Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Yesterday — 30 August 2025Main stream

Lista me shtetet më paqësore në botë për 2025 – ku renditen Kosova dhe Shqipëria?

30 August 2025 at 21:24

Organizata ndërkombëtare e ekspertëve, Instituti për Ekonomi dhe Paqe, ka publikuar Indeksin Global të Paqes (GPI) të këtij viti.

Bëhet fjalë për renditjen e 163 vendeve, e cila u bë në bazë të të dhënave mbi gjendjen e paqes në secilin prej 163 vendeve, mbi ekonominë e tyre dhe mbi mënyrën se si (nuk) po zhvillohen shoqëritë paqësore.

U konstatua se këtë vit rënia e këtij indeksi vazhdoi në nivel global.

Arsyeja për këtë është se konfliktet e mëdha janë në nivelin e tyre më të lartë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, përcjell Telegrafi.

Përveç kësaj, siç është konstatuar, gjithnjë e më shumë shtete po militarizohen për shkak të tensioneve gjeopolitike në rritje, prishjes së aleancave tradicionale dhe pasigurisë ekonomike në rritje.

“Aktualisht ka 59 konflikte aktive, më shumë që nga Lufta e Dytë Botërore dhe tre më shumë se vitin e kaluar. Zgjidhja e konflikteve është në nivelin më të ulët në 50 vitet e fundit. Numri i konflikteve që përfunduan me një fitore të qartë ka rënë nga 49% në vitet 1970 në 9% në dekadën e dytë të shekullit të 21-të. Përveç kësaj, numri i konflikteve që përfunduan me marrëveshje paqeje ishte 23% në vitet 1970, ndërsa në dekadën e dytë të shekullit të 21-të ishin 4%”, tregoi Instituti për Ekonomi dhe Paqe me seli në Sidnei

U vu re se konfliktet po ndërkombëtarizohen gjithnjë e më shumë, duke e bërë zgjidhjen e tyre më të vështirë.

Konkretisht, 78 vende janë të përfshira në konflikte përtej kufijve të tyre.

E gjithë kjo ka rezultuar në përkeqësimin e nivelit global të paqes me rreth 0.36%, që është rënia e 13-të e nivelit të paqes në 17 vitet e fundit.

Sipas GPI-së, Islanda është ende vendi më paqësor në botë – ajo është renditur e para që nga viti 2008.

Ndër dhjetë vendet e para janë edhe Irlanda, Zelanda e Re, Austria, Zvicra, Singapori, Portugalia, Danimarka, Sllovenia dhe Finlanda.

Shqipëria renditet e 52-ta ndërsa Kosova e 63-ta.

Rusia është në fund të listës, në vendin e 163-të. Kjo është hera e parë që është emëruar vendi më pak paqësor në botë në këtë raport. /Telegrafi/

The post Lista me shtetet më paqësore në botë për 2025 – ku renditen Kosova dhe Shqipëria? appeared first on Telegrafi.

Before yesterdayMain stream

Danimarka thërret të dërguarin e SHBA-së pas raportimit për amerikanë që kryejnë operacione ndikimi në Grenlandë

27 August 2025 at 10:38

Ministri i Jashtëm i Danimarkës thirri diplomatin më të lartë amerikan në vend për bisedime, pasi transmetuesi kryesor kombëtar raportoi të mërkurën se të paktën tre persona me lidhje me presidentin Donald Trump kanë kryer operacione të fshehta ndikimi në Grenlandë.

Grenlanda, një territor i madh gjysmë-autonom danez në Arktik, është i lakmuar nga Trump. Danimarka, një aleat i NATO-s i Shteteve të Bashkuara, dhe Grenlanda kanë thënë se ishulli nuk është në shitje dhe kanë dënuar raportet se SHBA-të po mbledhin informacione atje, transmeton Telegrafi.

Transmetuesi publik DR raportoi të mërkurën se burime qeveritare dhe të sigurisë të cilat nuk i përmendi, si dhe burime të paidentifikuara në Grenlandë dhe SHBA, besojnë se të paktën tre amerikanë me lidhje me Trump kanë kryer operacione të fshehta ndikimi në territor.

Tha se historia e saj ishte bazuar në informacione nga një total prej tetë burimesh, të cilat besojnë se qëllimi është të dobësohen marrëdhëniet me Danimarkën nga brenda shoqërisë së Grenlandës.

DR tha se nuk kishte qenë në gjendje të sqaronte nëse amerikanët po punonin me iniciativën e tyre apo me urdhër të dikujt tjetër.

“Jemi të vetëdijshëm se aktorët e huaj vazhdojnë të tregojnë interes për Grenlandën dhe pozicionin e saj në Mbretërinë e Danimarkës”, tha ministri i Jashtëm danez Lars Løkke Rasmussen në një deklaratë të dërguar me email nga ministria e tij.

“Prandaj nuk është për t’u habitur nëse përjetojmë përpjekje të jashtme për të ndikuar në të ardhmen e Mbretërisë në të ardhmen”, shtoi ai.

“Çdo përpjekje për të ndërhyrë në punët e brendshme të Mbretërisë sigurisht që do të jetë e papranueshme. Në këtë dritë, i kam kërkuar Ministrisë së Punëve të Jashtme të thërrasë të ngarkuarin me punë të SHBA-së për një takim në ministri”, tha Løkke Rasmussen.

Ai shtoi se bashkëpunimi midis qeverive të Danimarkës dhe Grenlandës “është i ngushtë dhe i bazuar në besim të ndërsjellë”. /Telegrafi/

The post Danimarka thërret të dërguarin e SHBA-së pas raportimit për amerikanë që kryejnë operacione ndikimi në Grenlandë appeared first on Telegrafi.

Strategji të suksesshme për rritjen e turizmit – inovacionet që po tërheqin vizitorët në Evropë

21 August 2025 at 23:53

Qytetet evropiane janë frymëzuar nga skema e shpërblimit “CopenPay” për sjellje të mirë në Kopenhagë.

Dhjetëra destinacione të njohura evropiane kanë vendosur gjoba, taksa dhe kufizime të tjera për udhëtarët gjatë muajve të fundit, në një përpjekje për të luftuar turizmin e tepruar.

Megjithatë, vitin e kaluar, Kopenhaga mori një qasje shumë të ndryshme. Qyteti filloi të shpërblente turistët që tregojnë sjellje të përgjegjshme dhe të vetëdijshme përmes iniciativës CopenPay, raporton euronews.

Qëllimi kryesor i kësaj skeme është t’u tregojë udhëtarëve se veprimet për klimën mund të jenë shumë më të lehta sesa mendojnë, në përpjekje për të promovuar turizmin e qëndrueshëm, transmeton Telegrafi.

Iniciativat përfshijnë ofrimin e qiradhënieve falas të biçikletave, tureve me varkë dhe drekave për udhëtarët që ndihmojnë kopshtet komunitare, mbledhin mbeturina dhe përdorin transportin publik.

Pas veprimeve të Kopenhagës, qytete dhe destinacione të tjera evropiane si Berlini, Helsinki dhe Bremeni kanë shprehur interesim për të provuar të njëjtin sistem.

“Që nga prezantimi i CopenPay verën e kaluar, kemi pasur një interes të jashtëzakonshëm nga qytete dhe borde turistike nga Evropa, Azia dhe Amerika e Veriut, të gjithë duke dashur të dinë më shumë rreth CopenPay dhe përvojave tona”, tha Soren Tegen Petersen, CEO i Wonderful Copenhagen, në një deklaratë për shtyp.

“Deri tani, kemi ndarë njohuri mbi CopenPay me më shumë se 100 palë të interesuara”, shtoi ai.

Shpërblime për udhëtimet me tren dhe qëndrimet më të gjata

Berlini po konsideron të nisë një iniciativë të re vitin e ardhshëm, e cila mund të shpërblejë udhëtarët që vijnë me tren, qëndrojnë më gjatë, konsumojnë ushqime bimore dhe marrin pjesë në aktivitete miqësore me mjedisin, me përfitime si zbritje në tarifat e hyrjes në muze, ushqim falas dhe qiradhënie falas të biçikletave.

Kjo skemë pritet të ndihmojë në ngushtimin e hendekut midis turistëve që duan të jenë më përgjegjës, por nuk dinë si dhe sjelljes së tyre reale.

Qyteti ka sugjeruar se do të përdorë aplikacione mobile dhe sisteme me pikë për të thjeshtuar procesin e shpërblimeve dhe angazhimit, si dhe do të bashkëpunojë me bizneset lokale.

Helsinki gjithashtu është e interesuar të ndjekë shembullin e Kopenhagës dhe të prezantojë versionin e vet të një skeme shpërblimi. Kjo ka të ngjarë të ketë fokus të veçantë në turizmin rigjenerues dhe projektet e restaurimit të Detit Baltik, në bashkëpunim me destinacione të tjera baltike dhe nordike.

Skema do të inkurajonte gjithashtu turistët që të përdorin transportin publik dhe të vozitin biçikleta, me shpërblime si ushqime falas dhe ture me zbritje, ndër përvoja të tjera.

Në mënyrë të ngjashme, një qytet tjetër gjerman, Bremeni, ka prezantuar tashmë një fushatë bashkëpunimi me Deutsche Bahn për promovimin e turizmit të qëndrueshëm, me plane për të përdorur modelin CopenPay për zhvillim të mëtejshëm.

