Në Fushë Krujë, në mesin e kujtimeve që nuk I merr dot koha, qëndron Borizana.

Për banorët e saj, Borizana mbart një histori të veçantë, ndaj nuk e konsiderojnë thjesht si një fshat.

Në moshën 80-vjeçare, Murat Xhafa rikthehet shpesh në vendlindje. Edhe pse prej vitesh jeton në Tiranë, lidhjen me Borizanën nuk e ka shkëputur kurrë.

“Borizana është vend historik 2200-vjeçar. Është vendbanim i shekullit të tretë dhe të dytë para erës sonë. Nga hulumtimet që kam bërë, këtu kanë jetuar fiset ilire taulante.”

Në rrëfimin e tij, historia nuk ndahet nga njerëzit. Për Muratin, Borizana është mozaiku i brezave që kanë jetuar, punuar dhe ndërtuar jetën në këtë vend.

Vetë ai i përket brezit që e jetoi nga afër periudhën e kooperativës bujqësore. Fillimisht brigadier, më pas drejtues në Borizanë, Mirditë e Krujë, ai kujton vitet kur puna në tokë ishte ritmi që përcaktonte jetën e komunitetit.

“1966 mbarova shkollën e mesme. Më pas isha brigadier. Në vitin 1973 shkova në shkollë të lartë dhe punova në Burizanë deri në vitin 1983. Pastaj vazhdova në Mirditë dhe më pas në Krujë.”

Në qendër të kujtimeve të banorëve qëndron një emër: Muharrem Sefa. Njeriu që për dekada drejtoi kooperativën dhe që, sipas bashkëkohësve të tij, ndikoi në zhvillimin ekonomik, kulturor dhe shoqëror të zonës.

“Muharrem Sefa, Qazim Laçi dhe Hasan Xhafa, ajo pesëshe drejtuesish, i dhanë një zhvillim të jashtëzakonshëm Borizanës.”

Por për ata që e njohën nga afër, Muharrem Sefa nuk mbahet mend vetëm për drejtimin.

“Muharremi ka qenë njeri i përsosur. Nuk donte të dinte për orën apo lodhjen. Ishte gjithmonë në punë. Kooperativën e çoi ndër më të mirat në Republikë.”

Dhe rezultatet, thonë veteranët, ishin të prekshme.

“Janë prodhuar drithëra buke, grurë, misër, luledielli, sera, perime. Arritëm deri në 175 lekë ditën e punës. Kemi qenë shumë mirë.”

Por Borizana nuk u bë e njohur vetëm për prodhimin bujqësor. Në qendrën e saj u ngrit një nga institucionet kulturore më të veçanta të zonës.

“Pallati i Kulturës u prit jashtëzakonisht mirë. Ishte këmbëngulja e Muharrem Sefës. Vinte estrada, vinin artistë, kishte aktivitete të vazhdueshme. Burizana ishte gjallëruar.”

“Ky pallat kishte rreth 600 vende. Kanë dhënë shfaqje Teatri Popullor, ansamble nga Kosova dhe artistë të njohur.”

Edhe sot, godina vazhdon të qëndrojë si një dëshmi e kohës kur kultura mblidhte njerëzit nga i gjithë rrethi. Por ajo që veteranët përmendin më shpesh nuk janë ndërtesat dhe as shifrat e prodhimit. Është bashkëjetesa.

“Borizana është vendi me marrëdhënie unike mes fiseve, lagjeve dhe komunitetit. Kemi respekt të jashtëzakonshëm për njëri-tjetrin dhe për besimin fetar. Kemi pesë teqe, kemi kisha. Historia e Burizanës lidhet me të gjitha periudhat dhe me të gjitha besimet që kanë bashkëjetuar këtu.”

Ndërsa kujtojnë të kaluarën, veteranët nuk flasin me nostalgji për pushtetin apo privilegjet. Ata flasin për njerëzit. Për respektin, për punën dhe për lidhjen me vendin ku u rritën.

Kryeministri Edi Rama ka reaguar ashpër në platformën ‘X’ ndaj jehonës ndërkombëtare që ka marrë protesta në Tiranë kundër ndërtimit të një resorti luksoz në Zvërnec. Sipas kreut të qeverisë, tubimi në kulmin e tij nuk i kaloi kurrë 8 mijë pjesëmarrës, ndërsa sot ka mbledhur afërsisht vetëm 2 mijë njerëz.

Përmes një mesazhi drejtuar mediave të mëdha botërore si CNN, Rama e ka cilësuar reagimin qytetar si një “stuhi histerie dixhitale” të shkëputur plotësisht nga realiteti në terren. Ai theksoi se aktualisht nuk ka ende një projekt përfundimtar apo leje ndërtimi, por ekziston vetëm një vizion për ta kthyer Shqipërinë në një destinacion të turizmit elitar.

Në mbyllje, kryeministri ngriti pikëpyetje mbi ekosistemin e informacionit dhe përdorimin e llogarive false, duke u shprehur se perceptimi udhëtoi nëpër botë më shpejt se sa vetë faktet.

Edi Rama: Për @CNN International dhe për të gjitha mediat e panumërta, të mëdha e të vogla, së bashku me të gjithë krijuesit e përmbajtjes në Facebook, X, Instagram, TikTok dhe çdo platformë tjetër që sot formëson bisedën globale, do të doja të përcillja mesazhin e mëposhtëm:

Ndërsa flasim, protesta e sotme ka mbledhur afërsisht 2.000 pjesëmarrës. Është pjesëmarrja më e ulët deri tani, por edhe në kulmin e saj nuk ka kaluar kurrë 8.000 vetë.

