âbesĂ«â po duan vetĂ«m dorĂ«heqjen time! Keqkuptim i madh. AsnjĂ« prej tyre sâmĂ« ka dhĂ«nĂ« votĂ«, me asnjĂ« prej tyre sâkam kontratĂ« dhe pĂ«r asnjĂ« prej tyre e as pĂ«r tĂ« tĂ«rĂ« ata bashkĂ« sâmĂ« ka shkuar asnjĂ«herĂ« ndĂ«rmend tĂ« prish kontratĂ«n me 800 mijĂ« shqiptarĂ«, ndĂ«r tĂ« cilĂ«t edhe plot flamingo! Fjala ime ishte pĂ«r mĂ«simet qĂ« mora nga flamingot dhe i drejtohej atyre, jo puplave tĂ« zeza qĂ« mblidhen çdo natĂ« nĂ« bulevard pas shtegtimit tĂ« flamingove. NĂ« atĂ« fjalĂ« sorrat e korbat ishin pjesĂ«, sepse janĂ« ana e errĂ«t e protestĂ«s, po jo se kanĂ« pjesĂ« nĂ« ato mĂ«sime apo nĂ« detyrimet e nxjerra prej atyre mĂ«simeve. KĂ«shtu qĂ« sorrat dhe korbat as mos lodhen hiç sĂ« refuzuari BESĂN sepse BESA jonĂ« sâka asnjĂ« lidhje me ta, as mos rreshtin sĂ« ardhuri poshtĂ« penxheres time me kĂ«rkesĂ«n pĂ«r dorĂ«heqje deri nĂ« vitin 2029 po tĂ« duan! Sepse liria Ă«shtĂ« e njĂ«jtĂ« edhe pĂ«r ta dhe demokracia funksionon njĂ«soj pĂ«r tĂ« gjithĂ«. NdĂ«rsa kontrata ime me shqiptarĂ«t nuk varet nĂ« asnjĂ« pikĂ« tĂ« vetme nga ata po Ă«shtĂ« pronĂ« e tĂ« gjithĂ« atyre me tĂ« cilĂ«t e kam nĂ«nshkruar, si edhe gur themeli i jetĂ«s demokratike./MXH
Greqia po shtyn pĂ«rpara kandidaturĂ«n e Malit Olimp pĂ«r tâu pĂ«rfshirĂ« nĂ« ListĂ«n e TrashĂ«gimisĂ« BotĂ«rore tĂ« UNESCO-s, duke e konsideruar kĂ«tĂ« njĂ« hap tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r mbrojtjen e njĂ« prej simboleve mĂ« tĂ« njohura historike, kulturore dhe natyrore tĂ« vendit.
Me njĂ« lartĂ«si prej 2,918 metrash, Mali Olimp njihet nĂ« mitologjinĂ« greke si vendbanimi i perĂ«ndive dhe pĂ«rmendet nga Homeri si âfroni i tĂ« pavdekshmĂ«veâ. PĂ«r autoritetet greke, statusi i UNESCO-s do tĂ« ishte njĂ« njohje e rĂ«ndĂ«sisĂ« sĂ« tij tĂ« jashtĂ«zakonshme, jo vetĂ«m pĂ«r historinĂ« e GreqisĂ«, por edhe pĂ«r trashĂ«giminĂ« botĂ«rore.
Komiteti i Trashëgimisë Botërore do të shqyrtojë kërkesën e Greqisë gjatë sesionit të 48-të në Busan të Koresë së Jugut, ndërsa vendimi përfundimtar pritet të merret më 29 korrik.
Kryebashkiaku i zonës Dion-Olimp, Evangelos Geroliolios, e përshkroi malin si një vend ku ndërthuren natyra, mitologjia dhe historia. Ai kujtoi emocionet e ngjitjes së tij të parë në majë, duke e cilësuar atë një përvojë të paharrueshme.
Përpjekjet për ta futur Olimpin në listën e UNESCO-s nuk janë të reja. Greqia e paraqiti për herë të parë kandidaturën në vitin 2014. Ndërkohë, mali gëzon prej dekadash status të mbrojtur: u shpall pyll kombëtar në vitin 1938, rezervë biosfere nga UNESCO në vitin 1981 dhe park kombëtar me dekret presidencial në vitin 2021.
Interesi pĂ«r Olimpin Ă«shtĂ« rritur ndjeshĂ«m vitet e fundit. VetĂ«m gjatĂ« vitit tĂ« kaluar ai priti rreth 500 mijĂ« vizitorĂ«, ndĂ«rsa njĂ« shtysĂ« tĂ« re i dha edhe filmi âThe Odysseyâ i regjisorit Christopher Nolan, i frymĂ«zuar nga epopeja homerike dhe i realizuar pjesĂ«risht nĂ« Greqi.
Megjithatë, rritja e fluksit turistik ka ngritur edhe shqetësime për mbrojtjen e ekosistemit. Sipas Dimitris Pappas, zëvendësdrejtor i agjencisë që administron parkun kombëtar, zjarret në pyje të lidhura me ndryshimet klimatike përbëjnë kërcënimin më serioz për zonën. Ai theksoi nevojën për më shumë investime në masa parandaluese, mirëmbajtjen e shtigjeve dhe ndërtimin e strehimoreve.
Përveç vlerave natyrore dhe mitologjike, Mali Olimp ka edhe rëndësi të veçantë fetare. Në një prej majave të tij ndodhet një vend i lashtë kulti ku, sipas burimeve historike, kryheshin rituale në nder të Zeusit. Zona strehon gjithashtu manastire bizantine dhe faltoren më të lartë të botës ortodokse.
Edhe pse shumë vizitorë e konsiderojnë të vonuar njohjen e Olimpit si trashëgimi botërore, ekspertët këshillues të UNESCO-s kanë kërkuar dokumentacion shtesë për kandidaturën. Autoritetet greke pranojnë se sfida kryesore mbetet gjetja e ekuilibrit mes zhvillimit të turizmit dhe ruajtjes së këtij thesari natyror e kulturor. Sipas Geroliolios, kapaciteti i malit po i afrohet kufijve maksimalë dhe, pavarësisht rezultatit të aplikimit, nevojiten masa të reja për mbrojtjen e tij./mxh
Deputetja e Partisë Demokratike, Ina Zhupa, ka denoncuar mënyrën se si është projektuar terminali i autobusëve në Sarandë, duke e cilësuar atë një dështim të infrastrukturës urbane.
Sipas saj, autobuset dhe mjetet e transportit detyrohen çdo ditĂ« tĂ« pĂ«rshkojnĂ« rreth 1.5 kilometra shtesĂ« deri te rrethrrotullimi nĂ« hyrje tĂ« qytetit vetĂ«m pĂ«r tâu kthyer nĂ« drejtimin e destinacionit tĂ« tyre, pĂ«r shkak tĂ« njĂ« projekti tĂ« gabuar.
Zhupa thekson se edhe vetë rrethrrotullimi është ndërtuar në mënyrë jofunksionale, duke krijuar trafik, ndotje dhe humbje kohe për qindra udhëtarë, ndërsa akuzon Bashkinë e Sarandës se ka realizuar një projekt pa studime profesionale dhe pa vizion.
âKjo Ă«shtĂ« rutina e pĂ«rditshme e autobusĂ«ve dhe mjeteve tĂ« transportit nĂ« SarandĂ«. Terminali i projektuar keq i detyron tĂ« bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ« rrethrrotullim çdo ditĂ«, qĂ« Ă«shtĂ« vetĂ« i pastudiuar.
NĂ« vend qĂ« mjetet e transportit tĂ« udhĂ«tarĂ«ve qĂ« dalin nga terminali tĂ« marrin drejtimin e destinacionit tĂ« tyre, ato detyrohen tĂ« pĂ«rshkojnĂ« rreth 1.5 kilometra deri te rrethrrotullimi i rrugĂ«s sĂ« pestĂ«, nĂ« hyrje tĂ« qytetit, vetĂ«m pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« rreth rrotullimin dhe pĂ«r tâu rikthyer nĂ« drejtimin e duhur ku e kanĂ« destinacionin.
Sikur të mos mjaftonte ky projektim i gabuar i terminalit, i bërë pa studime ekspertesh po duke u bazuar në eksperimente post ndërtimi sic i quajnë punonjësit e bashkise. Edhe vetë rrethrrotullimi është ndërtuar në mënyrën më jofunksionale të mundshme. Ai bllokon lëvizjen e mjeteve të mëdha, krijon trafik të panevojshëm dhe vështirëson qarkullimin normal.