Si pjesë e skemës, mysafirët që vijnë me trend dhe qëndrojnë natën në Bremen, marrin pako të vogla me dhurata dhe kuponë nga bizneset e ndryshme të turizmit.

“Fushata u prit shumë mirë nga vizitorët tanë dhe na ka inkurajuar të zgjerojmë më tej konceptin, duke forcuar Bremenin si një destinacion të qëndrueshëm. Për vitin 2026, po planifikojmë një iniciativë edhe më të madhe”, tha Oliver Rau, drejtor menaxhues i Bremen Marketing dhe Turizëm, Wirtschaftsförderung Bremen GmbH, në deklaratën për shtyp.

Destinacionet e njohura për ski në Alpe, si Via Lattea në Itali dhe Les Gets-Morzine në Francë, po ofrojnë gjithashtu zbritje deri në 25 për qind në qendrat e skijimit këtë vit për vizitorët që vijnë me tren.

Pije falas dhe qasje në muze

Shpërblimi i turistëve për sjellje të përgjegjshme nuk është një koncept krejt i ri, pasi qytete të tjera si Londra kanë pasur skema të ngjashme lokale për vite me radhë.

Në muajin korrik, i njohur gjerësisht si “Muaji Pa Plastikë”, vizitorët dhe banorët në Londër janë shpërblyer me një pije falas për pjesëmarrjen në pastrime.

Në Zvicër, udhëtarët që zgjedhin të eksplorojnë vendin me transport publik përfitojnë hyrje falas në mbi 500 muze me Swiss Travel Pass, si dhe deri në 50 për qind zbritje në shumicën e hekurudhave malore.

Wild Sweden, një kompani pushimesh, gjithashtu ofron qasje në spa dhe një vakt falas në Hotel Savoy në Lulea për vizitorët që mbërrijnë në Laplandën suedeze me tren për pushimet e tyre për të parë Dritat e Veriut dhe jetën e egër.

Pranverën e kaluar, Normandia prezantoi një tarifë për uljen e karbonit duke ofruar një zbritje prej të paktën 10 për qind të biletave hyrëse në 90 atraksione dhe vende kulturore.

Kjo vlen për vizitorët që vijnë në rajonin verior të Francës me autobus, tren ose biçikletë dhe mund të përdoret në kështjella, muze, monumente dhe parqe, si dhe për qiradhënie biçikletash, kanotazh dhe dhoma arratisjeje, ndër aktivitete të tjera. /Telegrafi/

The post Strategji të suksesshme për rritjen e turizmit – inovacionet që po tërheqin vizitorët në Evropë appeared first on Telegrafi.

Danimarka heq TVSH-në 25% për librat, lufton ‘krizën e leximit’

By: Kult Plus
21 August 2025 at 10:25

Danimarka do të heqë dorë nga TVSH-ja për librat, në një lëvizje ambicioze që synon të nxisë më shumë njerëz të lexojnë. Me një normë takse prej 25%—më e larta në botë—qeveria daneze beson se kjo politikë po kontribuon në një “krizë leximi” në rritje.

Ministri i Kulturës, Jakob Engel-Schmidt, njoftoi se propozimi do të përfshihet në projektligjin e buxhetit të qeverisë. Kjo masë pritet t’i kushtojë shtetit rreth 330 milionë korona (rreth 38 milionë paund) në vit.

“Kjo është diçka për të cilën unë, si ministër i Kulturës, kam punuar, sepse besoj se duhet ta vëmë gjithçka në lojë nëse duam t’i japim fund krizës së leximit që për fat të keq është përhapur vitet e fundit”, tha Engel-Schmidt.

Ai shprehu krenari për arritjen e kësaj marrëveshje, duke e cilësuar si një investim thelbësor në kulturën e popullit danez.

Ndryshe nga vendet e tjera nordike, të cilat gjithashtu kanë një TVSH standarde prej 25% por e kanë ulur ose hequr plotësisht për librat, Danimarka ka pasur normën më të lartë në këtë kategori. Për shembull, TVSH-ja për librat në Finlandë është 14%, në Suedi 6% dhe në Norvegji zero.

Një analizë e ngjashme e ndërmarrë nga Suedia në vitin 2001, kur u ul TVSH-ja, tregoi se shitjet e librave u rritën, por kryesisht u blenë nga lexuesit ekzistues, pa ndikuar gjerësisht te lexuesit e rinj.

Engel-Schmidt theksoi se masa nuk ka vetëm si qëllim shitjet, por edhe “përhapjen e literaturës”, dhe për këtë arsye, janë ndarë fonde shtesë për të forcuar bashkëpunimin mes bibliotekave dhe shkollave.

Nëse çmimet e librave nuk bien pas heqjes së TVSH-së, ministri tha se do të rishqyrtojë masën. “Nëse rezulton se heqja e TVSH-së do të thotë vetëm që fitimet e botuesve të rriten dhe çmimet të mos bien, atëherë duhet të shqyrtojmë nëse ishte gjëja e duhur për t’u bërë,” paralajmëroi ai.

Treni del nga shinat dhe përplaset me një veturë në Danimarkë, raportohet për të vdekur

15 August 2025 at 20:26

Shkalla e lëndimeve është ende e paqartë, por fotot nga vendi i ngjarjes tregojnë vagona të dalë nga shinat dhe të përmbysur.

Një ka vdeur dhe disa persona u lënduan kur një tren pasagjerësh u përplas me një automjet në një kalim pranë qytetit Tinglev në Danimarkën jugore.

Një numër i madh shërbimesh emergjente janë në vendngjarje dhe portali lokal i lajmeve TV2 tha se kanë vendosur dronë dhe qen kërkimi.

Kompania përgjegjëse për operimin e rrjetit hekurudhor të Danimarkës, Banedanmark, tha se aksidenti ndodhi kur treni u përplas me një automjet në një kalim hekurudhor në nivel.

“Na nevojitet qetësi në vendngjarje dhe personat e paautorizuar duhet të qëndrojnë larg”, tha policia.

Ndryshe, autoritetet nuk kanë dhënë ende informacion mbi shkakun e aksidentit dhe hetimet janë në vazhdim. /Telegrafi/

The post Treni del nga shinat dhe përplaset me një veturë në Danimarkë, raportohet për të vdekur appeared first on Telegrafi.

Katër vende evropiane i bashkohen projektit të NATO-s për të dërguar armë amerikane në Ukrainë

5 August 2025 at 17:20

Përtej raportimeve mbi Holandën që bëhet kontribuesja e parë në mekanizmin e ri të financimit të NATO-s për armët ukrainase, tani Suedia, Norvegjia dhe Danimarka gjithashtu do të kontribuojnë.

Të tre vendet së bashku do të kontribuojnë rreth 486.1 milionë dollarë në iniciativën e udhëhequr nga NATO për të furnizuar Ukrainën me armë amerikane, njoftoi qeveria norvegjeze, shkruan skynews.

Çfarë duhet të dini?

Në korrik, Donald Trump u zotua të vërë në dispozicion armë të reja për Ukrainën.

Sipas një marrëveshjeje të re, SHBA do t’u shesë armë anëtarëve të NATO-s të cilët më pas do t’ia furnizojnë ato Kievit.

Dje, ministri holandez i mbrojtjes, Ruben Brekelmans, tha se Holanda do të kontribuojë 500 milionë paund për të blerë pajisje ushtarake amerikane për Ukrainën si pjesë e skemës së Listës së Kërkesave Prioritare të Ukrainës (PURL). /Telegrafi/

The post Katër vende evropiane i bashkohen projektit të NATO-s për të dërguar armë amerikane në Ukrainë appeared first on Telegrafi.

“Të mbijetosh në pension” – si i sigurojnë të ardhurat evropianët e moshuar?

3 August 2025 at 23:52

Pagesat publike, si pensionet shtetërore, përbëjnë rreth dy të tretat e të ardhurave të personave mbi 65-vjeç në Evropë.

Sipas OECD-së, në vitin 2022, njerëzit e moshuar kishin të ardhura mesatare të disponueshme më të ulëta sesa popullsia e përgjithshme në 28 vende evropiane. Luksemburgu ishte përjashtimi i vetëm mes 29 vendeve të përfshira në analizë.

Pensionistët përballen me vështirësi financiare në shumë vende dhe disa persona mbi 65-vjeç vazhdojnë të punojnë.

Por, si ndryshojnë burimet e të ardhurave të të moshuarve nga një vend në tjetrin?

Sipas të dhënave të OECD-së, dy të tretat (66 për qind) e të ardhurave të personave mbi 65-vjeç në Evropë vijnë nga pagesat publike, kryesisht pensionet dhe përfitimet shtetërore.

Kjo është mesatarja për 27 vende në vitin 2020 ose vitin më të fundit të disponueshëm, raporton euronews.

Puna është burimi i dytë më i madh i të ardhurave pas transferimeve publike, duke përbërë 21 për qind të të ardhurave të disponueshme për qytetarët e moshuar. Të ardhurat nga kapitali, si pensionet personale dhe kursimet, përbëjnë 7 për qind, ndërsa pensionet private nga vendet e punës zënë 6 për qind.

Pjesa e pagesave publike në të ardhura ndryshon nga 41 për qind në Zvicër në 86 për qind në Belgjikë. Transferimet publike përbëjnë gjithashtu të paktën tre të katërtat e të ardhurave për të moshuarit në Luksemburg (83 për qind), Austri (82 për qind), Finlandë (80 për qind), Çeki (76 për qind), Itali (76 për qind), si dhe Portugali dhe Greqi (të dyja nga 75 për qind).