Atëherë si shpjegohet që ajo që një pjesë e madhe e botës ka parë gjatë ditëve të fundit duket kaq e madhe, kaq dramatike dhe kaq mbizotëruese?

Në një moment, kur histeria dixhitale e këtyre ditëve të jetë shuar dhe emocionet të jenë ftohur, bota demokratike duhet të ndalet e të shqyrtojë me kujdes se si hendeku mes realitetit dhe përfaqësimit të tij u bë kaq i madh.

Jo thjesht për këtë rast të veçantë, por si simptomë e diçkaje shumë më të gjerë.

Si mundi një vend i vogël të bëhej lajm global për arsye kaq të shkëputura nga realiteti në terren?

Si mundi një protestë lokale me disa mijëra pjesëmarrës të shndërrohej në një spektakël ndërkombëtar?

Si mundën supozimet të ktheheshin në fakte, narrativat në verdikte dhe spekulimet në të vërteta të pranuara, përpara se të vendoseshin faktet më themelore?

Dhe, ndoshta më e rëndësishmja, çfarë tregon kjo për ekosistemin tonë të informacionit, kur perceptimi mund të udhëtojë nëpër botë më shpejt se vetë realiteti?

Sepse realiteti është ky:

Nuk ka ende një projekt.

Nuk ka ende një leje ndërtimi.

Nuk ka ende asnjë ndërtim.

Madje nuk ka ende as një projekt përfundimtar.

Ekziston vetëm një vizion dhe një plan: ta shndërrojmë Shqipërinë në destinacionin më tërheqës të turizmit elitar në këtë pjesë të botës, duke krijuar një zhvillim mjedisor neto pozitiv që, sipas vizionit aktual, do të rezultonte në rreth 25% më shumë pemë dhe hapësira të gjelbra sesa ekzistojnë sot, si edhe në përmirësime të matshme në një sërë treguesish të biodiversitetit.

Ambicia nuk është thjesht të ndërtohet.

Ambicia është të dëshmohet se zhvillimi dhe përmirësimi i mjedisit mund të ecin krah për krah.

Pikërisht për këtë arsye, disa nga ekspertët më të njohur në botë në fushat e ekologjisë, biodiversitetit, arkitekturës së peizazhit, inxhinierisë mjedisore dhe turizmit të qëndrueshëm po punojnë mbi këto koncepte dhe parametra.

Nëse do të kenë sukses apo jo, kjo mbetet çështje e vlerësimit të ardhshëm, e shkencës, e shqyrtimit publik dhe e debatit transparent.

Por ta paraqesësh si katastrofë mjedisore diçka që ende nuk ekziston, nuk është projektuar, nuk është lejuar dhe që, sipas objektivave të deklaruara, synon të prodhojë rezultate pozitive për mjedisin, nuk është një kontribut serioz në diskutimin publik.

Megjithatë, nga ky realitet i thjeshtë lindi një stuhi histerie dixhitale, tituj apokaliptikë, zemërim i fabrikuar dhe përfundime të përgjithshme të paraqitura si fakte të pakundërshtueshme.

Gjatë rrugës u shfaqën deepfake, imazhe të manipuluara, pretendime të fabrikuara, amplifikim i koordinuar, rrjete anonime dhe sjellje online që mbartin shumë nga karakteristikat e luftës hibride të informacionit, e cila po ndikon gjithnjë e më shumë debatin publik në shoqëritë demokratike.

Edhe më domethënës është fakti se platformat e rrjeteve sociale regjistruan një shpërthim aktiviteti rreth kësaj çështjeje, me angazhimin në gjuhën shqipe që u rrit disa herë brenda vetëm pak ditësh. Një pjesë e konsiderueshme e kësaj rritjeje të menjëhershme duket se nuk erdhi nga zgjerimi organik i pjesëmarrjes publike, por nga përhapja e shpejtë e profileve të sapokrijuara, llogarive anonime dhe faqeve me histori minimale ose të paidentifikueshme, duke ngritur pyetje legjitime mbi amplifikimin artificial dhe prodhimin e momentit dixhital.

Një studim i posaçëm mbi të folurën e zonës së Lezhës është bërë tashmë pjesë e literaturës shkencore përmes një botimi të ri të akademikut Gjovalin Shkurtaj.

Libri sjell një analizë të detajuar të pasurisë gjuhësore të kësaj treve, duke evidentuar fjalorin, shprehjet karakteristike dhe elementet etnolinguistike që janë ruajtur dhe transmetuar ndër breza. Autorit i intereson veçanërisht mënyra se si e folmja lokale është formësuar ndër vite nga ndërthurja e ndikimeve të ndryshme dialektore, si pasojë e lëvizjeve dhe vendosjeve të banorëve nga krahina të ndryshme të vendit.

Sipas Shkurtajt, pavarësisht kësaj larmie gjuhësore, ajo që ka mbetur e pandryshuar është identiteti komunikues i cili ka krijuar një gjuhë të përbashkët funksionale dhe të qëndrueshme, që lidh brezat dhe pasqyron zhvillimin kulturor të zonës.

Botimi është vlerësuar nga studiues, historianë, shkrimtarë dhe përfaqësues të pushtetit vendor, të cilët e kanë cilësuar si një kontribut të rëndësishëm në dokumentimin e memories gjuhësore të Lezhës dhe në ruajtjen e identitetit gjuhësor si pjesë e trashëgimisë kulturore shqiptare.

