Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Before yesterdayMain stream

Tentoi vrasjen e Papa Françeskut/ Arrestohet në Holandë turku 46-vjeçar, ideoi planin e atentatit

29 August 2025 at 18:36

Interpol ka arrestuar në Holandë Hasan Uzun, një shtetas turk 46 vjeçar të lidhur me ISISA i  cili kishte bashkëpunuar me grupin terrorist në një plan për të vrarë e të ndjerin Papa Françesku, përgjatë një vizite të atit të shenjtë në Trieste vitin e shkuar.

Mbi arrestimin e 46-vjeçarit Turk ishin angazhuar, Prokuroria e Triestes, Shërbimet e inteligjencës Italiane si dhe Interpol. Uzun është ekstraduar drejt Italisë dhe aktualisht ndodhet në burgun e Corneos në Trieste.

Hetimet dhe pamjet e kamerave të Sigurisë kanë zbuluar deri më tani pamje të 46-vjeçarit i cili kishte lënë një pistoletë automatike dhe një karikator me 14 fishekë brenda një karroce të braktisur, pranë një bari të stacionit të trenit në Trieste vetëm një ditë përpara se Papa të vizitonte këtë qytet Italian një vit më parë.

Policia thotë se videot e kamerave të sigurisë tregojnë shtetasin turk i cili pasi la armën në karrocën e braktisur, u largua dhe më pas dy burra u afruan pranë saj. Por përpara se dy burrat e paidentifikuar të afroheshin për të gjetur armën ajo ishte gjetur nga një punonjëse e lokalit e cila kishte telefonuar autoritetet.

Pasi kishte lënë valixhen ku ndodhej arma, Uzun bleu një kartë Italiane duke shkatërruar kartën e mëparshme dhe udhëtoi drejt Milanos. Destinacioni i tij më pas ishte Zvicra, por ai u kthye në kufi për shkak të dokumenteve të pavlefshme.

46-vjeçari shfaqej në këto lëvizje me një burrë me këmishë blu.

Hetuesit rindërtuan të gjithë sekuencën e ngjarjeve, duke evidentuar mungesën e lidhjeve mes Uzun dhe Italisë apo vendeve të tjera të Bashkimit Europian. Pikërisht përkimi kohor mes pranisë së tij dhe mbërritjes së Papës bëri që të shpallej alarmi antiterrorizëm.

Gjatë vizitës dhe fjalës së tij në Trieste në 7 korrik të vitit të shkuar Papa Françesku nuk dha asnjë detaj mbi këtë kërcënim, por mbajti fjalimin e tij duke I kërkuar besimtarëve katolikë ta mbanin besimin e tyre të patrazuar nga të këqijat e kësaj bote.

KE i përgjigjet kërcënimeve të Trump për tarifa doganore: BE ka “të drejtën sovrane” për sektorin e teknologjisë

By: Rovena
26 August 2025 at 15:27

Komisioni Evropian deklaroi këtë të martë, 26 gusht, se Bashkimi Evropian ka “të drejtën sovrane” për të rregulluar sektorin e teknologjisë, pas kërcënimeve të Donald Trump për vendosjen e tarifave doganore ndaj vendeve që, sipas tij, synojnë kompanitë amerikane të teknologjisë.

Presidenti amerikan sulmoi një ditë më parë vendet dhe organizatat që rregullojnë sektorin e teknologjisë, duke i kërcënuar me tarifa dhe kufizime eksporti. Edhe pse nuk përmendi drejtpërdrejt BE-në, kjo e fundit ka arsenal juridik më të fuqishëm në botë për rregullimin e tregut digjital.

“Është e drejtë sovrane e BE-së dhe e shteteve anëtare që të rregullojnë aktivitetet ekonomike në territorin tonë, në përputhje me vlerat tona demokratike”, deklaroi zëdhënësja e Komisionit Evropian, Paula Pinho.

Komisioni gjithashtu hodhi poshtë akuzat e administratës Trump dhe gjigantëve të teknologjisë për “censurë”, duke i quajtur ato “plotësisht të pabazuara”.

 

Bllokimi i News 24, BE kërkon të mos cënohet puna e gazetarëve

13 August 2025 at 12:18

Zyra e Bashkimit Europian në Tiranë reagoi të mërkurën për bllokimin e punës së televizionit News24, pas kalimit të godinës ku ky televizion funksiononte në pronësi të një kompanie publike. Duke kërkuar ndjekjen e procedurave ligjore, Zyra e BE-së në Tiranë theksoi në një deklaratë të shkurtër publike se nuk duhet të ndërmerren veprime që […]

The post Bllokimi i News 24, BE kërkon të mos cënohet puna e gazetarëve appeared first on Reporter.al.

Presidenti Trump nuk paralajmëroi fundin e Bashkimit Europian

By: FAKTOJE
8 August 2025 at 11:01

Pretendimi: Trump paralajmëroi se Bashkimi Europian do të zhduket për shkak të emigrantëve

Verdikti: Mungon konteksti

Një postim i shpërndarë në Facebook citon presidentin amerikan Donald Trump të ketë paralajmëruar se së shpejti Bashkimi Europian dhe Europa vetë nuk do të ekzistojnë më.  Megjithatë, kur shihen nga afër komentet e Trump përgjatë një udhëtimi të javëve të fundit në Skoci, nuk bëhet fjalë për një paralajmërim për BE-në, por një deklaratë provokuese e Trumpit mbi situatën e emigracionit në Europë.  

A screenshot of a social media post

AI-generated content may be incorrect.

Gjatë një vizite në Skoci në fund të korrikut 2025, Trump deklaroi: “Përsa i përket emigracionit, duhet të veproni shpejt. Përnryshe nuk do ta keni më Europën.” Është pikërisht kjo deklaratë, “Nuk do ta keni më Europën”, që është interpretuar nga përdoruesit në Facebook si një paralajmërim për diçka katastrofike në strukturën e Bashkimit Europian. Megjithatë, deklarata e Trump kishte për qëllim kritikimin e politikave evropiane mbi emigracionit dhe refugjatët, një kthim favori ndaj partive të djathta në Europë, dhe nuk parashikon fundin e Bashkimit Europian. Trumpi për më tepër vazhdoi me të njejtën retorikë duke folur për një “pushtim të tmerrshëm” dhe i vuri fajin emigracionin për “vrasjen e Evropës.” 

Trump përdor shpesh një retorikë të ekzagjeruar dhe të sensacionalizuar për të shtyrë drejt kontrolleve më të rrepta ndaj imigracionit. Në SHBA, ai ka nisur një politikë të rreptë kundër emigrantëve, duke rritur buxhetin e agjentëve të ICE (Zyra për Zbatimin e Imigracionit dhe Doganave) me disa miliarda dollarë dhe duke rritur ndjeshëm deportimet. 

Fjalët e Trump i bëjnë po ashtu jehonë asaj që njihet si teori e “Zëvendësimit të Madh.” Këtu bëhet fjalë për besimin e pabazuar se popullatat perëndimore po zëvendësohen qëllimisht nga emigrantë jo-evropianë. 

Faktoje i ka hedhur poshtë këto teori kur figura si Elon Musk (që deri para disa muajsh ishte mjaft i afërt me presidentin) paralajmëruan në mënyrë të ngjashme se Europa po humbet identitetin dhe popullsinë nga emigracionin që vjen nga Afrika. Por këto pretendime bazohen më shumë në frikë sesa në fakte. Për shembull, në vitin 2023, 4.3 milion persona migruan drejt BE-së nga një vend që nuk është pjesë e Bashkimit Europian. Megjithatë kjo përfaqëson një ulje prej 18% (rreth 1 milion veta më pak) në krahasim me vitin 2022. 

A graph of a number of people with numbers

AI-generated content may be incorrect.

Në përgjithësi edhe përse trendi ndër vite ka qënë në rritje, me një rritje të fortë sidomos në vitin 2021 pas shpërthimit të COVID, këto numra janë stabilizuar në vitet e fundit. Për më tepër, vende si Gjermania që kanë një fluks të lartë emigrantësh, shpesh i kërkojnë vetë emigrantët për të plotësuar vendet e punës të nevojshme në ekonominë gjermane, siç e tregon dhe vetë Deutsche Welle. 

