❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

Njeriu i ndeshjeve të mëdha (Video)

Nga Gazeta Si – I mbiquajtur “Pirati”, Vedat Muriqi konfirmohet si ndĂ«shkuesi i tĂ« mĂ«dhenjve nĂ« La Liga. Mallorka vĂ«rtetĂ« mund tĂ« humbasĂ«, por nĂ« planin personal, sulmuesi dardan ka shifra pozitive ndaj gjigandĂ«ve tĂ« futbollit spanjoll, evropian dhe atij botĂ«ror.

Prej vitit 2022, Muriqi ka shënuar 5 herë ndaj Real Madrid dhe Barcelonës me këtë rend kohor:

  • Vedat Muriqi shĂ«noi vs Real Madrid
    11 Shtator 2022
    18 Gusht 2024
    30 Gusht 2025
  • Vedat Muriqi shĂ«noi vs Barcelona-s
    26 Shtator 2023
    02 Dhjetor 2024

The post Njeriu i ndeshjeve të mëdha (Video) appeared first on Gazeta Si.

Aksident i rëndë rrugor në Peqin. Makina del nga rruga, humbin jetën 2 të rinj

Një aksident rrugor me pasojë vdekjen e 2 të rinjve  ka ndodhur në orët e para të mëngjesit të sotëm në hyrje të qytetit të Peqinit.

MĂ«sohet se automjeti tip “Volkswagen Golf”, me tĂ« cilin udhĂ«tonin dy tĂ« rinj, ka dalĂ« nga rruga nĂ« vendin e quajtur “Ura e Teqes” dhe Ă«shtĂ« pĂ«rplasur me shkallĂ«t anĂ«sore tĂ« njĂ« banese.

Si pasojë e përplasjes së fortë, mbetën të vdekur dy të rinj, të dy 23 vjeç. Viktimat janë G. Ll, 24 vjeç, banues në Peqin dhe drejtues i mjetit, si dhe D. K, 23 vjeç, gjithashtu banues në Peqin. Të rinjt kanë ndërruar jetë në spital.

The post Aksident i rëndë rrugor në Peqin. Makina del nga rruga, humbin jetën 2 të rinj appeared first on Gazeta Si.

Bushi – ‘Pres mbĂ«shtetje masive ndaj GjermanisĂ« nĂ« Elbasan’

Nga Gazeta Si – Pas Sylvinho-s edhe Bushi shpalli sot listĂ«n pĂ«r miqĂ«soret e rradhĂ«s qĂ« ShqipĂ«ri U21 do tĂ« zhvillojĂ« muajin e ardhshĂ«m.

Kuqezinjtë e vegjël e fillojnë grumbullimin të dielën dhe seancën e parë do ta zhvillojnë pasdite në Shtëpinë e Futbollit.

Dy debutues ka grumbulluar Alban Bushi pĂ«r sfidat ndaj GjermanisĂ« (mĂ« 5 shtator, ora 18:00, nĂ« stadiumin “Elbasan Arena”) dhe ZvicrĂ«s (mĂ« 8 shtator, ora 18:30, nĂ« stadiumin “BrĂŒgglifeld”) nĂ« Aarau.

Pas paraqitjeve pozitive me kombëtaret e moshave, Adi Kurti (mbrojtës i Veronës) dhe Alain Taho (portier i Inter) që së fundi fitoi edhe Kupën e Italisë për të rinjtë, do të jenë në dispozicion të Bushit.

Në ndryshim nga Sylvinho, traineri i Shqipërisë U21, ka thirru lojtarë jo vetëm nga Kategoria Superiore por edhe Kategoria e Parë.

NĂ« konferencĂ«n pĂ«r mediat, traineri i kuqezinjve tĂ« vegjĂ«l vlerĂ«soi rĂ«ndĂ«sinĂ« e dy miqĂ«soreve tĂ« rradhĂ«s dhe kĂ«rkoi mbĂ«shtetjen e tifozĂ«ve pĂ«r ndeshjen ndaj GjermanisĂ« nĂ« “Elbasan Arena”.

The post Bushi – ‘Pres mbĂ«shtetje masive ndaj GjermanisĂ« nĂ« Elbasan’ appeared first on Gazeta Si.

Piastri mundi Norris në thrillerin e Zandvoort-it

Nga Gazeta Si – Australiani i Mclaren, Oscar Piastri siguroi “pole position” nĂ« Dutch Grand Prix” duke lĂ«nĂ« pas, shokun e skuadrĂ«s Lando Norris.

Nëse britaniku kishte kryesuar në 3 sesionet e Provave të Lira gjatë fundjavës, Piastri vendosi ritmin në sesionin e 1-rë kualifikues.

Norris u kundĂ«rpĂ«rgjigj nĂ« sesionin e 2, duke kulmuar me duelin nĂ« sesionin e 3 ku Piastri “pole position” provizor me kohĂ«n 1’08”662.

Lando Norris provoi ta thyente këtë kohë në xhirot e fundit por as ai dhe as Piastri nuk u përmirësuan.

Rradha e nisjes në Zandvoort

Britaniku u detyrua tĂ« pranojĂ« vendin e 2 nĂ« rradhĂ«n e parĂ« me njĂ« difference prej 0.012” pas shokut tĂ« skuadrĂ«s.

Max Verstappen, iu dha një arësye tifozëve vendas duke e renditur Red Bull në vendin e 3 përpara Isack Hadjar që realizoi paraqitjen më të mire të karrierës me vendin e 4 në bordin e Racing Bulls.

Pas tij do të nisen  Mercedes dhe George Russell që lanë pas binomial e Ferrari-t, Charles Leclerc dhe Lewis Hamilton, respektivisht në vendet 6 dhe 7.

Liam Lawson kompletoi paraqitjen e  Racing Bulls në top10 duke u renditur në vendin e 8.  Williams i Carlos Sainz dhe Aston Martin i Fernando Alonso-s plotësuan rradhën e 5.

The post Piastri mundi Norris në thrillerin e Zandvoort-it appeared first on Gazeta Si.

Krijohet parfumi që ka aromën e një foshnje të porsalindur

Njerëzit në mbarë botën duket se kanë rënë dakord universalisht për disa aroma që pëlqehen nga shumica e njerëzve, nëse jo nga të gjithë. Era e bukës së sapopjekur, era pasi bie shi ose era e drurit të djegur, për të përmendur vetëm disa. Ndoshta një nga aromat më të vlerësuara universalisht është ajo e një foshnje të porsalindur, kështu që studiuesit në Universitetin e Kobe-s, Japoni nisën të kuptonin se si ta mbushnin me shishe këtë aromë të dashur.

Një kompani startup në Japoni ka krijuar një parfum shumë të veçantë: ai rikrijon aromën e një foshnje të porsalindur.

Parfumi quhet Poupon Pure dhe u lançua më 15 qershor.

Sipas kompanisë Scent Fest Co., janë dashur plot 6 vite kërkime për të arritur këtë aromë të ëmbël, që shumicës së njerëzve u duket e ngrohtë dhe e qetësuese.

Në bashkëpunim me mjekë nga spitali i lidhur me Shkollën e Mjekësisë të Universitetit Hamamatsu, si dhe me gra shtatzëna dhe pas lindjes, studiuesit mblodhën mostra aromash nga kokat e rreth 20 foshnjave të porsalindura, nga të cilat identifikuan 37 përbërës aromash.

The post Krijohet parfumi që ka aromën e një foshnje të porsalindur appeared first on Gazeta Si.

Ndërtoi pa leje resortin te Kepi i Rodonit, lihet në burg ish-kreu i IMT në Durrës, Ardian Halili

ËshtĂ« lĂ«nĂ« nĂ« burg ish-kreu i IMT nĂ« DurrĂ«s, Ardian Halili, i cili ndĂ«rtoi pa leje njĂ« resort te Kepi i Rodonit, gjatĂ« kohĂ«s qĂ« ishte nĂ« detyrĂ«.

Resorti i ish-kreut të IMT në Durrës, Ardian Halili, u shemb pasditen e se premtes me shpërthim të kontrolluar.

Nga verifikimet rezultoi se “Saint Michelle Residence” u ndĂ«rtua pa leje nĂ« njĂ« sipĂ«rfaqe prej 5600 m2, ku pĂ«rfshiheshin 11 kabina tip garsoniere, njĂ« godinĂ« 2-katĂ«she, njĂ« fushĂ« minifutbolli dhe njĂ« pishinĂ«.

Ndërtimi kishte nisur në vitin 2018, gjatë kohës kur Ardian Halili drejtonte IMT-në e Durrësit, funksion që e mbajti deri në vitin 2021.

The post Ndërtoi pa leje resortin te Kepi i Rodonit, lihet në burg ish-kreu i IMT në Durrës, Ardian Halili appeared first on Gazeta Si.

‘TĂ« shohĂ«sh Kardashian-Ă«t nĂ« kopertinĂ«n e njĂ« reviste Ă«shtĂ« fundi i qytetĂ«rimit’

Nga Martin Bianchi- Ish-redaktori i ‘Vanity Fair’ Graydon Carter , reflekton mbi tĂ« ardhmen e revistave, pĂ«rplasjet e tij me Donald Trump, mĂ«nyrĂ«n se si mediat sociale kanĂ« ndryshuar kulturĂ«n e tĂ« famshmĂ«ve dhe ngritjen e manjatĂ«ve tĂ« teknologjisĂ«, nĂ« njĂ« pushim tĂ« rrallĂ« nga axhenda e tij e ngjeshur pas publikimit tĂ« kujtimeve tĂ« tij.

Të intervistosh  Graydon Carter, 76 vjeç, është pothuajse aq e vështirë sa të kesh akses tek të pasurit dhe të fuqishmit me të cilët është rrethuar që kur filloi të punonte si gazetar në vitet 1970.

Marsin e kaluar, ish-redaktori i edicionit amerikan tĂ« Vanity Fair botoi kujtimet e tij, “When the Going Was Good: An Editor’s Adventures During the Last Golden Epoch of Magazines “, dhe qĂ« atĂ«herĂ« Ă«shtĂ« zhytur nĂ« njĂ« maratonĂ« intervistash promovuese.

Carter ka jetuar nĂ« FrancĂ«n jugore qĂ« kur la postin e tij nĂ« Vanity Fair nĂ« vitin 2017, por atij i pĂ«lqen tĂ« kalojĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« verĂ«s midis apartamentit tĂ« tij nĂ« Manhattan dhe shtĂ«pisĂ« sĂ« tij nĂ« Connecticut. “Kur tĂ« gjithĂ« largohen nga qyteti, unĂ« vij”, vĂ«ren ai.

Ai gjithmonë ka pëlqyer të shkojë kundër rrymës. Ai e la universitetin para se të diplomohej dhe, në vitin 1978, u transferua nga Ottawa në Nju Jork për të punuar në revistën Time . Të shkruante për një nga botimet më prestigjioze në botë nuk ishte e mjaftueshme për të, dhe pesë vjet më vonë ai u transferua në Life , një tjetër tempull i shenjtë i gazetarisë. Por as kjo nuk i përmbushi pritjet e tij, dhe ai përfundimisht themeloi revistën e tij, Spy , një satirikë mujore që mbulonte jetën e shoqërisë së lartë të Nju Jorkut gjatë epokës së Reaganit. Spy pati një sukses të menjëhershëm, por Carter e la atë pas disa vitesh për të ringjallur The New York Observer . Një tjetër sukses.

