NjĂ« investigim tronditĂ«s nga tre mediat kryesore nĂ« BelgjikĂ«, nga gazeta âLe Soirâ, televizioni publik RTBF dhe revista âKnackâ ka arritur nĂ« pĂ«rfundimin se mafia shqiptare po pushton botĂ«n pĂ«r shkak tĂ« lehtĂ«sisĂ« me tĂ« cilĂ«n i pastron paratĂ« nĂ« ShqipĂ«ri. MĂ« poshtĂ« shkrimi i âLe Soirâ, pjesĂ« e njĂ« serie prej disa shkrimesh
Nga Louis Colart, LE SOIR
Â
I dyshuari me shtetësi shqiptare, i vendosur në Belgjikë, ishte nën përgjim telefonik. Kur nuk fliste për aktivitetet e tij kriminale me gjuhë të koduar, ai mburrej në telefon me bashkëbiseduesit e tij. Dhe nuk dukej aspak i shqetësuar nga mundësia e kalimit të një periudhe në burg.
Â
âTani nuk do tĂ« flasim mĂ« pĂ«r para, por pĂ«r pasuri (âŠ). Kemi arritur nĂ« pikĂ«n ku tĂ« gjithĂ« kanĂ« arritur njĂ« nivel tĂ« caktuar, tĂ« gjithĂ« kemi shtĂ«pi dhe toka, dhe tani do tĂ« fillojmĂ« me tĂ« vĂ«rtetĂ«. (âŠ) ĂfarĂ«do qĂ« tĂ« ndodhĂ«, unĂ« do tĂ« qĂ«ndroj katĂ«r muaj nĂ« burg, le tĂ« shkojnĂ« nĂ« djall.â
Ky përgjim gjyqësor është pjesë e një hetimi të gjerë të kryer nga policia gjyqësore federale e Louvain-it, i cili çoi në shkurt të vitit 2019 në një seri kontrollesh ndaj një organizate belge-shqiptare aktive në kultivimin dhe shitjen e lëndëve narkotike.
BĂ«hej fjalĂ« kryesisht pĂ«r plantacione tĂ« mĂ«dha kanabisi. NĂ« total u zbuluan pesĂ« plantacione, pĂ«rfshirĂ« njĂ« me 1.000 bimĂ« nĂ« njĂ« lokal striptizmi nĂ« rrugĂ«n dâAerschot nĂ« Bruksel.
Në janar 2020, gjykata penale e Louvain-it dënoi dymbëdhjetë të pandehurit (tetë prej tyre shqiptarë) me dënime burgimi që varionin nga 18 muaj deri në gjashtë vjet.
âRrjete komplekse dhe tĂ« sofistikuaraâ
Ky vendim gjyqĂ«sor Ă«shtĂ« pjesĂ« e rreth njĂ«zet vendimeve dhe dokumenteve tĂ« tjera gjyqĂ«sore â nĂ« disa raste konfidenciale dhe me mijĂ«ra faqe â tĂ« mbledhura dhe analizuara nga gazeta âLe Soirâ gjatĂ« njĂ« hetimi disa mujor mbi organizatat kriminale shqipfolĂ«se aktive nĂ« BelgjikĂ«, nĂ« bashkĂ«punim me gazetarĂ«t e âKnackâ dhe RTBF.
Gjatë hetimit u intervistuan rreth një duzinë ekspertësh të krimit të organizuar: prokurorë, hetues, diplomatë, specialistë të pastrimit të parave, statisticienë dhe ekspertë të tjerë.
Sipas tyre, bëhet fjalë për një formë krimi të organizuar që është diskrete, por destabilizuese; e përfshirë në shumë aktivitete kriminale, por që është bërë veçanërisht një hallkë thelbësore e trafikut ndërkombëtar të kokainës; e dhunshme, por që zakonisht i zgjidh konfliktet kryesisht brenda botës kriminale dhe mes rivalëve të nivelit të lartë.