Përveç Zvicrës, kjo pjesë është më e ulët se 50 për qind në Mbretërinë e Bashkuar (42 për qind), Holandë (43 për qind) dhe Danimarkë (45 për qind).

Ndër pesë ekonomitë më të mëdha të Evropës, Franca ka përqindjen më të lartë të transferimeve publike në të ardhurat e të moshuarve me 78 për qind ndërsa Mbretëria e Bashkuar ka përqindjen më të ulët me 42. Në Itali kjo përqindje është 76 për qind, në Spanjë 72 për qind dhe në Gjermani 68 për qind.

Me përjashtim të Finlandës, vendet nordike kanë përqindje më të ulëta të transferimeve publike. Kjo përqindje është 52 për qind në Suedi, dhe 58 për qind në Norvegji dhe Islandë.

Në Turqi, një vend kandidat për në BE, 57 për qind e të ardhurave të të moshuarve vijnë nga transferimet publike.

Transferet private profesionale ekzistojnë vetëm në 7 vende

Pensionet private profesionale (pensionet, shpërblimet për largim nga puna, ndihmat për vdekje, etj.) nuk janë të zakonshme në të gjithë Evropën. Nga 27 vende, vetëm shtatë i përmendin ato si burim të të ardhurave për të moshuarit. Holanda ka përqindjen më të lartë, ku ato përbëjnë 40 për qind të të ardhurave ndërsa ndiqet nga Mbretëria e Bashkuar me 33 për qind dhe Zvicra me 29 për qind.

Tre vende nordike përfshijnë gjithashtu pensionet private profesionale. Ato përbëjnë 19 për qind të të ardhurave në Suedi, 15 për qind në Danimarkë dhe 14 për qind në Norvegji.

Gjermania është vendi i fundit në këtë grup, me pensionet private profesionale që përbëjnë vetëm 5 për qind të të ardhurave.

Puna vazhdon të përbëjë të paktën një të pestën e të ardhurave të të moshuarve në disa vende, përfshirë Turqinë (27 për qind), Hungarinë (26 për qind), Slloveninë (23 për qind), Irlandën dhe Çekinë (të dyja me 22 për qind), si dhe Greqinë dhe Portugalinë (të dyja me 21 për qind) dhe Spanjën (20 për qind).

Si ndryshon pjesa e kapitalit?

Pjesa e të ardhurave që vjen nga kapitali – kryesisht pensione private dhe kursime personale – ndryshon ndjeshëm nëpër Evropë, duke filluar nga më pak se 1 për qind në Sllovaki deri në 23 për qind në Danimarkë. Në disa vende, kjo pjesë është të paktën 10 për qind.

Këtu përfshihen Turqia dhe Zvicra (të dyja me 16 për qind), Franca (15 për qind), Suedia (12 për qind), Mbretëria e Bashkuar (11 për qind) dhe Finlanda, Norvegjia dhe Islanda (secila me 10 për qind).

Pjesa e kapitalit në të ardhurat e të moshuarve është më pak se 5 për qind në disa vende.

Puna mbetet një burim i rëndësishëm i të ardhurave për të moshuarit

Puna mbetet një burim i rëndësishëm i të ardhurave për të moshuarit.

Pjesa e punës në të ardhurat e të moshuarve është e konsiderueshme në shumë vende evropiane, duke e kaluar një të tretën në disa prej tyre. Ajo ndryshon nga 7 për qind në Francë deri në 40 për qind në Letoni.

Puna përbën mbi 32 për qind të të ardhurave për të moshuarit në Sllovaki (36 për qind), Lituani (35 për qind), Estoni dhe Poloni (të dyja me 34 për qind) dhe Islandë (32 për qind).

Të moshuarit në Francë, Luksemburg, Finlandë dhe Belgjikë janë ndër më pak të varurit nga puna, me të ardhura nga punësimi që përbëjnë më pak se 11 për qind të të ardhurave të tyre totale.

Gjetjet kryesore: Sisteme të ndryshme të sigurimeve shoqërore

Nivelet e ndryshme të katër burimeve kryesore të të ardhurave për personat e moshuar, shumica prej të cilëve janë pensionistë, tregojnë larmishmërinë e sistemeve të sigurimeve shoqërore nëpër Evropë.

Disa nga përfundimet kryesore nga të dhënat janë:

Evropa Perëndimore (si Belgjika, Franca dhe Austria) mbështetet shumë te pensionet publike si burimi kryesor i të ardhurave.

Vendet nordike (si Danimarka dhe Suedia, por jo Finlanda) kanë burime më të larmishme të të ardhurave, përfshirë skema të fuqishme pensionale private.

Evropa Lindore dhe Jugore (duke përfshirë Poloninë, Sllovakinë, Greqinë dhe Turqinë) priren të kenë përqindje më të larta të të ardhurave të lidhura me punën.

Pensionet private profesionale mbeten të pazhvilluara në shumë vende të Evropës Lindore dhe Jugore.

Varfëria në moshën e tretë vazhdon të jetë një çështje e rëndësishme në disa vende evropiane, dhe dallimet në pensione mbeten të mëdha në të gjithë kontinentin.

Me rritjen e jetëgjatësisë, politikëbërësit përballen me sfida gjithnjë e më të mëdha për të siguruar mbështetje të mjaftueshme për popullsinë në plakje, duke ruajtur njëkohësisht qëndrueshmërinë ekonomike të buxheteve. /Telegrafi/

The post “Të mbijetosh në pension” – si i sigurojnë të ardhurat evropianët e moshuar? appeared first on Telegrafi.

A fitojnë emigrantët më pak se punonjësit vendas në BE?

24 July 2025 at 23:55

Megjithëse afërsisht 40 për qind e qytetarëve jo-anëtarë të Bashkimit Evropian janë të mbikualifikuar për punët e tyre, ata fitojnë pothuajse 18 për qind më pak se vendasit.

Sipas një studimi të publikuar në revistën Nature, emigrantët fitojnë mesatarisht 17.9 për qind më pak në vit se vendasit në Evropë dhe Amerikën e Veriut.

Hulumtimi analizoi pagat e 13.5 milionë punonjësve në nëntë vende, përfshirë Danimarkën, Francën, Gjermaninë, Holandën, Norvegjinë, Spanjën dhe Suedinë, gjatë periudhës 2016-2019.

Tre të katërtat e kësaj diference pagash ishin rezultat i mungesës së qasjes në punë me paga më të larta, ndërsa vetëm një e katërta e diferencës i atribuoheshin dallimeve në paga midis punëtorëve emigrantë dhe vendas në të njëjtin punë, raporton euronews.

Në Spanjë, diferenca në paga ishte mbi 29 për qind, më e larta ndër të shtatë vendet evropiane. Të huajt përbëjnë 13 për qind të fuqisë punëtore të vendit, duke kontribuar në rritjen ekonomike dhe shtimin e popullsisë.

 

Në Norvegji, Gjermani, Francë dhe Holandë, emigrantët fitojnë midis 15 dhe 20 për qind më pak se vendasit.

Ndërsa në Suedi – një vend ku shumë emigrantë të punësuar gjejnë punë në sektorin publik – diferenca ishte vetëm 7 për qind.

Vendi ku lindën emigrantët gjithashtu kishte rëndësi, transmeton Telegrafi.

Diferencat më të mëdha mesatare të pagave ishin për emigrantët nga Afrika nën-Sahariane, me 26.1 për qind, dhe nga Lindja e Mesme dhe Afrika e Veriut, me 23.7 për qind.

Emigrantët nga Evropa, Amerika e Veriut dhe vendet e tjera perëndimore përjetuan një ndryshim shumë më të vogël mesatar në paga krahasuar me vendasit, vetëm 9 për qind.

Megjithatë, fëmijët e emigrantëve kishin një diferencë më të vogël të konsiderueshme në të ardhura, duke fituar mesatarisht 5.7 për qind më pak se punonjësit me prindër vendas.

Dallimet në paga brenda të njëjtit punë midis vendasve dhe fëmijëve të emigrantëve janë njëlloj shumë të vogla, nën 2 për qind në të gjitha vendet.

Çfarë mund të bëhet për të reduktuar këtë diferencë pagash?

Në vitin 2023, 39.4 2 për qind e qytetarëve jo-anëtarë të BE-së ishin të mbikualifikuar për punët ku punonin, sipas të dhënave më të fundit të Eurostat-it.

Sipas një studimi të McKinsey, përmirësimi i lëvizshmërisë sociale mund të rrisë Prodhimin e Brendshëm Bruto (GDP) të vendeve evropiane me 3 2 për qind deri në 9 2 për qind dhe të mbyllë hendekun e aftësive që pritet të shfaqet deri në vitin 2030, pa pasur nevojë për trajnime të reja apo ndryshim karriere.

Një grup masash mund të zbatohet për të reduktuar në mënyrë efektive ndarjen në nivel pune, thanë kërkuesit e studimit.

Këto përfshijnë trajnime në gjuhë, trajnime profesionale, programe ndihme për kërkimin e punës që lidhin drejtpërdrejt punonjësit me punëdhënësit, përmirësimin e qasjes në arsimin vendas dhe njohjen e kualifikimeve të huaja.

Aktualisht, disa vende të BE-së kanë zbatuar iniciativa për të trajtuar këtë çështje.