QĂ« nga ajo kohĂ«, ai vazhdoi tĂ« drejtonte Vanity Fair , njĂ« nga dy xhevahiret e kurorĂ«s sĂ« grupit botues CondĂ© Nast (tjetri ishte Vogue ). GjatĂ« 25 viteve tĂ« tij nĂ« krye, ai e ngriti revistĂ«n nĂ« statusin e njĂ« arbitri global tĂ« stilit dhe trendeve, njĂ« pishtari tĂ« kulturĂ«s pop amerikane dhe njĂ« fuqie ekskluziviteti. Zbulimi i identitetit tĂ« Deep Throat, i cili rrĂ«zoi Richard Nixon ; rishfaqja – dhe shpengimi – i Monica Lewinsky pas skandalit tĂ« Bill Clinton; fotosesioni i parĂ« i Tom Cruise dhe Katie Holmes me vajzĂ«n e tyre Suri; intervista e parĂ« e Jennifer Aniston pas ndarjes sĂ« saj nga Brad Pitt; dhe prezantimi i Caitlyn Jenner si njĂ« grua transgjinore janĂ« ndĂ«r lajmet e profilit tĂ« lartĂ«.

GjatĂ« qĂ«ndrimit tĂ« tij nĂ« Vanity Fair , ai e shndĂ«rroi festĂ«n e revistĂ«s pĂ«r ndarjen e çmimeve Oscar nĂ« ngjarjen mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme shoqĂ«rore tĂ« Hollivudit. TĂ« pasurit dhe tĂ« famshmit u pĂ«rpoqĂ«n ta korruptonin vetĂ«m pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« ftesĂ«. “NjĂ« princ saudit na ofroi madje njĂ« çerek milioni dollarĂ«â€, kujton ai.

NĂ« vitin 2017, nĂ« prag tĂ« njĂ« riorganizimi nĂ« CondĂ© Nast, ai vendosi tĂ« jepte dorĂ«heqjen. Ideja e tij pĂ«r daljen nĂ« pension, megjithatĂ«, ishte tĂ« krijonte njĂ« tjetĂ«r sukses: nĂ« vitin 2019, ai lançoi buletinin Air Mail , njĂ« lloj reviste dixhitale javore e fokusuar nĂ« trendet dhe stilin e jetĂ«s, e cila tani krenohet me mbi gjysmĂ« milioni abonentĂ« nĂ« mĂ« shumĂ« se 200 vende. ËshtĂ« njĂ« kohĂ« e trazuar pĂ«r industrinĂ« botuese, por Graydon Carter ende di si t’i magjepsĂ« lexuesit.

Libri juaj është një homazh për epokën e artë të medias së shkruar . Kush është fajtor për vdekjen e revistave? Interneti, mediat sociale apo media tradicionale?

Pak nga të gjitha. Ishte një kombinim faktorësh, një zhvillim natyror i ngjarjeve. Në vitin 2007, interneti filloi të errësonte median e shkruar. Pastaj erdhi kriza financiare e vitit 2008 dhe kur kjo ndodhi, shumë kompani të mëdha hoqën reklamat e tyre nga media. Kjo i dëmtoi shumë revistat. Këtu në Nju Jork, dikur kishte nga një kioskë gazetash në çdo bllok. Ndonjëherë kishte edhe dy. Ato filluan gradualisht të zhdukeshin dhe tani nuk ekzistojnë më. Mund të ecësh kilometra të tëra dhe nuk do të gjesh asnjë kioskë gazetash.

A mund të mbijetojnë revistat?

Do të vazhdojnë të jetojnë, por jo siç i njohim ne. Nuk do të jenë më si Time ose Life . Do të jenë botime të mëdha, të prodhuara mirë, tituj të shtrenjtë, më shumë si libra sesa revista. Në Avenue 8 në Nju Jork, ka një kioskë të madhe gazetash me tituj nga e gjithë bota. Shumica e tyre janë si libra, me shumë fotografi, dhe duket se u shkojnë shumë mirë të rinjve. Mendoj se biznesi i revistave është më i shëndetshëm në Evropë sesa në Amerikë. Në Mbretërinë e Bashkuar dhe Francë, ende shoh shumë prej tyre. Kështu që nuk e shoh fundin e një epoke.

Ju ishit njĂ« nga gazetarĂ«t e parĂ« qĂ« e vutĂ« re Donald Trumpin, kur ai ishte thjesht njĂ« manjat i pasurive tĂ« paluajtshme. NĂ« vitet 1980, ju shkruat njĂ« profil qesharak tĂ« tij nĂ« revistĂ«n GQ , tĂ« titulluar ‘Ambicia e Madhe e Donald Trumpit’ . Mund tĂ« thuash se ai Ă«shtĂ« armiku juaj mĂ« i vjetĂ«r. Tani ai Ă«shtĂ« president i Shteteve tĂ« Bashkuara dhe ju nuk jeni mĂ« redaktor i Vanity Fair. ÇfarĂ« nuk shkon me botĂ«n?

NĂ« vitin 1984, kalova tre javĂ« me Trumpin pĂ«r tĂ« shkruar atĂ« histori. Kemi pasur njĂ« marrĂ«dhĂ«nie qĂ« ndĂ«rpritet vazhdimisht pĂ«r mĂ« shumĂ« se 40 vjet. NĂ«se dikush do tĂ« mĂ« kishte thĂ«nĂ« atĂ«herĂ« se ai do tĂ« bĂ«hej president, do tĂ« kisha menduar: “Ky person Ă«shtĂ« i çmendur”. Ajo qĂ« ka bĂ«rĂ« Trumpi Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« e keqe, mĂ« çnjerĂ«zore dhe mĂ« e korruptuar nga sa mund ta kisha imagjinuar ndonjĂ«herĂ«. Nuk mendoj se dikush mund ta kishte parashikuar presidencĂ«n qĂ« ai ka krijuar.

Ju jeni ndoshta marrëdhënia më e gjatë e Trump.

 Po. Edhe pse jam i lumtur që e di se tani ka edhe njerëz të tjerë në shënjestër të tij. Kur isha në Twitter, Trump shkruante rregullisht për mua. Ai thoshte se revista po shkonte keq, restorantet e mia nuk po shkonin mirë [Carter është bashkëpronar i The Waverly Inn dhe Monkey Bar në New York], se festa ime e Oscar ishte e tmerrshme. Tani ai ka njerëz që e bëjnë këtë për të.

Në atë artikull të GQ , vutë re një detaj të çuditshëm: Trump ka duar të vogla dhe gishta të shkurtër. A mund ta shpjegojë kjo sjelljen e tij?

[Qesh] Ai duhet të më urrejë përgjithmonë për këtë. Nëse shikoni karikaturat e Trump, ai gjithmonë ka një trup gjigant dhe duar të vogla. Atij i pëlqen që çdo gjë të jetë e madhe. Në New York, është Manhattan, dhe pastaj janë periferitë: Queens, Brooklyn, Staten Island dhe Bronx. Të shkosh nga Queens në Manhattan është një udhëtim shumë i vështirë. Njerëzit nga Manhattan mendojnë se njerëzit nga Queens janë disi të zakonshëm, të pasjellshëm dhe jo shumë inteligjentë. Trump erdhi nga Queens dhe ishte gjithmonë shumë mburravec dhe autoritar. Shumica e njujorkezëve të suksesshëm që njoh nuk mburren për arritjet e tyre. Trump mburret për gjithçka.

Tani ai dëshiron të ndërtojë një sallë vallëzimi në Shtëpinë e Bardhë pothuajse aq të madhe sa vetë Shtëpia e Bardhë.

NjĂ« sallĂ« e re vallĂ«zimi, njĂ« Boeing 747 i ri i dhuruar nga katarianĂ«t
 Stili i tij nuk Ă«shtĂ« shumĂ« i ndryshĂ«m nga ai i Sadam Huseinit apo Putinit. ËshtĂ« stili i njĂ« diktature elegante.

Shumë figura të shquara janë larguar nga Shtetet e Bashkuara që nga ngritja në detyrë e Trump. Ju, që jeni kanadez, por edhe amerikan, jeni zhvendosur në jug të Francës. A ju vjen turp që jeni amerikan?

ShumĂ« prej nesh qĂ« jetojnĂ« nĂ« Greenwich Village mbajnĂ« njĂ« gjilpĂ«rĂ« qĂ« thotĂ«: “UnĂ« nuk votova pĂ«r tĂ«â€. Shumica e amerikanĂ«ve tĂ« arsyeshĂ«m e kuptojnĂ« se na shikojnĂ« çuditshĂ«m nga jashtĂ«. Kur udhĂ«toj, mund tĂ« them se jam kanadez. UdhĂ«toj nĂ«pĂ«r EvropĂ« me pasaportĂ«n time kanadeze. Ndihemi njĂ«soj siç ndiheshim kur George W. Bush pushtoi Irakun. Po mĂ«sohemi me kĂ«tĂ« dhe kjo nuk Ă«shtĂ« mirĂ«.

Kë do të dëshironit të shihnit në kopertinën e një reviste sot?

ËshtĂ« shumĂ« e vĂ«shtirĂ« sepse tĂ« gjithĂ« njerĂ«zit e famshĂ«m kanĂ« rrjete sociale kĂ«to ditĂ« dhe janĂ« nĂ« to gjithĂ« ditĂ«n. Ka mbetur shumĂ« pak mister. Tani pĂ«r tani, personaliteti mĂ« interesant dhe mĂ« kontravers do tĂ« ishte Sydney Sweeney. NĂ«se do tĂ« drejtoja Vanity Fair , mendoj se ajo do tĂ« ishte njĂ« vajzĂ« e shkĂ«lqyer pĂ«r kopertinĂ«n. Glen Powell Ă«shtĂ« njĂ« yll i vĂ«rtetĂ« filmi dhe u pĂ«lqen si republikanĂ«ve ashtu edhe demokratĂ«ve, si burrave ashtu edhe grave. Mund ta shoh atĂ« si njĂ« kandidat politik nĂ« tĂ« ardhmen, si Reagan. Por e kuptoj qĂ« tĂ« bĂ«sh punĂ«n tĂ«nde po bĂ«het mĂ« e vĂ«shtirĂ«, 10 herĂ« mĂ« e vĂ«shtirĂ« sesa ishte 20 vjet mĂ« parĂ«.

Të konkurrosh me mediat sociale nuk është e lehtë.

Njerëzit e famshëm nuk janë më interesantë. Industria e personazheve të famshëm po kalon një periudhë depresioni.

Pse nuk jeni më aq të interesuar për yjet e Hollivudit sa më parë?

Sepse ata i shkruajnĂ« tĂ« gjitha nĂ« mediat sociale. PĂ«rveç kĂ«saj, Hollivudi po kalon kohĂ« tĂ« vĂ«shtira dhe ka problemet e veta: zjarre, greva tĂ« shkrimtarĂ«ve dhe aktorĂ«ve
 Kam njĂ« vajzĂ« qĂ« jeton atje dhe ka njĂ« jetĂ« tĂ« mrekullueshme, por mundĂ«sitĂ« po bĂ«hen gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« pakta. MegjithatĂ«, njerĂ«zit ende shkojnĂ« nĂ« kinema dhe shikojnĂ« televizor, dhe dikush duhet tĂ« krijojĂ« pĂ«rmbajtje pĂ«r atĂ« audiencĂ«.