Në shenjë vlerësimi për kontributin e tij shumëvjeçar në studimin dhe pasurimin e gjuhës shqipe, akademiku Gjovalin Shkurtaj u nderua nga Këshilli i Qarkut Lezhë me një certifikatë mirënjohjeje.

Zbulimet më të fundit në Parkun Arkeologjik të Amantias i përkasin periudhës së shekullit të III para erës sonë dhe hedhin dritë mbi një zonë të vendosur jashtë kufijve të qytetit antik, e cila mendohet të ketë pasur funksione ndihmëse në shërbim të aktivitetit ekonomik dhe të jetës së përditshme.

Sipas arkeologëve, struktura e zbuluar mendohet të ketë shërbyer si një objekt i thjeshtë funksional, i lidhur me aktivitetin bujqësor ose si një pikë ndalesë për kafshët e transportit, duke plotësuar kështu panoramën mbi organizimin e periferisë së qytetit të lashtë.

Gërmimet, të cilat kanë zgjatur rreth një muaj, janë drejtuar nga arkeologu Kledian Çipa, i cili thekson se objekti i identifikuar paraqet karakteristika të qarta të një ndërtese me funksion ekonomik, për shkak të mënyrës së thjeshtë të ndërtimit dhe mungesës së elementeve dekorative apo monumentale.

Gjatë punimeve në terren, nuk janë evidentuar objekte të lëvizshme arkeologjike, çka sipas specialistëve sugjeron se ambienti mund të jetë ripërdorur në periudha të mëvonshme, përfshirë edhe gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe më pas. Kjo ka vështirësuar identifikimin e qartë të funksionit të tij fillestar.

Sipas Çipës, kërkimet janë përqendruar edhe brenda mureve të qytetit antik, në sektorin e fortifikimit, ku vazhdon puna e nisur që vitin e kaluar. Në këtë zonë është zbuluar një strukturë e madhe ndërtimore, e cila mendohet të ketë qenë pjesë e organizimit të brendshëm të qytetit.

Sipas të dhënave paraprake, kjo godinë dhe vetë sistemi i fortifikimit kanë qenë në përdorim për një periudhë të gjatë historike, nga shekulli III para erës sonë deri në shekujt V–VI pas erës sonë, përpara se të shkatërroheshin, me shumë gjasë si pasojë e dyndjeve barbare, gjurmët e të cilave janë ende të dukshme në formë djegiesh.

Ndërkohë, në zonën e gërmimeve dyshohet edhe për identifikimin e një strukture kulle, e cila pritet të konfirmohet në vijim të punës kërkimore. Nëse vërtetohet, ky element do të ndihmojë në plotësimin e mëtejshëm të kuadrit mbi organizimin urban dhe mbrojtës të qytetit antik të Amantias.

Arkeologët vlerësojnë se këto gjetje përbëjnë një tjetër hap të rëndësishëm në pasurimin e njohurive mbi Amantian, ndërsa në këtë park pritet që kërkimet dhe gërmimet të vijojnë edhe në faza të tjera.

Abc News Live

Një shpërthim i tmerrshëm dhe shembje ndërtese në një qytet turistik italian ka vrarë një person dhe ka plagosur disa të tjerë. Një fëmijë është midis të plagosurve, ndërsa ekipet e shpëtimit kërkojnë me dëshpërim në rrënoja për një grua të zhdukur.

Raportet fillestare sugjeruan se shpërthimi ndodhi rreth orës 6 të mëngjesit në një ndërtesë dykatëshe në Porto Sant’elpidio, Itali. Dy familje jetonin në ndërtesë kur shpërthimi tronditi qytetin dhe shkaktoi shembjen e saj.

Trupi i pajetë i një burri 55-vjeçar u nxor nga rrënojat, thanë zjarrfikësit. Prindërit e tij të moshuar janë midis të plagosurve – ata u trajtuan në vendngjarje përpara se të dërgoheshin me urgjencë në dy spitale të ndryshme.

Gruaja u transportua me helikopter në Torrette di Ancona, ndërsa burri në Fermon aty pranë. Një djalë i vogël u nxor gjithashtu i gjallë nga rrënojat, si dhe një grua.

Dy persona u evakuuan gjithashtu nga ndërtesa ngjitur me shpërthimin duke përdorur një kamion me shkallë. Zjarrfikësit po kërkojnë me dëshpërim për çdo të mbijetuar të mbetur në rrënojat e ndërtesës.

Ata po përdorin dronë, qen dhe ekskavatorë ndërsa kërkojnë një grua të zhdukur. Raportet fillestare sugjerojnë se shpërthimi vdekjeprurës u shkaktua nga një rrjedhje gazi.

Një apartament në katin e dytë u godit më rëndë nga shpërthimi. Ai shkatërroi plotësisht ndërtesën dhe theu dritaret e ndërtesave dhe dyqaneve në rrugët përreth zonës.

Një hetim është hapur për shpërthimin e tmerrshëm. Ky shpërthim vjen pasi një kullë e lashtë romake u shemb vitin e kaluar, duke bllokuar një burrë nën rrënoja.

Pamjet tronditëse treguan Kullën Torre dei Conti në Romë duke u shembur në tokë, duke vrarë një punëtor. Një burrë rumun në të 60-at, i cili ishte bllokuar nën rrënoja për deri në 12 orë, vdiq në spital pasi u nxor nga rrënojat.