Edhe në rastin e SHBA-së, përqindja e emigrantëve është rreth 14.3% e popullsisë totale. Edhe pse kjo shifër ka qënë në rritje prej vitit 1970, kjo përqindje është  historikisht jo më e lartë se për shembull në fund të shekullit të 19-të, kur emigrantët nga Europa lëvizën për në SHBA. Migrimi dhe refugjatët paraqesin sfida të shumta për BE-në, por nuk ka fakte konkrete se BE-ja apo kontinenti Europian do të shfarosen për shkakt të emigrimit. 

The post Presidenti Trump nuk paralajmëroi fundin e Bashkimit Europian appeared first on Faktoje.al.

BE kërkon gjithëpërfshirje për Kodin e ri Penal

31 July 2025 at 16:59

Bashkimi Evropian thekson rëndësinë e një procesi gjithëpërfshirës dhe transparent për paketën e projekt-amendamenteve të Kodit të ri Penal duke përfshirë institucionet e drejtësisë, aktorët e sundimit të ligjit dhe shoqërinë civile. REAGIMI Në përgjigje të një kërkese zyrtare për informacion nga “Faktoje”, Delegacioni i Bashkimit Europian në Tiranë thotë se, “rishikimi i përgjithshëm i Kodit Penal […]

The post BE kërkon gjithëpërfshirje për Kodin e ri Penal appeared first on BoldNews.al.

Trump, tarifa dhe gjobë për Indinë/ Shkak blerja e armëve dhe energjisë nga Rusia

30 July 2025 at 19:11

Shtetet e Bashkuara do të vendosin një tarifë prej 25% për mallrat indiane dhe veç kësaj edhe një gjobë, që nuk dihet ende sa do të jetë, për blerjen e energjisë dhe armëve ruse.

Presidenti Donald Trump tha në “Truth Social” se masat do të hyjnë në fuqi nga 1 gushti, afati i fundit që ai ka vendosur për një marrëveshje tregtare. Edhe pse e cilësoi Indinë një vend mik, Trump tha se tarifat e saj janë ndër më të lartat në botë.

“Gjithashtu, ata gjithmonë kanë blerë shumicën dërrmuese të pajisjeve të tyre ushtarake nga Rusia dhe janë blerësi më i madh i energjisë së Rusisë, së bashku me Kinën, në një kohë kur të gjithë duan që Rusia të ndalojë vrasjet në Ukrainë”, shkroi Trump.

Vitin e kaluar, SHBA kishin një deficit tregtar prej 45.8 miliardë dollarësh me Indinë. Deri vonë, SHBA ishin partneri më i madh tregtar i Indisë, me tregtinë dypalëshe që arriti në 190 miliardë dollarë në vitin 2024.

Trump dhe kryeministri indian Narendra Modi kanë vendosur një objektiv për ta dyfishuar këtë shifër në 500 miliardë dollarë.

Për vite me radhë, Uashingtoni ka kërkuar akses më të madh në sektorin bujqësor të Indisë, duke e parë atë si një treg të madh të pashfrytëzuar. Por India e ka mbrojtur atë me forcë, duke përmendur sigurinë ushqimore, jetesën dhe interesat e miliona fermerëve të vegjël.

Në prill, Trump kishte njoftuar tarifa deri në 27% për mallrat indiane, të cilat më vonë u pezulluan. Kjo e premte është afati i fundit për Indinë dhe vendet e tjera që ose të arrijnë një marrëveshje tregtare ose të përballen me tarifa në rritje.

Deri tani Trump ka arritur marrëveshje me Bashkimin Europian, duke i vendosur tarifat në 15 % dhe me Japoninë, për të cilën tarifat janë po njëlloj.

/abcnews.al/

Tarifë 15 përqind mbi importet/ BE dhe SHBA dakord, ekspertët shqetësime për inflacion e pasiguri

28 July 2025 at 20:42

Vendet e Bashkimit Europian kanë reaguar pasi unioni arriti marrëveshje me shtetet e bashkuara për tarifa 15% për importet e mallrave.

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni tha se e sheh pozitivisht marrëveshjen, të cilën e cilësoi një bazë të qëndrueshme.

“Padyshim që e konsideroj pozitiv faktin që është arritur një marrëveshje. Gjithmonë kam menduar se një përshkallëzim tregtar midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara do të kishte pasoja të paparashikueshme, potencialisht shkatërruese”, është shprehur kryeministrja italiane.

Megjithatë ajo theksoi se nevojitet më shumë qartësi për sektorët e bujqësisë dhe prodhimit të gazit, duke shtuar se ka ende shumë punë për të bërë.

Nga ana tjetër kryeministri spanjoll Pedro Sanchez tha se e mbështet marrëveshjen, por pa asnjë entuziazëm.

Sanchez shtoi se një nga mësimet që Europa duhet të nxjerrë nga kjo marrëveshje është nevoja që unioni të diversifikojë partnerët tregtarë.

Ndërkohë ministri francez për Evropën dhe Tregtinë e Jashtme tha se marrëveshja u jep kompanive stabilitetin e shumëpritur, por mbetet e pabalancuar.

Ai paralajmëroi se lufta e tarifave e shkaktuar nga Uashingtoni nuk i shërben interesit të askujt, duke parashikuar çmime më të larta, inflacion në SHBA dhe një ngadalësim të ekonomisë globale.

Marrëveshja u prit me skepticizëm edhe nga ekonomistët. Ekonomisti Nicolas Poitiers nga qendra e ekspertëve Bruegel tha për Associated Press se vendosja e tarifës prej 15% për partnerin më të afërt tregtar është një ide e pamend. Poitiers shtoi se kjo tregon dobësinë e Evropës dhe kjo nuk është diçka pozitive.

Ndërkohë, Thibaut L’Ortye, Drejtor i Lartë i Çështjeve Publike në Dhomën Amerikane të Tregtisë në BE, tha se marrëveshja ofroi një ndjesi lehtësimi për kompanitë amerikane në Evropë.

Megjithatë ai theksoi se edhe një tarifë prej 15% është një rritje e konsiderueshme kostove tregtare në të dyja anët e oqeanit, sepse kjo lëvizje do të prekë të gjithë zinxhirët e furnizimit.

Hapja e grupkapitujve të fundit/ Rama: Shqipëria nuk ndalet, progres i vazhdueshëm në rrugën e anëtarësimit

23 July 2025 at 14:47

Ambasadorët e 27 vendeve anëtare të Bashkimit Europian i kanë dhënë dritën jeshile vijimit të negociatave me vendin tonë për grupkapitullin e pesë që përfshin Bujqësinë dhe Kohezionin. Ky është edhe grupkapitulli i fundit i negociatave të anëtarësimit për vendit tonë. Një reagim lidhur me këtë çështje është bërë edhe nga kryeministri Edi Rama i cili nënvizon se “Shqipëria nuk ndalet” sa i përket progresit të vazhdueshëm dinamik në rrugën e negociatave të anëtarësimit.

Reagimi i kryeministrit Edi Rama

Shqipëria nuk ndalet – Sot, më 23 korrik 2025, në vijim të progresit të vazhdueshëm e dinamik të Shqipërisë në rrugën e negociatave të anëtarësimit në Bashkimin Evropian, Komiteti i Përfaqësuesve të Përhershëm të Vendeve Anëtare të Bashkimit Europian autorizoi Presidencën Daneze të ftojë Shqipërinë për të paraqitur Pozicionin e saj Negociues për negociatat lidhur me kapitujt që përbëjnë Grupkapitullin 5 “Burimet, Bujqësia dhe Kohezioni”.

“Ekonomia do t’i rezistojë sanksioneve”/ Ish-presidenti rus: Moska do të shtojë sulmet ndaj Ukrainës

18 July 2025 at 16:34

Bashkimi Europian vendosi sanksione të reja ndaj Ukrainës. Veprim ky që ka sjellë edhe reagimin e Rusisë.

Ish-presidenti rus Dmitry Medvedev ka thënë se ekonomia ruse do t’i rezistojë raundit të fundit të sanksioneve dhe se Moska nuk do të tërhiqet por do t’i shtojë sulmet ndaj Ukrainës.

Ndërkohë presidenti i SHBA Donald Trump, më herët deklaroi se do të dërgojë raketa të reja dhe armë përfshirë sisteme mbrojtëse nga raketat Patriot që mund të shkatërrojnë raketat balistike ruse.