Në vitin 2024, Gjermania zbatoi Ligjin për Imigracionin e Aftë, i cili lejoi diplomantët e huaj të punojnë ndërkohë që gradat e tyre po njiheshin zyrtarisht.

Franca këtë vit reformoi lejen e qëndrimit “Carte Talent” – një leje qëndrimi shumëvjeçare për shtetasit e huaj në Francë – për të tërhequr profesionistë të kualifikuar dhe për të adresuar mungesat në tregun e punës, sidomos në sektorin shëndetësor.

“Këto lloj politikash ndihmojnë që punonjësit e lindur jashtë vendit të kontribuojnë në kapacitetin e tyre të plotë, dhe që vendet të përfitojnë plotësisht nga emigracioni në aspektin e rritjes së produktivitetit, të ardhurave më të larta nga taksat dhe zvogëlimit të pabarazive,” thanë në studim kërkuesit Marta M. Elvira, Are Skeie Hermansen dhe Andrew Penner.

“Politika e mençur e emigracionit nuk mbaron në kufi – aty fillon”, shtuan ata. /Telegrafi/

The post A fitojnë emigrantët më pak se punonjësit vendas në BE? appeared first on Telegrafi.

Danimarka: Tirana progres ambicioz/ Presidenca e BE-opozitës: Mbështesni planin e qeverisë

By: Rovena
15 July 2025 at 15:26

Presidenca daneze e Bashkimit Europian ka vlerësuar progresin e Shqipërisë drejt Bashkimit Europian.

Ministrja për Çështjet Europiane, Marie Bjerre, i bëri thirrje forcave politike që të mbështesin planin ambicioz të qeverisë Rama, për tu anëtarësuar sa më parë në familjen europiane.

“Ne e vlerësojmë objektivin e Shqipërisë për të vazhduar progresin në rrugën e integrimit. Inkurajojmë të gjitha forcat politike që të mbështesin planin ambicioz për përfundimin e negociatave të anëtarësimit. Ne presim që të mbajmë konferencën e radhës ndërqeveritare me Shqipërinë sa më shpejt të jetë e mundur, për të hapur kapitullin e katërt të grupit mbi axhendën e gjelbër dhe lidhshmërinë e qëndrueshme”, tha ministrja daneze Çështjet Europiane, Marie Bjerre.

Në Komitetin e Punëve të Jashtme të Parlamentit Europian, Ministrja daneze vlerësoi reformat e ndërmarra nga vendi ynë edhe pse thotë se korrupsioni vijon të mbetet problem. Sipas saj, Shqipëria është pararojë në procesin e integrimit, sa i përket vendeve të Ballkanit Perëndimor.

“Shqipëria po bën përparim të madh, po zbaton reformat e kërkuara. Ne e dimë që ata nuk janë ende gati për anëtarësim të plotë në BE. Ka probleme të tilla si korrupsioni. Ky proces për momentin është hapje e kapitujve të negociatave. Nuk po flasim për mbylljen e tyre, sepse deri atëherë nevojiten më shumë reforma. Do të jetë një proces zgjerimi i bazuar në meritë, jo vetëm në rastin e Shqipërisë, por dua të them se është një nga vendet në Ballkanin Perëndimor që po tregon rezultate konkrete në këtë proces”, shtoi ministrja daneze.

Një ditë më parë, komisionerja për zgjerimin Marta Kos, rikonfirmoi mbylljen e negociatave deri në vitin 2027.

Me Shqipërinë, ne mund të arrijmë finishin e negociatave deri në fund të vitit 2027. Në këtë mënyrë, këto dy vende (Shqipëria dhe Mali I Zi) do të jenë në gjendje të bëhen anëtare me të drejta të plota të BE-së brenda mandatit të këtij Komisioni Evropian”, u shpreh Marta Kos.

Shqipëria është në pritje për hapjen e dy grupkapitujve të fundit në muajin shtator. Behet fjalë për Agjenda e Gjelbërt dhe Burimet, Bujqësia dhe Kohezioni.

Ndërkohë, burime për Abc News thonë se në fund të vitit do të nisë edhe mbyllja e grupkapitujve, të cilat do të nisin pikërisht me “Marrëdhëniet me Jashtë”. Në këtë grupkapitull, Shqipëria ka marrë jo pak vlerësime nga Bashkimi Europian edhe për shkak të linjëzimit të politikë së jashtme me atë të bllokut./abcnews.al

Cili shtet evropian do të vuajë më shumë nga tarifat e Trumpit?

12 July 2025 at 00:01

Një e pesta e eksporteve të BE-së po shkon drejt SHBA-së.

Tarifat në sektorin e prodhimit të veturave godasin më shumë ekonominë gjermane, por tarifat e mundshme në atë farmaceutike mund t’i kushtojnë ndjeshëm ekonomisë irlandeze.

Gjermania dhe Irlanda po bien në sy si dy ekonomitë më të ekspozuara të BE-së të kërcënuara nga tarifat më të larta të SHBA-së, ndërsa Brukseli punon drejt një marrëveshjeje tregtare me Uashingtonin, mes raporteve se tarifat farmaceutike mund të jenë deri në 200%.

Kur presidenti i SHBA-së Donald Trump vendosi një tarifë të re prej 25% për importet e automjeteve dhe pjesëve të tyre në prill, Gjermania u identifikua si vendi i BE-së me humbjet më të mëdha.

Vlerësimi i organizatës kërkimore Bruegel me seli në Bruksel në atë kohë ishte se tarifat mund të kushtonin 0.4% të GDP-së së vendit në planin afatgjatë.

Ndërsa presim një marrëveshje të re tregtare BE-SHBA, dalin në pah detaje të tjera që mund ta vendosin Irlandën, Danimarkën dhe Belgjikën, si dhe vende të tjera, në shënjestër nëse Uashingtoni synon sektorin farmaceutik më pas.

Vendet me ekspozimin më të madh ndaj tregut amerikan

Ndikimi i përgjithshëm në ekonominë evropiane do të varet nga norma aktuale e tarifës që vendos SHBA dhe përgjigja e BE-së, por goditja nuk do të shpërndahet në mënyrë të barabartë.

Sipas Bruegel, ekonomia e BE-së po përballet me pasoja të rëndësishme, por të menagjueshme makroekonomike.

Në një raport në prill, ata vlerësuan se, në lidhje me skenarët e mundshëm, dëmi mund të jetë afërsisht 0.3% e GDP-së së BE-së, varësisht nga rezultati i negociatave.

Kjo krahasohet me rritjen reale të GDP-së prej 1.1% që pritet në bllok në vitin 2025.

Tregtia me SHBA-në është e konsiderueshme.

Në vitin 2024, SHBA ishte partneri më i madh për eksportet e mallrave të BE-së, duke përbërë 20.6% të të gjitha eksporteve të mallrave të BE-së jashtë bllokut.

Produktet farmaceutike përbëjnë 15% të eksporteve të mallrave të BE-së në SHBA.

Pas tyre vjen sektori i automobilave.

Derisa të ketë më shumë sqarime mbi tarifat e mundshme të SHBA-së për produktet e sektorit farmaceutik, “sektori i automobilave duket të jetë më i prekshëm ndaj tarifave të SHBA-së pasi nuk duket se ka ndonjë përjashtim të madh të planifikuar”.

Industria është goditur me një tarifë prej 25% në prill.

“Vetëm tarifat mund të shkurtojnë rreth 8% të vëllimeve totale tregtare të BE-së gjatë pesë viteve të ardhshme”, tha Rory Fennessy, Ekonomist i Lartë në Oxford Economics, në një raport të kohëve të fundit.

Bëhet e ditur se vendet me vlerën më të lartë në eksportet e mallrave në SHBA, të cilat përballen me kërcënimin më të madh për ekonomitë e tyre, përfshijnë Gjermaninë, Irlandën, Italinë, Francën dhe Holandën.

Ekonomia gjermane mbështetet shumë në eksporte, të nxitura nga sektori i automjeteve të vendit.

Pothuajse një e katërta (22.7%) e totalit të eksporteve gjermane po shkojnë drejt SHBA-së, shkruan euronews, përcjell Telegrafi.

“Gjermania shquhet si ekonomia kryesore evropiane që ka të ngjarë të goditet më rëndë nga tarifat amerikane, dhe ne presim që rritja e GDP-së të bjerë në tremujorin e dytë dhe të tretë”, tha Andrew Hunter, Drejtor i Asociuar dhe Ekonomist i Lartë në Moody’s Ratings.

Hunter shtoi gjithashtu se ekonomitë më të vogla, përfshirë Austrinë dhe të tjera në Evropën Qendrore dhe Lindore, “të cilat janë të integruara shumë në zinxhirët e furnizimit industrial të Gjermanisë, do të goditen gjithashtu rëndë”.

“Pas vitit 2025, ndikimi negativ afatgjatë i tarifave mund të jetë rreth 0.4% e GDP-së në Gjermani, pasi “efekti të jetë ndërtuar plotësisht dhe efektet fillestare afatshkurtra të jenë zhdukur”, tha Niclas Frederic Poitiers, hulumtues në Bruegel.

“Për Francën, efekti mesatar do të ishte rreth 0.25% e GDP-së.”

Pasiguria mund të çojë në humbje investimesh dhe vendesh pune në të gjithë bllokun 27-anëtarësh.

Hunter tha se, “edhe për ato vende ku ekspozimi i drejtpërdrejtë ndaj eksporteve amerikane është relativisht i kufizuar, siç janë Franca ose Spanja, rritja ka të ngjarë të rëndohet nga dobësia dhe pasiguria globale.