Kjo është pasoja kur infrastruktura nuk projektohet nga ekspertë të sigurisë rrugore dhe urbanistikës, por me vendime absurde bashkiake, pa vizion dhe pa studime profesionale të bashkisë Sarandë.
Rezultati është i dukshëm çdo ditë: humbje kohe për qindra udhëtarë, ndotje e shtuar dhe trafik i rënduar në hyrje të qytetit.
Saranda ka nevojĂ« pĂ«r njĂ« infrastrukturĂ« moderne dhe funksionale, jo projekte tĂ« menduara keq qĂ« u kushtojnĂ« çdo ditĂ« qytetarĂ«ve, bizneseve dhe turistĂ«veâ, denoncon Ina zhupa./mxh
Media amerikane ka zbuluar se presidenti i Shteteve tĂ« Bashkuara, Donald Trump, ndryshoi papritur aeroplanin presidencial me tĂ« cilin po udhĂ«tonte pas samitit tĂ« NATO-s nĂ« Ankara nĂ« fillim tĂ« korrikut, pĂ«r shkak tĂ« njĂ« kĂ«rcĂ«nimi tĂ« mundshĂ«m nga Irani, ka raportuar âNew York Timesâ, duke cituar burime anonime.
Sipas gazetës amerikane, Trumpi kishte mbërritur në kryeqytetin turk me një Boeing 747-8, aeroplan i dhuruar nga Katari, i cili ende nuk ishte pajisur me sistemet e avancuara mbrojtëse që posedon aeroplani i vjetër presidencial Air Force One.
Burimet thanë se kërcënimi u identifikua gjatë kohës sa Trump ndodhej në samitin e NATO-s. Pas një paralajmërimi nga Shërbimi Sekret amerikan, ai vendosi të mos kthehej me aeroplanin e ri.
MegjithatĂ«, Trumpi publikisht deklaroi se ndryshimi i aeroplanit ishte bĂ«rĂ« pĂ«r tâu dhĂ«nĂ« ushtarĂ«ve amerikanĂ« tĂ« vendosur nĂ« BritaninĂ« e Madhe mundĂ«sinĂ« ta shihnin nga afĂ«r aeroplanin e ri presidencial.
Ai u largua nga Turqia me aeroplanin e vjetër Air Force One, ndërsa pasi mbërriti në Mbretërinë e Bashkuar, hipi sërish në aeroplanin e ri për të vazhduar udhëtimin drejt Washingtonit.
âThe New York Timesâ kishte raportuar edhe mĂ« herĂ«t gjatĂ« kĂ«tij muaji se zyrtarĂ«t amerikanĂ« kanĂ« ngritur dyshime lidhur me aftĂ«sitĂ« mbrojtĂ«se tĂ« aeroplanit tĂ« dhuruar nga Katari.
Pas publikimit të këtyre informacioneve, autoritetet amerikane nisën hetim për rrjedhjen e tyre, duke kërkuar dëshmitë e disa gazetarëve para një jurie dhe duke u kërkuar atyre, si dhe familjarëve të tyre, të dorëzonin të dhënat e thirrjeve telefonike.
FundjavĂ«n e kaluar, Trump pranoi se aeroplani i ri nuk i posedon ende disa nga sistemet mbrojtĂ«se qĂ« kanĂ« modelet e vjetra tĂ« âAir Force Oneâ, pĂ«rfshirĂ« mbrojtjen kundĂ«r raketave./mxh
Dy vatra zjarri kanë rënë pothuajse në të njëjtën kohë në qytetin e Vlorës, duke detyruar forcat zjarrfikëse të ndajnë ekipet për të ndërhyrë paralelisht në të dyja ngjarjet.
Sipas informacioneve paraprake, zjarri i parë ka përfshirë një fast food, ku dyshohet se shkak i flakëve ka qenë shpërthimi i një bombole gazi.
Si pasojë e zjarrit u krijua një re e dendur tymi, ndërsa ambientet e biznesit pësuan dëme të konsiderueshme materiale. Ndërhyrja e shpejtë e zjarrfikësve bëri të mundur izolimin dhe shuarjen e flakëve, duke vënë situatën nën kontroll.
NdĂ«rkohĂ«, njĂ« vatĂ«r e dytĂ« zjarri pĂ«rfshiu njĂ« kabinĂ« elektrike pranĂ« shkollĂ«s âAli Demiâ, ku flakĂ«t u pĂ«rhapĂ«n me shpejtĂ«si. ShĂ«rbimet zjarrfikĂ«se ndĂ«rhynĂ« menjĂ«herĂ«, duke stakuar linjĂ«n elektrike dhe duke neutralizuar zjarrin, i cili rrezikonte edhe banorĂ«t e pallatit aty pranĂ«.
Fatmirësisht, nga të dyja ngjarjet nuk raportohet për persona të lënduar, por vetëm dëme materiale. Autoritetet po punojnë për përcaktimin e plotë të shkaqeve të zjarreve./mxh
Nënkryetari dhe deputeti i PD-së Belind Këlliçi ka reaguar ndaj rritjes së çmimit të naftës në vend, duke akuzuar qeverinë se nuk ka ndërmarrë masa për të mbrojtur qytetarët nga shtrenjtimi i karburanteve.
Këlliçi thekson se çmimi i naftës ka pësuar rritje të vazhdueshme, duke arritur sot në rreth 206 lekë për litër në pikat e shitjes me pakicë. Sipas tij, kjo rritje rëndon drejtpërdrejt buxhetin e familjeve shqiptare dhe sjell një efekt zinxhir në rritjen e çmimeve të produkteve të tjera të konsumit.
Ai kritikoi qeverinë për mungesën e masave subvencionuese gjatë periudhave të rritjes së çmimeve në tregjet ndërkombëtare, duke pretenduar se Shqipëria ishte ndër të paktat vende që nuk ndërhyri për të lehtësuar barrën financiare të qytetarëve.
âRritet çmimi i naftĂ«s. MĂ« shumĂ« shpenzime pĂ«r qytetarĂ«t, mĂ« shumĂ« pĂ«rfitime pĂ«r Edi RamĂ«n.
Ămimi i naftĂ«s po rritet çdo ditĂ« dhe sot ka kushtuar rreth 2 mijĂ« lek litri nĂ« pikat e shitjes me pakicĂ«. Sa mĂ« shumĂ« rritet çmimi i naftĂ«s aq mĂ« shumĂ« rĂ«ndon nĂ« xhepin e qytetarĂ«ve shqiptarĂ« qĂ« kanĂ« tĂ« ardhurat mĂ« tĂ« ulĂ«ta dhe fuqinĂ« mĂ« tĂ« vogĂ«l blerĂ«se nĂ« EuropĂ«.
Kuptohet se kjo çon në rritjen zinxhir edhe të çmimeve të produkteve të tjera bazë.
Por ka një njeri që përfiton nga kjo situatë, ai është Edi Rama. Sa më shumë rritet çmimi aq më shumë para merr ai nga taksat e larta në karburant.
Herën e fundit që Edi Rama përdori paratë e buxhetit të shtetit si të ishin të kasafortës së tij personale, ishin 4.2 milionë euro për një koncert privat të kthyer në anti miting.
Ămimi i naftĂ«s ishte 175 lekĂ« pĂ«r litĂ«r nĂ« mesin e muajit qershor. Gradualisht erdhi nĂ« rritje dhe sot jemi nĂ« 206 lek pĂ«r litĂ«r.
Edhe para disa muajsh kur karburanti pati njĂ« rritje nĂ« nivel global pĂ«r shkak tĂ« luftĂ«s nĂ« Iran, qeveria jonĂ« ishte e vetmja nĂ« rajon e nĂ« kontinent qĂ« nuk mori masa subvencionuese pĂ«r tâu ardhur nĂ« ndihmĂ« qytetarĂ«ve qĂ« tĂ« mos ndikohej ekonomia dhe xhepi i tyre.
Nisur nga tĂ« ardhurat dhe fuqia blerĂ«se, çmimi i naftĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« mĂ« u larti nĂ« kontinent, dhe kjo kryesisht nga taksat e larta qĂ« qeveria ka vendosur nĂ« njĂ« litĂ«r karburantâ, shkruan KĂ«lliçi./mxh
Ndeshja e sĂ« shtunĂ«s mbrĂ«ma mes Anthony Joshuas dhe Kristian PrengĂ«s ka nxitur akuza pĂ«r âkurdisjeâ, pasi ish-pronari i Crystal Palace dhe komentatori i talkSPORT, Simon Jordan, hodhi dyshime mbi mĂ«nyrĂ«n se si u zhvillua dueli.