âOrganizatat kriminale shqipfolĂ«se janĂ« aktive nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin dhe kanĂ« depĂ«rtuar edhe nĂ« ekonominĂ« e ligjshmeâ, thotĂ« An Berger.
Fenomeni monitorohet nga afĂ«r nga njĂ«sia e specializuar âBallkaniâ, e cila Ă«shtĂ« pjesĂ« e DrejtorisĂ« Qendrore pĂ«r LuftĂ«n kundĂ«r Kriminalitetit tĂ« RĂ«ndĂ« dhe tĂ« Organizuar (DJSOC).
Ajo shton: âAnalizat tona mĂ« tĂ« fundit tregojnĂ« se organizatat kriminale shqipfolĂ«se po fitojnĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« ndikim dhe fuqi. Ato po organizohen gjithnjĂ« e mĂ« mirĂ« dhe po koordinojnĂ« aktivitetet e tyre brenda rrjeteve komplekse dhe tĂ« sofistikuara, veçanĂ«risht nĂ« trafikun ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« kokainĂ«s, si dhe nĂ« prodhimin dhe tregtimin e kanabisit.â
François Farcy, drejtor gjyqësor i LiÚges për policinë federale, konsiderohet si një nga specialistët më të njohur belgë të këtij fenomeni.
âGrupet kriminale shqiptare janĂ« vendosur nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme kudo dhe janĂ« bĂ«rĂ« mĂ« tĂ« fuqishme. Ato pĂ«rbĂ«jnĂ« tashmĂ« njĂ« kĂ«rcĂ«nim ndĂ«rkombĂ«tar, veçanĂ«risht nĂ« trafikun e drogĂ«s dhe pastrimin e parave. Kjo Ă«shtĂ« e padiskutueshme. Ndikimi i tyre Ă«shtĂ« rritur gjithashtu. Sot, ata janĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtin nivel me âNdrangheta-n ose kartelet meksikane. ShqiptarĂ«t negociojnĂ« si tĂ« barabartĂ«. Nuk janĂ« mĂ« ushtarĂ«t e vegjĂ«l tĂ« dikujt tjetĂ«râ.
Një avantazh që, sipas tij, shqiptarët kanë ndaj organizatave italiane ose meksikane është prania e tyre në të gjithë botën falë një diaspore prej të paktën dy milionë personash.
Brenda kësaj diaspore, një pjesë shumë e vogël e atyre që kanë zgjedhur rrugën e krimit mbështeten në lidhje të forta familjare, klanore ose shoqërore.
Shqiptarët njihen në botën kriminale si njerëz të besueshëm dhe që mbajnë fjalën.
âNjĂ« nga pikat mĂ« tĂ« forta tĂ« grupeve kriminale shqiptare Ă«shtĂ« aftĂ«sia e tyre pĂ«r tĂ« krijuar partneritete afatgjata me rrjete tĂ« tjera tĂ« krimit tĂ« organizuarâ, konfirmon njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i Europol.
âKĂ«to lidhje janĂ« krijuar fillimisht pĂ«rmes marrĂ«dhĂ«nieve me grupet kriminale italiane â veçanĂ«risht me âNdrangheta dhe grupet e Pulias â si dhe me rrjete kriminale turke.â
Megjithatë, nuk ka qenë gjithmonë kështu.
Sipas kujtimeve të hetuesve dhe statistikave të policisë federale, dhjetë apo njëzet vjet më parë kriminelët me origjinë shqiptare ishin të përfshirë kryesisht në shfrytëzimin e prostitucionit dhe në vjedhjet e banesave.
Sot këto aktivitete pothuajse janë zhdukur nga radarët e autoriteteve.
Në vend të tyre, prioritetet e këtyre grupeve kriminale janë bërë trafiku i kokainës, trafiku i kanabisit dhe pastrimi i parave në shkallë të gjerë.