Lidhur me ndikimet afatgjata, Irlanda dallohet si një nga vendet më të prekura, pasi më shumë se gjysma e eksporteve të mallrave të saj (53.7%) drejtohen drejt tregut amerikan.

Shumë varet nëse sektori farmaceutik do të goditet nga tarifat.

“Nëse po, Irlanda do të jetë ekonomia e BE-së më e rrezikuar nga këto tarifa”, tha Mathieu Savary, strateg kryesor për Strategjinë Evropiane të Investimeve në BCA Research.

Si mund të godasin tarifat farmaceutike ekonominë evropiane në veçanti?

Industria farmaceutike e bazuar në kërkim është një aset kyç i ekonomisë evropiane. Është një nga sektorët e teknologjisë së lartë me performancën më të lartë në Evropë.

Ajo kontribuoi 311 miliardë euro në vlerë të shtuar bruto (GVA) dhe 2.3 milionë vende pune direkt dhe indirekt në ekonominë e Bashkimit Evropian në vitin 2022, sipas një studimi të kohëve të fundit nga PWC.

Dhe tregu amerikan është thelbësor për sektorin farmaceutik evropian.

Sipas Federatës Evropiane të Industrive dhe Shoqatave Farmaceutike, në vitin 2021, Amerika e Veriut përbënte 49.1% të shitjeve farmaceutike botërore krahasuar me 23.4% për Evropën.

Dhe më shumë se një e treta e eksporteve farmaceutike të BE-së po shkojnë në SHBA.

“Nëse sektori farmaceutik goditet nga një tarifë prej 25%, siç pritet nga Moody’s në muajt në vijim, më të ekspozuarit do të jenë një numër ekonomish më të vogla evropiane si Danimarka, Belgjika, Sllovenia dhe Irlanda, të cilat në përgjithësi janë vendi ku mendojmë se rreziqet e recesionit në Evropë janë më të larta”, tha Hunter.

Strategu kryesor i BCA Research shtoi se në këtë rast, “Irlanda është veçanërisht e ekspozuar ndaj këtij rreziku”, duke përmendur se eksportet në SHBA përfaqësojnë 18% të GDP-së së Irlandës, dhe eksportet farmaceutike përfaqësojnë gati 55% të eksporteve irlandeze.

Sipas BCA, ndikimi “mund të kufizojë rritjen me 4% deri në 5% me kalimin e kohës”.

Bruegel vlerësoi se humbja kumulative e GDP-së reale të Irlandës mund të jetë 3% deri në vitin 2028.

Instituti gjithashtu e veçoi vendin si më të prekshmin në lidhje me ndikimin e tarifave të SHBA-së në punësim.

Lidhur me sa i prekshëm është një vend ndaj humbjeve të vendeve të punës në dritën e tarifave të SHBA-së, Bruegel tha se Italia ishte vendi i dytë më i ekspozuar, me një ekspozim të lartë në pajisjet e transportit dhe një nivel të lartë punësimi të ekspozuar në prodhimin e modës dhe veturave.

Italia do të kishte gjithashtu ekspozim të lartë në produktet farmaceutike.

A do të kishte një tarifë prej 200% për produktet farmaceutike?

Trump tha se produktet farmaceutike të importuara në SHBA po përballen me një tarifë prej 200%, pa zbuluar detaje të mëtejshme.

Sipas Savary të BCA-së, kjo nuk ka gjasa të ndodhë, sepse “kjo do të rriste ndjeshëm koston e kujdesit shëndetësor për konsumatorët amerikanë, gjë që është tashmë një çështje e madhe për votuesit”.

Ai e sheh këtë si një “mesazh të fortë për kompanitë e huaja farmaceutike që të ulin çmimet e tyre dhe të investojnë në prodhimin e barnave të tyre në SHBA”.

Pritet që “investimet e huaja direkte në SHBA dhe njoftimet për uljen e çmimeve të barnave do të jenë rezultati përfundimtar i këtyre bisedimeve dhe kërcënimeve”.

“Tani është presioni mbi kompanitë farmaceutike që të zgjerojnë objektet e prodhimit në SHBA në mënyrë që ato të jenë në pragun e klientëve amerikanë”, tha Dan Coatsworth, analist investimesh në AJ Bell. /Telegrafi/

The post Cili shtet evropian do të vuajë më shumë nga tarifat e Trumpit? appeared first on Telegrafi.

Ndryshimet klimatike po godasin ekonominë e Evropës – pse jo edhe Kosovën?

4 July 2025 at 23:52

Ndërsa një valë e re e nxehtësisë ka goditur Evropën, një studim i fundit ka zbuluar se disa nga vendet më të mëdha të kontinentit kanë pësuar humbjet më të mëdha ekonomike gjatë shekullit të XXI-të për shkak të fatkeqësive natyrore dhe ndryshimeve klimatike.

Sipas raportit të fundit të Agjencisë Evropiane të Mjedisit (EEA), vendet si Gjermania, Italia, Franca dhe Spanja kanë pësuar humbje të konsiderueshme ekonomike që arrijnë në qindra miliarda euro, duke theksuar rëndësinë e përballimit të sfidave klimatike në rajon.

Në periudhën 1980–2023, Evropa ka përjetuar më shumë se 790 miliardë euro humbje ekonomike të shkaktuara nga ngjarje ekstreme të motit dhe fenomene klimatike.

Nga këto humbje, Gjermania kryeson me rreth 180 miliardë euro, duke u renditur si vendi me humbjet më të mëdha totale, transmeton Telegrafi.

Italia dhe Franca pasojnë me 135 dhe 130 miliardë euro, ndërsa Spanja ka regjistruar humbje prej 97 miliardë euro, shkruan euronews.

Megjithatë, nëse analizohen vetëm humbjet e shekullit të XXI-të, fotografia ndryshon pak.

Pas vendeve kryesore, gjashtë shtete të tjera anëtare të Bashkimit Evropian – Austri, Belgjika, Çekia, Portugalia, Rumania dhe Sllovenia – kanë pësuar humbje ekonomike relativisht të ngjashme, që ndryshojnë midis 12 dhe 15 miliardë euro. Kjo tregon se sfidat klimatike po përhapen në mënyrë më të barabartë në të gjithë rajonin.

Sipas Panelit Ndërqeveritar të Kombeve të Bashkuara për Ndryshimet Klimatike (IPCC), intensiteti dhe frekuenca e fenomeneve klimatike ekstreme, si përmbytjet dhe valët e nxehtësisë, janë rritur në disa rajone evropiane dhe parashikohet që këto fenomene të vazhdojnë të shtohen me përkeqësimin e ngrohjes globale.

Këto ngjarje kanë qenë shkaktarët kryesorë të dëmeve ekonomike në të gjithë Bashkimin Evropian.

Edhe pse humbjet në vendet më të pasura dhe të zhvilluara duken të mëdha, ato zakonisht kanë një ndikim më të vogël në ekonominë e tyre kombëtare sesa humbjet më të vogla që pësojnë vendet më të varfra dhe më pak të zhvilluara.

Vendet më të pasura kanë më shumë mjete për t’u rikuperuar dhe ndajnë më pak nga buxhetet e tyre publike për rimëkëmbjen nga katastrofat natyrore.

Në Evropën Perëndimore dhe Qendrore, vende si Sllovenia, Belgjika dhe Gjermania përjetojnë humbje më të mëdha për kilometër katror, ndërsa vendet në Evropën Lindore dhe Veriut, përfshirë Finlandën dhe Estoninë, vuajnë më pak nga dëmet financiare.

Sllovenia ka regjistruar humbjet më të mëdha për frymë, duke arritur në 8,733 euro për banor gjatë periudhës 1980–2023, ndjekur nga Luksemburgu, Zvicra, Italia dhe Spanja.

Në anën tjetër, vendet me humbjet më të ulëta për kokë banori janë Kosova me vetëm 10 euro, Mali i Zi me 41 euro dhe Islanda me 87 euro.

Raporti i EEA-së thekson se humbjet për frymë ndryshojnë më pak se humbjet për kilometër katror dhe shumë vende kanë vlera të ngjashme në këtë aspekt.

Sa i përket sigurimit ndaj rreziqeve klimatike, shumica e vendeve evropiane kanë zhvilluar sisteme private të sigurimeve për mbrojtje kundër rreziqeve natyrore të lidhura me klimën.

Këto sigurime mbulojnë individët, familjet, kompanitë, institucionet dhe qeveritë, duke u siguruar pagesa të shpejta pas ngjarjeve katastrofike dhe duke ndihmuar në rimëkëmbjen e shpejtë të të prekurve.

Mesatarja e humbjeve të sigurimit në 27 vendet anëtare të Bashkimit Evropian është rritur nga 2.5 miliardë euro në vitin 2009 në 4 miliardë euro në vitin 2023, duke reflektuar rritjen e ndërgjegjësimit dhe nevojën për mbrojtje më të madhe ndaj fatkeqësive natyrore.

Franca dhe Spanja kanë ndërtuar sisteme kombëtare sigurimi që operojnë nëpërmjet partneriteteve publike-private, por megjithatë, të paktën 16 vende të BE-së vazhdojnë të kenë një hendek mbrojtjeje të sigurimit mbi 90 për qind.

Vetëm Danimarka ka arritur të sigurojë mbulim për më shumë se 50 për qind të humbjeve të saj ekonomike nga fatkeqësitë natyrore, duke treguar një nivel më të lartë të përgatitjes dhe mbrojtjes ndaj ndryshimeve klimatike.