Përballja në peshat e rënda konsiderohej nga shumëkush si një test i lehtë për Joshuan përpara duelit të planifikuar me rivalin e tij të kahershëm, Tyson Fury, më vonë gjatë këtij viti.
Megjithatë, vetëm pak sekonda pas fillimit të ndeshjes, Joshua u gjend në vështirësi të mëdha, pasi u rrëzua në tapet nga një goditje e djathtë i Prengës.
Britaniku u ngrit në këmbë, por dukej qartë se ishte pranë një humbjeje që në raundin e parë.
Prenga vazhdoi presionin dhe e rrëzoi edhe një herë Joshuan në minutën e fundit të raundit të parë, duke detyruar gjyqtarin Luis Pabon të nisë një numërim të dytë.
Edhe pse Joshua arriti tĂ« kthehej nĂ« kĂ«ndin e tij, ai dukej shumĂ« pranĂ« humbjes qĂ« mund tâi jepte fund karrierĂ«s sĂ« tij nĂ« ring.
Megjithatë, ajo që ndodhi në raundin e dytë ngriti shumë pikëpyetje.
Prenga nuk vazhdoi me të njëjtin ritëm agresiv dhe i dha mundësi Joshuas të rikuperohej. Pak çaste më vonë, ish-kampioni i botës goditi me një të djathtë të fuqishme, duke e nokautuar shqiptarin dhe duke siguruar fitoren.
Pas ndeshjes, Simon Jordan publikoi një reagim në rrjetet sociale, ku ngriti dyshime për zhvillimin e duelit.
âNuk e besoj atĂ« ndeshje tĂ« Anthony Joshuas. U rrĂ«zua dy herĂ« dhe mĂ« pas papritur mori kontrollin e ritmit nĂ« raundin e dytĂ«. Si Ă«shtĂ« e mundur? Prenga ishte krejtĂ«sisht ndryshe nĂ« raundin e dytĂ«. Diçka nuk duket nĂ« rregull. Gjithçka ishte projektuar pĂ«r tĂ« gjeneruar sa mĂ« shumĂ« paraâ, shkroi Jordan.
Sipas statistikave zyrtare të CompuBox, Prenga hodhi vetëm 17 goditje në raundin e dytë, duke realizuar vetëm tri prej tyre. Në raundin e parë ai kishte tentuar 46 goditje dhe kishte goditur në objektiv 13 herë.
Megjithatë, pavarësisht rënies së dukshme të ritmit të Prengës, nuk ka asnjë provë që mbështet pretendimet se ndeshja ishte e kurdisur.
Edhe në rrjetet sociale pati reagime të shumta nga tifozët, disa prej të cilëve u pajtuan me teorinë e Jordanit.
âDuhet tĂ« jetĂ« ndeshja mĂ« e dukshme e kurdisur ndonjĂ«herĂ«. Prenga e rrĂ«zon Joshuan dy herĂ« nĂ« raundin e parĂ«, pastaj del nĂ« tĂ« dytin dhe pothuajse nuk godet fareâ, shkroi njĂ« pĂ«rdorues.
NjĂ« tjetĂ«r komentoi: âA i tha dikush PrengĂ«s pas raundit tĂ« parĂ« ta humbiste ndeshjen? NĂ« raundin e dytĂ« nuk hodhi pothuajse asnjĂ« goditje. E kurdisurâ.
NjĂ« tifoz tjetĂ«r shtoi: âKa diçka shumĂ« tĂ« dyshimtĂ« kĂ«tu. Po e dominonte Joshuan, pastaj nĂ« raundin e dytĂ« dukej sikur nuk donte mĂ« tĂ« luftonte. ShumĂ« e dyshimtĂ«â.
Deri tani, as Anthony Joshua, as Kristian Prenga dhe as organizatorët e duelit nuk kanë reaguar ndaj këtyre pretendimeve./mxh
Tetë persona, mes tyre gjashtë fëmijë, janë gjetur të vdekur në një banesë në Michigan, SHBA, pas një zjarri.
Sipas mediave amerikane, disa prej viktimave kanë pasur plagë të shkaktuara nga armë zjarri, ndërsa hetuesit po shqyrtojnë edhe pistën e një vrasjeje të ndjekur nga vetëvrasja.
Ngjarja ndodhi në një banesë në Grand Haven Township, në bregun lindor të liqenit Michigan, rreth 40 kilometra në perëndim të Grand Rapids.
Pas shuarjes sĂ« zjarrit, policia dhe shĂ«rbimet zjarrfikĂ«se hynĂ« nĂ« banesĂ«, ku gjetĂ«n trupat e viktimave. Identifikimi i tyre ende nuk Ă«shtĂ« pĂ«rfunduar plotĂ«sisht, ndĂ«rsa shkaqet e vdekjes mbeten pĂ«r tâu pĂ«rcaktuar.
Sipas autoriteteve, fëmijët e përfshirë në ngjarje mendohet të jenë nga 5 deri në 15 vjeç. Hetimet vijojnë për të zbardhur rrethanat e tragjedisë, ndërsa autoritetet po verifikojnë të gjitha pistat e mundshme./mxh
Sipas informacioneve paraprake, ka humbur jetën si pasojë e kontaktit me rrymën elektrike një person rreth të 60-tave.
Ngjarja ka ndodhur pak minuta më parë në fshatin Zërvaskë të Pogradecit, ku dyshohet se 60 vjeçari me iniciale A.B, po rregullonte një linjë elektrike ku ka patur defekt, dhe fatkeqësisht ka humbur jetën.
Grupi hetimor ndodhet në vendngjarje për të bërë zbardhjen e plotë të rrethanave./mxh
Rregulloret e reja pĂ«r parandalimin e pastrimit tĂ« parave dhe nisma mĂ« e fundit ligjore pĂ«r raportimin e mekanizmave ndĂ«rkufitarĂ« â DAC 6, po ndryshojnĂ« gradualisht rolin e konsulentĂ«ve, avokatĂ«ve, kontabilistĂ«ve dhe auditorĂ«ve. A Ă«shtĂ« kjo thjesht njĂ« rritje e transparencĂ«s, apo po lind njĂ« kontratĂ« e re ndĂ«rmjet shtetit dhe profesioneve tĂ« lira?
Diskutimi mbi kufijtĂ« e pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« profesionale dhe transparencĂ«s fiskale nĂ« ShqipĂ«ri ka marrĂ« tashmĂ« njĂ« drejtim zyrtar dhe konkret. Iniciativa mĂ« e fundit legjislative, e materializuar nĂ« *Projektligjin âPĂ«r raportimin dhe shkĂ«mbimin automatik tĂ« informacionit mbi mekanizmat ndĂ«rkufitarĂ« nĂ« fushĂ«n e tatimeveâ, shĂ«non njĂ« kthesĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme.
Ky projektligj, i propozuar nga Këshilli i Ministrave në mbështetje të neneve 78, 83 (pika 1) dhe 155 të Kushtetutës, synon të transpozojë direktivat europiane të njohura si regjimi DAC6.
Projektligji nuk sjell vetëm një detyrim të ri raportimi. Ai shënon një ndryshim thelbësor në mënyrën se si shteti e sheh rolin e konsulentit, avokatit dhe profesionistit të lirë në funksionimin e sistemit tatimor.
Përtej gjuhës formale juridike, ky dokument përbën platformën ku do të testohet marrëdhënia e re e punës midis administratës publike dhe sektorit të shërbimeve profesionale në vend.
Epoka e re e konsulencës: Nga mbrojtës i klientit në arkitekturën e pajtueshmërisë
Pak vite mĂ« parĂ«, njĂ« konsulent fiskal mjaftohej tĂ« analizonte legjislacionin dhe tâi rekomandonte klientit zgjidhjen mĂ« tĂ« pĂ«rshtatshme brenda kornizĂ«s ligjore. Roli i tij ishte i qartĂ«: tĂ« optimizonte pozicionin financiar tĂ« biznesit dhe tĂ« siguronte qĂ« detyrimet tĂ« llogariteshin saktĂ«.
Sot, përpara se të japë të njëjtin këshillim, ai duhet të mendojë edhe për parandalimin e pastrimit të parave (AML), identifikimin e hollësishëm të pronarit përfitues, sanksionet ndërkombëtare, mbrojtjen e të dhënave personale dhe, së shpejti, raportimin e detyrueshëm të mekanizmave ndërkufitarë.