Cila ishte historia mĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u marrĂ« nĂ« Vanity Fair ?

Raporti në të cilin zbuluam identitetin e Deep Throat. Ishte një mister për dekada të tëra dhe ne punuam mbi atë histori për dy vjet.

Dhe me kĂ« ka qenĂ« personazhi i famshĂ«m mĂ« i vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u pĂ«rballuar?

Për ekipin tim, personazhi i famshëm më i vështirë ishte Hugh Grant . E di që ai luan rolin e djalit simpatik, por ata e urrenin të punonin me të.

Ju e ndaluat Harvey Weinstein të hynte në festat tuaja shumë kohë përpara se të fillonte lëvizja #MeToo. A mendoni se lëvizja ndryshoi ndonjë gjë në Hollywood?

Po, dhe për mirë. Ai ishte një nga më të këqijtë e më të këqijve dhe mori atë që meritonte. Shumë gjëra të mira dolën nga kjo. Gratë trajtohen ndryshe në Hollywood tani. Ka më shumë cilësi. Dikur ishte një biznes i bardhë, i dominuar nga meshkujt, dhe tani nuk është domosdoshmërisht kështu.

Por tani flitet pĂ«r fundin e epokĂ«s sĂ« “zgjuar”. A jeni dakord?

Votuesit besojnë se kemi shkuar shumë larg. Ideali do të ishte diku në mes, ku mendoj se jemi shumica prej nesh. Do të doja të besoja se shumica prej nesh jemi në qendër.

Nuk ke dashur kurrë të shohësh një Kardashian në kopertinën e Vanity Fair . Pse?

Për mua, të shohësh Kardashianët në kopertinën e një reviste është fundi i qytetërimit siç e njohim ne. Nuk u kam dhënë kurrë kopertinë, nuk i kam ftuar kurrë në festat tona dhe nuk i kam paraqitur kurrë në faqet e Vanity Fair . Ata përfaqësojnë një lloj të caktuar fame dhe pasurie që nuk më përshtatet mua. Unë jam padyshim në pakicë në këtë çështje.

Por ju i dhatë një mbulesë Caitlyn Jenner, njerkës së Kardashianëve. Si e shpjegoni faktin që Jenner është një mbështetëse e Trump?

Kjo ishte mjaft shqetësuese. Ishte një surprizë që ajo mbështeti Trumpin. Gjithmonë jam përpjekur që subjektet e kopertinës të kenë vlera të qëndrueshme dhe të jenë të mira për kulturën. Shtatëdhjetë përqind të rasteve kemi të drejtë dhe 30% të rasteve gabojmë. Por unë prapë mendoj se kopertina e Caitlyn Jenner ishte e rëndësishme. Ishte hera e parë që një grua transgjinore me famën e saj ishte në kopertinën e një reviste të kalibrit të Vanity Fair . Bruce Jenner ishte si Pelé, ai ishte gjigant kur unë isha i re. Dhe ai nuk ishte një Kardashian.

Një nga kopertinat tuaja të fundit të Vanity Fair paraqiste Meghan Markle, pikërisht në kohën kur ajo po fillonte romancën e saj me Princin Harry. A bënë gabim Duka dhe Dukesha e Sussex që u ndanë nga familja mbretërore ?

Sigurisht qĂ« ata bĂ«nĂ« njĂ« gabim. TĂ« pĂ«rpiqesh tĂ« jetosh vetĂ«m me ritmin e tyre tĂ« jetĂ«s Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ«, veçanĂ«risht nĂ« njĂ« vend si Hollywoodi. Ata nuk kanĂ« shumĂ« tĂ« drejtĂ« tĂ« ndikojnĂ« dhe nuk janĂ« veçanĂ«risht tĂ« talentuar nĂ« atĂ« qĂ« bĂ«jnĂ«. FĂ«mijĂ«t e tyre nuk kanĂ« tĂ« afĂ«rm; nuk shohin askĂ«nd nga ana e saj e familjes ose e tij. JanĂ« tĂ« izoluar. Nuk e di nĂ«se ke qenĂ« ndonjĂ«herĂ« nĂ« Montecito tĂ« KalifornisĂ«: Ă«shtĂ« e bukur
 dhe e vetmuar. Nuk i sheh shtĂ«pitĂ« e tjera dhe ka shumĂ« pak fĂ«mijĂ« sepse Ă«shtĂ« shumĂ« e shtrenjtĂ« pĂ«r familjet e reja tĂ« jetojnĂ« atje. ËshtĂ« njĂ« vend ku shkon kur je i moshuar, i pasur dhe pret tĂ« vdesĂ«sh.

Anna Wintour ka njoftuar se do të japë dorëheqjen si redaktore e Vogue . A i keni shkruar asaj?

Mendoj se ajo do të mbetet në kontroll të plotë të gjithçkaje. Ajo dëshiron të delegojë menaxhimin operacional mujor të American Vogue , por ajo do të jetë ende personi më i rëndësishëm në Condé Nast. Ajo nuk mund të jetë e lumtur. Nuk e kam pyetur, por nuk ka asnjë mënyrë që ajo të jetë e lumtur sepse paratë e kompanisë po pakësohen vazhdimisht. Dhe mendoj se ajo është e vetmja që përpiqet ta mbajë këtë.

A është Wintour e fundit e një brezi redaktorësh me një pushtet të tillë?

Po. Nuk do të ketë më asgjë të tillë. Nëse je stilist, nuk do që redaktorët amerikanë të revistave të modës të jenë në radhën e parë të sfilatave të tua. Nëse je stilist, do njerëz me ndikim. Kjo është bota e re. Nuk është as e mirë as e keqe, është ajo që është.

Ju ishit i pari që u përqendruat te Jeffrey Epstein [ Vanity Fair publikoi një artikull mbi manjatin në vitin 2003, dy vjet para se ai të fillonte të hetohej për krime seksuale]. Në libër, ju shpjegoni pse revista nuk e trajtoi çështjen e abuzimit në atë kohë. A ju vjen keq për mënyrën se si e trajtoi temën?

Më vjen keq për një mijë gjëra, por jo për këtë. Në atë kohë, ai ishte një qytetar privat. Dhe qytetarët privatë kanë më shumë të drejta sesa figurat publike. Ne kishim nevojë që ato gra të flisnin publikisht në mënyrë që të publikonim atë që thanë për këtë person, dhe për arsye të dukshme, ato nuk donin të flisnin. Nuk i fajësoj. Mund të numëroj 50 histori të tilla ku burimet nuk donin të flisnin publikisht dhe na u desh të hiqnim dëshminë e tyre. Shumica e njerëzve të cituar në Vanity Fair flasin publikisht.

Ghislaine Maxwell, e vetmja grua e dënuar në rastin Epstein, sapo është transferuar në një burg me siguri minimale në Shtetet e Bashkuara. Cili është mendimi juaj për këtë veprim?

[Qesh] Epo, mendoj se ajo do ta mbyllĂ« gojĂ«n pĂ«r Trumpin dhe do t’i fajĂ«sojĂ« tĂ« gjithĂ« tĂ« tjerĂ«t.

Ju ishit gjithashtu një nga të parët që treguat interes për mënyrën se si jetojnë miliarderët e rinj të Silicon Valley. Elon Musk pretendoi se Trump u shfaq në dokumentet e Epstein , pastaj e tërhoqi pretendimin e tij. A e ka fituar presidenti atë betejë?

Nuk mendoj kështu. Nga ata burra të Silicon Valley, Eloni ishte një nga më të mirët. Mendoj se paratë dhe ketamina kanë ndikuar në mënyrë dramatike në karakterin e tij. Por ai është i ri, me sa duket i shëndetshëm dhe do të jetë këtu shumë kohë pasi të mbarojë mandati i Trump. Kur filluam të raportonim për këta burra të Silicon Valley, të gjithë mendonin se do ta bënin botën një vend më të mirë. Tani, nuk mendoj se ndonjëri prej tyre mendon se po e bën botën një vend më të mirë. As ne nuk mendoj se mendon kështu. Silicon Valley është si Ylli i Vdekjes i Amerikës tani.

AnĂ«tarĂ«t e kĂ«saj “tekno-kaste” kanĂ« ndryshuar edhe fizikisht. Shikoni Jeff Bezos ose Mark Zuckerberg .

UnĂ« e quaj “muskuj shumĂ« tĂ« shtrenjtĂ«â€. Aktualisht, Jeff Bezos Ă«shtĂ« burri mĂ« i lumtur i moshĂ«s sĂ« mesme nĂ« botĂ«. Ai ka tĂ« gjitha ato muskuj tĂ« rinj dhe Ă«shtĂ« martuar me gruan qĂ« çdo djalĂ« 12-vjeçar do tĂ« donte. Ai ka varkĂ«n mĂ« tĂ« madhe nĂ« botĂ« dhe po e shijon veten.

 A janë këta njerëzit që na kontrollojnë dhe dominojnë botën?

NĂ«se bota drejtohet nga dikush, duhet tĂ« jetĂ« pikĂ«risht ai. ËshtĂ« njĂ« kohĂ« pasigurie e madhe pĂ«r tĂ« gjithĂ«.

Si kanadez, çfarë mendoni për romancën e supozuar të Katy Perry-t dhe Justin Trudeau-t?

[Qesh] Nuk mendoj se kjo Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ«. Mendoj se Ă«shtĂ« njĂ« marrĂ«dhĂ«nie e sajuar qĂ« synon t’i ndihmojĂ« tĂ« dy tĂ« ecin pĂ«rpara nga martesat e tyre pĂ«rkatĂ«se.

A keni menduar të dilni në pension apo kjo nuk është një mundësi?

Jo, Ă«shtĂ« njĂ« mundĂ«si. Por unĂ« e lashĂ« golfin, nuk luaj mĂ« tenis, fĂ«mijĂ«t e mi janĂ« rritur tani dhe mendoj se tĂ« bĂ«sh diçka qĂ« e do tĂ« tĂ« mban tĂ« shĂ«ndetshĂ«m dhe tĂ« lidhur me kulturĂ«n. Mund tĂ« flas ende me fĂ«mijĂ«t e mi pĂ«r Megan Thee Stallion ose çfarĂ«do qoftĂ«. Shikoj shfaqjet televizive qĂ« shohin ata, lexoj librat qĂ« lexojnĂ« dhe kam shumĂ« miq tĂ« rinj qĂ« mĂ« mbajnĂ« tĂ« informuar. Gazetaria Ă«shtĂ« shumĂ« problematike. ËshtĂ« pothuajse e pamundur ta lĂ«sh.

Burimi: EL PAIS

The post ‘TĂ« shohĂ«sh Kardashian-Ă«t nĂ« kopertinĂ«n e njĂ« reviste Ă«shtĂ« fundi i qytetĂ«rimit’ appeared first on Gazeta Si.

Stuhia godet vendin, përmbyten rrugë e thyhen pemë! Disa të lënduar në Tiranë (video)

Nga Gazeta Si- NjĂ« stuhi e madhe me erĂ« dhe shi ka ‘goditur’ ShqipĂ«rinĂ« mesditĂ«n e sotme.