Kjo tregon se ende ka shumë për të bërë në nivel evropian për të përmirësuar mbrojtjen financiare dhe rezistencën ndaj sfidave që sjell klima në dekadat e ardhshme. /Telegrafi/

The post Ndryshimet klimatike po godasin ekonominë e Evropës – pse jo edhe Kosovën? appeared first on Telegrafi.

A janë videolojërat arma sekrete kundër krimeve digjitale?

3 July 2025 at 23:52

Ekipi u themelua në vitin 2022 për të luftuar rritjen e krimit online në Danimarkë.

Politiets Online Patrulje tani ka mbi 787 mijë ndjekës nëpër platformat e ndryshme.

A do të luanit një video-lojë me policinë?

Në Danimarkë, një ekip special i oficerëve të policisë luan në internet video-lojëra për tu lidhur me të rinjtë dhe për të luftuar krime si mashtrimi dhe ngacmimet seksuale, transmeton Telegrafi.

“Ne përpiqemi të jemi në hap me zhvillimin e krimeve online”, tha Jeppe Torup, rreshteri i policisë në Njësinë Kombëtare për Krime Speciale të Policisë së Danimarkës, për Euronews Next.

“Bëhet shumë më e lehtë për të kryer krime përtej barrierave gjuhësore dhe kufijve shtetërorë, dhe ne duhet të jemi shumë të vëmendshëm ndaj asaj që ndodh në sferën e teknologjisë”, shtoi ai.

Ata gjithashtu “patrullojnë” në platformat popullore si Discord, Facebook, Instagram dhe TikTok, ku thonë se marrin informacione për sjellje të dyshimta nga komunitetet. Ekipi u formua në 2022 për të përballuar rritjen e krimit online në Danimarkë.

“Ishte e nevojshme sepse pamë që shumë fëmijë janë në internet pjesën më të madhe të kohës – 99 për qind e fëmijëve në Danimarkë përdorin media sociale ose platforma video-lojërash çdo ditë.
Kështu që duhet të jemi prezentë edhe atje,” tha Sisse Birkebeck, shefja e ekipit të policisë.

“Edhe pse mund të mos kenë mundësi të takojnë një oficer policie në jetën reale, ata mund të na takojnë në sferën digjitale dhe mund të bisedojmë dhe t’i ndihmojmë nëse kanë nevojë për ndihmë në ndonjë mënyrë,” shtoi Olsen.

Ata gjithashtu luajnë video-lojëra të njohura në Danimarkë, si Counter-Strike, me të rinjtë e vendit.

“Ne krijojmë marrëdhënie me të rinjtë, dhe kjo është e nevojshme”, tha Birkebeck.

Shumë të rinj frikësohen të flasin hapur kur janë viktima e krimeve online nga frika e ndëshkimit, si p.sh. prindërit t’u mbyllin llogaritë.

“Të rinjtë mund t’u flasin oficerëve nëse shohin se po ndodh diçka,” shtoi ajo.

“Kur filluam, pamë që shumë djem ishin përfshirë në lloje të ndryshme manipulimesh dhe kishin ndarë shumë imazhe me persona atje… Na thanë se nuk kishin folur me askënd për këtë dhe nuk donin që ne t’i kontaktonim prindërit sepse kishin frikë se ata do t’u mbyllnin llogarinë në Discord,” shtoi ajo.

‘Ndërtoni besimin dhe marrëdhëniet’

Një pyetje që ekipi shpesh e merr është “a po shkojnë paratë e mia të taksave për këtë?”

“Po, sigurisht që kjo paguhet me paratë e taksapaguesve, por ne absolutisht besojmë se këto janë para shumë mirë të shpenzuara sepse nuk jemi shumë njerëz, mbulojmë të gjithë vendin, kemi një ndikim jashtëzakonisht të madh, bëjmë shumë gjëra të ndryshme, bëjmë shumë punë përparimtare”, tha Torup.

Policia thotë se kjo është një mënyrë për të ndërtuar besim dhe marrëdhënie me të rinjtë, që mund të japë fryte në të ardhmen.

“Si do të arrije një server online në Discord për video-lojtarët e Minecraft nëse je një oficer rrugor? Nuk futesh në shtëpitë e njerëzve, nuk shkon në dhomat e fëmijëve për t’u bashkuar me ta në PC”, tha Olsen.

“Ne në fakt kemi nevojë për një këndvështrim se si të bashkohemi me këta të rinj, si të arrijmë tek ata dhe si ata të mund të na kontaktojnë në një mënyrë që ndihen të sigurt,” shtoi ai.

Oficerët thonë se bëjnë përpjekje të qëllimshme për të prezantuar një imazh të afërt dhe për t’u zhytur në kulturën online për të kuptuar gjuhën që përdorin adoleshentët.

“Ne kemi këtë rregull që duam të takohemi me fëmijët sipas kushteve të tyre, që do të thotë se duhet të përpiqemi të përshtatemi me gjuhën që ata përdorin,” tha Torup.

“Ka një kufi natyror ose një urë mes nesh. Dhe ne duhet të përpiqemi ta kalojmë atë sa më shumë që të mundemi dhe të minimizojmë distancën mes nesh, prandaj bëjmë shumë përpjekje,” shtoi ai.

Inkuadrimi në TikTok ishte një tjetër sfidë për policinë, pasi platforma nuk ishte përdorur më parë nga policia daneze.

Kishte shqetësime për përdorimin e një aplikacioni në pronësi kineze, si dhe për mënyrën se si policia mund të ruajë autoritetin ndërsa merr pjesë në një hapësirë të dominuar nga humori, trendet dhe përmbajtjet virale.

“Ne shkruam faqe e faqe përse e bëjmë këtë, çfarë shqetësimesh kemi, si të trajtojmë situata, si t’u përgjigjemi qytetarëve,” tha Torup.

Ekipi, Politiets Online Patrulje, tani ka mbi 787 mijë ndjekës në platforma si Twitch, Discord, Instagram dhe TikTok. /Telegrafi/

The post A janë videolojërat arma sekrete kundër krimeve digjitale? appeared first on Telegrafi.

Danimarka merr vendimin historik, bën të detyrueshëm shërbimin ushtarak për gratë

By: fra nc
2 July 2025 at 13:39

Për herë të parë në historinë e saj, Danimarka ka përfshirë zyrtarisht gratë në shërbimin e detyrueshëm ushtarak, në bazë të një politike të re të barazisë gjinore në rekrutim që hyri në fuqi më 1 korrik 2025.

Ky ndryshim historik vjen pas një marrëveshjeje të gjerë të mbrojtjes të miratuar nga parlamenti danez në vitin 2023, që synonte forcimin e kapaciteteve të ushtrisë dhe një përfaqësim më të drejtë gjinor.

Sipas rregullave të reja, gratë që mbushin 18 vjeç nga kjo datë e në vijim do të jenë subjekt i një sistemi rekrutimi me short, njësoj si meshkujt, dhe mund të thirren për të kryer 11 muaj shërbim ushtarak. Pesë muajt e parë përfshijnë trajnim bazë gjithëpërfshirës, ndërsa gjashtë muajt e tjerë përfshijnë detyra aktive në ushtri, flotë, forcat ajrore apo në Komandën e Operacioneve Speciale.

Gjenerali Michael Wiggers Hyldgaard, shef i mbrojtjes, e cilësoi reformën si një hap drejt një ushtrie moderne dhe gjithëpërfshirëse.

“Kur hapim derën si për gratë ashtu edhe për burrat me të njëjtat kushte, ne shfrytëzojmë gjithë grupin e talenteve të Danimarkës. Na jep më shumë fuqi luftarake dhe dërgon një sinjal të qartë se Forcat e Armatosura janë një komunitet modern ku të gjithë mund të kontribuojnë në mbrojtjen e Mbretërisë së Danimarkës,” tha Hyldgaard.

Ndryshimi nuk do të prekë gratë që kanë mbushur 18 vjeç përpara 1 korrikut 2025, të cilat do të mbeten nën sistemin e vjetër ku shërbimi ushtarak për to ishte vullnetar.

Përmes këtij ligji, Danimarka i bashkohet një grupi të vogël vendesh europiane që aplikojnë shërbimin e detyrueshëm ushtarak për të dyja gjinitë, duke vendosur një standard të ri për barazinë gjinore në mbrojtjen kombëtare.

The post Danimarka merr vendimin historik, bën të detyrueshëm shërbimin ushtarak për gratë appeared first on Euronews Albania.

Danimarka fut shërbimin ushtarak të detyrueshëm edhe për gratë mbi 18-vjeçe

1 July 2025 at 13:04

Gratë në Danimarkë tani do të thirren për të kryer shërbimin ushtarak të detyrueshëm kur të mbushin 18 vjeç, sipas një ndryshimi ligjor të miratuar nga parlamenti danez. Ky është një hap i rëndësishëm drejt barazisë gjinore në ushtri dhe një masë për të forcuar kapacitetet mbrojtëse të vendit mes rritjes së tensioneve të sigurisë në Evropë.

Deri tani, pjesëmarrja e grave në ushtri ishte në baza vullnetare. Por me rregullat e reja, si djemtë ashtu edhe vajzat do të regjistrohen për vlerësim dhe mund të zgjidhen për shërbim përmes një sistemi lotarie, nëse nuk ka mjaftueshëm vullnetarë.