Ky ndryshim nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« shtesĂ« procedurale nĂ« pĂ«rditshmĂ«rinĂ« e njĂ« zyre kontabiliteti apo avokatie. Ai pĂ«rfaqĂ«son njĂ« pĂ«rmbysje nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si konceptohet roli i profesionistit. Profesionisti i lirĂ« po zhvendoset gradualisht nga pozicioni tradicional i besnikut dhe mbrojtĂ«sit tĂ« interesave tĂ« klientit, drejt njĂ« roli tĂ« ri: atij tĂ« âgatekeeperâ-it (rojtarit tĂ« portĂ«s).
Në këtë realitet të ri, profesionisti bëhet pjesë e arkitekturës së pajtueshmërisë mbi të cilën mbështetet administrata për monitorimin e transaksioneve komplekse.
Valët e globalizmit rregullator: OECD, BE dhe FATF
Kjo valë e re rregullatore që po prek Shqipërinë nuk lind në izolim dhe as nuk duhet parë si një kapriçio e administratës vendase. Ajo është rrjedhojë e një presioni global të udhëhequr nga organizma si OECD (Organizata për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik), Bashkimi Europian dhe FATF (Task Forca për Veprim Financiar).
Nisma të tilla reflektojnë një qasje të re: në përpjekje për të luftuar evazionin fiskal, erozionin e bazës tatimore dhe lëvizjen e kapitaleve të pajustifikuara, këto institucione kanë kuptuar se mënyra më efektive për të monitoruar transaksionet nuk është kontrolli pas faktit nga strukturat shtetërore, por kontrolli paraprak përmes atyre që i dizajnojnë këto transaksione.
Në këtë kontekst, kuadri i ri ligjor shqiptar synon saktësisht këtë: raportimin e detyrueshëm të çdo mekanizmi apo strukture financiare ndërkufitare që plotëson disa shenja specifike të planifikimit tatimor. Qëllimi nuk është ndalimi i këtyre strukturave, burimi i tyre apo penalizimi i tyre apriori, por krijimi i një transparence absolute përpara se ato të zbatohen.
Mekanizmi në praktikë: Kush duhet të flasë dhe sfidat e fshehtësisë profesionale
NĂ«n kĂ«tĂ« kuadĂ«r tĂ« ri, barra kryesore e raportimit bie mbi atĂ« qĂ« quhet ândĂ«rmjetĂ«sâ (*intermediary*). NĂ«n kĂ«tĂ« definicion futet pothuajse çdo profesionist i lirĂ« qĂ« asiston nĂ« strukturimin e financave tĂ« njĂ« kompanie: konsulentĂ«t fiskalĂ«, kontabilistĂ«t, avokatĂ«t, auditorĂ«t dhe institucionet financiare. Ky detyrim sjell njĂ« sfidĂ« tĂ« madhe etike dhe ligjore, veçanĂ«risht sa i pĂ«rket fshehtĂ«sisĂ« profesionale.
Gjykata Evropiane e Drejtësisë (GJED), në vendimin e saj të rëndësishëm në çështjen **C-694/20**, ka saktësuar se detyrimi i avokatëve për të njoftuar ndërmjetësit e tjerë mbi detyrimin e raportimit shkel të drejtën për respektimin e marrëdhënieve konfidenciale me klientin.
Kjo tregon se kuadri i ri po teston vazhdimisht kufijtë kushtetues të profesioneve të lira. Në raste të tilla, kur ndërmjetësi mbrohet nga fshehtësia profesionale, detyrimi për raportim i kalon automatikisht vetë biznesit.
Regjimi i ri specifikon se njĂ« marrĂ«veshje bĂ«het e raportueshme nĂ«se pĂ«rmbush tĂ« paktĂ«n njĂ« nga ato qĂ« quhen âshenja dallueseâ (*hallmarks*). Duke qenĂ« se ky regjim ka kategori tĂ« shumta dhe komplekse, projektligji i ri ilustron dhe klasifikon, ndĂ«r tĂ« tjera, disa nga rastet mĂ« tipike pĂ«rmes kritereve specifike:
* Marrëveshjet e kushtëzuara nga suksesi tatimor:** Rastet kur tarifa e profesionistit është e lidhur drejtpërdrejt me masën e kursimit tatimor që përfiton klienti.
* Strukturat e standardizuara:** Dokumente ose skema tĂ« gatshme (*âplug-and-playâ*) qĂ« u ofrohen klientĂ«ve tĂ« ndryshĂ«m pa pasur nevojĂ« pĂ«r modifikime thelbĂ«sore.
* Blerja e kompanive me humbje:** Përdorimi i humbjeve tatimore të mbartura të një subjekti joproduktiv thjesht për të reduktuar detyrimet mbi fitimin e shoqërisë blerëse.
* Transaksionet rrethore të fondeve:** Lëvizja e kapitaleve përmes disa juridiksioneve që në fund kthehen në pikën e nisjes, me qëllimin e vetëm për të fshehur natyrën e vërtetë të parave ose për të përfituar lehtësi tatimore.
NĂ« shumĂ« prej kĂ«tyre rasteve, zbatohet edhe **âtesti i pĂ«rfitimit kryesorâ** (*Main Benefit Test*), i cili pĂ«rcakton se nĂ«se avantazhi tatimor Ă«shtĂ« qĂ«llimi kryesor ose njĂ« nga qĂ«llimet kryesore tĂ« asaj strukture, atĂ«herĂ« transparenca Ă«shtĂ« e detyrueshme.
Optimizimi tatimor nuk është sinonim i shmangies tatimore
Gjatë diskutimit të këtyre detyrimeve të reja, është jetike të bëhet një dallim i qartë konceptual: optimizimi tatimor nuk është sinonim i shmangies tatimore. Një biznes ka të drejtë të plotë ligjore dhe legjitime të organizojë aktivitetet e tij në mënyrën më eficiente fiskalisht.
Mekanizmat e rinj të raportimit nuk e ndalojnë optimizimin dhe nuk i shpallin këto struktura të paligjshme. Ata kërkojnë vetëm transparencë. Qëllimi është që administrata tatimore të jetë në dijeni të këtyre praktikave në kohë reale. Pra, shqetësimi i profesioneve të lira nuk buron nga dëshira për të fshehur skema të parregullta, buron nga barra e jashtëzakonshme procedurale që sjell ky proces vlerësimi të vazhdueshëm.
Megjithatë, zbatimi me sukses i këtyre mekanizmave në praktikë kërkon, mbi të gjitha, një administratë tatimore me kapacitete të larta teknike, të mirëtrajnuar dhe të aftë për të zbërthyer struktura komplekse korporative.
Ekziston një rrezik real që, në mungesë të këtij kualifikimi të thelluar, të krijohet hapësirë për subjektivizëm të tepruar dhe interpretime diskrecionale tej kufijve të parashikuar nga ligji.
Në terrenin tonë të zbatimit, shpesh vërehen vlerësime joproporcionale që mbështeten më tepër mbi perceptime rrethanore sesa mbi analiza të mirëfillta faktike.
ĂshtĂ« thelbĂ«sore qĂ« strukturat audituese tĂ« respektojnĂ« lirinĂ« e biznesit pĂ«r tâu organizuar sipas nevojave tĂ« veta menaxheriale, operative dhe strategjike. NjĂ« qasje ku çdo vendim apo ristrukturim i brendshĂ«m vlerĂ«sohet ekskluzivisht pĂ«rmes lentĂ«s fiskale dĂ«mton frymĂ«n e sipĂ«rmarrjes.
Bizneset udhëhiqen nga objektiva tregtare dhe zhvillimore, jo thjesht nga synimet tatimore. Pa një trajnim të thellë të administratës në frymën e bashkëpunimit dhe pa kufizimin e hapësirave për vlerësime subjektive, ky ligj rrezikon të kthehet nga një mjet transparence në një burim të ri pasigurie juridike për tregun.
Delegimi i funksioneve dhe kostoja e brendshme e pajtueshmërisë
Gjatë debateve publike, vëmendja përqendrohet pothuajse tërësisht te qëllimi makroekonomik i transparencës. Megjithatë, ajo që mbetet tërësisht jashtë vëmendjes është kostoja e konsiderueshme që profesionistët e lirë duhet të marrin përsipër për të menaxhuar këtë proces. Në realitet, po shohim një tendencë të delegimit të funksioneve të kontrollit nga shteti te privati.
Kjo kosto e padukshme e pajtueshmërisë rregullatore (*compliance costs*) nuk është thjesht financiare; ajo është në radhë të parë organizative dhe kërkon alokimin e burimeve që nuk mbartin asnjë kompensim direkt për zyrat profesionale.