Dy punëtorë të tjerë u desh të shpëtoheshin nga rrënojat, por shpëtuan me lëndime të lehta. Një punëtor tjetër, 67-vjeçari Ottaviano, ishte brenda në kohën e shembjes, por doli nga një ballkon pa lëndime.

Kryeministri britanik, Keir Starmer, ka sugjeruar se SHBA-ja po përpiqet të ndërhyjë në demokracinë britanike pasi zëvendëspresidenti i SHBA-së, JD Vance, ia la fajin migrimit masiv për vrasjen e adoleshentit britanik Henry Nowak.

Zyra e kryeministrit u përgjigj pasi Vance në një postim në X pretendoi se Nowak do të ishte gjallë “nëse brezat e fundit të elitave evropiane do të kishin qëndruar kundër politikës së pushtimit masiv të emigrantëve, shumë prej të cilëve e përçmojnë Perëndimin dhe njerëzit që e duan atë”.

Zyra e Kryeministrit duke mos e përmendur emrin e Vancet, tha se përgjigjja e saj ndaj komenteve të tij ishte se “në ditët e fundit kemi parë njerëz që përpiqen të ndërhyjnë në demokracinë tonë dhe kërkojnë të nxisin përçarje në rrugët tona”.

Një zëdhënës i qeverisë tha se familja e Nowakut ka kërkuar që vdekja e tij të mos përdoret për të krijuar përçarje, urrejtje ose tension të mëtejshëm.

Vrasja e Nowakut ka shkaktuar një protestë kombëtare, pas publikimit të pamjeve në të cilat shihen zyrtarët policorë duke e prangosur Nowakun ndërsa ai ishte në gjendje të rëndë nga plagët e shkaktuara nga thika, pasi vrasësi i tij, Vickrum Digwa, e kishte akuzuar padrejtësisht për abuzim racist. Digwa, një sikh i lindur në Britani, u dënua për vrasje me burgim të përjetshëm.

Dasma e vitit ka filluar! Dua Lipa dhe Callum Turner organizuan një festë në Palermo të shtunën, në nisje të eventeve të planifikuara për martesën e tyre.

Çifti u pa duke biseduar me të ftuarit, teksa këngëtarja ishte e veshur me një fustan të gjatë me shpinën e zbuluar, me detaje pupla, duke përqafuar disa dashamirës.

Festa më vonë vazhdoi me një drekë brenda Palazzo Valguarnera Ganci, sipas burimeve lokale – pallati ikonik i shekullit të 18-të i paraqitur në filmin e Luchino Visconti “Leopardi”.

Festimet vijnë pas lajmit se çifti u martua më 31 maj në Londër, pasi konfirmuan fejesën vitin e kaluar.

Këngëtarja me origjinë shqiptare është e njohur për hite të shumta nga albumet e saj shumë të suksesshme si “Future Nostalgia” dhe “Radical Optimism”.

Ajo ka fituar tre çmime Grammy dhe krenohet me pesë hite në 10 vendet e para në Billboard Hot 100.

Turner është i njohur për rolet e tij në filmat “Fantastic Beasts” dhe disa seriale, ndërsa përflitet se do të luajë rolin e James Bond në filmat e ardhshëm të agjentit 007.

Do të jetë në Kupën e Botës.

Kombëtarja e Iranit mori vizat amerikane për të pasur mundësi të shkojë në Los Anxhelos dhe në Siatëll për tri ndeshjet e grupit në qershor, veçse situate vazhdon të jetë e tensionuar.

Menjëherë pasi mediat si Al Xhariza raportuan vendimin e administratës së Shteteve të Bashkuara për të pajisur me vizë skuadrën, nga Federata e Futbollit e Iranit pati akuza.

Siç njofton, BBC britanike, zyrtarët iranianë deklaruan se disa pjesëtarë integralë të stafit nuk kanë marrë viza, pra nuk do të lejohen të kalojnë kufirin amerikan.

Ambasada e Iranit në Turqi akuzoi në komunikatë zyrtare se kjo është një interferencë politike në sport.

E përditshmja “Nju Jork Tajms” shkruan se autoritetet amerikane kanë paralajmëruar se nuk do të lejojnë Iranin që nën pretekstin e Kupës së Botës të fusin në Shtetet e Bashkuara terroristë.

Nuk dihet nëse ata që janë ndaluar do të marrin viza, por kryesorja është që kombëtarja e Iranit mund të luajë në ndeshjet e grupit.

Ekipi përfaqësues I vendit të Gjirit Persik u stërvit për dy javë në Antalia të Turqisë, duke mbyllur përgatitjet me fitoren 2-0 ndaj Malit, ndërsa u nis drejt Meksikës, ku do të ketë bazën për të qendruar gjatë botërorit.

Ndeshjet janë në 16 qershor ndaj Zelandës së Re dhe në 21 qershor kundër Belgjikës në Los Anxhelos, si dhe në 27 qershor përballë Egjiptit në Siatëll.

Forcat izraelite vranë një foshnjë palestineze shtatëmuajshe dhe plagosën prindërit e tij në zonën Tel Rumeida në jug të qytetit Hebron të Bregut Perëndimor.

Ministria e Shëndetësisë tha se foshnja vdiq në vendngjarje, ndërsa prindërit e tij pësuan plagë nga të shtënat me armë zjarri dhe janë në gjendje të qëndrueshme.

Gjyshja e foshnjës tha se familja po ngiste makinën pranë një pike kontrolli kur panë automjete ushtarake izraelite dhe ushtarë në distancë dhe ndaluan makinën. Ajo tha se më pas ushtarët qëlluan drejt tyre dhe fillimisht besuan se ishin të shtëna paralajmëruese.