/abcnews.al/

Mes presionit të SHBA dhe Kinës, Bashkimi Europian më në vështirësi se kurrë

By: user 8
6 July 2025 at 16:54

Në një botë ku aleancat e vjetra po testohen dhe fuqitë e mëdha po shkruajnë rregulla të reja, Bashkimi Europian ndodhet në një pozicion më të dobët se kurrë më parë: midis një Amerike gjithnjë e më proteksioniste dhe një Kine gjithnjë e më agresive ekonomikisht. Përballë tarifave të Trump dhe shantazhit tregtar të Pekinit, prestigjozja The New York Times analizon se Brukseli nuk ka më luksin të bëjë politikë të jashtme me parime; tani është koha e mbijetesës gjeopolitike.

The New York Times: 

Dikur dukej për shumëkënd sikur Presidenti Trump mund të ishte një arsye për Europën dhe Kinën që të afronin ekonomitë e tyre. Tarifat e planifikuara prej tij bënë pak për ta dalluar Bashkimin Europian, një aleat i vjetër i Shteteve të Bashkuara, nga Kina, sfiduesja kryesore e dominancës amerikane.

Nuk ka ndodhur ashtu. Përkundrazi, Bashkimi Europian e gjen veten në një grackë gjeopolitike midis dy ekonomive më të mëdha të botës.

Në Bruksel, zyrtarët po përpiqen të sigurojnë një marrëveshje të përafërt tregtare me homologët e tyre amerikanë përpara se Trump të godasë bllokun me tarifa të larta, të përgjithshme, që mund të trondisin ekonominë e BE-së.

Në të njëjtën kohë, politikëbërësit e Bashkimit Europian po përpiqen të nxisin homologët e tyre në Pekin që të ndalojnë së mbështeturi Rusinë, të ndalojnë së ndihmuari industrinë kineze me kaq shumë para shtetërore dhe të ngadalësojnë rrjedhën e mallrave të lira drejt Bashkimit Europian.

Lexo më tej: Çfarë do t’i bënte ekonomisë botërore një luftë tregtare midis SHBA-së dhe Kinës? 

Por, në një moment të trazuar të sistemit tregtar global, Bashkimi Europian gjithashtu ka nevojë ta mbajë marrëdhënien me Kinën, fuqinë më të madhe prodhuese në botë, në një bazë relativisht të qëndrueshme.

Udhëheqësit nga Bashkimi Europian pritet të jenë në Pekin për një samit në fund të korrikut. Shpresat për këtë mbledhje janë të ulëta.

Edhe pse Kina e shtyn idenë se armiqësia e Trump ndaj tregtisë multilaterale po e shtyn Europën në krahët e saj, problemet e Europës me Kinën vetëm sa po rriten.

“Nuk ka një kartë të Kinës për Europën,” tha Liana Fix, një hulumtuese për Europën në Këshillin për Marrëdhënie me Jashtë.

(Kaja Kallas, nënkryetarja e Komisionit Evropian, dhe Wang Yi, ministri i jashtëm i Kinës, javën e kaluar në Bruksel)

Tensionet dolën plotësisht në pah javën e kaluar, kur Wang Yi, ministri i Jashtëm i Kinës, vizitoi Brukselin për takime në prag të samitit. Kina e përshkroi tonin si produktiv dhe hodhi poshtë idenë se dy palët kishin konflikte. Zyrtarët e Bashkimit Europian theksuan pikat e vazhdueshme që janë problem, përfshirë çekuilibrat tregtarë.

Ndarja u theksua edhe këtë fundjavë. Bashkimi Europian ka ndërmarrë së fundmi hapa për të kufizuar shpenzimet qeveritare për pajisje mjekësore nga Kina, duke argumentuar se agjencitë qeveritare kineze kanë trajtuar padrejtësisht kompanitë europiane dhe se ishte e nevojshme të barazohej fusha e lojës. Kina njoftoi të dielën se do të hakmerret.

Megjithatë, Bashkimi Europian mbetet në një vallëzim të brishtë me Kinën. Lidhjet ekonomike mes dy ekonomive janë të gjera. Shumë vende europiane mbeten thellësisht të varura nga Kina për materiale industriale. Dhe eksportet europiane drejt Kinës vazhdojnë të jenë të konsiderueshme, sidomos nga Gjermania, e cila ka pasur prej kohësh marrëdhënie të ngushta tregtare me Kinën.

Por eksportet e Europës janë në rënie, ndërkohë që importet kineze në bllok janë në rritje. Me produkte të lira nga gjigantët e ‘modës së shpejtë’ si Shein dhe Temu që përmbysin tregjet europiane, politikëbërësit po punojnë për të shtrënguar kufizimet ndaj këtyre importeve. Udhëheqësit europianë ankohen rregullisht se bankat shtetërore kineze subvencionojnë aq shumë prodhuesit vendas, saqë kompanitë europiane nuk mund të konkurrojnë.

Ankesat e Europës nuk kufizohen vetëm tek tregtia. Zyrtarët e Bashkimit Europian janë të zemëruar për mbështetjen që Kina i ka dhënë Rusisë gjatë luftës në Ukrainë, duke ofruar një treg për karburantin dhe produktet e tjera ruse, gjë që ka zbutur efektin e sanksioneve europiane.

(Pasojat e një sulmi me raketa ruse në Sloviansk të Ukrainës, muajin e kaluar. Zyrtarët e Bashkimit Evropian janë të zemëruar për mbështetjen e Kinës për Rusinë në luftën me Ukrainën)

Sipas ministrit të jashtëm danez, Lars Løkke Rasmussen, qëllimi i Bashkimit Europian nuk mund të jetë shkëputja nga Kina. “Bëhet fjalë për t’u angazhuar në kushte më të barabarta dhe për të pasur një qasje më transaksionale,” tha ai, gjatë një konference me gazetarët të premten.

Ndërkohë që Shtetet e Bashkuara po tronditin sistemin global tregtar me synimin për të zvogëluar deficitin tregtar, për të rritur të ardhurat dhe për të rikthyer prodhimin vendas, Bashkimi Europian gjendet në një pozitë të vetmuar. Ai është një bllok prej 27 shtetesh që së bashku përbëjnë ekonominë e tretë më të madhe në botë. BE-ja u krijua për të nxitur tregtinë ndërkufitare dhe mbetet një mbrojtës i fuqishëm i tregtisë së lirë.

“Europa dëshiron t’i tregojë botës se tregtia e lirë me një numër të madh vendesh është e mundur mbi bazën e rregullave,” tha Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Europian, në një konferencë për shtyp muajin e kaluar.

BE-ja e ka thelluar tashmë bashkëpunimin tregtar me vende me qëndrime të ngjashme si Zvicra dhe Kanadaja. Zonja von der Leyen sugjeroi se mund të shkojë edhe më tej: të ndjekë një bashkëpunim të ri ndërmjet bllokut dhe një grupi tregtar prej 11 vendesh që përfshin Japoninë, Vietnamin dhe Australinë, por që nuk përfshin as Shtetet e Bashkuara dhe as Kinën.

Megjithatë, edhe pse zonja von der Leyen përpiqet të kalojë në ofensivë, zyrtarët e BE-së kanë kaluar muaj të tërë në një pozicion shumë më mbrojtës.

Kjo sepse, ndërsa Bashkimi Europian ka kritika për politikat që vijnë nga SHBA-ja dhe Kina, ai gjithashtu po goditet dhe po shqyhet mes të dyjave.

(Pako nga kompania “Shein” që presin të dërgohen në një fabrikë veshjesh në Guangzhou, Kinë, në shkurt)

Pavarësisht rezultatit të bisedimeve tregtare me administratën Trump, pritet që Bashkimi Europian të përfundojë me tarifa më të larta ndaj eksporteve të tij në Shtetet e Bashkuara sesa në fillim të vitit. Zyrtarët amerikanë e kanë përsëritur vazhdimisht se tarifat 10 përqind në të gjitha produktet nuk janë të negociueshme.

Zyrtarët europianë ka të ngjarë të detyrohen të bëjnë edhe lëshime për të siguruar një marrëveshje, përfshirë ndoshta një angazhim, për të mbajtur një qëndrim më të ashpër ndaj Kinës.

BE-ja është dakord me Trump-in që Kina ka ndjekur praktika të padrejta tregtare. Por blloku mund ta shtyjë Kinën vetëm deri në një pikë, për shkak të ndërlidhjes së thellë ekonomike mes tyre.

Kina, së fundmi, ia ka kujtuar BE-së me kosto këtë realitet.

Si përgjigje ndaj tarifave të SHBA-së, Kina kufizoi eksportet globale të magneteve me elementë të rrallë, që janë thelbësorë për prodhimin e një game të gjerë mallrash, nga makinat dhe dronët, te robotët industrialë dhe raketat.