Siç theksohet edhe në vlerësimet e ndikimit të Komisionit Europian, kjo barrë e re detyron firmat të ndërtojnë një infrastrukturë të tërë të brendshme:
* Kulturë compliance dhe Governance:** Kalimi nga një strukturë thjesht operative në një model që menaxhon në mënyrë proaktive rreziqet rregullatore.
* Sisteme tĂ« kontrollit tĂ« cilĂ«sisĂ« dhe Second RevieĂ«:** Ădo vlerĂ«sim teknik nĂ«se njĂ« strukturĂ« Ă«shtĂ« apo jo e raportueshme kĂ«rkon njĂ« nivel tĂ« dytĂ« kontrolli tĂ« pavarur brenda firmĂ«s.
* Procedura për Conflict Checks dhe manuale të brendshme:** Protokolle të shkruara dhe të dokumentuara për të vërtetuar përpara rregullatorit se është kryer i gjithë kujdesi i duhur profesional (*due diligence*).
* Infrastrukturë digjitale dhe softuerike:** Nevoja për investime në sisteme të specializuara për monitorimin dhe vlerësimin e rreziqeve, duke menaxhuar volumet e mëdha të të dhënave pa kompromis.
TĂ« gjitha kĂ«to procese pĂ«rkthehen nĂ« qindra orĂ« pune tĂ« papaguara nga klientĂ«t, tĂ« cilat profesionisti i lirĂ« duhet tâi zbresĂ« nga aktiviteti i tij kryesor produktiv thjesht pĂ«r tĂ« mbrojtur veten nga penalitetet e larta administrative.
ĂFARĂ NDRYSHON PĂR KONSULENTĂT?
â MĂ« shumĂ« dokumentim: Ădo kĂ«shillĂ« ose strukturĂ« duhet tĂ« ketĂ« njĂ« histori tĂ« shkruar dhe tĂ« argumentuar tĂ« vlerĂ«simit tĂ« riskut.
â MĂ« shumĂ« procedura: Koha e punĂ«s nuk shkon mĂ« vetĂ«m pĂ«r analizĂ«n e problemit tĂ« klientit, buron dhe shpenzohet te plotĂ«simi i protokolleve rregullatore.
â MĂ« shumĂ« pĂ«rgjegjĂ«si: Ndarja e kufirit midis âoptimizimit legjitimâ dhe âskemĂ«s sĂ« raportueshmeâ mbart pĂ«rgjegjĂ«si tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« ligjore pĂ«r konsulentin.
â MĂ« shumĂ« risk profesional: Ekspozimi ndaj gjobave administrative tĂ« larta apo dĂ«mtimit tĂ« reputacionit nĂ« rast tĂ« vlerĂ«simeve tĂ« gabuara.
Realiteti shqiptar: Presioni asimetrik mbi zyrat lokale
Pikërisht këtu shfaqet edhe vështirësia më e madhe sa i përket zbatimit praktik. Në Shqipëri, tregu i konsulencës fiskale dhe juridike dominohet nga studio të vogla dhe të mesme, me burime njerëzore dhe financiare të kufizuara.
Ndryshe nga rrjetet e mëdha ndërkombëtare, të cilat i kanë këto procedura të konsoliduara dhe të financuara në nivel qendror, studiot lokale do të duhet të ndërtojnë nga e para procedura, sisteme dhe kapacitete të reja.
Nga njĂ« kĂ«ndvĂ«shtrim ekonomik, pajtueshmĂ«ria rregullatore nuk Ă«shtĂ« njĂ« aktivitet produktiv nĂ« kuptimin klasik â ajo nuk krijon produkte tĂ« reja dhe nuk rrit direkt produktivitetin. Kur shteti delegon funksionet e tij monitoruese, ai transferon automatikisht edhe koston operative te privati, duke krijuar njĂ« presion tĂ« fortĂ« asimetrik nĂ« tregun tonĂ« vendas.
Ky presion rrezikon të sjellë dy pasoja specifike ekonomike:
âPĂ«rqendrimi i tregutâ:
Zyrat e vogla lokale, në pamundësi për të përballuar strukturat e shtrenjta organizative të kontrollit dhe riskun e lartë të penaliteteve, mund të tërhiqen nga shërbimet e konsulencës komplekse, duke përqendruar tregun te pak lojtarë të mëdhenj.
Shtrenjtimi i shërbimit:
PĂ«r tĂ« mbijetuar, firmat duhet tâia transferojnĂ« kĂ«tĂ« kosto klientit final. Kjo ngre pyetjen e madhe: A mundet njĂ« biznes i mesĂ«m shqiptar tĂ« absorbojĂ« kĂ«tĂ« kosto tĂ« shtuar pa dĂ«mtuar konkurrueshmĂ«rinĂ« e tij?
Evolucioni historik: Nga monitorimi horizontal te roli shtrĂ«ngues i âGatekeeperâ-it
Ky tranzicion rregullator që po jetojmë në vitin 2026 merr kuptim të plotë vetëm nëse analizohet përmes evolucionit historik të marrëdhënieve fiskale ndërkombëtare, një temë e trajtuar gjerësisht edhe në literaturën kërkimore të IBFD (International Bureau of Fiscal Documentation).
Kjo marrëdhënie ka kaluar nëpër tri faza të qarta dinamike. Në zanafillën e saj, modeli ishte thjesht binar: autoriteti tatimor (tax authority) përballë biznesit, ku profesionisti vepronte si një konsulent i pastër (purely consultant) dhe avokat ekskluziv i klientit.
Kthesa e parë e madhe erdhi rreth dy dekada më parë, kur OECD prezantoi konceptin e ndërmjetësve tatimorë (tax intermediaries).
Ishte pikërisht kjo fazë që solli në dritë modelin e horizontal monitoring (monitorimit horizontal), i aplikuar fillimisht me sukses në Holandë (përmes programit Horizontal Toezicht) e më pas në Austri dhe Mbretërinë e Bashkuar e më gjerë.
Ky model i fazĂ«s sĂ« dytĂ« bazohej nĂ« njĂ« âkontratĂ« mirĂ«besimiâ (cooperative compliance): administrata dhe profesionistĂ«t bashkĂ«punonin nĂ« mĂ«nyrĂ« proaktive, duke i diskutuar dhe duke i zgjidhur interpretimet ligjore nĂ« kohĂ« reale, pĂ«rpara se transaksionet tĂ« deklaroheshin.
Megjithatë, dështimi i këtij modeli vullnetar për të parandaluar skemat radikale të planifikimit tatimor në shkallë globale, e ka shtyrë filozofinë rregullatore drejt fazës së tretë, atë që po jetojmë sot.
Me regjimet e tipit DAC6, marrĂ«dhĂ«nia ka humbur natyrĂ«n e saj vullnetare dhe partneriteti. ProfesionistĂ«t po shndĂ«rrohen de facto nĂ« âgatekeepersâ (rojtarĂ« tĂ« portĂ«s) me pĂ«rgjegjĂ«si direkte ligjore.
Sfida pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« mbetet e madhe: ndĂ«rsa bota perĂ«ndimore po kalon te ky nivel i tretĂ« pasi ka konsoliduar mĂ« parĂ« kulturĂ«n e bashkĂ«punimit tĂ« fazĂ«s sĂ« dytĂ«, zyrat tona lokale po pĂ«rballen direkt me barrĂ«n e rĂ«ndĂ« tĂ« ârojtaritâ, pa pasur asnjĂ«herĂ« avantazhin e njĂ« sistemi tĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« monitorimit horizontal.
Drejt një modeli proporcional
Transparenca dhe integriteti i sistemit financiar janë interesa legjitimë dhe të pashmangshëm në rrugën e Shqipërisë drejt standardeve ndërkombëtare.
Megjithatë, suksesi i këtyre reformave nuk matet me numrin e gjobave apo me volumet e raporteve burokratike të grumbulluara, por me qëndrueshmërinë e sistemit.
Mosraportimi apo raportimi i paplotë nën kuadrin e ri të 2026-s pritet të mbartë penalitete të rënda, çka e kthen saktësinë procedurale në një çështje mbijetese për zyrat lokale.
Gjatë hartimit përfundimtar dhe zbatimit të kuadrit të ri të raportimit, administrata tatimore shqiptare duhet të zbatojë me rreptësi parimin e proporcionalitetit, duke ofruar udhëzues të qartë dhe të thjeshtëzuar që nuk mbytin zyrat lokale.
Në vend që ta shohim këtë tranzicion si një përplasje të pashmangshme midis rregullimit shtetëror dhe lirisë së tregut, duhet të kuptojmë se jemi përpara rishkrimit të kontratës që lidh administratën publike, sipërmarrjen dhe profesionistin e lirë.