Një hetim fillestar ushtarak zbuloi se të plagosurit ishin civilë të teksa dhe vrasja është  nën shqyrtim dhe gjetjet e hetimit  do t’u paraqiteshin autoriteteve përkatëse.

Tel Rumeida, një zonë e Hebronit ku jetojnë kolonët izraelitë nën mbrojtje të rreptë ushtarake midis banorëve palestinezë, ka qenë prej kohësh një pikë e nxehtë dhune në Bregun Perëndimor të pushtuar nga Izraeli.

Mbi 700,000 kolonë jetojnë në Jerusalemin Lindor dhe Bregun Perëndimor midis më shumë se 3 milionë palestinezëve, sipas një raporti të Bashkimit Evropian në vitin 2024.

Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth, bëri homazhe në një memorial në Francë të shtunën, ndërsa mori pjesë në ceremoninë që shënonte 82-vjetorin kur më shumë se 150,000 ushtarë aleatë mbërritën në Francë nga deti dhe ajri për të dëbuar forcat e Gjermanisë naziste, që njihet si Dita D.

Ceremonia në memorialin amerikan nderoi veteranët e luftës që morën pjesë në luftimet që ndihmuan në ndryshimin e rrjedhës së Luftës së Dytë Botërore.

Më 6 qershor 1944, gati 160,000 trupa aleate zbarkuan në Normandi, ndërsa ata nisën operacionin për të çliruar Evropën Perëndimore të pushtuar nga Gjermania naziste.

Më shumë se 4,400 trupa aleate u vranë në Ditën-D, në mesin e tyre 2,501 amerikanë.

Hegseth u shoqërua në ceremoni nga Kryetari i Shtabit të Përbashkët, Dan Caine, si dhe personel tjetër ushtarak, personalitete dhe veteranë.

Hegseth u bëri homazhe ushtarakëve amerikanë të përfshirë në zbarkim, duke deklaruar se ata “mbanin shpresat dhe lutjet e një bote të lirë”.

Qeveria e re e Hungarisë, e udhëhequr nga kryeministri Peter Magyar, ka kufizuar hyrjen e punëtorëve nga vendet jashtë Bashkimit Evropian përmes një dekreti qeveritar të publikuar të shtunën, duke përmbushur një prej premtimeve të tij zgjedhore.

Aktualisht, rreth 90 mijë shtetas nga vende jashtë BE-së punojnë në Hungari, duke përbërë afërsisht dy për qind të fuqisë punëtore në vend. Shumica janë të angazhuar në industrinë e baterive dhe automobilave, ndërtimtari, punë sezonale në bujqësi dhe shërbime të shpërndarjes.

Punëtorët e huaj vijnë kryesisht nga Filipinet, Ukraina, Kina, Vietnami dhe Indi.

Magyari e arsyetoi masën duke thënë se synon të rrisë punësimin e qytetarëve hungarezë dhe të parandalojë kompanitë që të ulin pagat përmes punësimit të fuqisë punëtore të huaj.

Megjithatë, sipas të dhënave të shoqatave të industrisë dhe punëdhënësve, Hungaria vazhdon të përballet me mungesë të fuqisë punëtore në shumë sektorë.

Rregullorja e re përcakton se lejet ekzistuese të qëndrimit do të mbeten të vlefshme deri në skadimin e tyre, por nuk sqaron nëse ato do të mund të rinovohen pas përfundimit të afatit.

Netflix ka hyrë në një territor të ri duke prezantuar një lojë të vetën të stilit FIFA, por reagimet e para nga lojtarët nuk kanë qenë aspak entuziaste. Sipas tyre, grafika dhe fizika e lojës duken shumë të vjetruara, sikur titulli të ishte zhvilluar të paktën një dekadë më parë.

Lojtarët që kanë parë ose testuar materialet e para të lojës thonë se animacionet e futbollistëve janë të ngurta dhe jo natyrale, ndërsa lëvizja e topit dhe ndërveprimi në fushë nuk i afrohet standardeve moderne të lojërave sportive.

Kjo ka bërë që shumë prej tyre ta krahasojnë përvojën me lojërat e viteve të hershme 2010, duke e konsideruar si një hap prapa në zhvillimin e këtij zhanri.

Video-loja, e titulluar “FIFA World Cup: Launch Edition”, është planifikuar të publikohet më 11 qershor ekskluzivisht për abonentët e Netflix. Ajo synon të sjellë një model të ri loje ku përdoruesit nuk kanë nevojë për konsola tradicionale, pasi mund të luhet drejtpërdrejt në televizor.

Një nga veçoritë më të veçanta është mënyra e kontrollit: lojtari përdor një smartphone si komandues, duke e kthyer telefonin në një lloj joystick-u digjital. Ideja është të bëhet loja më e aksesueshme për një publik më të gjerë, pa pajisje shtesë.

Megjithatë, pikërisht ky koncept ka ngjallur debat. Kritikët thonë se thjeshtësimi i tepërt i video-lojës dhe fokusi në qasje mund të ketë ardhur në kurriz të cilësisë grafike dhe realizmit të video-lojës.

Disa e shohin si një eksperiment të Netflix për të hyrë në tregun e videolojërave, ndërsa të tjerë mendojnë se platforma ende nuk është gati për konkurrencë serioze në këtë industri.