Duke qenë se Kina dominon prodhimin e elementëve të rrallë, ajo mund t’u shkaktojë dëm serioz partnerëve të saj tregtarë me kufizime të tilla.

Fillimisht, politikanët europianë shpresonin që këto kufizime të preknin kryesisht kompanitë amerikane. Por edhe firmat europiane janë përballur me vonesa të mëdha për të marrë aprovimin e Kinës për blerjet e këtyre materialeve.

Ngadalësimi nuk lidhet vetëm me probleme logjistike për shkak të radhës së aplikimeve që Kina po përpunon. Përkundrazi, duket se është i lidhur me një pikë të vjetër tensioni tregtar mes Europës dhe Kinës.

Prej vitesh, qeveria kineze ka kërkuar që kompanitë e huaja të ndajnë ose të transferojnë teknologjinë te partnerët kinezë si kusht për të hyrë në tregun kinez. Kohët e fundit, prodhuesit europianë të makinave dhe kompani të tjera kanë mbetur prapa krahasuar me konkurrentët kinezë, të cilët udhëheqin zhvillimin në makinat elektrike, panelet diellore dhe teknologjitë e tjera.

(Një parking makinash në sipërmarrjen e përbashkët Shanghai Automotive Industrial Corporation-Volkswagen në prill në Shangai)

Duke pasur parasysh këtë, zyrtarët e Bashkimit Europian kanë ushtruar presion mbi kompanitë kineze që të transferojnë teknologji si pjesë e çmimit për hyrjen në tregun europian.

Bashkimi Europian gjithashtu i është bashkuar Shteteve të Bashkuara në kufizimin e dërgesave drejt Kinës të pajisjeve për prodhimin e çipave më të shpejtë, të cilët kanë përdorim si ushtarak ashtu edhe civil.

Kjo ka zemëruar zyrtarët kinezë. Ministri i Tregtisë i Kinës, Wang Wentao, i bëri thirrje Europës që të heqë kontrollin ndaj eksporteve të teknologjisë së lartë drejt Kinës si pjesë e diskutimeve për rifillimin e furnizimit me elementë të rrallë.

“Ministri Wang Wentao shprehu shpresën që BE-ja të na takojë në gjysmë të rrugës dhe të ndërmarrë masa efektive për të lehtësuar, mbrojtur dhe promovuar tregtinë e përputhshme të produkteve të teknologjisë së lartë drejt Kinës,” tha Ministria e Tregtisë në një deklaratë muajin e kaluar.

Në samitin që do të mbahet këtë muaj në Pekin, tha ai, zyrtarët europianë ka të ngjarë të vazhdojnë të ushtrojnë presion mbi zyrtarët kinezë për të siguruar akses më të qëndrueshëm në elementët e rrallë.

Jens Eskelund, presidenti i Dhomës së Tregtisë së Bashkimit Europian në Kinë, tha se dhoma dëshiron gjithashtu që takimet të përqendrohen në përpjekjen për të bindur zyrtarët kinezë për nevojën e rregullave më transparente dhe të parashikueshme, si dhe të trajtohet vështirësia në rritje për kompanitë e huaja që duan të bëjnë biznes në Kinë.

Por perspektiva për ndryshime të ndjeshme, apo ndonjë afrim të vërtetë mes Europës dhe Kinës, është e zymtë. Toni që vjen nga Europa nuk është pozitive.

Zonja von der Leyen, në një fjalim në takimin e G7-s muajin e kaluar në Kanada, tha se Kina është e angazhuar në një cikël “dominimi, varësie dhe shantazhi.” 

Përgatiti ©LAPSI.AL 

The post Mes presionit të SHBA dhe Kinës, Bashkimi Europian më në vështirësi se kurrë appeared first on Lapsi.al.

Marta Kos/ U bë deti kos Europë për të tërë

By: Oldi
1 July 2025 at 13:35

Komisionerja për Zgjerimin e Bashkimit Europian, Marta Kos ka filluar që t’i serviloset kryeministrit Edi Rama i cili në mënyrë të paprecedentë do të qeverisë Shqipërinë për 16 vite radhazi. Anëtarësimi “imagjinar” i Shqipërisë në Bashkimin Europian brenda vitit 2030 ishte fokusi kryesor i propagandës së kryeministrit Edi Rama në fushatën e 11 majit. Nga […]

The post Marta Kos/ U bë deti kos Europë për të tërë appeared first on BoldNews.al.

BE kërkon “reforma tërësore” për median në Shqipëri

By: user 4
18 June 2025 at 15:17

Lajmet për hapjen e kapitujve të negociatave kanë qenë të shumëreklamuara nga qeveria gjatë muajve të fundit, nën premtimin e integrimit të shpejtë të Shqipërisë në Bashkimin Evropian, por një dokument jozyrtar i sekretariatit të Këshillit të Bashkimit Evropian, institucionit që merr vendime në lidhje me procesin negociues dhe anëtarësues, thekson se vendi ka nevojë për reforma të konsiderueshme në një grumbull çështjes të konsideruara si “themeloret”, ku përfshihen funksionimi i shtetit ligjor dhe të drejtat e njeriut.

Lufta kundër korrupsionit apo krimit të organizuar janë tema të rrahura shpesh, por një temë jo aq e rrahur që bën pjesë në çështjet “themelore”, është media, ku dokumenti i parë nga BIRN thekson se nga Shqipëria “pritet reformë tërësore”.

Çështja e medias pritet gjithashtu të marrë rëndësi të veçantë në negociata pas publikimit më vonë këtë vit të raportit përfundimtar të OSBE/ODIHR mbi zgjedhjet e vitit 2025, ku, risia duket se qëndron në konkluzionin e prerë që media në Shqipëri është e njëanshme dhe nën ndikimin e thellë të qeverisë.

“Në lidhje me lirinë e shprehjes dhe lirinë e medias, Shqipëria ende pritet të miratojë një reformë tërësore të kuadrit ligjor dhe rregullator,” thuhet në dokumentin e Këshillit të Bashkimit Evropian, “në veçanti për fuqizimin e pavarësisë dhe efikasitetit të Autoritetit të Medias Audiovizive dhe të pavarësisë së transmetuesit publik, të cilat mbeten çështje shqetësuese,” shtohet në dokument.

Reformat e kërkuara nga BE janë të gjithanshme. Fillimisht kërkohen ndryshime ligjore “për të trajtuar shqetësimin e përqendrimit të lartë në tregun e medias”, një çështje për të cilën deri më sot qeveria nuk ka shprehur vullnet politik për ta trajtuar.

Aktualisht në Shqipëri dy televizionet kryesore, Klan dhe Top Channel, kontrollojnë 64% të tregut sipas të ardhurave, ndërsa katër televizionet e mëdha, pra Klan, Top Channel, Media Vizion dhe A2 CNN kontrollojnë 79.1% të tregut. Dokumenti i BE-së nuk hyn në detaje për të shpjeguar se çfarë ndryshimesh konkrete mund të ndërmerren për të ulur shkallën e përqendrimit në media, por kërkon ndryshime “për të përforcuar pavarësinë editoriale”, për të “forcuar transparencën e financimit dhe pronësisë së medias” si dhe “për të vendosur rregulla për ndarjen e reklamave shtetërore dhe burimeve të tjera shtetërore”.

Veçanërisht në pikën e fundit, qeveria aktuale vepron në bazë të disa rregullave të miratuara nga qeveria “Berisha” në vitin 2008, të cilat lejojnë institucionet publike të japin reklama pa pasur nevojë të bëjnë garë apo transparencë se sa reklama dhanë e për çfarë arsyesh i dhanë. Kjo bën që shpesh qytetarët të shohin në televizor materiale që prezantohen si lajme apo si emisione, ndërkohë që në fakt janë propagandë e paguar nga paratë e taksapaguesve.

Një ndryshim tjetër ligjor i kërkuar është “dekriminalizimi i shpifjes”, një masë që normalisht nuk kërkon shumë mund nga ana e qeverisë përveçse nisjen e një procesi për heqjen e shpifjes dhe fyerjes nga Kodi Penal. Ndonëse dekriminalizimi i shpifjes dhe fyerjes është një kërkesë e hershme e Bashkimit Evropian dhe një rekomandim i përsëritur i raporteve për zgjedhjet nga OSBE/ODIHR, qeveria aktuale nuk ka shprehur vullnet politik për ta ndërmarrë këtë ndryshim.