1. Kokaina, 2. Pastrimi i paraveâŠ
Frédéric Van Leeuw, i cili prej vitesh ndjek kriminalitetin shqipfolës dhe më parë ka qenë prokuror federal, shpjegon:
âNĂ« vitet 2007â2008 zhvilluam njĂ« hetim tĂ« madh ndaj shqiptarĂ«ve, tĂ« njohur si dosja âSkanderbegâ (e emĂ«rtuar sipas heroit kombĂ«tar shqiptar).â
Ishte hera e parë që prokuroria federale përpiqej të krijonte një pasqyrë të plotë të mafias shqiptare në Belgjikë.
Sot, prokurori i pĂ«rgjithshĂ«m i Brukselit kujton: âPĂ«rfunduam duke kuptuar se trafiku i qenieve njerĂ«zore, pastrimi i parave dhe grabitjet me armĂ« ishin tĂ« gjitha pjesĂ« e sĂ« njĂ«jtĂ«s çështje. ShqiptarĂ«t ishin tĂ« gatshĂ«m tĂ« bĂ«nin çdo gjĂ«, mjafton qĂ« tĂ« sillte paraâ.
Drejtoria Qendrore për Luftën kundër Kriminalitetit të Rëndë dhe të Organizuar (DJSOC) konfirmon se që nga ajo kohë ka ndodhur një ndryshim i qartë i aktiviteteve kriminale.
âKokaina dhe pastrimi i parave janĂ« aktualisht dy aktivitetet kryesore tĂ« organizatave kriminale shqiptareâ, deklaron An Berger.
âShfrytĂ«zimi seksual dhe vjedhjet nĂ« banesa nuk bĂ«jnĂ« mĂ« pjesĂ« nĂ« aktivitetet kryesore. Ato janĂ« zĂ«vendĂ«suar nga importi dhe eksporti i kanabisit, si dhe nga mashtrimet nĂ« sistemet sociale.â
Shpërthimi i Madh i SkyECC
Në mes të kësaj dekade të praktikave kriminale në zhvillim, ndodhi një shpërthim i madh gjyqësor: çmontimi nga policia i aplikacionit të mesazheve të koduara SkyECC në vitin 2021, i cili pasoi nga afër një tjetër mbylljeje, atë të EncroChat. Këto veprime zbuluan vërtet fuqinë e fituar nga organizatat kriminale ballkanike: një në gjashtë përdorues të profileve të SkyECC të thyer nga hetuesit flisnin shqip. Ishte gjuha e dytë më e përdorur pas holandishtes në këtë aplikacion, i cili përdorej pothuajse ekskluzivisht nga kriminelë të nivelit të lartë, veçanërisht trafikantë të kokainës.
âFalĂ« SkyECC, u bĂ« e qartĂ« se grupet shqipfolĂ«se tani zĂ«nĂ« njĂ« pozicion dominues nĂ« tregtinĂ« ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« kokainĂ«s, aktivitetin e tyre kryesorâ, deklaroi zĂ«dhĂ«nĂ«si i policisĂ« federale. âAta janĂ« nĂ« gjendje tĂ« kontrollojnĂ« tĂ« gjithĂ« zinxhirin e furnizimit, nga prodhimi nĂ« Kolumbi deri te shpĂ«rndarja nĂ« EvropĂ«, falĂ« rrjeteve komplekse dhe tĂ« sofistikuara.â KĂ«to janĂ« struktura kriminale ndĂ«rkombĂ«tare qĂ« mund tĂ« veprojnĂ« nga jashtĂ« dhe tĂ« gjenerojnĂ« qindra miliona euro fitime. ĂĂ«shtjet Encro dhe Black Eagle, sĂ« bashku me dhjetĂ«ra tĂ« pandehur tĂ« tyre â shumĂ« prej tyre shqiptarĂ« â kanĂ« dominuar gjykatat belge nĂ« muajt e fundit. Sipas GjykatĂ«s sĂ« Apelit tĂ« Brukselit, organizata kriminale e dĂ«nuar nĂ« rastin e fundit grumbulloi jo mĂ« pak se 659 milionĂ« euro pĂ«rmes trafikimit tĂ« kokainĂ«s. VetĂ«m nĂ« katĂ«r vjet. NĂ« kĂ«to mega-raste, tĂ« dhĂ«nat e âSkyâ dhe âEncroâ dhanĂ« njĂ« pasqyrĂ« tĂ« metodave tĂ« krimit tĂ« organizuar belgo-shqiptar: kontejnerĂ« me prekursorĂ« kimikĂ« dhe laboratorĂ« pĂ«rpunimi droge, foto tĂ« pirgjeve me para, vende fshehjeje nĂ« automjete ose kontejnerĂ« pĂ«r para dhe drogĂ«, selfie me armĂ« tĂ« pĂ«rdorura pĂ«r tĂ« frikĂ«suar⊠NjĂ« botĂ« e panjohur mĂ« parĂ« e krimit tĂ« organizuar.