Pavarësisht kritikave, loja pritet të tërheqë vëmendje të madhe për shkak të emrit “FIFA” dhe faktit që është e lidhur me një prej shërbimeve më të mëdha të streaming-ut në botë. Tani mbetet të shihet nëse reagimet negative janë vetëm përshtypje të para apo një problem real në cilësinë e produktit final.

Presidentja sllovene Natasa Pirc Musar vendosi të ngrejë flamurin palestinez në PallatIN Presidencial në kryeqytet, në një veprim që synon të mbështesë kauzën palestineze.

Ky veprim vjen pasi flamuri u hoq nga selia e qeverisë pas marrjes së pushtetit nga kryeministri konservator Janez JanSa pas zgjedhjeve të 22 marsit.

Musar tha se flamuri do të qëndrojë i valëvitur për një javë përpara se të zhvendoset brenda për t’u shfaqur për vizitorët.

Ajo tha se ky veprim mbart rëndësi politike dhe morale në mbështetje të kauzës palestineze dhe të drejtës ndërkombëtare, duke shtuar se flamuri palestinez ka filluar të simbolizojë, përveç rëndësisë së ti

Presidentja sllovene vuri në dukje vuajtjet e vazhdueshme të palestinezëve në Rripin e Gazës dhe në Bregun Perëndimor, duke theksuar se dhuna kundër palestinezëve nuk ka pushuar dhe se banorët atje nuk jetojnë në kushte që garantojnë dinjitetin njerëzor.

Ajo tha se ngritja e flamurit është një shprehje solidariteti me të drejtat legjitime të popullit palestinez.

Hamas po shqyrton krijimin e një udhëheqjeje kolektive për të drejtuar krahun e saj të armatosur, në një model të ngjashëm me komitetin e formuar nga drejtuesit e organizatës në mërgim. Sipas raportimeve, kjo do të ishte një zgjidhje emergjente, ndoshta e përkohshme, për të garantuar vazhdimësinë e komandës së Brigadave Al-Qassam pas humbjes së një sërë drejtuesish të lartë.

Plani thuhet se është hartuar pas vrasjes, brenda pak javësh, të komandantit kryesor Ezzedine al Haddad, pasuesit të tij Mohammed Odeh dhe zëvendësit Imad Aslim, të gjithë të vrarë në sulme të synuara izraelite.

Sipas burimeve të cituara nga gazeta arabe Asharq Al-Awsat, nuk është ende e qartë nëse bëhet fjalë për një ide që po diskutohet apo për një vendim që tashmë është marrë. Megjithatë, Hamas ka nevojë të ruajë funksionimin e strukturës së saj ushtarake dhe kontrollin mbi zonat që ende administron në Rripin e Gazës, çka kërkon një zinxhir komandues fleksibël, të mbrojtur dhe funksional.

Paralelisht, aparati i sigurisë së brendshme i Hamasit po përpiqet të identifikojë personat që dyshohet se kanë ndihmuar Izraelin në realizimin e eliminimeve të njëpasnjëshme të drejtuesve të organizatës.

Situata është bërë edhe më e vështirë pas vrasjes së tre zyrtarëve të ngarkuar me mbrojtjen e komandantëve të lartë. Kjo konsiderohet si një tregues i nivelit të infiltrimit që ka pësuar lëvizja, e cila vazhdon të ruajë kontrollin në disa zona, por me hapësira gjithnjë e më të kufizuara për shkak të presionit ushtarak të ushtrisë izraelite (IDF), shërbimit të sigurisë Shin Bet dhe grupeve lokale që, sipas raportimeve, mbështeten nga Izraeli.

Pas çdo eliminimi të një drejtuesi të Hamasit, mediat izraelite përpiqen të rindërtojnë hartën e figurave që kanë mbetur në strukturën drejtuese. Emra të rinj dalin vazhdimisht në qarkullim, ndërsa shumë prej tyre kanë marrë pozicione kyçe për shkak të vrasjes së paraardhësve të tyre. Megjithatë, informacionet shoqërohen me kujdes, pasi statusi i disa figurave mbetet i paqartë dhe lufta e informacionit mes palëve vazhdon.

Mes emrave që përmenden si kandidatë të mundshëm për të marrë drejtimin e krahut ushtarak është Imad Akel, një veteran i Brigadave Al-Qassam që ka mbajtur poste të rëndësishme në Gaza dhe më pas është marrë me programet e armatimit. Sipas raportimeve, Izraeli ka tentuar ta eliminojë të paktën dy herë, por ai ka mbijetuar, duke mbetur i plagosur në një prej rasteve.

Një tjetër figurë e përmendur është Muhannad Rajab, i konsideruar si strateg me përvojë dhe që së fundmi ka arritur t’i shpëtojë operacioneve izraelite. Gjithashtu në listën e emrave potencialë për drejtimin e organizatës janë edhe Ezzedine al Beik, përgjegjës për sektorin verior, dhe Mohammed al Bureim, i cili drejton militantët në Khan Younis.

Burimet e Asharq Al-Awsat theksojnë se secili prej tyre mund të emërohet në krye të strukturës ushtarake, ndonëse jo domosdoshmërisht menjëherë.

Më herët, pas një serie operacionesh izraelite në qytete si Bejruti, Teherani dhe Doha kundër drejtuesve të Hamasit në mërgim, organizata kishte krijuar një këshill drejtues kolektiv, duke mbajtur të fshehtë identitetin e personave që udhëhiqnin luftëtarët në Gaza. Megjithatë, kjo strategji nuk ka arritur të pengojë sulmet e mëtejshme të synuara nga Izraeli.