Në fund të fundit, sfida nuk është të zgjedhim midis transparencës dhe lirisë profesionale. Sfida është të ndërtojmë një model ku administrata, biznesi dhe profesionet e lira të ndajnë përgjegjësinë për integritetin e sistemit në mënyrë të drejtë, proporcionale dhe të qëndrueshme./mxh
NjĂ« ekspeditĂ« speleologjike nĂ« shpellĂ«n âSterra e Kujunxhiutâ, brenda Parkut KombĂ«tar tĂ« LlogarasĂ«, ka zbuluar njĂ« zgavĂ«r me thellĂ«si rreth 70 metra, pothuajse tĂ«rĂ«sisht vertikale. Hyrja e zgavrĂ«s ndodhet ne nje lartesi prej 750 metrash mbi nivelin e detit.
Sipas eksploruesve, në fund të shpellës është gjetur një grumbull i madh gurësh, i cili dyshohet se ka bllokuar vazhdimin e galerisë. Gjatë eksplorimit është konstatuar edhe prania e një numri të madh eshtrash kafshësh të egra, mes tyre të derrit të egër, drerit, ujkut, dhelprës dhe specieve të tjera. Sipas grupit të ekspeditës, zbulimi pritet të nxisë eksplorime dhe studime të mëtejshme, me qëllim përcaktimin nëse shpella ka vazhdim, si edhe dokumentimin e vlerave të saj natyrore dhe speleologjike.
Zgavra e rralle ne parkun kmbetar te llogarisë u zbulua nga Shoqata Speleologjike Shqiptare, e cila thekson se çdo eksplorim zbulon nje pjese te panjohur te trashegimise sone natyrore dhe nenvizon rendesine e studimit, dokumentimit dhe mbrojtjes se shpellave shqiptare./mxh
Zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, dhe shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Forcave të Armatosura, gjenerali Dan Caine, kanë shprehur shqetësime për rrezikun e përshkallëzimit të konfliktit me Iranin, ndërsa presidenti Donald Trump po shqyrtonte mundësinë e zgjerimit të operacioneve ushtarake. Lajmi është bërë i ditur nga CNN, duke cituar një burim të njohur me zhvillimet dhe një zyrtar amerikan.
Sipas raportimit, gjatë një takimi të zhvilluar të premten në Shtëpinë e Bardhë, gjenerali Caine ngriti shqetësime lidhur me rezervat e municioneve të SHBA-së, si edhe pasojat e mundshme të një përshkallëzimi të mëtejshëm të konfliktit. Ai thuhet se i ka bërë të qartë presidentit se ushtria është në gjendje të zbatojë çdo urdhër, por ka paralajmëruar edhe për rreziqet që mund të sjellë një ofensivë më e gjerë.
Po sipas CNN, operacionet ajrore amerikane ndaj Iranit janĂ« vendosur pĂ«rkohĂ«sisht ânĂ« pritjeâ, pas gati dy javĂ«sh sulmesh tĂ« njĂ«pasnjĂ«shme gjatĂ« natĂ«s. Ende nuk Ă«shtĂ« e qartĂ« nĂ«se ky pezullim lidhet drejtpĂ«rdrejt me shqetĂ«simet e ngritura gjatĂ« takimit apo me faktorĂ« tĂ« tjerĂ«.
Në një deklaratë, drejtori i Komunikimit i Shtëpisë së Bardhë, Steven Cheung, tha se presidenti Trump vijon të favorizojë një zgjidhje diplomatike, por nuk përjashton asnjë opsion nëse Irani vazhdon aktivitetet që SHBA i konsideron kërcënuese në Ngushticën e Hormuzit ose ndaj aleatëve amerikanë.
Pas takimit me kabinetin dhe kĂ«shilltarĂ«t e tij, Trump deklaroi se administrata amerikane po vazhdon negociatat me Iranin, ndĂ«rsa la tĂ« hapur mundĂ«sinĂ« e rifillimit tĂ« bombardimeve ose intensifikimit tĂ« tyre, duke shtuar se Teherani duket se po tregohet âmĂ« seriozâ nĂ« bisedime.
CNN raporton gjithashtu se disa vende të Gjirit Persik u kanë kërkuar zyrtarëve amerikanë të tregojnë përmbajtje, ndërsa brenda administratës dhe Pentagonit ekzistojnë dyshime se një përshkallëzim i mëtejshëm ushtarak do të arrinte rezultatet e dëshiruara nga presidenti Trump.
Nga ana tjetër, zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, deklaroi se ushtria amerikane mbetet plotësisht e përgatitur për të zbatuar çdo vendim të presidentit dhe se disponon kapacitetet e nevojshme për të mbrojtur interesat e Shteteve të Bashkuara./mxh
Zjarret masive pyjore po vazhdojnë të godasin Evropën, ndërsa zjarrfikësit në Francë dhe Spanjë po përballen me një situatë gjithnjë e më të vështirë për shkak të temperaturave të larta dhe erërave të forta që po përhapin me shpejtësi flakët. Më shumë se 300 mijë persona janë detyruar të largohen nga banesat e tyre në Francë dhe Spanjë, ndërsa autoritetet paralajmërojnë se kushtet e motit po e bëjnë luftën kundër zjarreve jashtëzakonisht të vështirë.
NĂ« jugperĂ«ndim tĂ« FrancĂ«s, zjarret kanĂ« pĂ«rfshirĂ« rajonet Gironde dhe Landes, ku vetĂ«m gjatĂ« sĂ« shtunĂ«s rreth 55 mijĂ« persona tĂ« tjerĂ« u urdhĂ«ruan tĂ« evakuohen. Numri total i njerĂ«zve tĂ« larguar nga zonat e rrezikuara ka arritur nĂ« rreth 250 mijĂ«. Shefi i zjarrfikĂ«sve, Nicolas Braz, deklaroi se situata mbetet shumĂ« e rrezikshme, pasi zjarri ka krijuar edhe âerĂ«rat e vetaâ, pĂ«rfshirĂ« vorbulla tĂ« ngjashme me tornado, duke e bĂ«rĂ« sjelljen e tij âtĂ« paparashikueshme dhe tĂ« pakontrollueshmeâ. âJemi larg kontrollit tĂ« zjarritâ, deklaroi njĂ« zyrtar francez, ndĂ«rsa autoritetet pĂ«rgatiten pĂ«r njĂ« tjetĂ«r natĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«.
Era ka çuar tymin dhe aromĂ«n e djegies deri nĂ« qytetin e Bordeaux, ku banorĂ«t kanĂ« raportuar ndotje tĂ« rĂ«ndĂ« tĂ« ajrit. DĂ«shmitarĂ« kanĂ« pĂ«rshkruar skenat si shkatĂ«rruese, ndĂ«rsa turistĂ« dhe banorĂ« janĂ« larguar nga zonat pranĂ« vatrave tĂ« zjarrit. Qeveria franceze ka mobilizuar edhe ushtrinĂ« pĂ«r tĂ« ndihmuar nĂ« pĂ«rballimin e krizĂ«s. NjĂ«sitĂ« ushtarake po ndihmojnĂ« zjarrfikĂ«sit duke pastruar bimĂ«sinĂ« dhe duke krijuar barriera mbrojtĂ«se kundĂ«r pĂ«rhapjes sĂ« flakĂ«ve. Presidenti Emmanuel Macron premtoi rindĂ«rtimin e zonave tĂ« prekura dhe tha se shteti do tĂ« jetĂ« i pranishĂ«m âpĂ«r aq kohĂ« sa tĂ« jetĂ« e nevojshmeâ.
Ndërkohë, në Spanjë, situata mbetet kritike. Autoritetet kanë shpallur gjendje të jashtëzakonshme, ndërsa zjarret vazhdojnë pranë Madridit dhe në zona të tjera të vendit.
Kryeministri spanjoll Pedro SĂĄnchez paralajmĂ«roi se âpo vijnĂ« kohĂ« tĂ« vĂ«shtiraâ, ndĂ«rsa ministri i BrendshĂ«m Fernando Grande-Marlaska tha se kushtet e motit nuk kanĂ« ndihmuar pĂ«rpjekjet e zjarrfikĂ«sve. NĂ« rajonet e Madridit dhe Avilas, pothuajse 60 mijĂ« persona janĂ« evakuuar, ndĂ«rsa mbi 28 mijĂ« tĂ« tjerĂ« mbeten tĂ« izoluar nĂ« banesat e tyre pĂ«r shkak tĂ« rrezikut nga zjarret.