Në pak minuta, stuhia ka bllokuar rrugë, ka htyer pemë dhe ka marrë me vete objekte në të gjithë vendin.

Si pasojë e erës në të gjithë vendin ka dëme të shumta, nga rrëzimi i pemëve, te shkatërrimi i objekteve të ndryshme metalike e llamarine.

Nga era e fortë dhe shiu në Tiranë janë dëmtuar lehtë rreth 20 persona, që kanë kërkuar ndihmë te Spitali i Traumës.

Ndryshimi i papritur i motit solli probleme edhe në aeroportin e Rinasit. Pati vonesa me 14 fluturime në mbërritje dhe 7 në nisje. 5 fluturime të tjera janë anuluar: Hamburg-Tiranë, Tiranë-Hamburg, Pescara-Tiranë, Tiranë-Pescara dhe Tiranë- Verona.

Ndërkohë shërbimet meteorologjike kanë parashikuar që dita e sotme dhe mëngjesi i ditës së nesërme do të shoqërohen nga moti i keq.

Një situatë e tillë paraqet rrezik për qytetarët, të cilët këshillohet të mos dalin nga shtëpia, nëse nuk kanë arsye të fortë.

Po ashtu, edhe drejtuesit e mjeteve duhet të rrisin vigjilencën dhe të tregohen tejet të kujdesshëm, në mënyrë që të shmangin aksidentet e mundshme.

The post Stuhia godet vendin, përmbyten rrugë e thyhen pemë! Disa të lënduar në Tiranë (video) appeared first on Gazeta Si.

‘Na jep lekĂ«, nuk e heqim tendĂ«n’/ Lihet nĂ« burg inspektori i IMT-sĂ«: Nuk di asgjĂ« pĂ«r ryshfetin

Inspektori i IMT Gerald Fuçia, i arrestuar 2 ditë më parë për korrupsion, është lënë në burg.

Inspektori Fuçia ka deklaruar në seancën me dyer të mbyllura se nuk ka lidhje me episodin e korrupsionit.

“Nuk e njoh fare qytetarin as e kam kontaktuar as takuar, as nuk di gjĂ« pĂ«r ryshfetin. Deklaroj me pĂ«rgjegjĂ«si morale dhe ligjore, se nuk kam lidhje me kĂ«tĂ« histori, unĂ« e ushtroj detyrĂ«n me seriozitet dhe profesionalizĂ«m si nĂ« dhjetĂ«ra raste te tjera te aksionit pĂ«r lirimin e hapĂ«sirave publike”- ka deklaruar inspektori.

Avokatet e tij kërkuan një masë më të butë sigurie deri në qartësimin e situatës dhe rrethanave. Ndërkohë masa për Klajdi Zhillen do të zhvillohet në një seancë tjetër. Ky i fundit është vetëdorëzuar mbrëmë në policinë e Tiranës.

Dy punonjësit e IMT akuzohen se i kërkuan një qytetari shumën prej 1 mijë eurosh për të mos i prishur tendën e lokalit.

Ndaj dy ish-punonjësve të Inspektoratit të Mbrojtjes së Territorit rëndon akuza e korrupsionit pasiv.

The post ‘Na jep lekĂ«, nuk e heqim tendĂ«n’/ Lihet nĂ« burg inspektori i IMT-sĂ«: Nuk di asgjĂ« pĂ«r ryshfetin appeared first on Gazeta Si.

Ushqimi ‘ndĂ«rhyn’ nĂ« efektin e ilaçeve qĂ« marrim

Nga Gazeta Si- NdonjĂ«herĂ« ushqimi qĂ« hamĂ« mund tĂ« ndĂ«rhyjĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ«n se si supozohet tĂ« funksionojnĂ« ilaçet. Tani shkencĂ«tarĂ«t po pĂ«rpiqen t’i shfrytĂ«zojnĂ« kĂ«to efekte pĂ«r tĂ« rritur efikasitetin e trajtimeve.

Mjekët fillimisht u habitën nga gjendja e vështirë e një burri 46-vjeçar që u paraqit në një dhomë urgjence në Tamilnadu të Indisë. Ai kishte marrë ilaçin sildenafil, i njohur më mirë si Viagra, para se të kryente marrëdhënie seksuale me gruan e tij. Megjithatë, edhe pse e kishte marrë ilaçin brenda dozave të përcaktuara, asgjë që mund të bënte nuk do ta ndryshonte situatën.

Kur e pyetën më tej, mjekët e tij mësuan se ai kishte pirë edhe një sasi të madhe lëngu shege më parë. Ata e trajtuan me një injeksion për të neutralizuar efektet dhe e këshilluan të hiqte dorë nga lëngu në të ardhmen. Ata arritën në përfundimin se ai pa dashje kishte rritur fuqinë e ilaçit që po merrte.

Rasti Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« shembull se si ushqimi qĂ« hamĂ« mund tĂ« ndĂ«rveprojĂ« me ilaçet nĂ« mĂ«nyra tĂ« paparashikueshme. Ekziston njĂ« sasi e madhe literature mjekĂ«sore qĂ« detajon raste tĂ« çuditshme, dhe nganjĂ«herĂ« shqetĂ«suese, kur ushqimet janĂ« kombinuar me ilaçe pĂ«r tĂ« prodhuar efekte anĂ«sore tĂ« pazakonta. NdĂ«rsa pjesa mĂ« e madhe e kĂ«saj ekziston si raporte anekdotike tĂ« grupeve individuale ose tĂ« vogla rastesh, tani ekziston edhe njĂ« sasi gjithnjĂ« e nĂ« rritje kĂ«rkimesh qĂ« detajon disa mĂ«nyra se si ushqimet, pijet dhe bimĂ«t mund tĂ« bashkĂ«veprojnĂ« me ilaçet brenda trupit tĂ« njeriut. Grejpfruti, pĂ«r shembull, Ă«shtĂ« i njohur prej kohĂ«sh pĂ«r rritjen e fuqisĂ« sĂ« njĂ« game tĂ« gjerĂ« ilaçesh, rritjen e rrezikut tĂ« efekteve anĂ«sore ose madje edhe pĂ«r t’i bĂ«rĂ« dozat normale toksike. Nga ana tjetĂ«r, ushqimet e pasura me fibra mund tĂ« bĂ«jnĂ« qĂ« disa ilaçe tĂ« funksionojnĂ« mĂ« pak nĂ« mĂ«nyrĂ« efektive.

Edhe pse ilaçet zakonisht kalojnĂ« nĂ«pĂ«r dekada zhvillimi dhe testimi pĂ«r tĂ« siguruar qĂ« janĂ« tĂ« sigurta dhe efektive, ka mijĂ«ra lloje ilaçesh nĂ« treg dhe miliona kombinime ushqimesh me tĂ« cilat ato mund tĂ« kombinohen. Rishikimet shkencore sugjerojnĂ« se ndĂ«rveprimet ushqimore mund tĂ« jenĂ« njĂ« kĂ«rcĂ«nim i madh pĂ«r farmakoterapinĂ« orale tĂ« sigurt dhe efektive. EkspertĂ«t vetĂ«m tani po fillojnĂ« t’i ndjekin kĂ«to ndĂ«rveprime nĂ« mĂ«nyrĂ« sistematike, dhe disa madje shpresojnĂ« t’i shfrytĂ«zojnĂ« kĂ«to kombinime pĂ«r t’i bĂ«rĂ« ilaçet tĂ« funksionojnĂ« mĂ« mirĂ« sesa do tĂ« funksiononin mĂ« vete.

“Shumica e barnave nuk ndikohen nga ushqimi”, thotĂ« Patrick Chan, profesor i praktikĂ«s dhe administrimit tĂ« farmacisĂ« nĂ« Universitetin e KalifornisĂ«.

“NĂ« raste tĂ« caktuara kur disa barna ndikohen nga ushqimi, kĂ«to janĂ« ato pĂ«r tĂ« cilat duhet tĂ« kemi kujdes.”

Si Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave ashtu edhe Agjencia Evropiane e Barnave kĂ«rkojnĂ« qĂ« barnat t’i nĂ«nshtrohen testimit tĂ« efektit tĂ« ushqimit, me prova qĂ« pĂ«rfshijnĂ« njerĂ«z qĂ« kanĂ« agjĂ«ruar ose kanĂ« ngrĂ«nĂ« njĂ« vakt me kalori tĂ« lartĂ« dhe yndyrĂ« tĂ« lartĂ«, dy feta bukĂ« tĂ« thekur me gjalpĂ«, dy feta proshutĂ« tĂ« skuqur, dy vezĂ« tĂ« skuqura, disa patate tĂ« skuqura dhe njĂ« gotĂ« tĂ« madhe qumĂ«sht.

“Por Ă«shtĂ« pothuajse e pamundur pĂ«r ta tĂ« testojnĂ« gjithçka. Dhe metabolizmi njerĂ«zor Ă«shtĂ« i ndĂ«rlikuar”, thotĂ« Jelena Milesevic, bashkĂ«punĂ«tore kĂ«rkimore nĂ« QendrĂ«n e EkselencĂ«s nĂ« Beograd, Serbi.

Pasi tĂ« gjitha reaksionet kimike tĂ« trupit, tĂ« ushqimit dhe tĂ« ilaçit ndĂ«rthuren sĂ« bashku, â€œĂ«shtĂ« shumĂ« e madhe dhe shumĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« ndahet”, thotĂ« Milesevic.

Ushqimi mund të ndikojë në ilaçet që marrim në dy mënyra: mund të ndërveprojë me përbërësit aktivë të ilaçit, ose mund të ndryshojë mënyrën se si vetë trupi ynë reagon ndaj një ilaçi.

Disa kombinime ushqim-ilaç janë të njohura që nga vitet 1980. Një shembull i njohur është se si grejpfruti dhe lëngu i grejpfrutit mund të ndërhyjnë në ilaçe, duke përfshirë disa ilaçe për uljen e kolesterolit, së bashku me ilaçet e përdorura për të trajtuar presionin e lartë të gjakut.

Kështu mendohej se boronicat ndërvepronin me holluesit e gjakut. Dhjetëra raporte rastesh të pacientëve që pinin lëng boronicash treguan që boronicat mund të rrisnin efektin e hollimit të gjakut. Megjithatë, testet klinike dhe rishikimet sistematike të provave kanë arritur në përfundimin se nivelet normale të konsumit të boronicave nuk duhet të ndërhyjnë me varfarinën, megjithëse duhet theksuar se një provë e rastësishme e cituar gjerësisht që nuk arriti të gjente një ndërveprim u financua nga një prodhues lëngu boronicash.

“Shumica e literaturĂ«s kufizohet nĂ« raporte rastesh me cilĂ«si shumĂ« tĂ« dobĂ«t qĂ« injorojnĂ« faktorĂ«t e dukshĂ«m ngatĂ«rrues”, thotĂ« Anne Holbrook, drejtoreshĂ« e farmakologjisĂ« klinike dhe toksikologjisĂ« nĂ« Universitetin McMaster nĂ« Hamilton, Kanada. PĂ«rgjigja e kĂ«tyre pyetjeve kĂ«rkon tĂ« paktĂ«n disa qindra pacientĂ« tĂ« rastĂ«sishĂ«m vetĂ«m pĂ«r varfarinĂ«n, krahasuar me varfarinĂ«n dhe boronicĂ«n, nĂ« skenarĂ«t e rasteve ku produktet e boronicave janĂ« tĂ« standardizuara, thotĂ« Holbrook.