BE kërkon që gjithsesi çdo ndryshim në lidhje me median do të duhet që të kryhet përmes një procesi të gjerë konsultues me aktorët vendës por edhe me Komisionin e Venecias.

“Ekzekutivi duhet të sigurohet për pjesëmarrje të fortë dhe angazhim në proces,” thuhet në raport. “Amendimet ligjore priret të ndahen me Komisionin e Venecias para miratimit”.

Dokumenti informal i Këshillit të Bashkimit Evropian i rrjedhur në media ngriti gjithashtu shqetësimin në lidhje me sulmet e ndërmarra nga qeveria kundër sistemit të drejtësisë pas arrestimit të kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, ndërsa duket se hedh ujë të ftohtë mbi pritshmëritë për integrim të shpejtë duke theksuar se, pavarësisht hapjes së kapitujve për negociata për anëtarësim, “progresi në grupin e çështjeve “Themelore” do të përcaktojë ritmin e përgjithshëm të negociatave”.

“Siç është parashikuar në Kuadrin Negociues, asnjë kapitull nuk mund të mbyllet para se Shqipëria të arrijë këtë objektiv,” theksohet në dokument./Gjergj Erebara për Reporter.al

The post BE kërkon “reforma tërësore” për median në Shqipëri appeared first on Lapsi.al.

‘Shqetësim serioz’: BE dënon sulmet e qeverisë ndaj SPAK pas arrestimit të Veliajt

17 June 2025 at 19:13

Komisioni Europian i sheh me shqetësim sulmet e orkestruara nga mazhoranca ndaj Prokurorisë së Posaçme pas arrestimit të kryebashkiakut Erion Veliaj në shkurt të këtij viti, ndërsa kërkon që të mbrohet pavarësia e organeve të drejtësisë së re nga puna e komisionit “Xhafaj” në Kuvend. Moszbatimi i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese nga Kuvendi i Shqipërisë […]

The post ‘Shqetësim serioz’: BE dënon sulmet e qeverisë ndaj SPAK pas arrestimit të Veliajt appeared first on Reporter.al.

Efekti Trump/ Si po afrohen aleatët e SHBA në krahët e njëri-tjetrit

By: user 4
11 June 2025 at 17:39

Marrëveshje të reja tregtare. Sanksione të përbashkëta kundër Izraelit. Marrëveshje ushtarake.

Aleatët më të ngushtë të Amerikës, gjithnjë e më shumë po përqëndrohen tek njëri-tjetri sipas interesave të tyre për t’i thelluar më tej lidhjet, ndërsa administrata Trump po i sfidon me tarifa dhe masa të tjera që po përmbysin tregtinë, diplomacinë dhe mbrojtjen.

Të shqetësuar nga transformimi i prioriteteve të SHBA-së nën Presidentin Trump, disa nga partnerët tradicionalë të Amerikës në skenën botërore kanë kaluar muajt e trazuar që nga inaugurimi i z. Trump në janar duke u përqendruar në ndërtimin e marrëdhënieve të tyre të drejtpërdrejta, duke stërvitur muskujt diplomatikë dhe duke i lënë mënjanë Shtetet e Bashkuara.

Kjo dinamikë në zhvillim përfshin vende si Britania, Franca, Kanadaja dhe Japonia – shpesh të konsideruara nga ekspertët e marrëdhënieve ndërkombëtare si “fuqitë e mesme” për t’i dalluar ato nga fuqitë e mëdha që janë Shtetet e Bashkuara apo Kina.

“Këto janë demokraci të industrializuara, aleatë të Shteteve të Bashkuara, që mbështesin rregulla dhe institucione shumëpalëshe”, shpjegon Roland Paris, profesor i marrëdhënieve ndërkombëtare dhe drejtor i Shkollës Pasuniversitare të Çështjeve Publike dhe Ndërkombëtare në Universitetin e Otavës.

“E teksa rendi ndërkombëtar është shpërbërë dhe Shtetet e Bashkuara kanë treguar se janë më pak të gatshme ta mbështesin atë, ajo që kemi parë është një transformim i rolit të fuqive të mesme”, shtoi ai.

Ky rol, tha Profesor Paris, karakterizohet nga ndjekja e “nismave oportuniste dhe të interesit vetjak që janë ende bashkëpunuese”, duke përfshirë një mori marrëveshjesh më të vogla mbi tregtinë dhe mbrojtjen që përfshijnë vendet evropiane dhe Kanadanë.

Përpjekjet e këtyre vendeve për t’u grupuar ndërsa Shtetet e Bashkuara rikalibrojnë rolin e tyre global dhe mënyrën se si i trajtojnë aleatët e hershëm do të shfaqen gjatë ditëve të ardhshme, ndërsa udhëheqësit e Grupit të 7 vendeve të industrializuara takohen në Alberta, Kanada, për samitin e tyre vjetor.

Qeveria kanadeze, e cila kryeson Grupin e 7 këtë vit, ka ftuar gjithashtu udhëheqësit e disa fuqive të tjera të rëndësishme nga bota në zhvillim, duke përfshirë Indinë, Brazilin dhe Meksikën.Një pamje e Maleve Shkëmbore në Kanada. Vendi Kananaskis në Alberta, Kanada, ku udhëheqësit e Grupit të 7 vendeve të industrializuara do të takohen duke filluar nga e diela. Kredia…Todd Korol/CP, nëpërmjet Reuters

Organizatorët po planifikojnë takime dypalëshe, më të vogla dhe pa Shtetet e Bashkuara. Do të jetë eventi, ku për herë të parë që kur Z. Trump mori detyrën, ai do të përballet me një grup të madh aleatësh tradicionalë të SHBA-së, të cilët janë sulmuar nga administrata e tij përmes tarifave ose vendime të tjera konfliktuale. (Në rastin e Kanadasë, përveç tarifave, Z. Trump ka kërcënuar gjithashtu sovranitetin e vendit.)

Si rezultat, ekspertët i shohin Shtetet e Bashkuara si gjithnjë e më të veçuara, madje të izoluara, nga struktura që vetë kanë ndërtuar dhe kryesuar gjatë dekadave të fundit.

“Mos vallë duhet të flasim, në një farë mënyre, për një G6 plus një?” tha Jacob Funk Kirkegaard, një bashkëpunëtor me Institutin Peterson për Ekonomi Ndërkombëtare me qendër në Bruksel.

“Në këtë situatë, ku institucionet tradicionale, thelbësore perëndimore politike dhe ushtarake po i nënshtrohen neglizhencës ose përbuzjes nga administrata Trump, Bashkimi Evropian, por edhe Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja, Japonia, do të kërkojnë të forcojnë kanale të tjera”, shtoi ai.

Kjo, në fakt, ka ndodhur intensivisht.

Vendet evropiane dhe Kanadaja kanë qenë veçanërisht aktive në kërkimin e mënyrave të reja dhe më të thella për të bashkëpunuar.

Bashkimi Evropian dhe Britania mbajtën një samit në maj që u cilësua si një rivendosje e marrëdhënieve pas daljes së Britanisë nga blloku në vitin 2020. Ata arritën një marrëveshje që përfshinte një zgjatim të të drejtave të peshkimit për vendet e BE-së në ujërat britanike, më shumë akses në tregjet evropiane për shitësit britanikë të mishit dhe një marrëveshje të madhe për mbrojtjen dhe sigurinë.

Kanadaja dhe Britania gjithashtu kanë bërë presion për të rritur bashkëpunimin ushtarak me Bashkimin Evropian, që prezanton një program huadhënieje prej 150 miliardë eurosh, rreth 171 miliardë dollarësh, për të rritur investimet në mbrojtje. Të dy vendet kanë nënshkruar partneritete sigurie dhe mbrojtjeje me Bashkimin Evropian, të cilat janë një parakusht për të marrë pjesë plotësisht në program si furnizues ushtarak.

Situata me Shtetet e Bashkuara “e detyron Bashkimin Europian t’i shtojë përpjekjet për negociatat e saj politike dhe tregtare me vendet e tjera”, tha Ignacio García Bercero, studiues i një organizate kërkimore në Bruksel, dhe ish-negociator i lartë tregtar në Komisionin Evropian.

Shtimi i ndërveprimit midis këtyre kombeve nuk kufizohet vetëm tek tregtia. Ato po punojnë së bashku edhe në çështje diplomatike ku mbështetja amerikane është lëkundur.