KĂ«tĂ« vjeshtĂ«, dy organizata kriminale shqiptare do tĂ« duhet tĂ« paraqiten gjithashtu para gjykatĂ«s sĂ« AnversĂ«s pĂ«r trafik ndĂ«rkombĂ«tar droge. NĂ« njĂ« rast, 26 shqiptarĂ«, me origjinĂ« nga Vlora dhe tĂ« lidhur familjarisht, janĂ« nĂ« gjyq. Rasti tjetĂ«r ka tĂ« bĂ«jĂ« me njĂ« organizatĂ« e cila, sipas Europolit, drejtonte njĂ« âhapĂ«sirĂ« ââpune pĂ«r krimin e organizuarâ pĂ«rdorte bashkĂ«punĂ«torĂ« nĂ« portin e AnversĂ«s.
Një narko-shtet?
GjatĂ« pesĂ« viteve tĂ« fundit, njĂ« sasi e konsiderueshme e tĂ« dhĂ«nave nga SkyECC Ă«shtĂ« ndarĂ« me autoritetet nĂ« TiranĂ«. Ky shkĂ«mbim informacioni nuk Ă«shtĂ« pa rrezik, duke pasur parasysh se vendi pĂ«rshkruhet rregullisht si njĂ« ânarko-shtetâ nga hetimet gazetareske, ku korrupsioni mbizotĂ«ron.
Kjo pĂ«r shkak tĂ« njĂ« vendi qĂ« mbetet i varfĂ«r, ku paratĂ« e pista qĂ« rrjedhin pĂ«rmes organizatave kriminale janĂ« tĂ« vĂ«shtira pĂ«r tâu refuzuar dhe kryesisht ushqejnĂ« sektorĂ«t e ndĂ«rtimit dhe turizmit. NĂ« kĂ«tĂ« peizazh institucional tĂ« paqĂ«ndrueshĂ«m, Zyra e Prokurorit Federal Belg megjithatĂ« i beson SPAK-ut, homologut tĂ« saj shqiptar pĂ«r krimin e organizuar dhe korrupsionin, tĂ« krijuar nĂ« vitin 2019.
âKonteksti shqiptar nuk Ă«shtĂ« i favorshĂ«m pĂ«r bashkĂ«punim. Ne duhet tĂ« qĂ«ndrojmĂ« gjithmonĂ« tĂ« kujdesshĂ«m dhe tĂ« mos jemi naivĂ«. Por duke bashkĂ«punuar me njerĂ«zit e duhur, arrijmĂ« rezultateâ, inkurajon Geert Schoorens, kreu i seksionit âCrimOrgâ tĂ« ZyrĂ«s sĂ« Prokurorit Federal.