NĂ« vitin 2011, Administrata Amerikane e Ushqimit dhe Barnave pĂ«rditĂ«soi udhĂ«zimet e saj pĂ«r ilaçet pĂ«r varfarinĂ«n, duke hequr paralajmĂ«rimet pĂ«r boronicĂ«n, por NHS e MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar vazhdon t’i paralajmĂ«rojĂ« pacientĂ«t tĂ« shmangin pirjen e lĂ«ngut tĂ« boronicĂ«s kur marrin ilaçin.

Ndërveprimet nuk i bëjnë gjithmonë ilaçet më toksike ose më të rrezikshme: ato mund të dëmtojnë edhe efektin e tyre.

NĂ« vitin 2017 u zbulua njĂ« tjetĂ«r ndĂ«rveprim i çuditshĂ«m kur njĂ« pacient qĂ« merrte ilaçe pĂ«r artritin u dĂ«rgua me urgjencĂ« nĂ« spital me dhimbje nĂ« gjymtyrĂ« dhe anemi. Doli qĂ« pacienti kishte pirĂ« njĂ« infuzion angjinareje qĂ« ndĂ«rveproi me ilaçin e artritit, tĂ« quajtur kolkicinĂ«, sĂ« bashku me disa ilaçe tĂ« tjera qĂ« po merrte pĂ«r diabetin dhe hipertensionin. Disa biokimikate nga angjinarja duket se kishin penguar aftĂ«sinĂ« e trupit tĂ« tij pĂ«r t’u pĂ«rballur normalisht me ilaçet, duke shkaktuar njĂ« grumbullim toksik nĂ« mĂ«lçinĂ« e tij.

Në mënyrë të ngjashme, ekspertët kanë studiuar gjithashtu një rast klinik ku shafrani i Indisë dhe një shtesë ushqyese e bërë nga algat ndërvepruan me ilaçet e një pacienti për kancerin dhe shkaktuan toksicitet ekstrem në mëlçi. Shafrani i Indisë njihet gjithashtu për forcimin e efekteve të holluesve të gjakut dhe ilaçeve për diabetin.

“ËshtĂ« shumĂ«, shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« njerĂ«zit tĂ« kuptojnĂ« se bimĂ«t medicinale mund tĂ« shkaktojnĂ« shumĂ« ndĂ«rveprime”, thonĂ« ekspertĂ«t. MegjithatĂ«, pĂ«rsĂ«ri, nevojiten mĂ« shumĂ« prova klinike pĂ«r tĂ« parĂ« nĂ«se kĂ«to modele janĂ« tĂ« vazhdueshme dhe tĂ« pĂ«rhapura, apo ndonjĂ«herĂ« janĂ« vetĂ«m raste tĂ« veçanta.

Ndërveprimet nuk i bëjnë gjithmonë ilaçet më toksike ose më të rrezikshme: ato mund të minojnë edhe efektin e tyre. Varfarina duket se ka një marrëdhënie të pazakontë me vitaminën K që gjendet në zarzavatet me gjethe. Kur takohet me vitaminën K në qarkullimin e gjakut, efektiviteti i varfarinës zvogëlohet. Kjo nuk do të thotë që pacientët që marrin varfarinë nuk duhet të hanë zarzavate me gjethe, por do të thotë që doza e terapisë së tyre duhet të përshtatet me dietën e tyre të zakonshme dhe dieta e tyre duhet të mbetet e qëndrueshme.

Edhe produktet e qumĂ«shtit si qumĂ«shti, kosi dhe djathi mund tĂ« ndryshojnĂ« mĂ«nyrĂ«n se si disa antibiotikĂ« (si ciprofloksacina dhe norfloksacina) absorbohen nga sistemi juaj tretĂ«s, njĂ« mekanizĂ«m qĂ« studiuesit e quajnĂ« “efekti i djathit”.

Ushqimet e pasura me fibra, si drithĂ«rat integrale, gjithashtu mund tĂ« kenĂ« njĂ« efekt tĂ« ngjashĂ«m. “Molekulat nga produktet e qumĂ«shtit dhe fibrat duket se “pĂ«rqafojnĂ«â€ nĂ« mĂ«nyrĂ« efektive molekulat nga ilaçi ndĂ«rsa ato janĂ« nĂ« zorrĂ« dhe i ndalojnĂ« ato tĂ« hyjnĂ« nĂ« qarkullimin e gjakut”, thotĂ« Chan.

The post Ushqimi ‘ndĂ«rhyn’ nĂ« efektin e ilaçeve qĂ« marrim appeared first on Gazeta Si.

Në gjumë apo jo?! Shkencëtarët po mundohen të shpjegojnë gjendjen e vetëdijes në gjumë

Për disa njerëz, gjumi sjell një gjendje vetëdije. Nuk është ëndërr, por një lloj vetëdije, pa përmbajtje. Kjo gjendje mund të zgjidhë ekuacionin më të madh të shkencës: çfarë do të thotë të jesh i vetëdijshëm.

Gjendja e dijenisĂ« ndĂ«rsa je nĂ« gjumĂ« Ă«shtĂ« folur ndĂ«r shekuj nga paraardhĂ«sit tanĂ«. P.sh shkolla filozofike indiane Advaita Vedanta e pĂ«rshkruan si “Sushupti” qĂ« do tĂ« thotĂ« “pothuajse i vetĂ«dijshĂ«m”.

Interpretime tĂ« ngjashme tĂ« gjumit tĂ« thellĂ« janĂ« bĂ«rĂ« edhe nga paraardhĂ«sit Dzogchen nĂ« Budizmin Indo-Tibetan. Sipas mĂ«simeve tĂ« tyre, praktika tĂ« ndryshme meditimi mund tĂ« ndiqen gjatĂ« zgjimit dhe gjumit pĂ«r tĂ« njohur “esencĂ«n” e vetĂ«dijes. NjĂ« nga ato praktika medituese Ă«shtĂ« ajo e jogĂ«s sĂ« Ă«ndrrave ose joga e ndriçimit, e cila i mundĂ«son praktikuesit tĂ« njohĂ« gjendjet e Ă«ndrrĂ«s dhe tĂ« gjumit. Kjo synon t’i sjellĂ« ata nĂ« njĂ« gjendje “vetĂ«dijeje tĂ« pastĂ«r”, njĂ« gjendje e tĂ« qenit zgjuar brenda gjumit pa mendime, imazhe apo edhe njĂ« ndjenjĂ« tĂ« vetvetes.

Për shkencën perëndimore, kjo gjendje është një puzzle. Si mund të jesh i vetëdijshëm pa qenë i vetëdijshëm ? Nëse këto raporte janë të sakta, ato sfidojnë teoritë kryesore që e trajtojnë vetëdijen për një objekt. Për shembull, ndërgjegjësimi im për laptopin përballë meje, ose qielli blu që ngrihet mbi dritaren time, ose frymëmarrja ime. Ekzistenca e kësaj gjendje na shtyn të rishqyrtojmë se çfarë është vetëdija.

Përvojat e gjumit pa përmbajtje

Unë dhe kolegët e mi filluam të eksplorojmë se si ndihet një gjendje pa përmbajtje gjatë gjumit në një seri studimesh. Ne anketuam fillimisht 573 njerëz në internet për format e pazakonta të përvojave të gjumit, duke përfshirë format e vetëdijes për gjumin që mund të jenë më të thjeshta ose më minimale. Për shembull, një ndërgjegjësim pas shpërbërjes së një ëndrre, ose një vetëdije e zhveshur për faktin se jeni në gjumë të qetë.

MĂ« pas zhvilluam intervista tĂ« thella me 18 pjesĂ«marrĂ«s, tĂ« cilĂ«t raportuan se kishin pĂ«rjetuar njĂ« formĂ« tĂ« pĂ«rvojave tĂ« gjumit pa kontekst, duke pĂ«rdorur njĂ« protokoll tĂ« frymĂ«zuar nga intervista mikro-fenomenologjike. Ky Ă«shtĂ« njĂ« mjet kĂ«rkimi i krijuar pĂ«r t’i ndihmuar njerĂ«zit tĂ« kujtojnĂ« dhe tĂ« pĂ«rshkruajnĂ« me hollĂ«si aspektet delikate tĂ« pĂ«rvojĂ«s sĂ« tyre.

NĂ« kĂ«to studime gjetĂ«m njĂ« spektĂ«r tĂ« eksperiencave qĂ« ne i quajmĂ« “pĂ«rvoja tĂ« gjumit pa kontekst” – gjendja e vetĂ«dijes ku nuk ka njĂ« konflikt/ objekt pĂ«r tĂ« qenĂ« i vetĂ«dijshĂ«m”.

Në të gjitha rastet, pjesëmarrësit që aluduan për një përvojë gjumi pa objekt raportuan se kishin pasur një episod gjatë gjumit që i mungonte përmbajtja shqisore dhe që përfshinte thjesht një ndjenjë të dijes se ata ishin të vetëdijshëm.

Disa nga pĂ«rvojat e pjesĂ«marrĂ«sve tanĂ« pĂ«rputheshin me pĂ«rshkrimet e gjumit tĂ« ndĂ«rgjegjshĂ«m siç pĂ«rshkruhet nĂ« traditat filozofike lindore; pa objekt dhe vetĂ«mohues, pa ndjenjĂ«n e “unĂ«â€ tĂ« mbetur. PjesĂ«marrĂ«sit raportuan se vetja e tyre dukej se ishte zhdukur ose tretur, njĂ« gjendje qĂ« tĂ« kujton atĂ« tĂ« “shpĂ«rbĂ«rjes sĂ« egos sĂ« shkaktuar nga droga”, e raportuar pas gĂ«lltitjes sĂ« drogĂ«s psikodelike DMT dhe nĂ« gjendje meditimi tĂ« thellĂ«.

Raporte tĂ« tjera nga pjesĂ«marrĂ«sit nĂ« studimin tonĂ« pĂ«rfshinin njĂ« ndjenjĂ« tĂ« zbehtĂ« tĂ« tĂ« qenit “aty” nĂ« njĂ« gjendje tĂ« papĂ«rcaktuar, ose njĂ« vetĂ«dije pĂ«r “asgjĂ«nĂ«â€ ose njĂ« “zbrazĂ«ti”. PĂ«rvojat e disa njerĂ«zve pĂ«rfshinin gjurmĂ« tĂ« formave tĂ« limituara tĂ« Ă«ndĂ«rrimit, pĂ«rvojĂ«n e tĂ« qenit nĂ« njĂ« botĂ«, edhe nĂ«se njĂ« botĂ« e tillĂ« dukej se mungonte.

KĂ«to nuk i kanĂ« ndodhur vetĂ«m atyre qĂ« praktikojnĂ« jogan apo lloje meditimi, por edhe nejrĂ«zve qĂ« nuk e njohin si eksperiencĂ«. Studimi gjeti se edhe â€œĂ«ndrrat lucide” apo Ă«ndrrat e gjalla jaĂ« tĂ« lidhura me kĂ«tĂ« pĂ«rvojĂ«.