Këtë javë, Britania, Kanadaja, Australia, Zelanda e Re dhe Norvegjia vendosën së bashku një ndalim udhëtimi dhe ngrinë asetet financiare të dy ministrave të kabinetit të ekstremit të djathtë izraelit në një veprim të rrallë të koordinuar nga fuqitë perëndimore mbi zhvillimin e luftës në Gaza.

Në maj, Britania, Franca dhe Kanadaja kishin lëshuar gjithashtu një deklaratë të ashpër mbi Izraelin, duke kritikuar situatën humanitare në Gaza.

Hovi për bashkëpunim më të madh nuk është kufizuar vetëm në kombet tradicionalisht aleate. Bashkimi Evropian, për shembull, ka punuar për të zgjeruar marrëveshjet e tij tregtare me ekonomitë në të gjithë botën, nga India në vendet e Amerikës së Jugut.

“Ne negociojmë”, tha Maros Sefcovic, komisioneri i tregtisë i BE-së, në një postim të kohëve të fundit në mediat sociale, në atë që është bërë një refren i rregullt për bllokun. “Ne nuk izolojmë.”

Megjithatë, udhëheqësit në mbarë botën mbeten të bindur se Shtetet e Bashkuara – me ekonominë e tyre të jashtëzakonshme dhe teknologjitë e zhvilluara ushtarake – nuk mund të përjashtohen lehtë nga sistemi tregtar dhe mbrojtës. Në vend të kësaj, ata po punojnë për të diversifikuar në mënyrë që të jenë më pak të varur nga Shtetet e Bashkuara.

“Këto lloj iniciativash janë pjesërisht investime për të përqafuar sisteme të reja që do të jenë me ne për një kohë shumë të gjatë”, tha Profesor Paris.

“Mendoj se në planin afatshkurtër, nuk është e lehtë të ulet rreziku në marrëdhënien e Kanadasë me Shtetet e Bashkuara, dhe nuk mendoj se ka ndonjë interes për të zvogëluar tregtinë tonë me Shtetet e Bashkuara”, shtoi ai.

Qëllimi, në fund të fundit, nuk ishte të zëvendësoheshin Shtetet e Bashkuara si partner, por të bëhej marrëdhënia me Amerikën më pak e rrezikshme.

Kjo është veçanërisht e vërtetë për Kanadanë, e cila është aq e lidhur përgjithmonë dhe thellësisht me Shtetet e Bashkuara sa do të ishte në thelb e pamundur për të, që ta braktiste atë marrëdhënie për të kaluar tërësisht në lidhje më të ngushta me Evropën.

Në fund të fundit, armiqësia në rritje e administratës Trump ndaj partnerëve të saj tradicionalë tregtarë dhe ushtarakë mund të prodhojë një ndryshim të qëndrueshëm midis aleatëve të hershëm, duke përjashtuar ekonominë më të madhe dhe më të fuqishme në botë.

“Këto janë vende që ndajnë qëllimin gjithëpërfshirës politik për çështje ndërkombëtare të parashikueshme dhe të bazuara në rregulla – padyshim një qëllim që nuk ndahet më nga administrata Trump”, tha z. Kirkegaard.

“Amerika e para do të thotë Amerika e para”, shtoi ai, “edhe sikur kjo të nënkuptojë një Amerikë më të vetmuar”./New York Times përshtati Lapsi.al

The post Efekti Trump/ Si po afrohen aleatët e SHBA në krahët e njëri-tjetrit appeared first on Lapsi.al.

Si duhet lexuar raporti i PE-së për Shqipërinë

9 June 2025 at 13:41

Komiteti për Punët e Jashtme i Parlamentit Evropian miratoi një raport të ri për Shqipërinë, në 4 Qershor 2025 me 57 vota pro, 11 kundër dhe 6 abstenime duke rikonfirmuar statusin e saj si një nga vendet e Ballkanit Perëndimor me mbështetjen më të lartë për anëtarësimin në BE, dhe me një mesazh të qartë: ka ende shumë për të bërë.

Raporti në një anë përshëndet përputhshmërinë e Shqipërisë me politikën e jashtme dhe të sigurisë së BE-së dhe synimin ambicioz për të përmbyllur negociatat e anëtarësimit deri në vitin 2027.

Kryetarja e Kuvendit, Elisa Spiropali e quajti raportin si një konfirmim të qartë që “Shqipëria mbetet një histori suksesi” dhe “një vend pararojë për anëtarësimin në BE”.

“Raporti nënvizon qartësisht angazhimin e qëndrueshëm të Shqipërisë ndaj reformave kyçe, përfshirë forcimin e shtetit të së drejtës, funksionimin e institucioneve të drejtësisë të dala nga reforma, mbrojtjen e të drejtave themelore dhe të pakicave si dhe përparimin në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar.” – tha Spiropali nga Kryesia e Kuvendit.

Si duhet kuptuar rezoluta

Në thelb, kjo rezolutë përmblodhi të gjitha problematikat që ka Shqipëria, shpjegon studiuesi Afrim Krasniqi – si nevojën për forcimin e institucioneve të pavarura dhe institucioneve të drejtësisë, nevojën për akte ndaj korrupsionit, për reforma të thella, dialog politik dhe për një lloj qasje europiane të shoqërisë dhe jo vetëm përdorim politik të konceptit të europës dhe integrimit europian.

“Për rastin konkret do duhej që parlamenti shqiptar ta trajtonte rezolutën për të hartuar një draft kalendar reformash dhe ndërhyrjesh konkrete. Psh parlamenti ka miratuar udhëzuesin për funksionimin e institucioneve demokratike dhe pothuajse asnjë nga masat që është parashikuar me faza kohore nuk është jetësuar.” – Afrim Krasniqi.

Afrim_Krasniqi_per-Faktoje

Për Gledis Gjipalin, njohës i politikave europiane dhe drejtues ekzekutiv i “Lëvizjes Europiane Shqiptare”, duke e lexuar në vijimësi të raporteve e deklaratave të mëparshme të Komisionit apo Parlamentit Europian, kjo rezolutë nuk ka asgjë të re.

“Përgjithësisht raporti i qëndron vlerësimeve të Komisionit Europian për Shqipërinë ku vlerësohet ecuria pozitive, si dhe identifikohen fushat apo çështjet që duhen trajtuar me përparësi.  Spikat thirrja për urgjencë në thellimin e intensifikimin e reformave, duke qenë se synimi i Shqipërisë është të përfundojë bisedimet për anëtarësim në 2027. Gjithashtu vihet re si dhe herët e tjera vlerësimi jo pozitiv për mungesën e dialogut politik ku vazhdojmë të kemi polarizim dhe retorikë konfliktuale.” – Gledis Gjipali.

Mënyra sesi reaguan institucionet shqiptare mendoj që është e gabuar nga të gjitha palët politike. Secila palë përfitoi nga fakti që anetarë të komisionit janë përfaqësues të partive politike dhe në deklarimet e tyre theksuan afrimitetin që ata kanë me subjete të caktuara në Shqipëri.” – argumenton Afrim Krasniqi .

Në përfundim, rezoluta sipas Krasniqit i përshtatet prioriteteve të shoqërisë shqiptare dhe  duhet përdorur si një planimetri për të projektuar rrugën drejt integrimit europian dhe jo në funksion të axhendave personale dhe afatshkurtra politike.

Çfarë shkruhet në rezolutë

Komiteti për Punët e Jashtme të Parlamentit Europian mirëpiti “përparimin e bërë në reformën në drejtësi dhe në hetimin e korrupsionit të lartë”, por e sheh ende si sfidë ndërhyrjen politike, duke kërkuar përpjekje të vazhdueshme për ruajtjen e pavarësisë së gjyqësorit.

Komiteti shprehu “nevojën urgjente” për të përmirësuar pavarësinë e gjyqësorit, për të luftuar krimin e organizuar dhe për të mbrojtur të drejtat themelore. Pluralizmi mediatik dhe transparenca institucionale u veçuan në raport si thelbësore.

Ndërhyrjet e huaja, veçanërisht ato të lidhura me Kremlinin, kërcënojnë proceset demokratike dhe ambicien europiane të Shqipërisë – shkruan rezoluta. Në lidhje me procesin zgjedhor, raporti përshkruan zgjedhjet parlamentare të vitit 2025 si “garuese”, por të zhvilluara në një klimë të tensionuar politike, me shqetësime për përdorimin e burimeve të administratës. Eurodeputetët kërkojnë reforma të thella në përputhje me rekomandimet e OSBE/ODIHR dhe Komisionit të Venecias.