Një burrë rreth 70 vjeç humbi jetën në Valencia, pasi u gjet i vdekur brenda makinës së tij gjatë përpjekjeve të zjarrfikësve për shuarjen e një zjarri në zonën e Manises.
Sipas autoriteteve spanjolle, që nga fillimi i vitit 2026 janë djegur rreth 130 mijë hektarë tokë, duke tejkaluar mesataren vjetore të dekadës së fundit.
Edhe Franca ka regjistruar dëme të mëdha, me rreth 98 mijë hektarë të shkatërruar nga zjarret që prej fillimit të vitit.
Situata është përkeqësuar edhe në vende të tjera evropiane. Në Itali janë regjistruar më shumë se 350 zjarre, përfshirë 10 vatra të mëdha në Siçili, ndërsa në Skoci vijon prej ditësh një operacion emergjence për një zjarr në Parkun Kombëtar Cairngorms.
Komisionerja Evropiane për Menaxhimin e Krizave, Hadja Lahbib, paralajmëroi se dëmet nga zjarret këtë verë mund të tejkalojnë rekordet e mëparshme.
âVitin e kaluar, njĂ« milion hektarĂ« u dogjĂ«n gjatĂ« verĂ«s dhe presim njĂ« tjetĂ«r rekord historik e tĂ« dhimbshĂ«mâ, tha ajo, duke paralajmĂ«ruar se temperaturat e larta mund tĂ« sjellin vatra tĂ« reja zjarri.
Për të ndihmuar Francën dhe Spanjën, Bashkimi Evropian ka aktivizuar Mekanizmin Evropian të Mbrojtjes Civile. Franca do të marrë ndihmë me avionë dhe helikopterë zjarrfikës nga disa vende evropiane, ndërsa gjithsej 11 mjete ajrore janë dërguar për të mbështetur operacionet kundër zjarreve.
Autoritetet evropiane paralajmërojnë se vera e këtij viti mund të shënojë një nga sezonet më të rënda të zjarreve në dekadat e fundit./mxh
Ish-nënkryetari dhe ish-deputeti i PD-së Edmond Spaho ka reaguar pas deklaratave të kreut të PD-së Sali Berisha se ndaj protestuesve janë përdorur lëndë kimike si ato që përdoren në luftë.
Sipas Spahos këto deklarata e bëjnë PD të pabesueshme për qytetarët. Spaho thekson se të thuash që u përdorën kundër protestuesve lëndë kimike si ato që përdoren në luftë do të thotë jo vetëm të kesh humbur sensin e realitetit por të gënjesh me qëllim.
Ai thekson se prodhimi i armëve kimike dhe përdorimi i tyre në fushëbetejë janë ndaluar me traktate ndërkombëtare, pale të përdoren në protesta si ajo në Tiranë.
Spaho nënvizon se nuk vihet në pushtet duke thënë broçkulla dhe nëse PD vazhdon të thotë të tilla do të vazhdojë të mbetet në opozitë për shumë gjatë.
âPrandaj PD Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e pabesueshme pĂ«r qytetarĂ«t dhe ata nuk e mbĂ«shtesin.
Të thuash që u përdorën kundër protestuesve lëndë kimike si ato që përdoren në luftë do të thotë jo vetëm të kesh humbur sensin e realitetit por të gënjesh me qëllim.
Prodhimi i armëve kimike dhe përdorimi i tyre në fushëbetejë janë ndaluar me traktate ndërkombëtare, pale të përdoren në protesta si ajo në Tiranë.
Dëshira për të ardhur në pushtet është e madhe por në pushtet nuk vihet duke thënë broçkulla dhe nëse PD ka gjetur këtë si rrugë të mundeshme, ka për të mbetur edhe për një kohë shumë të gjatë në opozitë.
Jo mĂ« kot ka dalĂ« ajo shprehja koka bĂ«n koka pĂ«sonâ, shkruan Spaho./mxh
Pasi është takuar me Nigel Farage, Rupert Lowe dhe Tommy Robinson, Pauline Hanson po përdor retorikën e tyre në një vend me një histori krejt tjetër të emigracionit.
Jack Jacobs
NĂ« njĂ« ese tĂ« vitit 1950, kritiku australian A.A. Phillips shkroi pĂ«r atĂ« qĂ« ai e quajti âkompleksi kulturor i inferioritetitâ (cultural cringe), sipas tĂ« cilit australianĂ«t, tĂ« pasigurt pĂ«r identitetin e tyre kulturor, e shihnin BritaninĂ« si autoritetin nga i cili duhej tĂ« merrnin udhĂ«zim. Sot, disa australianĂ« po bĂ«jnĂ« diçka tĂ« ngjashme: po pĂ«rqafojnĂ« figurat e ekstremit tĂ« djathtĂ« britanik dhe po importojnĂ« vizionet e tyre katastrofike nĂ« Australi.
NĂ« qershor, ish-kryeministri liberal australian Tony Abbott mbajti njĂ« fjalim nĂ« konferencĂ«n Alliance for Responsible Citizenship, e organizuar rreth idesĂ« sĂ« âripĂ«rtĂ«ritjesâ sĂ« qytetĂ«rimit perĂ«ndimor.
âShtoi Abbott: âMigrimi masiv i vazhdueshĂ«m, sidomos nga vende me kultura shumĂ« tĂ« ndryshme, Ă«shtĂ« mĂ«nyra mĂ« e sigurt dhe mĂ« e shpejtĂ« pĂ«r tĂ« zbehur e, nĂ« fund, pĂ«r tĂ« shuar kulturĂ«n anglo-kelte dhe etikĂ«n themelore judeo-kristiane (e cila Ă«shtĂ« pikĂ«risht ajo qĂ« i tĂ«rheq emigrantĂ«t drejt botĂ«s anglishtfolĂ«se).â
Edhe Peta Credlin, ish-shefja e kabinetit të Abbottit dhe sot komentatore në Sky News Australia, u shpreh:
âJu jeni njĂ« laborator eksperimental⊠pĂ«r multikulturalizmin dhe islamin radikal; jeni aty ku ne nuk duam tĂ« pĂ«rfundojmĂ«.â
TĂ« dy po zhvillojnĂ« njĂ« luftĂ« pĂ«r drejtimin e sĂ« djathtĂ«s australiane, por sipas rregullave tĂ« vendosura nga sfiduesi: partia One Nation, e themeluar nga Pauline Hanson, ish-pronare e njĂ« dyqani peshku, e cila u bĂ« famĂ«keqe nĂ« vitin 1996 kur deklaroi se Australia ishte ânĂ« rrezik tĂ« mbytej nga aziatikĂ«tâ.
Sot, Hanson Ă«shtĂ« senatore e Queensland-it dhe kĂ«rkon njĂ« Australi âmonokulturoreâ. Armiku i saj kryesor Ă«shtĂ« Islami. Ashtu si Reform UK po gĂ«rryen PartinĂ« Konservatore britanike, edhe One Nation po i merr mbĂ«shtetĂ«s PartisĂ« Liberale australiane nĂ« sondazhe dhe renditet e dyta pas PartisĂ« Laburiste, e cila Ă«shtĂ« nĂ« pushtet.
Hanson sapo Ă«shtĂ« kthyer nga njĂ« âmision pĂ«r mbledhjen e fakteveâ nĂ« Britani, njĂ« udhĂ«tim i dokumentuar pjesĂ«risht nga emisioni Spotlight i Channel Seven.
Ajo është fotografuar me Nigel Farage në konferencën Conservative Political Action Conference në Londër (edhe pse takimi i planifikuar mes tyre dështoi për shkak të zgjedhjeve të pjesshme në Clacton). Vizitoi lagjen Tower Hamlets së bashku me Robert Jenrick, i cili së fundmi iu bashkua Reform UK, për të vëzhguar, në mënyrë disi të çuditshme, myslimanët britanikë gjatë jetës së tyre të përditshme.
MĂ« pas u takua me Rupert Lowe tĂ« lĂ«vizjes Restore Britain, nĂ« rezidencĂ«n e kĂ«ngĂ«tares australiano-britanike Holly Valance. Lowe i dhuroi Hanson njĂ« kopje tĂ« dokumentit programor tĂ« partisĂ« sĂ« tij, âDĂ«bimet Masive: Legjitimiteti, LigjshmĂ«ria dhe Logjistikaâ, duke i thĂ«nĂ«:
âKy Ă«shtĂ« njĂ« gur i çmuar pĂ«r atĂ« qĂ« duhet tĂ« bĂ«ni nĂ« Australi.â
Raporti premton dĂ«bimin e rreth 1.8 milionĂ« emigrantĂ«ve tĂ« paligjshĂ«m, qĂ« sipas tij âjetojnĂ« mes neshâ, brenda âpikĂ«risht tre vjetĂ«veâ, pĂ«rmes krijimit tĂ« njĂ« âmjedisi tĂ« ri armiqĂ«sorâ, me largime vullnetare dhe dĂ«bime tĂ« detyruara.