Në studimin me kolegët testuam njëmetodë të re induksioni që kombinon meditimin, vizualizimin dhe teknikat e ëndrrave të gjalla. Katër pjesëmarrës mësuan të qëndronin të vetëdijshëm ndërsa i merrte gjumi dhe sipas regjistrimeve të valëve në fazën e gjumit jo-REM, faza e thellë, rezulton që truri është në gjumë.

Aktualisht, ekziston një mungesë e marrëveshjes midis shkencëtarëve se cila është baza e vetëdijes. Disa pikëpamje popullore pohojnë se vetëdija lind kur informacioni transmetohet në tru. Megjithatë, ka ende debate se çfarë lloj informacioni i nevojitet trurit për përpunimin kognitiv.

Përvojat e gjumit pa objekte zgjerojnë pamjen tonë se si është të jesh i vetëdijshëm gjatë gjumit. Vetëdija e gjumit tradicionalisht është studiuar gjerësisht në lidhje me ëndrrat dhe përvojat e ngjashme me ëndrrat, por kohët e fundit ka pasur një ndryshim në këtë prirje.

Format minimale tĂ« vetĂ«dijes, si ajo e shfaqur nga pĂ«rvojat e gjumit pa objekte, mund tĂ« hapin rrugĂ«n pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar teoritĂ« tona tĂ« ndĂ«rgjegjes. Ekzistenca e tyre lĂ« tĂ« kuptohet pĂ«r njĂ« formĂ« tĂ« ndĂ«rgjegjĂ«simit tĂ« zhveshur krejtĂ«sisht nga pĂ«rmbajtja. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, studimi i kĂ«tyre llojeve tĂ« pĂ«rvojave mund tĂ« na ndihmojĂ« tĂ« kuptojmĂ« gjendjet e ndĂ«rgjegjshme tĂ« ndryshuara, duke pĂ«rfshirĂ« meditimin e thellĂ«, privimin ndijor, apo edhe zbrazjen e mendjes – episode nĂ« tĂ« cilat mendja jonĂ« duket se zbrazet ose nuk shkon “askkundi”.

Fakti qĂ« njerĂ«zit mund tĂ« jenĂ« tĂ« vetĂ«dijshĂ«m pĂ«r “asgjĂ«â€ ndĂ«rsa janĂ« nĂ« gjumĂ« mund tĂ« na tregojĂ« mĂ« shumĂ« pĂ«r mendjen sesa çdo Ă«ndĂ«rr./TheConversation

Shkruar nga Adriana Alcaraz-Sanchez, Studiuese postdoktorale në Filozofinë e Mendjes dhe Shkencën Kognitive, Universiteti i Edinburgut

The post Në gjumë apo jo?! Shkencëtarët po mundohen të shpjegojnë gjendjen e vetëdijes në gjumë appeared first on Gazeta Si.

Krijohet stetoskopi me inteligjencë artificiale, mund të zbulojë sëmundjet e rënda të zemrës në 15 sekonda

Nga Gazeta Si- Mjekët kanë zhvilluar me sukses një stetoskop të udhëhequr nga inteligjenca artificiale që mund të zbulojë tre probleme të zemrës në 15 sekonda.

I shpikur në vitin 1816, stetoskopi tradicional, i përdorur për të dëgjuar tingujt brenda trupit, ka qenë një pjesë thelbësore e mjeteve të çdo mjeku për më shumë se dy shekuj.

Tani një ekip ka projektuar një përmirësim të teknologjisë së lartë me aftësi të inteligjencës artificiale që mund të diagnostikojë dështimin e zemrës, sëmundjet e valvulave të zemrës dhe ritmet jonormale të zemrës pothuajse menjëherë.

Stetoskopi i ri i zhvilluar nga studiuesit në Imperial College London dhe Imperial College healthcare NHS trust, Britani, mund të analizojë ndryshime të vogla në rrahjet e zemrës dhe rrjedhën e gjakut të pazbulueshme për veshin e njeriut, dhe të bëjë një EKG të shpejtë në të njëjtën kohë.

Detajet e këtij zbulimi të madh, i cili mund të nxisë diagnostikimin e hershëm të tre gjendjeve, iu prezantuan mijëra mjekëve në kongresin vjetor të Shoqërisë Europiane të Kardiologjisë në Madrid, konferenca më e madhe e zemrës në botë.

Diagnoza e hershme është jetike për dështimin e zemrës, sëmundjen e valvulave të zemrës dhe ritmet jonormale të zemrës, duke u mundësuar atyre që kanë nevojë për ilaçe shpëtimtare të dallohen më shpejt, përpara se të sëmuren në mënyrë të rrezikshme.

Një studim që testoi stetoskopin AI, që përfshinte rreth 12,000 pacientë nga 200 operacione të mjekëve të përgjithshëm në Mbretërinë e Bashkuar, shqyrtoi ata me simptoma të tilla si gulçim ose lodhje.

Ata që u ekzaminuan duke përdorur mjetin e ri kishin dy herë më shumë gjasa të diagnostikoheshin me dështim të zemrës, krahasuar me pacientë të ngjashëm që nuk u ekzaminuan duke përdorur teknologjinë.

Pacientët kishin tre herë më shumë gjasa të diagnostikoheshin me fibrilacion atrial, një ritëm jonormal i zemrës që mund të rrisë rrezikun e goditjes në tru. Ata kishin pothuajse dy herë më shumë gjasa të diagnostikoheshin me sëmundje të valvulave të zemrës, ku një ose më shumë valvula të zemrës nuk funksionojnë siç duhet.

Dr. Patrik BÀchtiger, i Institutit Kombëtar të Zemrës dhe Mushkërive të Imperial College London tha se dizajni i stetoskopit ka mbetur i pandryshuar për 200 vjet, deri më tani.

“ËshtĂ« e pabesueshme qĂ« njĂ« stetoskop inteligjent mund tĂ« pĂ«rdoret pĂ«r njĂ« ekzaminim 15-sekondĂ«sh, dhe mĂ« pas inteligjenca artificiale mund tĂ« japĂ« shpejt njĂ« rezultat testi qĂ« tregon nĂ«se dikush ka dĂ«shtim tĂ« zemrĂ«s, fibrilacion atrial ose sĂ«mundje tĂ« valvulave tĂ« zemrĂ«s.”

Zbulimi mbart një element rreziku, me një shans më të lartë që njerëzit të informohen gabimisht se mund të kenë një nga gjendjet kur nuk e kanë. Studiuesit theksuan se stetoskopi i inteligjencës artificiale duhet të përdoret për pacientët me simptoma të problemeve të dyshuara të zemrës, dhe jo për kontrolle rutinë tek njerëzit e shëndetshëm.

The post Krijohet stetoskopi me inteligjencë artificiale, mund të zbulojë sëmundjet e rënda të zemrës në 15 sekonda appeared first on Gazeta Si.

Studimi i ri: Ushtrimet dhe terapia mund të shërojnë një zemër të thyer

Nga Gazeta Si- Mjekët mund të kenë zbuluar sekretin për të shëruar një zemër të thyer në një provë klinike të parë në botë.

Qindra mijëra njerëz në mbarë botën jetojnë me kardiomiopati takotsubo, e njohur si sindroma e zemrës së thyer, e cila bën që muskuli i zemrës të ndryshojë formë dhe të dobësohet papritur. Zakonisht shkaktohet nga stresi i rëndë emocional ose fizik, siç është humbja e një personi.

Pacientët mund të përjetojnë simptoma të ngjashme me një atak në zemër dhe përballen me dyfishin e rrezikut të vdekjes së hershme krahasuar me popullatën e përgjithshme. Disa përjetojnë pamjaftueshmëri kardiake, duke rezultuar në simptoma dobësuese si lodhja, si dhe një jetëgjatësi më të shkurtër. Nuk ka kurë!

Por tani, mjekët mund të kenë përgjigjen. Prova e parë e kontrolluar e rastësishme në botë për sindromën e zemrës së thyer ka zbuluar se 12 javë terapi të përshtatura njohëse-sjellëse, ose një program ushtrimesh për rikuperimin e zemrës që përfshin notin, çiklizmin dhe aerobinë, ndihmuan zemrat e pacientëve të rikuperohen.

Detajet u zbuluan në kongresin vjetor të Shoqërisë Europiane të Kardiologjisë në Madrid, konferenca më e madhe e zemrës në botë.

Dr. David Gamble, lektor klinik i kardiologjisĂ« nĂ« Universitetin e Aberdeenit, i cili prezantoi hulumtimin, tha se nĂ« sindromĂ«n takotsubo, ka efekte serioze nĂ« zemĂ«r, tĂ« cilat mund tĂ« mos kthehen nĂ« normalitet. “Ne e dimĂ« qĂ« pacientĂ«t mund tĂ« preken pĂ«r pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« jetĂ«s sĂ« tyre dhe se shĂ«ndeti i tyre afatgjatĂ« i zemrĂ«s Ă«shtĂ« i ngjashĂ«m me njerĂ«zit qĂ« kanĂ« mbijetuar njĂ« atak nĂ« zemĂ«r.”

TĂ« dhĂ«nat e provĂ«s nxorĂ«n nĂ« pah rĂ«ndĂ«sinĂ« e “boshtit tru-zemĂ«r”, tha Gamble.

“Kjo tregon se terapia njohĂ«se e sjelljes ose ushtrimet mund t’i ndihmojnĂ« pacientĂ«t gjatĂ« rrugĂ«s drejt shĂ«rimit. TĂ« dyja janĂ« ndĂ«rhyrje shumĂ« efektive nga ana e kostos dhe shpresojmĂ« qĂ« studime tĂ« mĂ«tejshme mund tĂ« çojnĂ« nĂ« pĂ«rdorimin e tyre pĂ«r tĂ« ndihmuar kĂ«tĂ« grup njerĂ«zish.”

Studimi përfshinte 76 pacientë me sindromën takotsubo, 91% e të cilëve ishin gra dhe mosha mesatare ishte 66 vjeç. Pacientët u caktuan rastësisht për të marrë CBT, programin e ushtrimeve ose kujdesin standard. Të gjithë morën të gjithë kujdesin dhe trajtimin tjetër të rekomanduar nga kardiologu i tyre.

Grupi i CBT-së kishte 12 seanca javore individuale, të përshtatura posaçërisht për gjendjen e tyre nga studiuesit, si dhe mbështetje ditore nëse ishte e nevojshme.

Grupi i ushtrimeve kaloi nëpër një kurs ushtrimesh 12-javor, i cili përfshinte çiklizëm, pista vrapimi, aerobi dhe not, duke rritur gradualisht numrin e seancave dhe intensitetin çdo javë.

Studiuesit pĂ«rdorĂ«n njĂ« teknikĂ« tĂ« sofistikuar imazherie tĂ« quajtur spektroskopi rezonancĂ« magnetike 31P, e cila i lejoi ata tĂ« studionin se si zemrat e pacientĂ«ve prodhonin, ruanin dhe pĂ«rdornin energji. NĂ« grupet e CBT-sĂ« dhe ushtrimeve, pati njĂ« rritje tĂ« konsiderueshme nĂ« sasinĂ« e energjisĂ« nĂ« dispozicion tĂ« zemrave tĂ« pacientĂ«ve pĂ«r t’i lejuar ata tĂ« pomponin, gjĂ« qĂ« nuk u pa tek njerĂ«zit qĂ« kishin kujdes tĂ« zakonshĂ«m.