Më shumë të rinj për studime europiane/ Afrimi i anëtarësimit në BE shton interesin për degë të kësaj fushe

By: Rovena
28 May 2025 at 15:29

Rrugëtimi i Shqipërisë  drejt  Bashkimit Europian ka shtuar interesin e të rinjve për studime në këtë fushë. Mirel Meta është kthyer në auditor  pas nëntë vitesh shkëputje. Pas masterit  për mësues anglishte dhe gjermanishte, po kryen master shkencor dhe për politikë dhe qeverisje të Bashkimit Europian në gjuhë angleze në Institutin e Studimeve Europiane.

“Arsyeja që rikthehem në auditor pas kaq kohësh është për ti dhënë karrierës time një shtysë të re dhe për faktin se Shqipëria është në procesin e negociatave të hapjes së kapitujve për anëtare e BE. Në momentin që Shqipëria do të bëhet pjese e BE do ketë shumë institucione që do hapin zyrat e tyre në Shqipëri.  Ka nevojë për kapacitete, kjo çka qenë nxitje për mua ta konsideroj këtë fushë”, tregon Mireli.

Të  sapo diplomuar,  punonjës të administratës publike,  të sektorit privat,  përfaqësues të shoqërisë civile çdo pasdite i drejtohen sallës që mban emrin e politikanit dhe ekonomistit francez mbështetës i përjetshëm  i  integrimit, Jean Monnet , në  Fakultetin e Gjuhëve të Huaja në Tiranë.

“E mira e këtyre programeve, interdisiplinariteti që do të thotë kombinimi mirë i dijeve që lidhen me studimet europiane. Larmia e studenteve është tipar dallues dhe tregues i qartë se këto programe ndiqen nga të gjithë që kanë profil të caktuar dhe kanë një diplomë bachelor ose kane mbaruar nivelin e dytë të studimeve.

Ka rritje të interesit të studentëve në programe sidomos duke iu referuar faktit se ne kemi hapur programe të reja pikërisht në momentumin ku ndodhet Shqipëria. Dua të përmend master ekzekutiv në negociata dhe anëtarësim në BE, master i ri, mjaft interes dhe një program tjetër, politika dhe qeverisja në Europë më parë e kemi pasur vetëm në shqip tani e ofrojmë dhe në anglisht.  Interesi duket dhe tek ata të rinj dhe ata student që e kanë bërë më parë një master e duan të ndjekin një master të dytë”, shprehet ai.

Klaudia Pata punon përkthyese e njëkohësisht ndjek masterin shkencor për diplomaci dhe marrëdhënie ndërkombëtare të Bashkimit Europian.

Pasioni i kahershëm është mundësia e të ardhmes.

“Ku është gjeopolitika e ditëve të sotme, jemi në një gjeopolitikë apo gjeoekonomi?  Kush është e ardhmja e botës. Këto kanë qenë ato pyetjet e mija kyç që mbanin të fshehur atë pasionin për diplomacinë dhe marrëdhëniet ndërkombëtare. Shkova jashtë për të vazhduar studimet, më pranuan në universitetin e triestes, mirëpo bëra aplikim për bursë duke qenë se më pranuan  në mars bursat ishin mbyll në dhjetor ishte jashtë buxhetit tim tarifa, fat që gjeta te njëjtin program në Shqipëri, ja ku jam

Ne jemi për mendimin tim në një moment historik.  Kjo është dhe arsye tjetër që dëshiroj të vazhdoj të kontribuoj për vendin tim në një të ardhme të afërt për procesin e integrimit në Bashkimin Europian”, thotë Klaudia Pata.

Në gjashtë programet  në  të dy ciklet, master i shkencave, master ekzekutiv dhe doktoratë në  Institutin e Studimeve Europiane  studiojnë  120 studentë.

Oferta akademike thotë Përgjegjësja e Departamentit   përshtatet me  kërkesat e tregut të punës.

“Diplomat tona janë ndërtuar sipas modeleve europiane dhe janë të përputhshme plotësisht me  standardet europiane që ofrojnë institucione të ngjashme akademike në Europë.”

Nuk ka të ardhme për popujt e Evropës përveçse në bashkim ka thënë Jean Monnet  dikur   ndërsa  sot  shqiptarët renditen ndër popujt më pro integrimit në  unionin prej 27 anëtarësh në rajonin tonë./abcnews.al

 

Greqia ashpërson ligjet për azilkërkuesit

By: Rovena
28 May 2025 at 15:14

Greqia ka përgatitur një projektligj që do të përfshijë dënime më të ashpra për azilkërkuesit të cilëve u është refuzuar kërkesa dhe do të përshpejtojë kthimin në shtetet e tyre të origjinës, tha kryeministri grek, Kyriakos Mitsotakis, më 28 maj.

Greqia ishte në epiqendër të krizës me migrantë më 2015-2016, kur më shumë se 1 milion persona u larguan nga lufta dhe varfëria në Lindjen e Mesme dhe Afrikë dhe shkuan në Evropë.

Rritja e numrit të azilkërkuesve nxiti thirrjet që shtetet në kufirin jugor të Evropës, sikurse Greqia dhe Italia, të forcojnë kufijtë e tyre.

Që atëherë, numri i azilkërkuesve ka rënë, por migracioni metët një çështje e ndjeshme politike në Greqi dhe Mitsotakis është zotuar se do të ashpërsojë qëndrimin e tij.

“Dënimet do të jenë më të rënda për ata që hyjnë në shtet në mënyrë të paligjshme ose qëndrojnë në vendin tonë nëse kërkesa e tyre për azil është refuzuar”, tha Mitsotakis gjatë mbledhjes së ekzekutivit të mërkurën, ku u diskutua për projektligjin e ri për migracionin e paligjshëm.

Mitsotakis tha se projektligji do të synojë gjithashtu përshpejtimin e kthimeve përmes një “mekanizmi më efektiv dhe të drejtë”. Rregulloret do të duhet të miratohen nga Parlamenti përpara se të hyjnë në fuqi.

Fluksi e migrantëve drejt Greqisë ra për 30 për qind në katër muajt e parë të këtij viti krahasuar me një vit më parë, pasi më pak njerëz hynë përgjatë kufirit lindor me Turqinë.

Megjithatë, mbërritjet nga deti nga Libia në ishujt e largët të Kretës dhe Gavdosit janë rritur ndjeshëm muajt e fundit, përgjatë një rruge të re trafikimi në Detin Mesdhe. Mijëra azilkërkues, kërkesat e të cilëve janë refuzuar, ndodhen të bllokuar në Greqi.

Për të përshpejtuar proceset e azilit dhe për të ulur presionin mbi sistemet e azilit, Komisioni Evropian propozoi javën e kaluar ndryshimin e legjislacionit evropian për t’u lejuar shteteve anëtare të dëbojnë azilkërkuesit e refuzuar nëse ata mund të dërgohen në një vend të tretë që konsiderohet i sigurt nga blloku evropian./REL

Njëra dorë lan tjetrën

By: user 4
20 May 2025 at 14:59

Edi Rama nuk është vetëm Kryeministri sapo i rizgjedhur i Shqipërisë, por edhe një artist, ish-Ministër i Kulturës dhe ish-Kryetar i Bashkisë së Tiranës. Ai e njeh shumë mirë artin e skenimit të politikës, si nga ana psikologjike ashtu edhe nga ajo vizuale – dhe e përdor këtë talent me qëllim. Është mjeshtër në paraqitjen e vendit të tij përpara publikut ndërkombëtar si progresist dhe në përputhje me standardet e Bashkimit Evropian. Në samitin e fundit të Komunitetit Politik Evropian në Tiranë, ai u ul në gjunjë mbi qilimin e kuq përpara Giorgia Melonit – aktualisht gruaja më e fuqishme në Evropë. Rama e dinte çfarë bënte; gjesti ishte i llogaritur: Shqipëria dëshiron me çdo kusht të anëtarësohet në BE dhe aktualisht shihet si kandidati më premtues. Hapja e “klasterit” të parë për zgjerimin e BE-së në tetor 2024 dhe premtimi për anëtarësim deri në vitin 2030 shkaktuan një entuziazëm të madh. Katër klastere të tjera pritet të hapen këtë vit – një lloj “integrimi me shpejtësi të lartë”. Popullsia shqiptare mbështet anëtarësimin dhe e sheh veten si pjesë të aleancës perëndimore në çdo aspekt; Shqipëria është anëtare e NATO-s. Kjo ka shumë rëndësi në kohët kur fuqia gjeopolitike dhe ekonomike e Evropës po bie, sidomos në kontekstin e luftës kundër Ukrainës.