Një hetim i gazetës britanike “The Guardian” zbulon se një kompani pak e njohur amerikane, e lidhur me figura pranë presidentit amerikan, Donald Trump, është në prag të përfitimit të mbi 1 miliard dollarëve në kontrata për infrastrukturë energjetike në Ballkan.

Bëhet fjalë për kompaninë AAFS Infrastructure and Energy, e cila nuk ka përvojë të mëparshme në projekte të kësaj shkalle, por është e lidhur me liderin amerikan përmes përfaqësuesve të saj në SHBA, përfshirë avokatin Jesse Binnall dhe sipërmarrësin e kujdesit shëndetësor Joe Flynn, të dy aktivë në fushatat pro-Trump dhe në përpjekjet për të kundërshtuar rezultatin e zgjedhjeve të vitit 2020.

Sipas raportimit, projekti kryesor përfshin ndërtimin e një tubacioni gazi që do të sjellë gaz natyror amerikan në Bosnjë dhe Hercegovinë, duke zëvendësuar varësinë nga gazi rus.

Edhe pse projekti është në linjë me objektivat strategjike të SHBA-së, ai ka ngjallur polemika për shkak të mënyrës jo transparente të dhënies së kontratës, pasi AAFS është përzgjedhur pa tender konkurrues.

Janë ngritur shqetësime për korrupsion të mundshëm, rreziqe gjeopolitike dhe ndikim në sistemin e brishtë të ndarjes së pushtetit në Bosnjë, sidomos për shkak të përfshirjes së Milorad Dodik, një nacionalist serb me bindje pro-ruse.

Ndërkohë, vizita e fundit e Donald Trump Jr. në Bosnjë, ku ai vlerësoi gazin amerikan, shihet si sinjal i rritjes së lidhjeve politike dhe ekonomike në rajon.

Kritikët paralajmërojnë se ndërthurja e interesave private me politikën e jashtme amerikane nën administratën Trump mund të ketë pasoja destabilizuese për Ballkanin dhe për normat ndërkombëtare.

Është shpallur fituesi për ndërtimin e aksit rrugor Milot–Balldren, një prej segmenteve kyçe të Korridorit Adriatiko-Jonian, që pritet të përmirësojë ndjeshëm lëvizjen e automjeteve dhe lidhjen infrastrukturore në veriun e Shqipërisë.

Lajmi u bë i ditur nga ministri i Infrastrukturës dhe Energjisë, Enea Karakaçi, i cili e cilësoi projektin si një investim të rëndësishëm për qarkullimin dhe zhvillimin ekonomik të zonave të Lezhës dhe Shkodrës. Sipas tij, pas një procesi të gjatë dhe disa përpjekjeve të pasuksesshme në të kaluarën, shpallja e fituesit hap rrugën për nisjen e punimeve në një nga veprat më të shumëpritura infrastrukturore në vend.

“Kam kënaqësinë t’ju informoj që ditën e sotme kemi shpallur fituesin e rrugës Milot-Balldren. Ky është një aks mjaft i rëndësishëm, pjesë e korridorit Adriatiko-Jonian dhe që shërben për ndërlidhjen e veriut të Shqipërisë me pjesët e tjera të Shqipërisë. Kjo është një rrugë e shumëpritur nga banorët e qarkut Shkodër dhe Lezhë dhe që kryen lehtësimin e trafikut në këto zona. Procedura ka qenë jo e lehtë, pasi ka pasur disa tentativa të mëparshme, të cilat kanë rezultuar jo të suksesshme. Megjithatë, me përkushtim dhe profesionalizëm, ia kemi dalë që ditën e sotme të kemi shpalljen e fituesit, e cila bën përfundimisht të mundur ndërtimin e kësaj vepre.

​Personalisht do angazhohem që fillimi i ndërtimit të kësaj rruge të kryhet sa më shpejt dhe të ndërtohet brenda afatit të përcaktuar në kontratë. Ndërtimi i kësaj rruge shkon natyrshëm me investimet që ka kryer dhe po planifikon të kryejë Qeveria Shqiptare në veriun e Shqipërisë. Vetëm pak ditë më parë, ne prezantuam nismën ‘Porta e Alpeve’, që është një nismë financimi 100 milionë euro, e dedikuar për veriun e Shqipërisë dhe që e kthen këtë rajon në motor zhvillimi ekonomik dhe turistik të vendit. Dhe me këtë lajm të mirë, dua t’ju uroj të gjithëve fundjavë të qetë dhe të mbarë”, tha Karakaçi.

Të paktën 49 persona kanë humbur jetën nga etja në një zonë të largët të shkretëtirës së Saharasë në veri të Nigerit, pasi kamioni me të cilin udhëtonin u prish.

Grupi po kthehej nga Mali, ku kishte marrë pjesë në një festë myslimane, kur mbeti pa ujë, i bllokuar më shumë se 80 kilometra në perëndim të Assamakës, një pikë e rëndësishme kufitare mes Nigerit dhe Algjerisë.

“Udhëtarët mbetën të bllokuar në zemër të një mjedisi armiqësor, ku temperaturat ekstreme dhe mungesa e pikave të furnizimit e bëjnë mbijetesën jashtëzakonisht të vështirë”, thuhet në deklaratën e guvernatorit të rajonit të Agadezit.

Vetëm dy persona arritën të mbijetonin. Ata ecën përmes shkretëtirës deri në Assamaka, ku njoftuan autoritetet për tragjedinë.