âNe e dimĂ« se çfarĂ« informacioni i dhamĂ« ShqipĂ«risĂ«. NdonjĂ«herĂ« pyesnim veten nĂ«se do tĂ« pĂ«rdorej, pasi ishte potencialisht shpĂ«rthyes. Po shohim se po pĂ«rdoret vĂ«rtet dhe se njĂ« spastrim po zhvillohet nĂ« anĂ«n shqiptare. Pas SkyECC, arrestime ose masa tĂ« tjera parandaluese janĂ« ndĂ«rmarrĂ« nĂ« ShqipĂ«ri kundĂ«r mĂ« shumĂ« se 340 figurave kyçe, duke pĂ«rfshirĂ« politikanĂ«, gjyqtarĂ«, prokurorĂ«, zyrtarĂ« tĂ« lartĂ« policie dhe nĂ«punĂ«s civilĂ«. KĂ«to tĂ« dhĂ«na kanĂ« ndihmuar gjithashtu nĂ« zgjidhjen e pesĂ«mbĂ«dhjetĂ« vrasjeve dhe pesĂ«mbĂ«dhjetĂ« tentativave pĂ«r vrasjeâ, thekson magjistrati federal.
Plumba në kokë
Dhuna është vërtet e përhapur në botën kriminale shqipfolëse. Megjithatë, nuk janë këta burra që bëjnë rregullisht tituj me të shtëna në rrugët e Brukselit. Jo, këto klane mafioze kultivojnë një diskrecion të caktuar dhe kur nxirren armë, kjo është përgjithësisht për larjen e hesapeve midis anëtarëve të nivelit të lartë të spektrit kriminal.
Belgjika është tronditur nga tre atentate të lidhura me rrjetet shqiptare në vitet e fundit. Më 8 prill 2020, Edit Mema u qëllua pesë herë në picerinë e tij në Strombeek-Bever. Autori i krimit iku me biçikletë, por u kap shpejt. Në vitin 2024, Afrim M. u dënua me tridhjetë vjet burg për vrasjen e kreut të dyshuar të një organizate kriminale të përfshirë në trafikun e kokainës.
Rasti i dytĂ«: MĂ« 27 nĂ«ntor 2020, Ardit Spahiu, 38 vjeç, anĂ«tar i klanit Alibej, doli nga Golfi i tij pasi u rrethua nĂ« njĂ« rrugĂ« nĂ« Molenbeek. Ai u qĂ«llua menjĂ«herĂ« pĂ«r vdekje nga burra tĂ« maskuar qĂ« hapĂ«n zjarr nĂ« mes tĂ« ditĂ«s. Viktima ishte larguar nga ShqipĂ«ria pĂ«r nĂ« BelgjikĂ« njĂ« vit mĂ« parĂ«, nga frika pĂ«r sigurinĂ« e tij. NjĂ« luftĂ« e dhunshme shpĂ«rtheu midis klanit Alibej dhe klanit Ăopja, tĂ« udhĂ«hequr nga Franc Gergely. Ai u ekstradua nga Dubai nĂ« BelgjikĂ« nĂ« fund tĂ« vitit 2023 dhe, dy vjet mĂ« vonĂ«, u dĂ«nua me 25 vjet burg pĂ«r urdhĂ«rimin e vrasjes. Po atĂ« vit, klani Ăopja u shpĂ«rbĂ« nĂ« ShqipĂ«ri.
NjĂ« vrasje e tretĂ« ndodhi nĂ« fillim tĂ« vitit 2022. Bledar Muça, njĂ« 39-vjeçar shqiptar nga Elbasani, u qĂ«llua me gjakftohtĂ«si njĂ« tĂ« shtunĂ« nĂ« mbrĂ«mje, i qĂ«lluar disa herĂ« nĂ« kokĂ« pĂ«rpara shtĂ«pisĂ« sĂ« tij nĂ« Aartselaar. Muça njihej si njĂ« bashkĂ«punĂ«tor i besuar i klanit kriminal Ăopja dhe, sipas disa burimeve, ishte i pĂ«rfshirĂ« nĂ« trafikun ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« drogĂ«s. NĂ« vitin 2016, ai vetĂ« ishte dĂ«nuar nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«r tĂ« qĂ«lluar dy oficerĂ« policie.
Login