Pak para këtij samiti, më 11 maj, u mbajtën zgjedhjet parlamentare në Shqipëri – që morën vëmendje të vogël nga publiku evropian. Rezultati ishte i jashtëzakonshëm: Edi Rama dhe Partia Socialiste fituan me 53% të votave, duke siguruar 83 nga 140 vende në Kuvend. Rama tani është më i konsoliduar se kurrë në qendër të pushtetit të këtij vendi të vogël me vetëm dy milionë banorë. Katër vitet e ardhshme do të sqarojnë pyetjen nëse BE-ja dëshiron në gjirin e saj një lider “autokrat i lehtë” apo një “stabilokrat” nga Ballkani. Ka shumë argumente pro dhe kundër. Por Edi Rama ka një kartë tjetër në dorë: një zgjidhje të supozuar për dilemën e migracionit në Evropë. Qendrat italiane për dëbimet jashtë territorit të BE-së, të ngritura në Shqipëri, po krijojnë një precedent për transferimin e procedurave të azilit tek një vend partner.

Italia dhe Shqipëria kanë një histori të gjatë bashkëpunimi në fushën e migracionit. Në vitet 1990, Shqipëria post-komuniste përjetoi një valë të madhe emigracioni drejt Italisë. Italia mbështeti shqiptarët e varfëruar dhe kështu u zhvillua një marrëdhënie që Rama e përshkruan si “miqësi historike”. Mbi këtë bazë, u ndërtua ideja për të transferuar nga Italia në Shqipëri procedurat e shqyrtimit të kërkesave për azil.

Marrëveshja dypalëshe parashikon që Italia të transferojë deri në 36.000 persona në vit në Shqipëri, ku kërkesat e tyre për azil do të shqyrtohen në dy qendra që menaxhohen nga Italia. Marrëveshja u paraqit nga përkrahësit si një zgjidhje “jo e zakonshme” për problemin e migracionit të parregullt, por përmban rreziqe serioze juridike dhe për të drejtat e njeriut. Megjithë shqetësimet se strehimi i migrantëve nga vende të treta mund të shkelë Kushtetutën e Shqipërisë dhe ligjin ndërkombëtar, marrëveshja u ratifikua në të dy vendet. Qeveria italiane e ekstremit të djathtë e përshëndeti si një “hap historik”. Institucionet e BE-së u informuan, por nuk ishin pjesë e vendimmarrjes.

Transferimet e para ndodhën në tetor 2024: një anije e Marinës italiane solli në Shqipëri 16 migrantë. Sipas ligjit italian, çdo ndalim i kërkuesve të azilit duhet të miratohet nga gjykata – por gjyqtari nuk e dha lejen. Italia i kishte klasifikuar vendet e origjinës së migrantëve – Bangladeshi dhe Egjipti – si “të sigurta”, gjë që lejon një procedurë të përshpejtuar. Por vetëm dy javë më parë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë kishte vendosur se një vend nuk mund të quhet “i sigurt” nëse ka përjashtime. Duke iu referuar këtij vendimi, gjykata në Romë e shpalli procedurën e përshpejtuar të pavlefshme. Azilkërkuesit u larguan nga procedura e përshpejtuar jashtë territorit dhe u futën në procedurën e zakonshme italiane. Një goditje e rëndë për Melonin dhe Ramën.

Qeveria italiane apeloi menjëherë vendimin dhe kërkoi të përshtasë kuadrin ligjor. Por edhe gjatë transferimeve të mëvonshme – në fund të vitit 2024 dhe në janar 2025 – gjykatat italiane refuzuan ndalimin e 73 azilkërkuesve në Shqipëri. Ata u kthyen në Itali brenda disa ditësh. Në fund të marsit 2025, Meloni njoftoi se qendrat shqiptare do të përdoren në të ardhmen për ndalimin e personave të cilëve u është refuzuar tashmë mbrojtja në Itali. Me këtë ndryshim, në prill mbërritën në Shqipëri 40 burra me kombësi të ndryshme – të gjithë me refuzime të vlefshme ligjore. Sipas ligjit italian, ata mund të mbahen deri në 18 muaj, deri në momentin kur mund të dëbohen. Ky ishte rasti i parë që një shtet anëtar i BE-së transferonte azilkërkues të refuzuar në një vend të tretë, që nuk ishte as vend origjine e as vend tranziti. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e përshëndeti marrëveshjen si një shembull të “ndarjes së drejtë të barrës” mes BE-së dhe vendeve partnere.

Fati politik i Melonit varet nga menaxhimi i migracionit. Ajo fitoi zgjedhjet me premtimin për të ndalur imigracionin e paligjshëm në brigjet italiane – por deri më tani nuk ka pasur ndonjë sukses të dukshëm. Edi Rama mund ta ndihmojë atë të arrijë një tjetër fitore dhe, në këmbim, t’i realizojë vetes premtimin për anëtarësimin në BE. Por ky objektiv nuk është i sigurt për një vend si Shqipëria, ku dobësitë institucionale janë serioze. Arrestimi i kryetarit të bashkisë së Tiranës në shkurt ishte një moment shumë i dyshimtë për Partinë Socialiste në pushtet. Erion Veliaj – anëtar i kryesisë së PS dhe njeri i besuar i Ramës – u akuzua dhe u arrestua nga SPAK për 9 raste ryshfeti, pastrim parash dhe fshehje të të ardhurave.

Raportet e organizatave të besueshme ndërkombëtare tregojnë se Shqipëria është një “qendër” e krimit të organizuar ndërkombëtar – edhe këtu pozita gjeografike luan rol kyç. Dalja në Adriatik dhe lidhja me trafikun detar global krijon kushtet për tregti të paligjshme. Sidomos kokaina nga Ekuadori është identifikuar si burim financiar për rrjetet kriminale shqiptare. Këto para pastrohen në sektorin e ndërtimit, i cili duket për publikun përmes ndërtesave moderne, shpesh të zbrazëta – dhe që çojnë në çmime të çmendura të pasurive të paluajtshme. Karburanti dhe ushqimet janë të shtrenjta, por pagat janë të ulëta. Edhe pse turizmi është pozitiv për ekonominë, ai rrit çmimet dhe nuk krijon vende të qëndrueshme pune për vendasit. Sistemi i sigurimeve shoqërore mbetet i dobët – një tregues thelbësor për zgjerimin e BE-së që ende nuk ka përmbushur as minimumin.

Shto këtu edhe ikjen dramatike të trurit. Të rinjtë e arsimuar po largohen masivisht – një humbje kapitali njerëzor që vetëshkaktohet: pa mjekë, infermierë dhe profesionistë të kualifikuar, cilësia e jetës bie më tej. Shqipëria mund të jetë politikisht në rrugën drejt Evropës. Por ekonomikisht, shoqërisht dhe në aspektin e shtetit ligjor, vendi është përballë një prove të vështirë – dhe mbi një tokë të lëkundur për një anëtarësim të besueshëm në BE.

Por në kohën e marrëveshjeve politike në stilin “Trump”, besueshmëria e brendshme dhe standardet kushtetuese po humbasin rëndësinë. Edhe në Evropë, po mbizotëron logjika “njëra dorë lan tjetrën”: pakti mes Giorgia Melonit dhe Edi Ramës ndjek pikërisht këtë model. Migracioni po bëhet monedhë për pazare politike, ndërsa normat ndërkombëtare interpretohen me elasticitet. Në marrëveshjen e saj për zgjerimin e BE-së, qeveria e re gjermane përmend vetëm se reforma e parimit të unanimitetit duhet të ketë përparësi – por nuk thotë si do ta arrijë këtë. Shqipëria, për rrjedhojë, nuk ka tjetër zgjedhje veçse të ofrohet si partnere e gatshme në fushën e migracionit për të hyrë në BE. Që kjo përfshin njerëz dhe se ligji ndërkombëtar po shndërrohet sipas rrethanave, është diçka që pranohet hapur. Ironia është e hidhur: një vend që vetë po vuan nga emigracioni i madh, tani pranon migrantë të tjerë – jo për arsye humanitare, por për arsye gjeopolitike. Formula është: dikush tjetër duhet të largohet nga BE-ja që ne të hyjmë brenda./ Marrë nga ipg.journal.de, Katharina Hofmann De Moura drejton zyrën e Fondacionit Friedrich Ebert në Shqipëri

The post Njëra dorë lan tjetrën appeared first on Lapsi.al.

❌
❌