Ekspertët thanë se gjetjet sugjerojnë se trajtimet mund të sjellin përfitime afatgjata, të tilla si zvogëlimi i simptomave dhe rreziku i vdekjes për ata me sindromën e zemrës së thyer.

The post Studimi i ri: Ushtrimet dhe terapia mund të shërojnë një zemër të thyer appeared first on Gazeta Si.

‘Alipashiadha’, poema pĂ«r Ali PashĂ«n e botuar 150 vite mĂ« parĂ«

Nga Sokol Çunga- PĂ«r mrekullitĂ« e Ali pashĂ«s shumĂ« kam pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ«,

Edhe në zemër brenda mijëra vargje kam vënë.

Ndaj u vini veshin fjalëve që ju rrëfej,

Paçka se nga harresa druhem dhe se gënjej.

Mrekulli pa farë bëri deri në këtë ditë,

Dhe teksa motet shkojnë, po i shumon përditë.

Kështu i këndon një bejtexhi nga Delvina sundimtarit të tij, Ali pashë Tepelenës. Vargjet më sipër vijnë nën përkthimin tonë, pasi autori i ka shkruar në greqishten demotike të kohës.

NĂ« Fondin “Koleksion dokumentesh para vitit 1912” tĂ« Arkivit Qendror ShtetĂ«ror ndodhet njĂ« bllok prej 122 fletĂ«sh tĂ« shkruara nĂ« tĂ« dy anĂ«t me bojĂ«. Fletorja pĂ«rmban njĂ« poemĂ« fort tĂ« njohur pĂ«r biografĂ«t dhe entuziastĂ«t e Ali PashĂ« TepelenĂ«s, e cila njihet me titullin “Alipashiada”, imitim i titullit “Iliada” tĂ« Homerit. VĂ«rtet veprĂ«n e shkroi greqisht, po Homeri ndryshon nga i pari.

Quhet Haxhi Shehret dhe, me gjasĂ«, nuk Ă«shtĂ« aspak i verbĂ«r. VeprĂ«s sĂ« tij i ka vĂ«nĂ« titullin e gjatĂ«: “Histori e shkurtĂ«r e fort tĂ« lartit dhe madhĂ«shtorit, mĂ«se krenarit dhe viteshumit, dovletliut vezir Ali Pasha, sunduesit tonĂ«, gjeneralit tĂ« frikshĂ«m tĂ« RumelisĂ«. Kushtuar luftĂ«rave, trimĂ«rive dhe fitoreve qĂ« korri nga jashtĂ« dhe brenda kĂ«shtjellave, si dhe bĂ«mave tĂ« tjera. Thurur nĂ« vargje tĂ« thjeshta prej osmanit Haxhi Shehretit, tĂ« quajturit delvinjot.”

Më 1870 historiani dhe savanti grek Konstandinos Sathas solli përmes shtampave të shtypshkronjës botimin e parë, ndonëse të pjesshëm, të poemës, i vetmi deri tani në origjinal.

Dorëshkrimi që përdori Sathas ndodhej në Bibliotekën Kombëtare të Athinës dhe përmbante mbi 10.000 vargje. Kurse dorëshkrimi që kemi në Arkivin Qendror Shtetëror përmban rreth 2.500 vargje. Megjithatë, pas një krahasimi të shpejtë, vumë re se teksti i botuar prej Sathës dhe teksti i Arkivit Qendror Shtetëror nuk janë identikë.

Çka do tĂ« thotĂ« se kemi njĂ« variant tjetĂ«r tĂ« poemĂ«s, njĂ« thesar ende tĂ« pa botuar qĂ« mund tĂ« na japĂ« informacione tĂ« panjohura deri sot. Ndoshta nuk na rrĂ«fen vendin e thesarit legjendar tĂ« Aliut, por ca tĂ« dhĂ«na pĂ«r kallĂ«pet gjuhĂ«sore qĂ« pĂ«rdorte Shehreti, patjetĂ«r qĂ« na i jep.

Në fund të poemës Shehreti shënon:

Këto bejte i shkroi Haxhi Shehreti vetë,

dhe ca qindra mijëra i kam ende në xhep.

Gjashtëdhjetë vitet Ali Pashës ia bëj kismet,

teksa po pres orën të dal në selamet.

Edhe Shehreti, si çdo poet oborri, pret çastin e shpërblesës për shërbimin e kryer.

ShĂ«nim: Sokol Çunga ështĂ« historian, pĂ«rkthyes dhe arkivist shqiptar

The post ‘Alipashiadha’, poema pĂ«r Ali PashĂ«n e botuar 150 vite mĂ« parĂ« appeared first on Gazeta Si.

Gjoba ndaj drejtuesve dhe pasagjerëve të automjeteve që hedhin plehra në rrugë, do përdoren kamerat

Nga Gazeta Si- Kamerat e Qendrës së Monitorimit të Trafikut do të përdoren edhe për identifikimin dhe gjobitjen e personave që hedh mbeturina në akset kombëtare.

Ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku bëri të ditur sot se ekipet e mirëmbajtjes po pastrojnë çdo ditë akset rrugore nga mbetjet e hedhura në mënyrë të papërgjegjshme nga drejtues dhe pasagjerë automjetesh.

Sipas saj, pavarësisht ndërhyrjeve të vijueshme të punonjësve të mirëmbajtjes, problemi i ndotjes mbetet shqetësues.

“PunonjĂ«sit tanĂ« kanĂ« ndĂ«rhyrĂ« nĂ« vijimĂ«si, por kjo nuk mjafton”, vijoi zv/kryeministrja.

Për këtë arsye, Balluku paralajmëroi se kamerat e Qendrës së Monitorimit të Trafikut do të përdoren edhe për identifikimin dhe gjobitjen e ndotësve, deri në arritjen e ndërgjegjësimit të plotë.

The post Gjoba ndaj drejtuesve dhe pasagjerëve të automjeteve që hedhin plehra në rrugë, do përdoren kamerat appeared first on Gazeta Si.

Mori ryshfet pĂ«r tĂ« mos hequr tendĂ«n e lokalit, vetĂ«dorĂ«zohet nĂ« polici punonjĂ«si i IMT-sĂ«: S’e dija qĂ« isha nĂ« kĂ«rkim

ËshtĂ« vetĂ«dorĂ«zuar nĂ« polici punonjĂ«si i IMT -sĂ« sĂ« TiranĂ«s, Klajdi Zhilla, i cili ishte shpallur nĂ« kĂ«rkim gjatĂ« njĂ« operacioni tĂ« SPAK dhe policisĂ«, pasi mori ryshfet pĂ«r tĂ« mos hequr tendĂ«n e njĂ« lokali nĂ« Kombinat.

Mësohet se ai është paraqitur në polici të premten, i shoqëruar nga avokati Andi Skënderi.

Ai akuzohet për korrupsion pasiv, ndërsa në dëshminë paraprake ka pretenduar se nuk e dinte që ishte në kërkim dhe e ka mësuar nga mediat.

NdĂ«rkohĂ«, sot GJKKO la nĂ« fuqi masĂ«n e sigurisĂ« “arrest nĂ« burg” pĂ«r inspektorin tjetĂ«r Geraldo Fuçia, i cili akuzohet si personi qĂ« i kĂ«rkoi paratĂ« pronarit tĂ« subjektit. Para togave tĂ« zeza, ai ka pretenduar se nuk ka kryer asnjĂ« veprim dhe se takimin dhe marrjen e parave e ka bĂ«rĂ« kolegu i tij Klajdi Zhilla.

The post Mori ryshfet pĂ«r tĂ« mos hequr tendĂ«n e lokalit, vetĂ«dorĂ«zohet nĂ« polici punonjĂ«si i IMT-sĂ«: S’e dija qĂ« isha nĂ« kĂ«rkim appeared first on Gazeta Si.

Ischia: Ishulli italian ku vendasit gatuajnë në rërë vullkanike

Nga Eva Sandoval- Ischia është e famshme për ujërat e saj termale shëruese, por fuqitë e energjisë së saj gjeotermale janë më pak të njohura, dhe ato fshehin një traditë të lashtë kulinare nën sipërfaqe.

Po endem nĂ«pĂ«r fshatin Sant’Angelo nĂ« ishullin italian tĂ« Ischias, duke kĂ«rkuar shtegun qĂ« do tĂ« mĂ« çojĂ« nĂ« zonĂ«n vullkanike nĂ« bregun jugor tĂ« ishullit dhe drejt njĂ« prej vakteve mĂ« unike tĂ« ItalisĂ«.

Një shitës më tregon një shkallë guri që gjarpëron lart nga një rrugicë që ngjitet mbi shkëmbinj dhe male. Shtegu i pjerrët më çon pranë dardhave dhe vilave prej llaçi, dhe ndërsa ngjitem me vështirësi në majë të shkëmbit, admiroj ujërat blu të Gjirit të Napolit. Ndërsa zbres në plazhin me pika vullkani, i afrohem Gjirit Maronti në formë gjysmëhëne.

Shpejt më shoqërojnë në një tavolinë qoshe në tarracën e restorantit bregdetar Chalet Ferdinando a Mare. Borziloku dhe domatet parfumosin ajrin ndërsa njerëzit argëtohen në det. Porosit drekë dhe një gotë verë.

PoshtĂ« tarracĂ«s Ă«shtĂ« njĂ« copĂ« rĂ«re e rrethuar nga njĂ« gardh. Shenjat e rrezikut shkĂ«lqejnĂ« nĂ« italisht dhe anglisht: “Ndalohet hyrja pĂ«r persona tĂ« paautorizuar. RĂ«ra vlon 100°C”.

Këto janë gropat e Ischias, ku rëra nxehet deri në vlim nga avujt vullkanikë nëntokësorë.

ËshtĂ« vendi ku po konsumoj drekĂ«n time.

Një traditë ishullore

Gatimi i vakteve në një gropë vullkanike nuk është ndonjë dredhi kulinare, është traditë e vendit.

“Babai im gatuante gjithmonĂ« nĂ«n rĂ«rĂ«â€, thotĂ« Fernanda Iacono, pronarja e vilĂ«s.

“ËshtĂ« diçka qĂ« bĂ«jmĂ« nĂ« kĂ«tĂ« pjesĂ« tĂ« ishullit. Ne gatuajmĂ« pulĂ«, patate, oktapod, perime, peshk, midhje
 çdo gjĂ« qĂ« gatuhet nĂ« temperaturĂ« tĂ« ulĂ«t.”

Ischia është plot me gropa vullkanike, por ato janë më të nxehta në Gjirin Maronti. Gjenerata të tëra banorësh të Ischias kanë shkuar aty për të gatuar, duke mbështjellë ushqimin e tyre dhe duke e vendosur në rërë, ku avulli vepron si një sobë.

“Ne bĂ«nim festa nĂ« plazh ku gatuanim nĂ«n rĂ«rĂ«. Edhe me muzikĂ«â€, kujton Iacono, e cila drejton vilĂ«n me fĂ«mijĂ«t e saj, Giorgio dhe Desideria Migliaccio, dhe dhĂ«ndrin e saj, Angelo Russo.

Banorët e ishullit gatuajnë gjatë gjithë vitit, por tradita arrin kulmin e saj çdo verë.