MĂ« vonĂ« Hanson deklaroi se e âadhuronteâ idenĂ« e dĂ«bimeve masive, duke sqaruar se e kishte fjalĂ«n pĂ«r ata qĂ« ndodhen ilegalisht nĂ« Australi. Kjo shprehje autoritare, dikur e huaj pĂ«r diskursin australian, tashmĂ« po pĂ«rdoret edhe nĂ« emisionet televizive tĂ« mĂ«ngjesit.
Takimi i Hanson me Tommy Robinson ishte ai që ngjalli më shumë debat në Australi.
Në një podcast të publikuar në platformën X, Robinson e priti Hanson me respekt pothuajse adhurues:
âKam kĂ«naqĂ«sinĂ« e madhe tĂ« takoj njĂ« zonjĂ« qĂ« e kam admiruar prej vitesh.â
TĂ« dy e shohin veten si martirĂ«, pasi kanĂ« kaluar kohĂ« nĂ« burg: Hanson vuajti 11 javĂ« burg nĂ« vitin 2003 pĂ«r mashtrim elektoral, pĂ«rpara se dĂ«nimi tâi rrĂ«zohej; Robinson Ă«shtĂ« burgosur disa herĂ« pĂ«r mashtrim dhe shpĂ«rfillje tĂ« gjykatĂ«s.
Hanson i tha Robinsonit se problemet e AustralisĂ« nisĂ«n me fundin e politikĂ«s sĂ« âAustralisĂ« sĂ« BardhĂ«â, tĂ« shfuqizuar nga kryeministri laburist Gough Whitlam nĂ« vitin 1973.
Kjo politikë, e vendosur që në krijimin e Federatës Australiane në vitin 1901, përdorte një test pothuajse të pamundur diktimi në gjuhë evropiane për të ruajtur karakterin e bardhë, kryesisht britanik, të popullsisë.
Në kundërshtim me pretendimin e Hanson, ajo nuk u hoq menjëherë nga Whitlami, por u çmontua gradualisht nga qeveritë liberale dhe laburiste që nga vitet 1950. Whitlam vetëm sa eliminoi mbetjet e fundit të saj në vitin 1973 dhe miratoi ligje kundër diskriminimit racor në vitin 1975.
Hanson këmbëngul se emigrantët evropianë u integruan më mirë sesa ata që erdhën më vonë nga vendet e Jugut Global. (Sot ajo mohon se dëshiron rikthimin e politikës së Australisë së Bardhë.)
Në pamje të papublikuara në podcastin e Robinsonit, por të transmetuara nga Spotlight, Hanson tha për myslimanët:
âAta shumohen.â
Pastaj u korrigjua:
âAta po bĂ«jnĂ« fĂ«mijë⊠nĂ« Kuran thuhet se Allahu do tĂ« sigurojĂ« gjithçka. Po ai âAllahuâ qĂ« siguron Ă«shtĂ« nĂ« fakt taksapaguesi.â
Ashtu si Robinson, Hanson fajëson Islamin për rrënimin e shoqërive perëndimore, duke demonizuar një popullsi të tërë dhe duke injoruar ndikimin e tregjeve të pakontrolluara që kanë shkatërruar botën e vjetër për të cilën ata ndiejnë nostalgji.
Robinson u rrit në Luton, një qytet industrial i rrënuar ku klasa punëtore ndihet e braktisur. Ndërsa australianët të cilëve u drejtohet Hanson po përballen me krizën e kostos së jetesës.
Vizioni i tyre përmban disa grimca të së vërtetës, por pikat e tyre të verbra janë si vrima të zeza që thithin këdo në një vorbull teorish konspirative që legjitimojnë urrejtjen.
Britania po pĂ«rjeton dhunĂ« nĂ« rrugĂ« dhe tensione racore e fetare. QeveritĂ« kanĂ« dĂ«shtuar tĂ« trajtojnĂ« siç duhet abuzimet ndaj vajzave dhe grave tĂ« reja nga bandat e shfrytĂ«zimit seksual. Por kĂ«to pamje, tĂ« konsumuar me ethe nĂ« rrjetin X, shkĂ«puten nga konteksti britanik dhe algoritmet ua servirin australianĂ«ve pĂ«r tâi frikĂ«suar.
Dhe australianët tashmë kanë arsye të kenë frikë.
Më 14 dhjetor 2025, një baba dhe djali i tij vranë 15 persona gjatë një feste të Hanukas në plazhin Bondi të Sidneit. Ishte sulmi terrorist më vdekjeprurës kundër hebrenjve në botë që nga 7 tetori dhe më i përgjakshmi në historinë australiane.
Ai lindi nga një ideologji hakmarrëse e importuar në Australi, e cila nuk mund të mbrohet si fe.
Ky sulm dhe politika e Hanson apo Robinson nuk janë aspak të barasvlershme. Megjithatë, ato kanë një tipar të përbashkët: i shndërrojnë vendet ku jetojnë në fusha beteje për luftëra që vijnë nga vende të tjera, duke rrezikuar pakicat më të pambrojtura.
Australia dhe Britania janë vende të ndryshme, me histori të ndryshme emigracioni.
Britania multikulturore u formua nga premtimet që Perandoria Britanike u kishte bërë popujve të saj pas Luftës së Dytë Botërore.
Australia, që nga heqja e politikës së Australisë së Bardhë, ka treguar një aftësi të jashtëzakonshme për të përqafuar valë të njëpasnjëshme emigrantësh, edhe pse jo pa racizëm dhe padrejtësi ndaj popullsive indigjene.
Ekziston një debat serioz, njerëzor dhe i domosdoshëm për mënyrën se si emigracioni mund të menaxhohet në shoqëri komplekse duke ruajtur ndjenjën e përbashkët të kombit; një koncept më gjithëpërfshirës sesa nostalgjitë përjashtuese, rob i të cilave mbeten Hanson dhe Robinson.
Australia është e aftë ta zhvillojë këtë debat.
Punëtorët e bardhë australianë e mirëpritën familjen time kur mbërriti nga India në vitet 1960 dhe 1980.
Hanson refuzon ta pranojë se mënyra multikulturore e jetesës në Australi është zhvilluar pa të; se rezistenca ndaj monokulturës nuk është imponuar nga qeveria, por është ndërtuar përmes akteve të zakonshme të mirësisë dhe respektit që e mbajnë të bashkuar një shoqëri.
PolitikanĂ« si Hanson e quajnĂ« veten konservatorĂ«, ndĂ«rkohĂ« qĂ« mohojnĂ« parimin e parĂ« tĂ« konservatorizmit: tâi kushtosh vĂ«mendje tĂ« veçantĂ« asaj qĂ« e bĂ«n vendin tĂ«nd unik.
Duke pĂ«rvetĂ«suar frikĂ«rat britanike, australianĂ«t rrezikojnĂ« tĂ« mos i shohin mĂ« problemet e tyre me sytĂ« e tyre â dhe, bashkĂ« me to, edhe aftĂ«sinĂ« e rrallĂ« pĂ«r tâi zgjidhur ato.
Jack Jacobs është studiues doktorature në histori në Universitetin e Oksfordit.
Po diskutoja me nje shok nga Vlora, me sens te forte humori, mbi ndryshimin e qasjes ndaj âFlamingoveâ.
Si u kalua nga perkufizimi i protestuesve si karavidhet e bulevardit, blogeret qe sperdridhen me puder e krem, per te bere video per instagram, agjentet e Greqise, Serbise, Iranit dhe Rusise, tek modeli i qytetarise, deshmi e rritjes se demokracise dhe mireqenies, qe ne duhet ti degjojme.
Degjo â me tha ky shoku.
Luante Flamurtari nje here dhe Vasil Ruci, te cilit i thonin âKompetentiâ, humbi nje penallti. Leshohen tifozet âultraâ me britma:
âKompetenti moter q*re
Kompetenti moter q*reâ
Pak me vone Ruci beri gol. Cohen serish ata tifozet ne kembe dhe brohorasin edhe me fort:
âKompetenti ka te drejte, moter q*ra jemi vete. Kompetenti ka te drejte, moter q*ra jemi veteâ
Login