Një tjetër ndryshim i rëndësishëm është zgjatja e periudhës së rekrutimit nga katër në 11 muaj.

Në vitin 2024, rreth 4,700 qytetarë danezë morën pjesë në shërbimin ushtarak, prej të cilëve 24% ishin gra vullnetare. Qeveria synon që deri në vitin 2033 ky numër të arrijë në rreth 6,500 persona në vit.

Danimarka po ndjek shembullin e vendeve nordike fqinje si Suedia dhe Norvegjia, të cilat tashmë kanë rekrutim të detyrueshëm për të dy gjinitë.

Në të njëjtën kohë, qeveria daneze ka njoftuar rritjen e buxhetit të mbrojtjes me 40.5 miliardë krona (5.9 miliardë dollarë) për të përmbushur objektivat e NATO-s.

LEXONI GJITHASHTU:

The post Danimarka fut shërbimin ushtarak të detyrueshëm edhe për gratë mbi 18-vjeçe appeared first on Euronews Albania.

Danimarka merr presidencën e radhës së BE-së, prioritet siguria e vendeve anëtare

1 July 2025 at 09:35

Danimarka merr presidencën e radhës së Bashkimit Evropian për 6 muaj dhe do të përqendrohet kryesisht në temat e mbrojtjes, konkurrueshmërisë, transformimit të gjelbër, migrimit dhe zgjerimit.

Presidenca e radhës merret çdo 6 muaj midis shteteve anëtare të BE-së dhe që nga sot ajo i ka kaluar Danimarkës nga Polonia, e cila e ka mbajtur këtë pozicion që nga 1 janari.

Danimarka do të luajë rol kyç në formësimin e axhendës së Unionit në gjysmën e dytë të vitit.

Kopenhaga ka përcaktuar sloganin e presidencës së saj të radhës si “Një Evropë e fortë në një botë në ndryshim”.

Gjithashtu, Danimarka do të përqendrohet në sigurimin e autonomisë strategjike të Evropës në mbrojtje, rritjen e konkurrueshmërisë së vendeve të BE-së në tregjet globale, lehtësimin e objektivave të BE-së për neutralitetin e karbonit deri në vitin 2050, luftimin e migracionit të parregullt dhe zgjerimin.

Danimarka do t’ia dorëzojë presidencën e radhës Administratës greko-qipriote të Qipros Jugore (GCASC) më 1 janar 2026.

The post Danimarka merr presidencën e radhës së BE-së, prioritet siguria e vendeve anëtare appeared first on Sot News | Lajme.

Danimarka merr presidencën e radhës së Bashkimit Evropian, prioritet siguria e vendeve anëtare

By: E.K
1 July 2025 at 09:25

Danimarka merr presidencën e radhës së Bashkimit Evropian për 6 muaj dhe do të përqendrohet kryesisht në temat e mbrojtjes, konkurrueshmërisë, transformimit të gjelbër, migrimit dhe zgjerimit. Presidenca e radhës merret çdo 6 muaj midis shteteve anëtare të BE-së dhe që nga sot ajo i ka kaluar Danimarkës nga Polonia, e cila e ka mbajtur […]

The post Danimarka merr presidencën e radhës së Bashkimit Evropian, prioritet siguria e vendeve anëtare appeared first on FaxWeb.

Cilat vende evropiane kanë ligje kundër deepfake?

1 July 2025 at 00:00

Njerëzit në Danimarkë së shpejti do të kenë të drejtën e autorit për ngjashmëritë e tyre si një mënyrë për të luftuar kundër videove të rreme (deepfake).

Cilat vende të tjera kanë ligje që rregullojnë përdorimin e videove të rreme ose të gjeneruara nga inteligjenca artificiale?

Danimarka do t’u japë njerëzve të drejtën e autorit mbi ngjashmëritë e tyre si një mënyrë për të luftuar kundër videove të gjeneruara “të rreme”, ndërsa vendet në mbarë botën përballen me rritjen e shpejtë të inteligjencës artificiale (AI), transmeton Telegrafi.

Në një deklaratë, qeveria daneze tha se projektligji, i cili është rënë dakord nga të gjitha partitë kryesore, do ta bëjë të paligjshëm ndarjen e videove të rreme dhe “imitimeve të tjera digjitale” të karakteristikave të një personi.

“Tani po u dërgojmë një sinjal të qartë të gjithë qytetarëve se ju keni të drejtë për trupin tuaj, zërin tuaj dhe tiparet tuaja të fytyrës”, tha ministri iKulturës i Danimarkës, Jakob Engel-Schmidt, në një deklaratë.

“Të rremet janë video ose përmbajtje tjetër online e gjeneruar nga AI që ndryshojnë një person, shpesh në një mënyrë për të përhapur informacion të rremë ose për ta turpëruar atë. Teknologjia po zhvillohet me shpejtësi dhe në të ardhmen do të jetë edhe më e vështirë të dallosh realitetin nga trillimi në botën digjitale”, tha Engel-Schmidt, duke shtuar se ligji i ri do të jetë një “mbrojtje kundër dezinformimit” dhe gjithashtu do të “dërgojë një sinjal të qartë për gjigantët e teknologjisë”.

Danimarka nuk është i vetmi vend që po merret me deepfakes përmes ligjeve të reja. Ja ku tjetër në Evropë po ndërmerr veprime.

Bashkimi Evropian

Akti i AI-së i BE-së klasifikon çdo gjë të krijuar nga AI gjeneruese në njërën nga katër kategoritë: rrezik minimal, rrezik i kufizuar, rrezik i lartë dhe rrezik i papranueshëm. Deepfakes konsiderohen “rrezik i kufizuar” dhe për këtë arsye i nënshtrohen disa rregullave të transparencës.

Kjo do të thotë se nuk ka ndalim të plotë për deepfakes, por i detyron kompanitë të etiketojnë përmbajtjen e gjeneruar nga AI në platformat e tyre duke vendosur filigrana në video, dhe të zbulojnë se cilat sete trajnimi po përdoren për të zhvilluar modelet e tyre.

Nëse një kompani AI gjendet në shkelje të rregullave të transparencës, ajo mund të përballet me një gjobë deri në 15 milionë euro ose 3 përqind të xhiros së saj globale nga viti i kaluar. Kjo gjobë shkon deri në 35 milionë euro ose 7 përqind të xhiros globale për praktikat e ndaluara.

Një artikull tjetër i Aktit të AI-së ndalon gjithashtu AI-në manipuluese, e cila mund të përfshijë sisteme që përdorin teknika nënndërgjegjeshëm ose mashtruese për të “dëmtuar vendimmarrjen e informuar”.

Disa veprime ligjore përqendrohen në pornografi dhe përmbajtje të tjera seksuale. Për shembull, direktiva e BE-së mbi dhunën ndaj grave kriminalizon “prodhimin, manipulimin ose ndryshimin pa pëlqim të materialit që e bën të duket sikur një person është i angazhuar në aktivitete seksuale”.

Direktiva përfshin prodhimin e deepfakes ose çdo materiali të krijuar duke përdorur AI-në. Ajo nuk specifikon se cili duhet të jetë dënimi nëse një individ ose kompani gjendet në shkelje të direktivës, duke ia lënë çdo shteti anëtar të BE-së të vendosë.

Shtetet anëtare të BE-së kanë kohë deri në qershor 2027 për të zbatuar rregullin.

Ligji i hapësirave digjitale të Francës

Në vitin 2024, Franca miratoi një përditësim të kodit të saj penal për të ndaluar njerëzit të ndajnë çdo përmbajtje vizuale ose audio të krijuar nga AI, të tilla si deepfakes, pa pëlqimin e personit të portretizuar në të. Çdo përmbajtje e rindarë duhet të zbulohet qartë si e gjeneruar nga AI.

Shpërndarësit e këtyre videove ose audios mund të përballen me deri në një vit burg dhe një gjobë prej 15,000 euro; dënimi shkon deri në dy vjet burg dhe një gjobë prej 45,000 euro nëse deepfake ndahet përmes një “shërbimi online”.

Ndryshimet në kodin penal përfshijnë gjithashtu një ndalim specifik të deepfake-ve pornografikë – edhe nëse ka shenja të qarta që tregojnë se është e rreme.

Kushdo që kapet duke shpërndarë këtë përmbajtje në Francë mund të përballet me deri në tre vjet burg dhe një gjobë prej 75,000 euro.

Ligji gjithashtu i jep Arcom, rregullatorit audiovizual të Francës, fuqinë për të detyruar platformat të heqin përmbajtjen e paligjshme dhe të përmirësojnë sistemet e tyre të raportimit.

Dënim dyvjeçar në Mbretërinë e Bashkuar për pornografi deepfake

Mbretëria e Bashkuar ka disa ligje që merren me krijimin e pornografisë deepfake, duke përfshirë ndryshimet e fundit në Projektligjin e të Dhënave (Përdorimi dhe Qasja).

Ligji synon “abuzuesit e urryer” që krijojnë imazhe të rreme për “kënaqësi seksuale ose për të shkaktuar alarm, shqetësim ose poshtërim”. Shkelësit mund të përballen me një “gjobë të pakufizuar”.

Një tjetër shtesë e kohëve të fundit është një dënim i mundshëm me dy vjet burg sipas Aktit të Veprave Seksuale të Mbretërisë së Bashkuar, për ata që krijojnë imazhe seksuale të rreme.