Sipas deklaratës, kamioni ishte nisur nga qyteti Telhandek në Mali, por kishte devijuar nga rruga e planifikuar.

Për disa ditë me radhë, shoferi dhe pasagjerët u përpoqën vazhdimisht të riparonin automjetin, por pa sukses.

“Të privuar nga uji dhe të paaftë për të riparuar mjetin, pavarësisht përpjekjeve të shoferit, ndihmësit të tij dhe pasagjerëve, udhëtarët mbetën të bllokuar në zemër të një mjedisi armiqësor”, thuhet më tej në deklaratë.

“Dhjetëra trupa të pajetë u gjetën poshtë kamionit të ndaluar dhe në zonën përreth tij.”

Viktimat u varrosën në varre masive nga ekipi i shpëtimit i dërguar në vendngjarje nga autoritetet lokale.

Gjatë kthimit nga operacioni i shpëtimit, ekipet hasën një tjetër kamion të prishur me më shumë se 60 persona në bord, të cilët kishin mbetur të bllokuar për tre ditë pas një defekti në bateri.

Sipas guvernatorit, ky kamion ishte nisur nga qyteti Harouba në Mali, më shumë se 300 kilometra larg kufirit me Nigerin.

Ekipi i shpëtimit, ku bënin pjesë edhe ushtarë nga Nigeri, shpërndau ujë për udhëtarët dhe ndihmoi në riparimin e automjetit, duke u mundësuar atyre të vazhdonin udhëtimin në siguri.

Shkretëtira e Nigerit mbetet një nga korridoret kryesore të tranzitit për emigrantët nga e gjithë Afrika Perëndimore që përpiqen të arrijnë në Evropë, pavarësisht rreziqeve të mëdha që shoqërojnë këtë rrugëtim të rrezikshëm.

Guvernatori tha se kjo tragjedi nxjerr në pah “cenueshmërinë e të rinjve të përfshirë në migracion dhe aktivitete ekonomike ndërkufitare, të cilët shpesh detyrohen të kalojnë nëpër zona të paqëndrueshme për të mbijetuar ose për të kërkuar kushte më të mira jetese”.

Ukraina dhe Rusia kanë shkëmbyer nga 185 pjesëtarë të forcave të tyre në raundin e fundit të shkëmbimit të të burgosurve të luftës, kanë bërë të ditur zyrtarë nga të dy vendet.

Sipas presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyy, shumica e 185 ukrainasve të kthyer kanë qenë në robëri ruse që nga viti 2022, raporton agjencia e lajmeve “Reuters”.

Shtabi i Përgjithshëm i Ukrainës njoftoi se personi më i moshuar i kthyer në këtë shkëmbim është 62 vjeç.

Ky shkëmbim është i dyti në kuadër të një marrëveshjeje mes dy vendeve për lirimin e gjithsej 1.000 të burgosurve të luftës nga secila palë, si pjesë e një armëpushimi treditor të ndërmjetësuar nga Shtetet e Bashkuara në fillim të majit.

Në procesin e ndërmjetësimit kanë marrë pjesë edhe Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat kanë ndihmuar edhe në shkëmbimet e mëparshme, njoftoi Ministria e Mbrojtjes e Rusisë përmes Telegramit.

Papa Leoni XIV do të vizitojë Ishujt Kanarie këtë fundjavë për të treguar se mbrojtja e emigrantëve mbetet një çështje prioritare.

Ishujt Kanarie janë përdorur prej kohësh si trampolinë për emigrantët dhe refugjatët që përpiqen të arrijnë Europën për dekada të tëra.

Rruga Atlantike besohet nga shumë ekspertë të jetë edhe më vdekjeprurëse se Mesdheu, me mijëra njerëz të zhdukur vitet e fundit.

Nën drejtimin e Papa Leonit, Kisha Katolike ka bërë thirrje për trajtim njerëzor të emigrantëve dhe ka kritikuar deportimet masive që po ndodhin në Shtetet e Bashkuara.

Qeveria e Spanjës ka mbështetur emigracionin e ligjshëm në një kohë kur shumë qeveri në Europë po përpiqen të ulin mbërritjet e emigrantëve dhe të rrisin deportimet.

Në vendin iberik me 50 milionë banorë është duke u zbatuar një masë amnistie për emigrantët që synon të legalizojë statusin e rreth 500 mijë njerëzve që qeveria thotë se jetojnë në Spanjë pa autorizim.

Megjithatë, çështja e emigrimit të parregullt dhe mbërritjeve në Ishujt Kanarie ka krijuar tensione dhe ka ndarë spanjollët, duke nxitur një rritje në të djathtën ekstreme dhe madje duke i vënë disa katolikë kundër njëri-tjetrit.

Shumë njerëz në Ishujt Kanarie shpresojnë që vizita e Papës do ta rikthejë vëmendjen te solidariteti dhe mbështetja -dhe larg debatit përçarës.

Kisha thotë se Ati i Shenjtë do të sjellë një mesazh të thjeshtë, por thelbësor pajtimi që përqendrohet te njerëzit e prekur, jo te politika.

Disa javë pasi viziton Ishujt Kanarie, papa i parë amerikan do të udhëtojë në pikën kryesore të hyrjes së emigrantëve në Europë, ishullin italian të Lampedusës, Siçili, më 4 korrik, për t’u takuar me emigrantët atje. Kjo është e njëjta ditë kur Shtetet e Bashkuara festojnë 250-vjetorin e pavarësisë së tyre.