“TĂ« gjithĂ« banorĂ«t e Ischias e bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ« tĂ« paktĂ«n njĂ« herĂ« nĂ« vit”, thotĂ« Mariangela Mattera, njĂ« Eksperte PĂ«rvoje nĂ« operatorin turistik.

“NĂ« verĂ«, veçanĂ«risht nĂ« perĂ«ndim tĂ« diellit, ne shkojmĂ« nĂ« plazh, vendosim ushqimin nĂ« rĂ«rĂ« dhe ndĂ«rsa gatuhet, lahemi nĂ« det, i cili Ă«shtĂ« i ngrohtĂ« pĂ«r shkak tĂ« avullit vullkanik qĂ« ngrihet nĂ«pĂ«r ujĂ«.”

Gatimi nĂ« gropa vullkanike kĂ«rkon njohuri pasi rĂ«ra mund tĂ« shkaktojĂ« djegie serioze. PĂ«r fat tĂ« mirĂ«, restorante tĂ« zgjedhura nĂ« ishull specializohen nĂ« “kuzhinĂ«n gjeotermale”, duke u lejuar vizitorĂ«ve tĂ« verĂ«s tĂ« Ischias ta pĂ«rjetojnĂ« vetĂ« kĂ«tĂ« traditĂ« tĂ« çmuar.

Dy nga më të njohurit janë Chalet Ferdinando a Mare dhe, vetëm 65 metra larg, Ristorante Emanuela, e drejtuar nga Sergio Iacono (pa lidhje me Fernandën).

“Ne kemi shĂ«rbyer ushqim tĂ« tillĂ« qĂ« kur isha fĂ«mijĂ«â€, thotĂ« Sergio. Mbaj mend qĂ« kam parĂ« fotot e babait tim nga kur ishte i vogĂ«l, kur gatuante nĂ« rĂ«rĂ«â€.

Me dy restorante gjeotermale në një afërsi kaq të madhe, ka në mënyrë të pashmangshme debat se cili filloi të gatuante në rërë i pari.

“StĂ«rgjyshĂ«rit e mi ishin tĂ« parĂ«t qĂ« gatuanin kĂ«tu”, pohon Desideria, vajza e FernandĂ«s.

“Familja ime ka menaxhuar kĂ«tĂ« vend qĂ« nga viti 1975”. Por ajo pranon se “Ischia u pĂ«rket tĂ« gjithĂ«ve, tĂ« gjithĂ« mund tĂ« gatuajnĂ« pĂ«r sa kohĂ« qĂ« sillen me respekt!”

Pula është proteina klasike; një element historik i fermave familjare të Ischias, thotë Russo.

“NjerĂ«zit filluan tĂ« gatuanin gjĂ«ra si oktapodi mĂ« vonĂ«.”

Menuja ofron pjata tradicionale dhe të modernizuara, nga pula te kalamari me qepë të ëmbla por kryesisht ka pulë dhe patate.

Dhuratat vullkanike të Ischias

Gjurma sizmike e Ischias është kudo, nga spa-të e saj termale shëruese deri te vendbanimi i lashtë romak i Aenarias; i zhytur nën det nga një shpërthim 2,000 vjet më parë. Megjithëse shpërthimet dhe rrëshqitjet e baltës janë gjithmonë një mundësi e fshehur, toka e Ischias është veçanërisht pjellore, duke i dhënë shije të pasura bimësisë së saj.

Megjithëse nuk janë gjetur tekste që përshkruajnë gatimin në gropat vullkanike në Ischia para shekullit të 21-të, shumica e vendasve besojnë se ajo rrjedh ose nga grekët e lashtë, të cilët themeluan ishullin si koloninë e tyre të parë italiane në vitin 750 para Krishtit, ose nga romakët e lashtë, të cilët përqafuan vetitë vullkanike të ishullit.

“ËshtĂ« njĂ« nga metodat mĂ« tĂ« lashta tĂ« gatimit,” thotĂ« Fernanda. “TĂ« paktĂ«n pĂ«r aq kohĂ« sa ishulli ka ekzistuar.”

ÇfarĂ« shije ka ushqimi i gatuar nĂ« rĂ«rĂ« vullkanike?

E shikoj me entuziazĂ«m teksa Russo nxjerr vaktin tim nga rĂ«ra. Ai mbĂ«rrin me njĂ« gotĂ« verĂ«: pulĂ« dhe oktapod nĂ« ‘salsa verde’, me njĂ« pjatĂ« patate me shafran Indie.

Oktapodi është i mbështjellë fort si grusht, i larë në barishte jeshile. Jam i kënaqur që e gjej jashtëzakonisht të butë, dhe pula gjithashtu është jashtëzakonisht e lëngshme; aromatike me rozmarinë. Patatet shkrihen nën pirunin tim, të verdha të ndezura dhe me erëza tokësore.

The post Ischia: Ishulli italian ku vendasit gatuajnë në rërë vullkanike appeared first on Gazeta Si.

Regjistrimet për klasat e para dhe të 10-ta do të bëhen në e-Albania deri më 1 shtator

Nga Gazeta Si- Regjistrimet për nxënësit në klasat e para dhe të 10-ta do të jenë të hapura në e-Albania deri më 1 Shtator.

Ministrja e Arsimit, Ogerta Manastirliu iu bën thirrje prindërve që të përfundojnë procesin e regjistrimit përmes platformës online brenda afatit.

Viti i ri shkollor 2025-2026 për arsimin bazë dhe të mesëm do të nisë më 8 Shtator dhe mbyllet më 12 qershor.

The post Regjistrimet për klasat e para dhe të 10-ta do të bëhen në e-Albania deri më 1 shtator appeared first on Gazeta Si.

Gjykata e Apelit e SHBA-së: Tarifat doganore janë kryesisht të paligjshme! Trump: Beteja gjyqësore sapo ka nisur

Nga Gazeta Si- Një gjykatë Apeli në SHBA ka vendosur që shumica e tarifave të shpallura nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, janë të paligjshme.

Sipas mediave të huaja, kjo mund të çojë në një përballje të mundshme ligjore që mund të përmbysë axhendën e tij të politikës së jashtme.

Vendimi ndikon nĂ« tarifat “reciproke” tĂ« Trump, tĂ« vendosura mbi shumicĂ«n e vendeve anembanĂ« botĂ«s, si dhe tarifa tĂ« tjera tĂ« vendosura mbi KinĂ«n, MeksikĂ«n dhe KanadanĂ«.

NĂ« njĂ« vendim 7-4, Gjykata e Apelit e SHBA-sĂ« pĂ«r Qarkun Federal hodhi poshtĂ« argumentin e Trump se tarifat ishin tĂ« lejuara sipas njĂ« akti tĂ« vendimeve ekonomike emergjente, duke i quajtur ato “tĂ« pavlefshme si nĂ« kundĂ«rshtim me ligjin”.

Vendimi nuk do tĂ« hyjĂ« nĂ« fuqi deri mĂ« 14 tetor, pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« administratĂ«s kohĂ« t’i kĂ«rkojĂ« GjykatĂ«s sĂ« LartĂ« tĂ« marrĂ« nĂ« shqyrtim çështjen.

Trump kritikoi gjykatĂ«n e Apelit dhe vendimin e saj, duke thĂ«nĂ«: “NĂ«se lejohet tĂ« qĂ«ndrojĂ«, ky vendim do tĂ« shkatĂ«rronte fjalĂ« pĂ«r fjalĂ« Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s. Beteja gjyqĂ«sore sapo ka nisur.”

The post Gjykata e Apelit e SHBA-së: Tarifat doganore janë kryesisht të paligjshme! Trump: Beteja gjyqësore sapo ka nisur appeared first on Gazeta Si.

‘Rally del Paraguay’, udhĂ«timi drejt tĂ« panjohurĂ«s

Nga Gazeta Si – Paraguaj debutues shkruan historinĂ« nĂ« “FIA World Rally Championship” kĂ«tĂ« fundjavĂ« me garĂ«n qĂ« do tĂ« zhvillojnĂ« atje 48 makinat pjesĂ«marrĂ«se.

Toyota do tĂ« pĂ«rfaqĂ«sohet me pesĂ« makina “GR Yaris Rally1”. TetĂ« herĂ« kampioni SĂ©bastien Ogier bashkohet me kryesuesin aktual, Elfyn Evans, dy herĂ« kampionin Kalle RovanperĂ€, Takamoto Katsuta-n dhe Sami Pajari-n nĂ« raundin e 10.

“Hyundai Motorsport” merr pjesĂ« me formacionin e plotĂ« “i20 N Rally1” qĂ« pilotohen nga Ott TĂ€nak, Kampioni nĂ« fuqi, Thierry Neuville dhe Adrien Fourmaux.

NdĂ«rsa “M-Sport Ford” pilotohet nga GrĂ©goire Munster dhe Josh McErlean nĂ« “Puma Rally1”. Oliver Solberg kryeson nĂ« “Printsport-run Toyota GR Yaris Rally2”.

Pasi humbi titullin e vitit 2024 pĂ«r vetĂ«m 3 pikĂ« dhe pas fitores sĂ« parĂ« nĂ« “Rally Estonia”, Solberg vjen me ambicje tĂ« mĂ«dha.

Paraguaj është një eksperiencë unike që gërsheton vijat e gjata të shpejta me sektorë të ngushtë që nuk lejojnë asnjë gabim në drejtim.

Sipërfaqja me çakullin e butë favorizon pilotët e shpejtë sidomos në fazën e dytë, kombinuar me frenimin e fortë.

Vizibiliteti Ă«shtĂ« njĂ« tjetĂ«r faktor – rĂ«ra nuk do tĂ« mungojĂ« nĂ« ajrin e lagĂ«sht ndĂ«rsa reshjet e shiut mund tĂ« ndryshojnĂ« strategjinĂ« sa hap e mbyll sytĂ«.

TĂ« dhĂ«nat e limituara pĂ«r skuadrat dhe inxhinierĂ«t e bĂ«jnĂ« “Rally del Paraguay” njĂ« test tĂ« vĂ«rtetĂ« pĂ«rshtatshmĂ«rie.

Stafet qĂ« mĂ«sojnĂ« shpejt dhe ruajnĂ« fleksibilitetin, do t’ja dalin. Ata qĂ« do tĂ« hidhen menjĂ«herĂ« nĂ« sulm dhe do tĂ« nĂ«nvlerĂ«sojnĂ« kushtet, do ta paguajnĂ« shtrenjtĂ«.

2025 Ă«shtĂ« viti i parĂ« qĂ« Paraguaj pret njĂ« GarĂ« tĂ« “FIA World Rally Championship”.

“Rally del Paraguay’ ka qĂ«nĂ« pjesĂ« e kalendarit tĂ« “CODASUR” dhe njihet pĂ«r kulturĂ«n vibrante tĂ« disiplinĂ«s.

“EncarnaciĂłn”, baza e eventit ndodhet nĂ« “ParanĂĄ River”, njĂ« nga qytetet mĂ« tĂ« njohura nĂ« Paraguaj qĂ« do tĂ« bĂ«het shteti i 3 amerikano-latin qĂ« pret njĂ« raund tĂ« “WRC”, pas ArgjentinĂ«s dhe Kilit.

The post ‘Rally del Paraguay’, udhĂ«timi drejt tĂ« panjohurĂ«s appeared first on Gazeta Si.

❌