Akti i Sigurisë Online i Mbretërisë së Bashkuar e bën të paligjshme ndarjen ose kërcënimin për ndarjen e imazheve seksuale, pa pëlqim në mediat sociale.

Akti gjithashtu do t’i detyrojë platformat të “ndërmarrin hapa për të hequr në mënyrë proaktive këtë material” dhe për të parandaluar shfaqjen e tij që në fillim. Nëse shkelin ligjin, kompanitë mund të përballen me gjoba deri në 10 përqind të të ardhurave të tyre në të gjithë botën nga rregullatori i internetit në Mbretërinë e Bashkuar, Ofcom.

Megjithatë, Julia Hörnle, profesoreshë në Shkollën e Drejtësisë të Universitetit Queen Mary, tha se Akti i Sigurisë Online nuk e bën të paligjshëm krijimin e imazheve të rreme, gjë që “i lë viktimat të cenueshme ndaj dëmtimit edhe nëse përmbajtja nuk ndahet kurrë publikisht”.

Ajo tha se qeveria e Mbretërisë së Bashkuar duhet të adresojë gjithashtu “disponueshmërinë” e mjeteve të IA-së për të krijuar imazhe të rreme duke gjetur një mënyrë për të kriminalizuar “zhvillimin, shpërndarjen dhe promovimin e këtyre mjeteve”. /Telegrafi/

 

 

The post Cilat vende evropiane kanë ligje kundër deepfake? appeared first on Telegrafi.

Danimarka blen sisteme të reja të mbrojtjes ajrore me vlerë mbi 6 miliardë

11 June 2025 at 15:38

Danimarka ka vendosur të blejë urgjentisht tre sisteme të avancuara të mbrojtjes ajrore tokësore, me një vlerë që tejkalon 6 miliardë korona daneze, duke iu referuar njoftimit zyrtar të Ministrisë së Mbrojtjes së Danimarkës.

Sipas ministrisë, kjo blerje do të financohet përmes të ashtuquajturit Fondi i Përshpejtimit (Accelerationsfonden), një instrument financiar i krijuar për të garantuar përforcimin e shpejtë të kapaciteteve ushtarake të vendit. Sistemet e reja të mbrojtjes ajrore pritet të jenë funksionale deri në vitin 2026.

“Situata aktuale e sigurisë na detyron të veprojmë me shpejtësi për të garantuar kapacitetet e nevojshme për forcat tona të armatosura. Mbrojtja ajrore tokësore është përparësi absolute. Jam shumë i kënaqur që mund të nisë zbatimi i kësaj aftësie, e cila është thelbësore për mbrojtjen e popullsisë, infrastrukturës kritike dhe trupave tona,” deklaroi Ministri i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen.

Në kuadër të planit, Danimarka do të marrë:

  • Një sistem nga kompania gjermane Diehl Defense

  • Një sistem nga kompania franceze MBDA France

  • Një sistem të marrë me qira nga kompania norvegjeze Kongsberg Defence & Aerospace

Ministria sqaroi se ishin marrë propozime nga dhjetë furnizues ndërkombëtarë, përfshirë kompani nga Gjermania, Franca, Italia, Turqia, Izraeli dhe Norvegjia. “Zgjedhja e Diehl Defense dhe MBDA France do të ndihmojë në forcimin e industrisë evropiane të mbrojtjes,” thuhet në njoftimin zyrtar.

Fondi i Përshpejtimit do të mbulojë jo vetëm blerjen e sistemeve, por edhe kostot për personelin, trajnimin dhe logjistikën e nevojshme për operimin e tyre.

LEXONI GJITHASHTU:

The post Danimarka blen sisteme të reja të mbrojtjes ajrore me vlerë mbi 6 miliardë appeared first on Euronews Albania.

Ku janë fëmijët më të cenueshëm ndaj varfërisë në BE?

10 June 2025 at 23:49

Në vitin 2024, fëmijët përballeshin me një rrezik më të lartë të varfërisë ose përjashtimi social sesa të rriturit.

Megjithatë, pati një rënie të vogël prej 0.6 për qind në numrin e fëmijëve që përballeshin me këtë rrezik në Bashkimin Evropian nga viti 2023 në 2024.

Në vitin 2024, 19.5 milionë fëmijë në BE ishin në rrezik të varfërisë ose përjashtimit social, sipas të dhënave më të fundit të Eurostat-it.

Ndërmjet viteve 2023 dhe 2024, përqindja e fëmijëve në rrezik të varfërisë ose përjashtimit social në BE u ul pak nga 24.8 në 24.2 për qind, shkruan euronews.

Në nivel shtetëror, Bullgaria raportoi përqindjen më të lartë në vitin 2024, me 35.1 për qind, e ndjekur nga Spanja me 34.6 për qind dhe Rumania me 33.8 për qind.

E kundërta e këtyre vendeve, Sllovenia (11.8 për qind), Qipro (14.8 për qind) dhe Republika Çeke (15.4 për qind) regjistruan shifrat më të ulëta. Italia ishte i vetmi vend i BE-së që nuk përjetoi asnjë ndryshim, duke mbetur në 27.1 për qind.

“Institucionet e shtetit të mirëqenies luajnë një rol të madh në mbrojtjen e fëmijëve nga varfëria”, tha Alba Lanau Sanchez, studiuese nga Universiteti Pompeu Fabra.

“Vendet me sisteme të fuqishme të mbrojtjes sociale priren të kenë norma më të ulëta të varfërisë tek fëmijët”, shtoi ai.

Rreziku i varfërisë ose përjashtimit social ishte gjithashtu më i lartë për fëmijët sesa për të rriturit në vitin 2024.

Fëmijët në BE ishin në një rrezik më të lartë të varfërisë ose përjashtimit social (24.2 për qind) krahasuar me të rriturit (20.3 për qind), duke rezultuar në një diferencë prej 3.9 për qind.

Në mbarë vendet e BE-së, 20 prej tyre përjetuan një rrezik më të lartë tek fëmijët, me diferencat më të mëdha të regjistruara në Spanjë (10.5 për qind), Maltë dhe Rumani (të dyja me 7.3 për qind) dhe Francë (7.2 për qind).

Faktori i arsimit

Fëmijët, prindërit e të cilëve kishin arsim më të lartë, kishin më pak gjasa të ishin në rrezik të varfërisë ose përjashtimit social.

Në vitin 2024, 61.2 për qind e fëmijëve në BE që jetonin me prindër me arsim jo më të lartë se niveli i mesëm i ulët (arsim i detyrueshëm) ishin në rrezik të varfërisë ose përjashtimit social.

Për fëmijët me prindër që kishin përfunduar arsimin e lartë (universitar), kjo përqindje ishte vetëm 11.0 për qind.

Kjo krijon një hendek prej 50.2 për qind në rrezikun e varfërisë bazuar në nivelin arsimor të prindërve.

Në nivel kombëtar, ky hendek ishte mbi 50 për qind në 16 vende të BE-së.

Hendeku më i vogël u vërejt në Danimarkë, Portugali dhe Estoni, ndërsa diferencat më të mëdha u regjistruan në Rumani, Çeki dhe Bullgari.

Pse është Spanja ndër vendet me normat më të larta?

Megjithëse Spanja ka një GDP më të lartë se Bullgaria apo Rumania, sistemi i saj i taksave dhe përfitimeve përmendet shpesh nga studiuesit si një nga arsyet kryesore për normat e larta të varfërisë së fëmijëve.

Në vitin 2021, Spanja shpenzoi vetëm 1.3 për qind të GDP-së së saj për politikat familjare, krahasuar me mesataren e OECD-së prej 2.3 për qind.

“Mbështetja financiare direkte për familjet ishte veçanërisht e kufizuar”, tha Lanau Sanchez.

“Skemat e përfitimeve në para të lidhura me fëmijët në Spanjë tradicionalisht kanë ofruar përfitime për dhjetëshat më të larta të të ardhurave përmes lehtësimeve tatimore, të cilat familjet me të ardhura të ulëta nuk mund t’i përfitojnë, ndërsa pak ose aspak mbështetje ka shkuar për familjet me të ardhura të ulëta”, pohoi ai.

Spanja gjithashtu ka prezantuar Ndihmën Minimale për Jetesë (IMV) në vitin 2021 dhe Shtesën për Mbështetjen e Fëmijës në vitin 2022, duke arritur në 502,310 familje, sipas të dhënave të Sigurimeve Shoqërore të Spanjës.

Megjithatë, mbetet e paqartë se sa shumë këto programe kanë përmirësuar kushtet e jetesës për familjet me fëmijë.

“Kritikat aktuale theksojnë mangësitë e IMV-së, përfshirë barrierat administrative (që rezultojnë në norma të larta të mos-përfitimit), kufizime ligjore për qasjen që prekin grupe të caktuara si të rinjtë, personat në situatë rruge, migrantët pa dokumente dhe ata që kanë mbërritur rishtazi, si dhe mbulim të kufizuar për familjet me të ardhura të ulëta, por jo në varfëri ekstreme”, tha Sanchez.

“Megjithatë, na mungon kërkimi akademik i thelluar për mënyrën se si IMV-ja e ka transformuar më gjerësisht sistemin e mbrojtjes sociale, duke zëvendësuar përfundimisht forma të tjera të mbështetjes, siç janë skemat rajonale të të ardhurave minimale”, përfundoi ajo. /Telegrafi/

The post Ku janë fëmijët më të cenueshëm ndaj varfërisë në BE? appeared first on Telegrafi.

❌
❌